BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP. HỒ CHÍ MINH
Trần Thị Nguyệt
RÈN LUYỆN KỸ NĂNG LẬP LUẬN TRONG
VĂN NGHỊ LUẬN CHO HỌC SINH 11
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC
Thành phố Hồ Chí Minh – 2014
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP. HỒ CHÍ MINH
Trần Thị Nguyệt
RÈN LUYỆN KỸ NĂNG LẬP LUẬN TRONG
VĂN NGHỊ LUẬN CHO HỌC SINH 11
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
Chuyên ngành : Lí luận và phương pháp dạy học bộ môn Văn học
Mã số
: 60 14 01 11
LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS. ĐẶNG NGỌC LỆ
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục các chữ viết tắt
Danh mục các bảng
MỞ ĐẦU ......................................................................................................................... 1
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VĂN NGHỊ LUẬN ........................................... 7
1.1. Khái niệm văn bản nghị luận ............................................................................... 7
1.1.1. Khái niệm ................................................................................................... 7
1.1.2. Phân loại văn bản nghị luận ........................................................................ 7
1.1.3. Chức năng của văn nghị luận ..................................................................... 9
1.1.4. Phương thức biểu đạt ................................................................................ 11
1.2. Đặc trưng của văn bản nghị luận........................................................................ 13
1.2.1. Tính lập luận chặt chẽ ............................................................................... 14
1.2.2. Tính thuyết phục cao ................................................................................ 15
1.2.3. Tính trang trọng, công khai ...................................................................... 15
1.3. Lập luận trong văn nghị luận ............................................................................. 16
1.3.1. Khái niệm lập luận .................................................................................... 16
1.3.2. Cấu trúc của lập luận ................................................................................ 18
1.3.3. Các thao tác lập luận trong văn nghị luận ................................................ 22
1.3.4. Sự vận dụng kết hợp các thao tác lập luận trong văn nghị luận ............... 31
1.4. Vai trò và ý nghĩa của việc rèn luyện kỹ năng lập luận trong văn nghị
luận cho học sinh lớp 11 THPT ........................................................................ 34
1.5.Tình hình dạy và học làm văn nghị luận ở lớp 11 THPT ................................... 36
1.5.1. Những thuận lợi trong việc giảng dạy văn nghị luận trong trường
THPT ....................................................................................................... 36
1.5.2. Những khó khăn trong việc giảng dạy văn nghị luận trong trường
THPT ....................................................................................................... 37
Tiểu kết Chương 1 ....................................................................................................... 38
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
GV
:
Giáo viên
HS
:
Học sinh
TN
:
Thực nghiệm
ĐC
:
Đối chứng
Nxb
:
Văn bản nghị luận
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1. Kết quả thống kê phiếu học tập của HS sau TN.......................................94
Bảng 3.2. Kết quả học tập của lớp TN và đối chứng trước khi TN .........................95
Bảng 3.3. Bảng thống kê kết quả cuối năm của lớp TN và ĐC. ...............................96
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Chương trình Làm văn ở bậc học phổ thông, tập trung dạy học 6 kiểu văn
bản: Tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận, thuyết minh và hành chính- công vụ.
VBNL được quan tâm giảng dạy xuyên suốt từ lớp 7 đến lớp 12. Mỗi đơn vị bài
học trình bày kiến thức nghị luận ở những mức độ khác nhau. Tuy nhiên, kết
quả học tập VBNL của HS vẫn chưa đạt yêu cầu. Bài viết vẫn còn sai về cách
dùng từ lập luận, đặc biệt là HS chưa biết cách lập luận…Vì vậy, vấn đề nghiên
cứu lí thuyết văn nghị luận và dạy tạo lập VBNL cho HS THPT trở nên cần thiết
và quan trọng đối với phân môn Làm văn nói riêng và bộ môn Ngữ văn nói
chung. Một trong những điều quan trọng của việc dạy văn nghị luận là làm cho
HS nhận thức được tính đúng-sai, phải-trái, tốt-xấu của vấn đề; biết trình bày và
bảo vệ quan điểm của mình; biết bác bỏ quan điểm, tư tưởng sai lệch. Trên ghế
nhà trường, viết được VBNL là điều kiện thuận lợi để hình thành tình cảm, bản
lĩnh, sự tự tin và nhân cách cho HS trong cuộc sống.
Đặc trưng quan trọng nhất của văn bản nghị luận là sử dụng thành thạo và
sáng tạo những thao tác lập luận khi trình bày và giải quyết vấn đề. Vì vậy, để
HS viết được những bài văn nghị luận có hệ thống lập luận chặt chẽ, logic thì
việc dạy HS kỹ năng sử dụng những thao tác lập luận là vô cùng cần thiết. Sách
lập luận trong bài văn nghị luận cho học sinh.
- Sách giáo khoa Ngữ văn 10 tập 2, [7]: được xây dựng theo hướng tích
hợp ba phân môn: Văn học, tiếng Việt và Làm văn. Trong phần Làm văn, vấn đề
lập dàn ý cho bài văn nghị luận, lập luận trong văn nghị luận, các thao tác nghị
luận và luyện tập viết đoạn văn nghị luậnđược trình bày khá rõ ràng.
- Sách giáo khoa Làm văn 11, [21]. Ở SGK này cũng nhắc lại một số khái
niệm chính về văn nghị luận như: khái quát lại khái niệm văn nghị luận, liệt kê
các kiểu bài văn nghị luận ở lớp 10 và lớp 11, cách triển khai và trình bày ý
trong đoạn văn, bài văn nghị luận.
- Sách giáo khoa Làm văn 12 [22], Các tác giả đề cập đến một số kỹ năng
làm văn nghị luận: lập ý và lập dàn bài cho bài văn nghị luận, lập luận trong văn
3
nghị luận, mở bài, kết bài và chuyển đoạn trong văn nghị luận, chọn và trình bày
dẫn chứng trong văn nghị luận, hành văn trong văn nghị luận. Về kỹ năng lập
luận, các tác giả nêu quan điểm về khái niệm và các yếu tố của lập luận một số
cách luận chứng và lỗi lập luận thường gặp. Theo đó, “Lập luận là dựa vào các
sự đáng tin cậy và các lý lẽ xác đáng để nêu lên ý kiến của mình về một vấn đề
nhất định”[22,tr.112]. Ba yếu tố quan trọng để cấu thành lập luận gồm: luận
điểm, luận cứ và luận chứng. Tác giả cũng trình bày một số cách luận chứng :
diễn dịch, quy nạp, phối hợp diễn dịch-quy nạp (tổng-phân-hợp), nêu phản đề,
so sánh, phân tích nhân quả, vấn đáp. Phải nói rằng, ở đây các tác giả đã trình
bày cũng khá rõ ràng, mạch lạc và cụ thể.
b/ Tài liệu tham khảo.
- Tài liệu tham khảo hướng dẫn giảng dạy Tập làm văn cấp 3 phổ thông
(tập 1), [28]: đề cập đến hai đặc trưng cơ bản của văn nghị luận: lí luận và tư
duy logic. Trong đó lí luận được hiểu là “bao gồm cả lí lẽ và dẫn chứng”
[28,tr.7], “lí lẽ và dẫn chứng là bộ phận quan trọng hợp thành lí luận”[28,tr.7].
cho hợp lý nhất, có tính thuyết phục người đọc nhất, làm cho người đọc nhận ra
luận điểm, tin ở luận điểm và hành động theo hướng mà luận điểm đưa ra”.
Sách cũng giới thiệu những thủ pháp kết cấu để lập luận được chặt chẽ. Nhưng
thuật ngữ và cách thức sử dụng những thủ pháp này cần được nghiên cứu rõ
ràng hơn.
- “Làm văn từ lý thuyết đến thực hành” (1997) và bài viết “Vai trò của
lập luận trong văn nghị luận” của tác giả Đỗ Ngọc Thống đã trình bày rất kỹ về
lý thuyết văn nghị luận, vai trò của lập luận trong văn nghị luận.
- Muốn viết được bài văn hay [43], Sách có ba phần: Phần 1: Một số vấn
đề lí thuyết thiết thực về Làm văn trong chương trình ngữ văn mới. Phần 2:
Những công việc cụ thể để xây dựng một bài văn hay. Phần 3: Yêu cầu về nội
dung, phương pháp và quy củ của một bài tập nghiên cứu của sinh viên đại học.
Tác giả sách đưa ra quy trình làm một bài văn với các khâu: chuẩn bị chất liệu,
lập ý, lập đề cương và thể hiện thành văn bản: mở bài, xây dựng các đoạn văn,
chuyển đoạn, kết bài. Bên cạnh đó còn chú ý đến các kiểu bài nghị luận khác
5
nhau từ nội dung đến hình thức, rồi lại đề xuất một số thủ pháp hành văn. Tóm
lại, tất cả các dụng ý và cố gắng của tác giả nhằm giúp học sinh xây dựng được
một bài văn hoàn chỉnh, đạt chất lượng cao.
Nhìn chung, tài liệu về rèn luyện kỹ năng lập luận trong văn nghị luận
còn tương đối ít, đặc biệt chưa lưu ý các bài dạy học thực hành về các thao tác
lập trong văn nghị luận. Vì vậy, chưa có cách rèn luyện cho HS kỹ năng lập luận
khi viết văn nghị luận.
3. Mục đích nghiên cứu
- Tìm hiểu kỹ về những kiến thức cơ bản về VBNL.
- Từ những đặc trưng cơ bản của VBNL, nghiên cứu các thao tác lập luận
nhằm giúp HS vận dụng các thao tác này trong việc thực hành tạo lập những văn
4. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung luận văn gồm 3 chương.
- Chương 1: Cơ sở lý luận của văn nghị luận.
- Chương 2: Phương pháp rèn luyện các kỹ năng lập luận trong văn nghị
luận cho học sinh lớp 11 THPT.
- Chương 3: Thiết kế và thực nghiệm dạy học về các thao tác lập luận
trong văn nghị luận.
6. Những đóng góp của luận văn
- Nghiên cứu những đặc trưng cơ bản của VBNL nhằm tìm ra phương pháp
dạy học khả thi giúp giáo viên giảng dạy có hiệu quả và học sinh làm bài văn
nghị luận theo đúng yêu cầu.
- Tìm ra những phương pháp phù hợp để rèn luyện kỹ năng lập luận cho
học sinh đồng thời làm tăng hứng thú và mang lại hiệu quả cao trong việc viết
văn nghị luận của HS.
- Phát hiện một số vấn đề còn tồn tại, đánh giá, phân tích, rút kinh nghiệm
để tìm ra phương pháp dạy viết văn nghị luận.
7
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VĂN NGHỊ LUẬN
1.1. Khái niệm văn bản nghị luận
1.1.1. Khái niệm
Từ trước tới nay, khái niệm VBNL được nhiều tài liệu đề cập tới theo nhiều
cách khác nhau:
- Theo “Tài liệu tham khảo hướng dẫn giảng dạy Tập làm văn cấp 3 phổ
thông”: “Văn nghị luận là một thể loại văn học dùng lí luận (bao gồm lí lẽ
và dẫn chứng) để làm sáng tỏ những vấn đề thuộc về chân lý cuộc sống
nhằm làm cho người đọc, người nghe hiểu và tin vấn đề đó để họ có nhận
thức đúng, có thái độ đúng và có hành động đúng” [28,tr.5].
duy được sử dụng ở hầu hết các lĩnh vực, các chuyên ngành khoa học. Hơn nữa
thao tác là một đơn vị của hoạt động. Mỗi thao tác có một nhiệm vụ riêng. Bài
làm văn nghị luận không thể tiến hành chỉ với một thao tác mà cần có sự kết
hợp, vận dụng các thao tác một cách hợp lý.
Hướng dẫn phân loại như trên để lại dấu ấn rõ rệt qua cách ra đề kiểm tra
các bài văn nghị luận trong thời gian qua. Yêu cầu của đề hàm chứa một kiểu
VBNL: “Hãy giải thích/ chứng minh/ bình luận/ phân tích…nội dung của câu ca
dao/tục ngữ/ câu nói…”. Từ đó học sinh làm văn theo những lối mòn, chất
lượng các bài văn nghị luận còn thấp, ít phát huy được sự chủ động sáng tạo của
học sinh.
Theo quan điểm của chương trình và SGK mới, việc đổi mới kiểm tra đánh
giá sẽ kéo theo đổi mới cách dạy và học. Xu hướng đề làm văn hiện nay được
biên soạn theo hướng mở. Từ đó, học sinh có điều kiện thể hiện quan điểm và
sáng tạo trong cách làm bài.
Một vài ý kiến khác lại phân loại văn nghị luận dựa theo những góc độ
khác nhau: theo nội dung phản ánh, theo hình thức biểu hiện, theo tính chất của
luận đề. Cách chia này rất cụ thể, chi tiết nhưng mang tính hàn lâm. Với trình độ
nhận thức của học sinh THPT, những tri thức lý thuyết này chưa thật cần thiết.
Trong phạm vi nhà trường, việc phân loại VBNL cần chú ý đến những tiêu chí:
khái quát được những đặc trưng của từng loại văn bản, khả năng vận dụng các
kiểu văn bản vào thực tế cuộc sống. Do đó, quan điểm “việc phân loại văn bản
nghị luận thành loại này hay loại khác, kiểu này hay kiểu khác chỉ là quy ước
dùng trong nhà trường” [28,tr.8] không thích hợp.
Trong thực tế một thời gian dài, một số cách phân chia văn nghị luận đã
khiến khá nhiều học sinh học và làm theo “quy ước trong nhà trường” lúng túng
khi viết văn nghị luận. Trong khi đó thực tế đời sống cho thấy, không có một bài
9
Nghị luận là hình thức tuyên truyền giáo dục thích hợp và đạt hiệu quả cao.
Từ xa xưa, người xưa đã biết sáng tác văn nghị luận để kêu gọi (hịch), để công
bố (cáo), để thuyết phục (chiếu, biểu, thư) …toàn dân trong đời sống sinh hoạt
hằng ngày cũng như trong kháng chiến. Ngày nay, việc sử dụng hình thức nghị
luận trong các lĩnh vực: giáo dục, kinh tế, chính trị, xã hội ngày càng phổ biến.
Hiện nay, Đảng và Nhà nước sử dụng văn bản nghị luận để tuyên truyền giải
thích các đường lối, chủ trương chỉ đạo tư tưởng và hành động của toàn dân,
tuyên truyền bồi dưỡng tinh thần cách mạng, con đường xây dựng chủ nghĩa xã
hội, biểu dương người tốt việc tốt, phê phán những thái độ, hành động sai trái,
phản động, vi phạm pháp luật.
Nghị luận cũng là hình thức tự giáo dục có hiệu quả. Khi tiến hành nghị
luận, người nói (viết) phải suy nghĩ thể hiện quan điểm của mình trước vấn đề
nghị luận. Trước, trong và sau khi trình bày trong ý thức của người viết (nói)
luôn diễn ra quá trình suy nghĩ, đặt vấn đề và tìm cách giải quyết vấn đề. Đây
chính là điều kiện để họ tự hoàn thiện cả về nhận thức và hành động. Mặt khác,
đối tượng giao tiếp của văn nghị luận rất rộng rãi. Muốn thuyết phục được người
đọc, người viết phải có sự chuẩn bị chu đáo từ việc diễn đạt từ ngữ, đến cách
trình bày các lập luận, dẫn chứng…Quá trình này,giúp tác giả nghị luận tự nhận
thức và có những điều chỉnh hợp lý. Đây là con đường giáo dục hiệu quả nhất
mà ngành giáo dục đang tiến đến.
+ Chức năng nhận thức xã hội.
Để viết được một bài văn nghị luận, dù là nghị luận xã hội hay nghị luận
văn học, người viết phải chuẩn bị một lượng tri thức thích hợp. Ở phương diện
tạo lập VBNL, tri thức ấy giúp người viết có đầy đủ những cơ sở để thuyết phục
người khác hiểu và tin vào vấn đề nghị luận. Ở phương diện tiếp nhận VBNL, tri
thức ấy là nguồn thông tin bổ ích để nâng cao hiểu biết xã hội. Dùng hình thức
văn nghị luận, người viết có thể “phát hiện ra chân lý, tổng kết và phát triển
chân lý; bình luận đánh giá các sự vật, hiện tượng trên thế giới, bày tỏ ý kiến của
12
Phương thức nghị luận biểu hiện ở hai cấp độ: Cấp độ hẹp – là một phán
đoán suy luận dưới dạng câu. Cấp độ rộng – là một hệ thống lập luận bao gồm
ba yếu tố: luận điểm, luận cứ và lập luận tồn tại dưới dạng một vài đoạn văn
hoặc một bài văn hoàn chỉnh. Phương thức nghị luận nhỏ hơn VBNL vì trong
một VBNL chứa nhiều phương thức biểu đạt khác nhau, phương thức nghị luận
được xác định là phương thức biểu đạt chủ yếu của VBNL. Đó là cách thức trình
bày những dẫn chứng, lí lẽ để làm rõ quan điểm của người viết (nói) nhằm
thuyết phục đối tượng giao tiếp.
+ Phương thức thuyết minh
Văn bản thuyết minh là văn bản trình bày tính chất, cấu tạo, cách dùng,
lí do phát minh, quy luật phát triển, biến hoá của sự vật, nhằm cung cấp tri
thức, hướng dẫn cách sử dụng cho con người. Văn bản thuyết minh được sử
dụng rộng rãi trong cuộc sống hằng ngày.
Văn bản thuyết minh, dù ngắn hay dài, dù đơn giản hay phức tạp, văn bản
thuyết minh đều đóng vai trò cung cấp thông tin để giúp người đọc, người nghe
hiểu về đối tượng, sự việc. Đưa văn bản thuyết minh vào nhà trường là cung cấp
cho học sinh một kiểu văn bản thông dụng, rèn luyện kĩ năng trình bày các tri
thức, nâng cao năng lực tư duy và biểu đạt cho học sinh, giúp các em làm quen
với lối làm văn có tính khoa học, chính xác.
Trong bài nghị luận, thuyết minh càng cụ thể càng có giá trị. Qua thuyết
minh, vấn đề càng thêm cụ thể, rõ ràng tức là quan điểm của người viết (nói)
1.2. Đặc trưng của văn bản nghị luận
Phương thức nghị luận chủ yếu tác động vào lý trí, trí tuệ của người đọc
(nghe). Trước một vấn đề nghị luận, người viết (nói) phải luôn ý thức nhiệm vụ
thuyết phục đối tượng giao tiếp. Đây là mục đích cuối cùng của VBNL. Muốn
thực hiện được mục đích ấy. Quá trình tạo lập văn bản không thể thiếu cách thức
lập luận. Sức thuyết phục của văn bản nhiều hay ít, cao hay thấp, đậm hay nhạt
đều xuất phát từ cách thức lập luận. Lập luận càng chặt chẽ sức thuyết phục
14
càng cao. Vì thế, có ý kiến nhận xét: lập luận là một nghệ thuật. Thuyết phục
người khác thuyết phục một cách có nghệ thuật, không thể sử dụng ngôn ngữ
một cách tùy tiện. Sự trang trọng, công khai của VBNL góp phần không nhỏ đến
hiệu quả thuyết phục của văn bản.
Mối quan hệ giữa ba đặc điểm: lập luận chặt chẽ, sức thuyết phục cao, sự
trang trạng công khai tạo nên một nét riêng của VBNL, đồng thời thể hiện được
tầm quan trọng của VBNL trong đời sống hiện đại.
1.2.1. Tính lập luận chặt chẽ
Quá trình nghị luận là quá trình người nói (viết) tìm ra cái lí để thuyết phục
người khác.
Khái niệm lập luận có thể được hiểu như sau: Lập luận là tạo lập cái lí
trong VBNL. Lập luận nhằm khẳng định hay phủ định một vấn đề nào đó. Cần
phân biệt lập luận (bao hàm nghĩa khẳng định, phủ định, đồng tình, bác bỏ,…)
với lập luận (hàm nghĩa xây dựng lập luận đồng tình- đối lập với bác luận)
Dù khẳng định hay phủ định, dù đồng tình hay bác bỏ, người viết cũng phải
làm rõ cái lý- tức là phải trình bày, giải thích, chứng minh, phân tích, đánh
giá…Vì vậy, lập luận trở thành một đặc trưng quan trọng của VBNL. Trong
nghị luận, người viết dựa vào cái lí để thuyết phục người khác. Vấn đề là độ tin
cậy của cái lí đó ở mức nào, cách trình bày cái lí ra sao. Mỗi lí lẽ được nêu ra
nhiều giai tầng khác nhau. Mục đích chung của nghị luận là thuyết phục các đối
tượng này. Vì vậy, VBNL luôn tồn tại một cách công khai.
Tính công khai còn được thể hiện qua thái độ của người viết đối với vấn đề
đang được bàn tới. Điều này ít gặp ở những văn bản khác, nếu có đó chỉ là
những lời đánh giá ngầm, gián tiếp không thể hiện lập trường tư tưởng ổn định.
Tác phẩm nghị luận xuất hiện công khai trước cộng đồng, ở những thời
điểm, địa điểm khác nhau, thậm chí ở những thời điểm quyết định vận mệnh của
quốc gia, dân tộc. Do đó, ngôn ngữ được sử dụng trong văn nghị luận phải có độ
chính xác cao, khoa học và phổ biến. Nghĩa là, trong văn nghị luận không chấp
nhận cách nói tùy tiện của khẩu ngữ hay cách nói đa nghĩa của ngôn ngữ nghệ
16
thuật. Nó cũng không cho phép sử dụng tiếng địa phương, tiếng lóng…Những
điểm này góp phần thể hiện sự trang trọng của tác phẩm nghị luận.
1.3. Lập luận trong văn nghị luận
1.3.1. Khái niệm lập luận
Theo sách giáo khoa Làm văn 10 [19] thì lập luận là đưa ra các lí lẽ, bằng
chứng để dẫn dắt người đọc (người nghe) đến một kết luận nào đó mà người viết
(người nói) muốn đạt tới. Lập luận trong văn nghị luận là thao tác tạo lập cái lí
trong văn bản nghị luận nhằm khẳng định hay phủ định một vấn đề nào đó.
Quá trình lập luận là quá trình người nói (người viết) tìm ra lí lẽ để thuyết
phục người khác. Nói cách khác lập luận là quá trình liên kết, xâu chuỗi luận
điểm, luận cứ nhằm làm rõ luận đề theo một chính kiến một quan điểm nhất định
để người đọc hiểu, tin ở những kết luận mà người viết muốn hướng đến. Lập
luận là sản phẩm của tư duy logic, do vậy lập luận phải có lí lẽ, bằng chứng
thuyết phục, lại phải biết trình bày, dẫn dắt sao cho lập luận chặt chẽ. Mặt khác,
lập luận phải có đích, đích của lập luận là tìm ra chân lý mới, rút ra những tri
thức này từ những tri thức khác, là con đường đi đến nhận thức chân lý một cách
vài thành phố của ta nhìn đâu cũng thấy tiếng Anh, có bảng hiệu của các cơ sở
của ta hẳn hoi mà chữ nước ngoài lớn hơn cả chữ Việt, có lúc ngỡ ngàng tưởng
như mình lạc sang một nước khác.”
Lập luận giúp hiện thực hóa nội dung và mục đích nghị luận. Muốn thể
hiện tư tưởng quan điểm của mình người tạo lập bắt buộc phải sử dụng công cụ
ngôn ngữ để đưa ra một hệ thống lí lẽ, dẫn chứng thích hợp để truyền tải nội
dung đến đối tượng giao tiếp. Vì vậy, muốn truyền tải hiệu quả bắt buộc phải sử
dụng những luận cứ đáng tin cậy.
Lập luận thể hiện chất lượng của bài văn nghị luận. Chất lượng nghị luận
thể hiện ở chỗ những lí giải, bàn bạc, đánh giá có cơ sở chính xác, đủ sức thuyết
phục, lập luận có lí có tình thì bài văn nghị luận sẽ có giá trị và hấp dẫn.
Với đặc trưng của mình, văn nghị luận rèn tư duy logic thông qua quá
trình lập luận. Bởi vì việc xác định luận điểm, tìm ra những lí lẽ, dẫn chứng xác
Copyright: Tài liệu đại học ©