MỤC LỤC
MỤC LỤC.................................................................................................................................1
LỜI NÓI ĐẦU..........................................................................................................................2
LỜI NÓI ĐẦU
Thế kỷ XXI là thế kỷ của các cuộc cách mạng khoa học và công nghệ trên
thế giới, đặc biệt là công nghệ thông tin tiếp tục phát triển nhảy vọt, thúc đẩy sự
hình thành nền kinh tế tri thức. Toàn càu hoá kinh tế và hội nhập kinh tế quốc tế
ngày càng sâu rộng, cạnh tranh kinh tế ngày càng gay gắt. Nước ta đang trên đà
đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới công nghiệp hóa - hiện đại hoá đưa đất nước thoát
ra khỏi tình trạng kém phát triển, tập trung sức xây dựng có chọn lọc một số
ngành công nghiệp nặng quan trọng và công nghệ cao sản xuất tư liệu sản xuất
càn thiết để trang bị kỹ thuật công nghệ tiên tiến cho các ngành kinh tế nông công nghiệp và dịch vụ, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế đảm bảo an ninh
quốc phòng tiến tới trở thành một nước công nghiệp. Chất lượng đời sống vật
chất và tinh thần của nhân dân được cải thiện một cách đáng kể. Thể chế kinh tế
thị trường định hướng XHCN được định hình cơ bản, nguồn lực con người,
năng lực khoa học công nghệ, kết cấu hạ tầng, tiềm lực kinh tế quốc phòng, an
ninh được tăng cường, vị thế trong quan hệ quốc tế ngày càng được củng cố và
nâng cao.
Trong bước đi lên đó. Quản lý nhà nước về kinh tế nói chung và quản lý
nhà nước về Thuế nói riêng là một nhiệm vụ cơ bản để định hướng phát triển
kinh tế xã hội đứng đắn. Cũng như ở nhiều nước, ở nước ta Thuế là nguồn thu
chủ yếu của ngân sách nhà nước (Thuế và phí chiếm trên 90% ngân sách quốc
gia) chính vì thế quan điểm của Đảng ta là tiếp tục đổi mới và kiện toàn hệ
thống chính sách Tài chính, cải cách Thuế theo hướng đơn giản hoá các sắc
thuế, từng bước áp dụng hệ thống Thuế thống nhất với các thành phần kinh tế,
nuôi dưỡng và phát triển nguồn thu đi đôi với nâng cao tính chủ động và trách
nhiệm của các tổ chức, cá nhân người nộp thuế.
Từ năm 1990 đến nay, ngành Thuế cũng đã tiến hành cải cách toàn diện
tò cơ cấu bộ máy, hệ thống chính sách cũng như phương pháp hành thu để phù
khoảng 150 triệu đồng, đến năm 2008 số thu Ngoài quốc doanh trên địa bàn
huyện đạt trên 8,3 tỷ đồng, năm 2009 là trên 12,6 tỷ đồng và dự toán nhà nước
giao cho Huyện Tiên Du năm 2010 là 18,7 đồng tăng 18,45 tỷ. Sau hơn 10 năm
thực hiện Luật thuế giá trị gia tăng và Luật thuế TNDN đã đi vào cuộc sống,
phát huy tác dụng tích cực trong việc khuyến khích phát triển sản xuất kinh
doanh; khuyến khích xuất khẩu và đầu tư; thúc đẩy hạch toán kinh doanh của
3
Doanh nghiệp tạo nguồn thu lớn và ổn định cho Ngân sách nhà nước. Tuy
nhiên, vói xu thế phát triển nhanh của nền kinh tế trong nước, nhằm đáp ứng các
cam kết quốc tế theo yêu cầu họi nhập, chính sách thuế GTGT có nhiều thay đổi
cho phù hợp thực tế. Theo đó, ngày 9/4/2007 Bộ tài chính đã ban hành Thông tư
số 32/2007/TT-BTC thay thế thông tư số 120/2003/TT-BTC ngày 12/12/2003
của Bộ tài chính hướng dẫn về thuế GTGT.
Luật quản lý thuế được Quốc hội khoá XI thông qua ngày 29/11/2006, có
hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2007. Luật Quản lý thuế là đạo luật mới, thay đổi
căn bản phương thức quản lý thu thuế từ thủ công truyền thống sang phương
thức quản lý thuế chuyên nghiệp, hiện đại, khuyến khích người nộp thuế thực
hiện tốt cơ chế tự khai, tự nộp thuế, tạo lập sự công bằng trong việc thực hiện
nghĩa vụ thuế giữa các thành phần kinh tế trong quá trình sản xuất kinh doanh.
Mặc dù vậy, bên cạnh đó cũng còn một số vấn đề đặt ra không chỉ cho
ngành Thuế mà còn là cho các cấp, các ngành cần quan tâm đặc biệt từ khi áp
dụng cơ chế tự khai, tự tính, tự nộp và giải quyết hồ sơ thủ tục về thuế theo cơ
chế "một cửa" thì việc vi phạm về thuế xẩy ra rất phức tạp đó là:
Trong thực tế kinh doanh đã có nhiều tổ chức, cá nhân sản xuất kinh
doanh lành mạnh, chính đáng và đạt được hiệu quả kinh tế cao, tuân thủ pháp
luật, chấp hành tốt nghĩa vụ nộp thuế vói Nhà nước. Nhưng cũng đã xuất hiện
không ít những tổ chức, cá nhân ý thức chấp hành pháp luật thuế còn hạn chế,
lợi dụng kẽ hở, cố ý vi phạm pháp luật để thu lọi bất chính như các hành vi
thuế của người nộp thuế, đảm bảo thu đúng, thu đủ số thuế phải nộp vào NSNN,
đồng thời tăng cường công tác quản lý cán bộ, thực hiện đúng các qui trình
quản lý thuế.
Chính vì vậy, trong thời gian qua, công tác kiểm tra việc chấp hành chính
sách Pháp luật về thuế của ngành thuế nói chung và Chi cục thuế Huyện Tiên
Du nói riêng luôn được quan tâm chú trọng và ngày càng phát huy hiệu quả:
như xử lý kịp thời những hành vi gian lận về thuế tăng thu cho NSNN; đồng
thời tuyên truyền giáo dục ý thức pháp luật về thuế cho mọi tầng lớp nhân dân,
để luật thuế đi vào đời sống của nhân dân.
Sau đây là một tình huống kiểm tra thực tế năm 2009 tại Chi cục thuế
Huyện Tiên Du:
Căn cứ kế hoạch kiểm tra năm 2009, Chi cục trưởng Chi cục thuế Huyện
Tiên Du ra Quyết định số 161 ngày 18/5/2009 " Kiểm tra việc chấp hành chính
sách pháp luật thuế và thu nộp NSNN của Công ty TNHH Trường Thịnh "
Nội dung kiểm tra: Thuế GTGT, thuế TNDN
Thời kỳ kiểm tra: từ 01/01/2008 đến 31/12/2008
Thời gian kiểm tra: 5 ngày làm việc
Thành phần đoàn kiểm tra: 03 người Những đặc
điểm cơ bản của Công ty TNHH Trường Thịnh
- Địa điểm kinh doanh: Cụm CN Tân Chi - Huyện Tiên Du
- Ngành nghề kinh doanh: Sản xuất kinh doanh Vật liệu xây dựng
- Mã số thuế: 23002239434
- Hĩnh thức nộp thuế: Theo phương pháp khấu trừ
6
- Hĩnh thức kế toán áp dụng: Nhật ký chung.
Các ưu đãi về thuế TNDN theo quy định tại năm 2008 là: được giảm
7
- Tình hình chấp hành kê khai, nộp thuế của doanh nghiệp năm 2008
- Xác minh các hoá đơn GTGT có nghi vấn thông qua việc tra cứu trên
phần mềm doanh nghiệp bỏ trốn do đội kiểm tra thuế cập nhật hàng tháng.
- Tiến hành phân tích chuyên sâu báo cáo Tài chính của doanh nghiệp,
phân tích tỷ suất lợi nhuận qua các năm, thống nhất với các thành viên trong
đoàn về các nội dung chính cần đi sâu khi tiến hành kiểm tra thực tế tại đơn vị.
- Phân công công việc cho từng thành viên đoàn kiểm tra.
1.2 Trực tiếp kiểm tra tại doanh nghiệp:
Sau khi công bố Quyết định kiểm tra và lập biên bản công bố Quyết định
kiểm tra, đoàn kiểm tra đã tiến hành kiểm tra thực tế tại Công ty TNHH Trường
Thịnh trong thời gian 4 ngày (rút ngắn hơn thời gian so với Quyết định là 5
ngày) Đoàn kiểm tra đã thực hiện các biện pháp nghiệp vụ sau:
- Kiểm tra, đối chiếu giữa hóa đơn, chứng từ gốc lưu tại đơn vị vói số liệu
trên tờ khai thuế hàng tháng; giữa doanh thu, thuế GTGT kê khai thuế GTGT
với doanh thu, thuế GTGT hạch toán trẽn sổ sách kế toán(TK 511,133,333) để
phát hiện sự chênh lệch, yêu càu doanh nghiệp giải trình.
- Kiểm tra sổ tổng hợp, sổ chi tiết các tài khoản phát sinh để tìm ra những
khoản chi phí không hợp lý, các khoản doanh thu hạch toán không đúng chế độ
qui định, xem xét nguồn hình thành các quỹ, rà soát các khoản thu chi trên sổ
quĩ tiền mặt..
Qua sự việc đã phát hiện trong quá trình kiểm tra tại Công ty TNHH
Trường Thịnh chúng ta cần phải xem xét những vấn đề sau:
- Xem xét về công tác tuyên truyền hỗ trợ thông tin cho người nộp thuế
của Chi cục thuế Huyện Tiên Du cho thấy: Hàng năm Chi cục thuế Huyện Tiên
Du đều tổ chức hội nghị tập huấn các Luật thuế cho tất cả các doanh nghiệp trên
địa bàn huyện, thành phần mời tham gia tập huấn là Giám đốc, chủ doanh
nghiệp, và kế toán trưởng. Tại hội nghị ngoài việc tập huấn theo nội dung các
Luật thuế hiện hành Chi cục thuế Huyện Tiên Du đã cấp phát miễn phí và bán
tài liệu cho các đối tượng tham dự các văn bản về Luật thuế, các Nghị định,
Thông tư hướng dẫn thi hành, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp cập
nhật chính sách chế độ về thuế, về kế toán trong quá trình thực hiện nghĩa vụ kê
khai nộp thuế.
Cuối đợt tập huấn có thời gian thảo luận và giải đáp các thắc mắc tại hội
trường để làm rõ hơn những nội dung mà Doanh nghiệp còn chưa rõ. Ngoài ra
Đội Tuyên truyền - Hỗ trợ đối tượng nộp thuế bố trí trực thường xuyên để kịp
thời giải đáp cho Người nộp thuế bằng nhiều hình thức như: Trao đổi, tư vấn,
9
giải đáp thắc mắc về thuế bằng trả lời trực tiếp, qua điện thoại hoặc bằng văn
bản trả lời Như vậy xét về mặt hỗ trợ thông tin cho Người nộp thuế, của Chi cục
thuế Huyện Tiên Du đã đảm bảo đầy đủ thông tin tuyên truyền về Luật thuế đến
Người nộp thuế, nên việc vi phạm Luật thuế của Công ty TNHH Trường Thịnh
không thể vì lý do thiếu thông tin hay không được tiếp cận chính sách pháp luật
thuế.
- Tại thời kỳ Công ty vi phạm pháp luật về thuế, ngành thuế đã thực hiện
cơ chế quản lý người nộp thuế theo chức năng, thực hiện quản lý thu thuế theo
cơ chế tự khai, tự nộp thuế và chịu trách nhiệm trước pháp luật. Do vậy vai trò
cán bộ quản lý thuế trực tiếp đến từng đối tượng nộp thuế như trước đây không
tại điểm 4.3 mục II phần B Thông tư số 32/2007/TT-BTC ngày 09/04/2007 của
Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành và Nghị định số 156/2005/NĐ-CP ngày
15/12/2005 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật thuế giá trị gia tăng và
Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật thuế giá trị gia tăng.
Như vậy đơn vị đã hạch toán và kê khai thiếu doanh thu chịu thuế GTGT,
thiếu doanh thu chịu thuế TNDN là 340.000.000 đồng; kê khai thiếu thuế GTGT
là 34.000.000 đồng.
4. Các phương án xử lý và sự lựa chọn phương án:
Sau khi phát hiện các sai phạm nêu trên, đoàn kiểm tra đã:
- Tiến hành lập các biên bản xác nhận số liệu chi tiết từng phần và yêu
cầu kế toán, giám đốc doanh nghiệp ký xác nhận.
- Yêu cầu doanh nghiệp giải trình nguyên nhân các sai phạm nêu trên
- Đối chiếu các văn bản pháp luật về thuế để làm căn cứ pháp lý kiến nghị
xử lý các hành vi vi phạm pháp luật thuế, về quản lý sử dụng hóa đơn đối với
doanh nghiệp theo qui định.
Căn cứ các biên bản xác nhận chi tiết, đoàn kiểm tra đã tổng hợp kết quả
kiểm tra và lập dự thảo biên bản kiểm tra, lấy ý kiến các thành viên về phương
án kiến nghị xử lý các hành vi vi phạm của doanh nghiệp và báo cáo lãnh đạo
Chi cục thuế để xin ý kiến. Đoàn kiểm tra đã đưa ra 03 phương án xử lý như
sau:
11
Phương án 1:
Đoàn kiểm tra chỉ kiến nghị:
-Truy thu số tiền thuế GTGT là 53.800.000 đồng gồm thuế đầu vào của
hoá đơn bất hợp pháp là 12.000.000 đồng; kê khai sai ( không thuộc chi phí sản
Phương án 3:
Đoàn kiểm tra kiến nghị:
-Truy thu số tiền thuế GTGT là 53.800.000 đồng gồm thuế đầu vào của
hoá đơn bất hợp pháp là 12.000.000 đồng; kê khai sai ( không thuộc chi phí sản
xuất kinh doanh) 7.800.000 đồng; kê khai thiếu doanh thu 34.000.000
đồng( thuế suất 10% X doanh thu 340.000.000 đồng)
- Truy thu số tiền thuế TNDN là 150.640.000 đồng do tăng thu nhập chịu
thuế TNDN khoản doanh thu kê khai thiếu 340.000.000 đồng; giảm khoản chi
phí cho cán bộ CNV đi nghỉ mát không thuộc chi phí sản xuất kinh doanh
78.000.000 đồng; giảm chi phí đối với hoá đơn bất hợp pháp 120.000.000đ,
= (340.000.000đ + 78.000.000đ + 120.000.000đ +) *28%
Đồng thời kiến nghị xử lý phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế
đối với hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp của doanh nghiệp,
mức phạt là 10 %/số thuế kê khai thiếu, số tiền 20.444.000 đồng (=53.800.000 +
150.640.000) *10% ) theo qui định tại tiết a điểm 1 điều 13 mục 2 Nghị định số
98/NĐ-CP ngày 07/06/2007 của Chính phủ qui định về xử lý vi phạm pháp luật
về thuế và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế
* Qua 03 phương án nêu ra, đoàn kiểm tra một lần nữa rà soát, phân tích
cân nhắc lại từng phương án cụ thể và cách thức lựa chọn như sau:
Đối với phương án lĩ
Đoàn kiểm tra xét thấy việc kiến nghị xử lý như vậy là chưa được vi
doanh nghiệp đã có hành vi khai man làm giảm số thuế GTGT phải nộp, kê khai
thiếu doanh thu, hạch toán sai chế độ qui định làm giảm số thuế TNDN phải nộp
cho Nhà nước là vi phạm luật thuế GTGT và TNDN.
Nếu chỉ kiến nghị truy thu số thuế phát hiện thì chưa mang tính chất răn
đe, ngăn ngừa để doanh nghiệp không tái phạm những lần sau đồng thời chưa
thể hiện được tính nghiêm minh của Pháp luật, về mặt quản lý Nhà nước nếu áp
13
14
tạo điều kiện cho các doanh nghiệp phát triển, việc xử lý vi phạm pháp luật thuế
cần mang tính giáo dục thuyết phục là chính, nhằm giúp cho người nộp thuế
hiểu rõ hơn về chính sách thuế để thực hiện tốt việc tự tính tự khai tự nộp thuế,
tự chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Đổi với phương án 3:
Sau khi có sự thảo luận, xem xét và thống nhất ừong đoàn, đoàn kiểm tra
cũng trình bày phương án giải quyết xin ý kiến chỉ đạo của Lãnh đạo Chi cục
thuế, và Lãnh đạo Chi cục thuế đã đồng ý cách giải quyết của đoàn kiểm tra
theo phương án 3 vì những lý do sau đây :
Công ty đã có giải trình cụ thể về từng nội dung sai phạm, chủ yếu là do
trình độ kế toán còn non kém nên dẫn đến việc kê khai thuế chậm, hạch toán và
kê khai thiếu doanh thu, hạch toán một số khoản chi phí chưa đúng theo qui
định. Đồng thời do cách hiểu của doanh nghiệp là năm 2008, đơn vị vẫn đang
trong thòi kỳ được ưu đãi về thuế TNDN nên việc kiểm tra giám sát khâu hạch
toán kết quả sản xuất kinh doanh chưa được chú trọng. Đơn vị đã chấp hành
khắc phục ngay hành vi vi phạm bằng việc nộp số thuế kê khai thiếu, số tiền
150.640.000 đồng vào Ngân sách nhà nước trước khi kiểm ứa có biên bản kết
luận chính thức.
Đối chiếu với qui định tại tiết a điểm 1 điều 13 mục 2 Nghị định số
98/NĐ- CP ngày 07/06/2007 của Chính phủ qui định về xử lý vi phạm pháp luật
về thuế và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế, đoàn kiểm ứa xác
định Công ty TNHH Trường Thịnh đã có hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền
thuế phải nộp
- Số thuế GTGT kê khai thiếu: 12.000.000 đ + 7.800.000 đ + 34.000.000
đ = 53.800.000 đồng
Dự thảo biên bản kiểm tra đã được thông qua tại doanh nghiệp và được
phía doanh nghiệp thống nhất và ký kết sau 03 ngày đoàn kiểm tra kết thúc thời
gian kiểm tra thực tế tại doanh nghiệp.
Trưởng đoàn lập báo cáo kiểm tra và tờ trình xử lý về hành vi vi phạm,
trình ký kết luận kiểm tra, quyết định xử lý vi phạm hành chính đối với doanh
nghiệp.
16
Kết luận kiểm tra, quyết định xử lý được gửi cho doanh nghiệp và các bộ
phận có liên quan của cơ quan thuế. Hồ sơ kiểm tra được hoàn tất và lưu tại đội
kiểm tra thuế
V.KIỂN NGHỊ:
Qua tình huống kiểm tra cụ thể nêu trên cho thấy ngoài một bộ phận
người nộp thuế tuân thủ pháp luật thuế thì vẫn còn một số người nộp thuế chưa
chấp hành tốt việc tự tính, tự khai và nộp thuế với NSNN. Từ kinh nghiệm thực
tiễn của bản thân qua nhiều năm làm công tác quản lý và công tác kiểm tra đối
tượng nộp thuế tôi xin có một số kiến nghị nhằm ngăn chặn và xử lý các hành vi
vi phạm về thuế có hiệu quả cao, góp phần tăng thu ngân sách NN như sau:
- Đảm bảo thu đúng, thu đủ các khoản thuế vào NSNN thì trước hết phải
có một hệ thống văn bản pháp luật hoàn thiện, phù hợp với tốc độ phát triển của
xã hội, tăng cường công tác tuyên truyền hỗ trợ thông tin để người nộp thuế hiểu
và thực hiện tốt nghĩa vụ nộp thuế đồng thời cần tăng cường công tác, kiểm tra
để răn đe, phòng ngừa, phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm, đảm bảo tính
nghiêm minh trong việc thực hiện pháp luật thuế, đảm bảo sự công bằng trong
việc thực hiện nghĩa vụ thuế của người nộp thuế.
- Không ngừng hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật nói chung và pháp
- Đẩy mạnh công tác kiểm tra xử lý về thuế, nâng cao chất lượng công tác
kiểm tra nhằm làm cho các doanh nghiệp thấy rằng một hệ thống kiểm tra giám
sát hữu hiệu của cơ quan thuế đang tồn tại và phát huy tác dụng, bất cứ hành vi
vi phạm nào của doanh nghiệp cũng đều có thể bị phát hiện và xử lý thích đáng
- Tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan thuế với các ngành bảo vệ pháp
luật nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các vụ việc vi phạm.
- Đối với những doanh nghiệp đã có vi phạm pháp luật thì ngành thuế
phải tăng cường công tác kiểm tra, giám sát thường xuyên nhằm hạn chế các
biểu hiện vi phạm tiếp theo. Không ngừng đấu tranh với những biểu hiện tiêu
cực trong việc chấp hành các luật thuế của doanh nghiệp.
18
- Tăng cường số cán bộ ngành thuế có đủ năng lực, trình độ chuyên môn
và phẩm chất tư cách đạo đức tốt, tinh thần trách nhiệm cao làm công tác kiểm
tra. Thường xuyên có chính sách đào tạo, bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ chuyên
môn cho cán bộ công chức ngành thuế, xây dựng chế độ khen thưởng, kỹ luật rõ
ràng và xử lý nghiêm những cán bộ thuế có biểu hiện tiêu cực, vi phạm pháp
luật...
- Hiện đại hoá công tác quản lý thuế và các giải pháp cho hệ thống xử lý
thông tin, dữ liệu về người nộp thuế: trong thời gian trước mắt các Chi cục thuế
cần chủ động trong việc rà soát các chương tình ứng dụng tin học trong công tác
quản lý thuế hiện hành, nếu còn phù hợp thì nâng cấp, hoàn thiện để tiếp tục sử
dụng phục vụ công tác quản lý thuế, xây dựng các dữ liệu về thuế phục vụ cho
Trong khuôn khổ thời gian có hạn và lượng kiến thức được tiếp thu tại lớp
học cùng với những kinh nghiệm đúc rút từ thực tế công tác, tôi mạnh dạn đưa
đưa ra tình huống trên và đề xuất lựa chọn phương án xử lý. Tuy nhiên nhiều
nội dung của vấn đề chưa đi sâu, phân tích kỹ, hoặc những giải pháp chỉ mang
tính gợi mở do vẫn còn hạn chế về khả năng lý luận và kinh nghiệm thực tiễn.
Vì vậy chắc chắn bài tiểu luận không thể tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế
20
kính mong nhận được sự chỉ bảo và thông cảm của các thầy cô.
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo Trường bồi dưỡng cán bộ Bộ
Nội vụ, Trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Yên Phong, đã nhiệt tình
hướng dẫn tôi trong suốt quá trình học tập và giúp đỡ tôi hoàn thành được bài
tiểu luận này./
21
DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo trình quản lý nhà nước ngạch chuyên viên chính.
2. Tài liệu hội nghị đánh giá công tác thuế năm 2009 và triển khai các
giải pháp phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ thu NSNN năm 2010 của Chi
cục thuế huyện Tiên Du
3. Biên bản kiểm tra thuế tại Công ty Trường Thịnh năm 2009.
4. Luật thuế GTGT tăng số 07/2003/QH 11 ngày 17/6/2003; Nghị định số
158/2003/NĐ-CP ngày 10/12/2003 của Chính phủ; Thông tư 120/2003/TT
- BTC ngày 12/12/2004 của Bộ Tài chính.