PHẦN MỞ ĐẦU
I.Bối cảnh thực hiện đề tài:
Công tác giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua tiết sinh hoạt chủ
nhiệm ở trường THPT Xuân Lộc được triển khai thực hiện từ năm học 2010-2011,
tuy nhiên chưa có sự thống nhất trong toàn trường.
Hiện tại đề tài được triển khai thực hiện từ tháng 9 năm 2011 đến tháng 5
năm 2012 năm học 2011-2012.
II.Lý do chọn đề tài:
Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh là 1 trong 5 nội dung của phong trào thi
đua “Xây dựng trường học tích cực, học sinh thân thiện” năm học 2009 - 2010
được các trường lồng ghép vào các môn học và sinh hoạt tập thể thông qua các
hoạt động giáo dục của nhà trường.
Bắt đầu từ năm học 2010-2011 Bộ GD-ĐT chủ trương đưa nội dung giáo
dục kỹ năng sống vào chương trình học chính khóa trong các nhà trường phổ
thông, từ bậc tiểu học đến THPT. Đây là một chủ trương cần thiết và đúng đắn.
Tuy nhiên, triển khai thực hiện giảng dạy thế nào để đạt hiệu quả, phù hợp với thực
tiễn ở mỗi nhà trường là điều mà rất nhiều người cần quan tâm.
Theo tài liệu hướng dẫn của ngành, nội dung giáo dục kỹ năng sống rất đa
dạng, phong phú, tùy từng điều kiện của nhà trường về cơ sở vật chất, năng lực,
kinh nghiệm sống của đội ngũ giáo viên, đối tượng học sinh… mỗi trường có sự
lựa chọn phương pháp, nội dung đưa vào giáo dục cho phù hợp.
Là một cán bộ quản lý phụ trách công tác giáo viên chủ nhiệm của nhà
trường, sau khi được tập huấn của Sở Giáo dục và đào tạo Đồng Nai, triển khai tập
huấn tại trường cho giáo viên nhà trường và tổ chức thực hiện trong công tác giáo
viên chủ nhiệm từ năm học 2011-2012, tôi luôn trăn trở, tìm tòi để công tác này
thực sự có hiệu quả trong thực tế, phù hợp điều kiện, đặc thù của nhà trường, đáp
ứng đúng nhu cầu giáo dục toàn diện học sinh, bước đầu tôi nhận thấy có sự
chuyển biến tích cực, gây hứng thú trong quá trình giáo dục của nhà trường nói
chung và tiết sinh hoạt chủ nhiệm cũng như công tác giáo viên chủ nhiệm nói
riêng. Vì vậy tôi chọn đề tài: Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua tiết
sinh hoạt chủ nhiệm ở trường trung học phổ thông Xuân Lộc năm học 20112012 làm đề tài nghiên cứu của mình.

3.Ứng dụng giáo dục kết hợp giữa giáo dục kỹ năng sống với việc tổ chức các trò
chơi trong tiết sinh hoạt chủ nhiệm, nhằm nâng cao hiệu quả của nội dung giáo dục
kỹ năng sống đồng thời giúp cải tiến được nội dung của tiết học này, tránh được
tình trạng khô cứng, nghèo nàn và chán nản trong học sinh.

2


PHẦN NỘI DUNG
1.Cơ sở pháp lý:
Theo Thông tư số: 58/2011/TT-BGDĐT ngày 12 tháng 12 năm 2011 của Bộ
trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về QUY CHẾ Đánh giá, xếp loại học sinh trung
học cơ sở và học sinh trung học phổ thông tại điểm a, mục 1, Điều 3 nêu rõ về Căn
cứ đánh giá, xếp loại hạnh kiểm: Đánh giá hạnh kiểm của học sinh căn cứ vào biểu
hiện cụ thể về thái độ và hành vi đạo đức; ứng xử trong mối quan hệ với thầy giáo,
cô giáo, cán bộ, công nhân viên, với gia đình, bạn bè và quan hệ xã hội; ý thức
phấn đấu vươn lên trong học tập; kết quả tham gia lao động, hoạt động tập thể của
lớp, của trường và của xã hội; rèn luyện thân thể, giữ gìn vệ sinh và bảo vệ môi
trường;
Theo Điều 31 – điều lệ trường Trung học (theo Quyết định số 07/2007/QĐBGDĐT ngày 02/4/2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo):
Giáo viên chủ nhiệm, ngoài các nhiệm vụ quy định tại khoản 1 của Điều này
còn có những nhiệm vụ sau đây:
a) Tìm hiểu và nắm vững học sinh trong lớp về mọi mặt để có biện pháp tổ
chức giáo dục sát đối tượng, nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của cả lớp;
b) Cộng tác chặt chẽ với gia đình học sinh, chủ động phối hợp với các giáo
viên bộ môn, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên Tiền phong
Hồ Chí Minh, các tổ chức xã hội có liên quan trong hoạt động giảng dạy và giáo
dục học sinh của lớp mình chủ nhiệm…
Vậy, Giáo viên chủ nhiệm phải thực hiện trọn vẹn, song hành cùng hai chức
năng trong giáo dục là chức năng giảng dạy và chức năng giáo dục, giáo viên chủ

sáng tạo, kỹ năng suy nghĩ có phán đoán… Để làm được điều này, trước hết
phương pháp giảng dạy phải là giáo dục chủ động, nội dung phải phong phú, sát
thực tế mới thuận lợi cho người dạy và thu hút sự chú ý của người học.
Việc rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh là việc làm không mới vì từ xa
xưa cha ông ta đã đúc kết “tiên học lễ, hậu học văn” nhưng do sức ép lớn về
chương trình; về điểm số, hoặc nhiều nguyên nhân khác nhau nó đã bị giảm nhẹ
hoặc xao nhãng. Đứng trước thực tế xã hội của những năm gần đây Bộ GD-ĐT đã
nhận thấy việc giáo dục (rèn luyện) kỹ năng sống cho học sinh là việc làm cấp
bách ở mọi bậc học nhưng đặc biệt với học sinh THPT vì ở lứa tuổi này:
+ Các em thích tìm tòi, học hỏi cái mới, điều lạ, không phân biệt nó là tốt hay xấu.
+ Đã phát triển tình yêu nam, nữ dẫn đến có quan hệ không đúng mực trong quan
hệ khác giới.
+ Chịu áp lực lớn trong thi cử dẫn đến dễ rơi vào trạng thái tiêu cực ảnh hưởng tới
sức khoẻ, tinh thần.
+ Các em cần lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với năng lực của mình -> cần đưa ra
quyết định đúng đắn.
+ Thích bộc lộ cái tôi…
+ Trong xã hội hiện đại dễ nảy sinh những thách thức, nguy cơ rủi ro, muốn thành
công và hạnh phúc, mỗi con người cần được trang bị về kỹ năng sống.
3.Thực trạng công tác giáo dục kỹ năng sống tại trường THPT Xuân Lộc
a. Thuận lợi
- Bộ GD-ĐT đã đổi mới về nội dung giảng dạy (qua việc thay sách giáo khoa) theo
hướng dễ áp dụng, dễ triển khai các phương pháp dạy học tích cực, tăng thực hành
…
- Sở GD-ĐT đã thực hiện tập huấn đổi mới phương pháp giảng dạy, kiểm tra đánh
giá bám sát chuẩn kiến thức kỹ năng.
- Sở GD-ĐT đã thực hiện tập huấn và triển khai thực hiện việc giáo dục kỹ năng
sống qua công tác giáo viên chủ nhiệm trong nhà trường trên địa bàn toàn tỉnh.
- Với nhà trường:
+ Trường THPT Xuân Lộc nằm ở vị trí trung tâm của huyện Xuân Lộc, được xem

nhiều phụ huynh trước đây thất học do vậy luôn tạo điều kiện thuận lợi nhất cho
con học tập, vì vậy nhiều học sinh ít được tiếp xúc với công việc thực tế của gia
đình, các em được gia đình nuông chiều quá tạo thành các thói quen xấu, khó thay
đổi (cậu ấm, cô chiêu). Hơn thế do sức ép điểm số, do kỳ vọng của gia đình các em
thiên lệch về học kiến thức (biến các em thành Robot chỉ ăn và học).
- Về phía giáo viên:
+ Quen lối sinh hoạt lớp theo kiểu mệnh lệnh, hành chính, ngại thay đổi, ngại nắm
bắt, nghiên cứu để có những phương pháp sinh hoạt, nội dung giáo dục thực tế.
+ Chương trình giảng dạy nặng do đó phải nghiêng nhiều về dạy kiến thức.
+ Một số còn chưa thực sự khởi động, chưa gương mẫu, chưa thực sự bắt kịp
những thay đổi của xã hội.
+ Chưa thật sự nắm vững về tâm lý lứa tuổi mặc dù chuyên môn rất vững, thậm chí
chưa hiểu rõ về giáo dục kỹ năng sống và công tác giáo dục kỹ năng sống trong
nhà trường.
Tóm lại rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh ở trường THPT là việc làm
nhằm giúp học sinh có thói quen xấu và hành vi tiêu cực trở thành con ngoan, trò
giỏi, trở thành người có ích cho xã hội cho gia đình.
4. Giải pháp
Qua chỉ đạo và qua thực tiễn chúng tôi thấy để rèn luyện kỹ năng sống cho
học sinh sẽ có nhiều giải pháp khác nhau như:
- Giáo dục kỹ năng sống thông qua tham vấn.
- Lồng ghép, tích hợp qua các chủ đề, các dạng của Hoạt động ngoài giờ lên lớp.
- Giáo dục kỹ năng sống thông qua công tác GVCN.
- Giáo dục kỹ năng sống thông qua xử lý các tình huống trong thực tiễn cuộc sống.
- Giáo dục kỹ năng sống thông qua giảng dạy các môn học.
5


Với điều kiện và đặc thù nhà trường, tôi đã lựa chọn giải pháp lồng ghép qua
công tác giáo viên chủ nhiệm và nội dung sinh hoạt chủ nhiệm.

23.Kỹ năng nhìn nhận cái đẹp.
24.Kỹ năng khi bắt tay với mọi người xung quanh.
25.Kỹ năng bắt đầu nói một câu chuyện, vấn đề với người khác.
26.Kỹ năng góp ý cho người khác.
27.Kỹ năng hóa giải áp lực.
28.Kỹ năng nhận thức hậu quả.
29.Kỹ năng xác định giá trị.
30.Kỹ năng ra quyết định.
31.Kỹ năng thương thuyết.
32.Kỹ năng từ chối.
33.Kỹ năng đương đầu với căng thẳng.
34.Kỹ năng đương đầu với cảm xúc.
35.Kỹ năng sống với người khác.
6


b.Về mức độ tri thức giáo dục kỹ năng sống trong một tiết sinh hoạt chủ nhiệm:

Trong một tiết sinh hoạt chủ nhiệm, với thời lượng 45 phút, giáo viên chủ
nhiệm không thể nào chuyển tải nhiều kỹ năng sống đến học sinh, hơn nữa nếu
như vậy thì hiệu quả giáo dục sẽ không cao. Vì trong một tiết đó giáo viên còn phải
thực hiện nhiều nội dung, công việc giáo dục khác của trường, của lớp, nếu tiến
hành giáo dục nhiều nội dung giáo dục kỹ năng sống sẽ gây sự nhàm chán.
Hơn nữa, giáo dục kỹ năng sống là một nội dung còn tương đối mới đối với
đa số giáo viên nói chung, nó còn tùy thuộc vào thời gian, sự am hiều tri thức, kiến
thức xã hội đặc biệt là kinh nghiệm trong cuộc sống thực tế của mỗi cá nhân nên
khi vận dụng công tác này vào trong nhà trường nếu chỉ giao nhiệm vụ cho giáo
viên chủ nhiệm hiện nay sẽ còn gặp rất nhiều khó khăn, hoặc là người ta chỉ áp
dụng nhiều lý thuyết dựa theo tài liệu hướng dẫn hoặc bỏ qua không thực hiện
hoặc thực hiện một cách đối phó… làm cho hiệu quả của công tác này bị hạn chế,

bài học:

7


- Khi nghe ý kiến của người khác nhận xét, đánh giá về mình, chúng ta cần bình
tĩnh, sáng suốt xem xét ý kiến nào là khách quan, chân thực thì tiếp nhận. Ý kiến
nào khen quá lời hay định kiến, thiếu khách quan chỉ nên để tham khảo.
- Lời khen quá mức cũng nguy hiểm. Vì những lời khen được ví như nước hoa, chỉ
nên để ngửi chứ không thể để uống được. Nếu say sưa với những lời khen có thể
dẫn đến kiêu ngạo, tự cao tự đại, không đánh giá đúng mình.
- Lời nhận xét định kiến, hạ thấp có thể làm ta bi quan. Nhưng ta không nên thiếu
tự tin trước những lời nhận xét như vậy. Hãy tự khẳng định mình để chứng tỏ ta
không như họ nghĩ.
2. Tổ chức trò chơi: NHANH TAY LẸ CHÂN (thử nhóm nào nhanh hơn)
- Địa điểm: Trong phòng (GVCN nên cử 1 học sinh vui nhộn của lớp tổ chức trò
chơi).
- Cách chơi: chơi toàn thể lớp hoặc cử ra đại diện mỗi nhóm.
+ Quản trò hô: Lớp ta đang cần. Tất cả người chơi cùng đồng thanh: “Cần gì, cần
gì”?
+ Quản trò trả lời: Cần (Một cái gì đó bất kì nhưng có khả năng thực hiện trong
lớp).Ví dụ: cần 05 cái kẹp tóc; cần 03 đôi giầy đen hoặc 01 sơi tóc dài 01 mét…
Người chơi thực hiện theo yêu cầu của người quản trò, ai nhanh là thắng cuộc.
Chú ý: Để trò chơi thêm phong phú, quản trò có thể yêu cầu:
Cần một bài vọng cổ; Cần một nàng công chúa xinh đẹp; Cần 04 câu thơ lục bát…
Ví dụ 2:
TÀI LIỆU SINH HOẠT LỚP TUẦN TUẦN 3 THÁNG 10
1.Công tác GVCN:
- Nhắc nhở học sinh nghiêm túc thực hiện việc không sử dụng điện thoại trong tất
cả các giờ học của nhà trường (kể cả học thể dục, thực hành…), phải tắt nguồn

tới đời con, cháu. Hiện nay, ước tính có khoảng 4,8 triệu người Việt Nam bị
nhiễm chất độc da cam/dioxin, tỉnh Đồng Nai có khoảng 13 ngàn nạn nhân da
cam. Những vùng trọng điểm hiện nay còn nguy hại cần phải khoanh vùng xử lý là
sân bay Đà Nẵng (thành phố Đà Nẵng) và sân bay Biên Hoà (tỉnh Đồng Nai).
3. Phần Trò chơi:
- Muỗi bay:
Quản trò hô: Muỗi bay muỗi bay.
Vòng tròn: vì vu vì vù.(chụm đầu ngón tay phải của mình, đưa tay bay qua bay lại)
Quản trò: Muỗi đậu lên má người bên phải của mình.
Vòng tròn: (đặt bàn tay phải lên má người bên phải)
Cứ thế tiếp tục Quản trò cho con muỗi đậu "lung tung" lên thân thể của "nạn
nhân".
Nếu nghe Quản trò hô "CẮN" thì người "bị cắn" phải nhanh tay "đập" cho trúng
vào "con muỗi" đang đậu trên mặt mình (nếu đập không trúng, hậu quả như thế
nào thì cứ ráng mà tưởng tượng ).
Con muỗi
Cách chơi:
- Quản trò (hô to): “Tay đâu” (2 lần)
- Người chơi (hô to): “Tay đây” (2 lần)
Quản trò bắt bài hát: “Mình dài dài dáng thon thon ngày ngày chui rút ở trong bụi
rơm,chiều tà tà tối bay ra nhằm vào con mắt mà chích người ta” – và người chơi
làm theo hành động chích vào mắt người bên phải mình. Quản trò tiếp tục đưa
ngón tay lên và làm con muỗi – người chơi cũng tiếp tục đưa ngón tay lên và cùng
với quản trò kêu “O …O” và quản trò la to “cắn vào má” và người chơi làm theo
quản trò lại hô to “đập” và người kế bên “đập” thật mạnh vào con muỗi.
10


Người chơi phải làm theo lời nói của quản trò chứ không làm theo hành động của
quản trò.

kiểu “hội chứng đám đông”.
3. Phần Trò chơi:
Đố Thơ:
- Cách chơi: Người chơi chia thành 2 nhóm. Quản trò bắt đầu xướng lên một vầng
trong 24 chữ cái và chỉ một trong 2 nhóm. Nhóm này lập tức đọc 2 câu thơ bắt đầu
bằng chũ cái ấy. VD: Quản trò ra vầng T thì nhóm đước chỉ định sẽ đọc: “Từ ấy
trong tôi bừng nắng hạ” (Tố Hữu)
+ Khi nhóm này vừa đọc xong, nhóm kia sẽ đọc tiếp tục câu khác. VD: “tiến lên
toàn thắng ắc về ta” (Bác Hồ)
+ Cuộc chơi lại tiếp tục, bên nào bí sẽ bị thua 1 điểm.
- Luật chơi:
+ Câu thơ đọc phải có ý nghĩa. Nếu quản trò không hiểu có quyền hỏi tựa, tác giả
bài thơ đó.
11


+ Các em có thể sáng tác thơ nhưng phải có ý nghĩa (dù là một câu)
+ Trò chơi này có thể biến dạng từ đọc thơ sang hát (cũng theo mẩu tự đầu)
Ví dụ 4:
NỘI DUNG SINH HOẠT TUẤN 1 THÁNG 11
1.Công tác chủ nhiệm: Nhắc nhở học sinh:
- Thực hiện nghiêm túc tác phong, đồng phục, dép; ATGT.
- Lễ phép chào hỏi người lớn, thầy – cô (thứ ba ngày 01/11/2011, có lãnh đạo Sở
GD&ĐT cùng đại biểu 15 trường THPT công lập về dự Hội nghị thi đua tại
trường, đề nghị học sinh gặp thầy – cô lễ phép, đứng lại chào hỏi nghiêm túc, dãy
khối 11 phía trên hội trường chú ý không kéo bàn ghế).
- Ra vào lớp đúng giờ, không đứng ở hành lang khi đã có trống vào lớp.
2.Giáo dục kỹ năng sống: Kỹ năng tự đánh giá, điều chỉnh bản thân
Người thợ làm bút chì nâng niu sản phẩm của mình trước khi cho nó vào
hộp. Ông nói với bút chì:“Có 5 điều mày cần phải nhớ trước khi tao để mày bước

mốt, do vậy cần thực hiện đúng đồng phục theo quy định của trường là được, cần
12


chú trọng công sức, thời gian vào việc học mới là chính. Với người đã trưởng
thành, công sức, trí tuệ của mỗi bản thân làm ra sản phầm mới là chính, là yếu tố
khẳng định giá trị của cá nhân đó chứ không phải cái vẻ bề ngoài quyết định.
- Cuối cùng: mỗi ngày đi qua là một dấu ấn để lại cùng với thời gian, mỗi cử chỉ,
hành động, kết quả, thành bại của mỗi cá nhân đều có dấn ấn trong công việc, cuộc
sống, quan hệ bạn bè… chúng ta cố gắng làm những việc tốt, có ích để rồi mai đây
xa nhau còn lại là những kỷ niệm đẹp trong mắt bạn bè, thầy cô và mọi người.
3.Tổ chức trò chơi: Đối đáp Lớp được chia thành 4 nhóm (4 tổ), lần lượt đối đáp
theo 3 câu sau:
Con cò con cõng con cò cái
Con cò cái cõng con cò con
Cò cõng cò, cái cõng cái
Các nhóm lần lượt đọc to 3 câu trên với việc thay thế động từ cõng bằng các động
từ khác có chữ cái đầu tiên là C. Ví dụ: cười, cầm, cắp, cho...Nhóm nào dùng động
từ lặp lại động từ đã được 2 nhóm trước sử dụng trước đó hoặc tìm không ra động
từ mới thì bị thua.
Chú ý: để trò chơi thêm hấp dẫn có thể thay thế chữ cái đầu tiên của động từ bằng
các chữ cái khác theo quy ước của quản trò như A, B, D...
Ví dụ 5: NỘI DUNG SINH HOẠT CHỦ NHIỆM TUẦN 2 - THÁNG 11
1. Công tác kỹ năng sống: Kỹ năng rèn luyện tính kiên nhẫn
Bạn hãy thử nhìn cây ớt trong vườn khi ra trái. Chắc chắn phải có rất nhiều quả ớt
ở trên cây. Và nếu tính cả vườn ớt thì số hạt phải hơn gấp nhiều lần thế nữa. Hạt ớt
là công cụ để mở rộng và tiếp diễn sự tồn tại cho loài ớt. Theo bạn tại sao lại cần
phải có nhiều hạt trong mỗi trái ớt đến thế? Em rút ra bài học gì từ chuyện trái ớt
trên về rèn luyện tính tính kiên nhẫn của bản thân?
*Học sinh trao đổi thảo luận giáo viên trao đổi:

những ai đang có ước mơ, hoài bảo hoặc kiếm tìm một cơ hội…
Bạn hãy kiên trì và nhẩn nại chắc chắn cơ hội thành công sẻ đến với những
người không bỏ cuộc.
3.Trò chơi: Thi tìm những con vật có từ láy
* Mục đích: rèn luyện trí nhớ, khéo léo
Cách chơi: trong phòng học. Quản trò chia lớp ra làm 4 nhóm, mỗi nhóm cử 1 bạn
lên, quản trò sẽ ra mật hiệu cho các bạn là “Tìm những con vật có từ láy”
Ví dụ: chuồn chuồn, bươm bướm, …
4 đội 1 lượt và 1 người viết con này xong chạy về cho người khác lên viết tiếp …
Trong vòng 5 phút đội nào viết được nhiều con vật có từ láy nhiều nhất thì đội đó
thắng cuộc.
Ví dụ 6: NỘI DUNG SINH HOẠT CHỦ NHIỆM TUẦN 3 THÁNG 11
1.Công tác giáo dục học sinh:
- Nhắc nhở học sinh nghiêm túc thực hiện luật ATGT nhất là việc đội mũ bảo hiểm
khi tham gia giao thông; khối 12 khẩn trương chuẩn bị bài tham gia thuyết trình về
ATGT.
- Triển khai cử chọn học sinh viết bài dự thi gương người tốt – việc tốt (quán triệt
kỹ thể lệ dự thi đã gửi cho GVCN).
2.Giáo dục kỹ năng sống: Học cách cảnh giác với hàng giá rẻ bán dạo
Khi đang chạy xe trên đường (hoặc tại trạm đổ xăng, hoặc đi trên xe
buýt…), có một người đến làm quen với bạn và bảo: cần bán một chiếc điện thoại
cực xịn (do cần tiền, nhặc được, cướp được..) muốn bán cho bạn với giá rẻ. Anh ta
mở chiếc điện thoại cho bạn xem với rất nhiều tính năng và đề nghị đổi lấy
100.000 đồng (hoặc 200.000 – 300.000 đồng) và chiếc điện thoại của bạn (điện
thoại của bạn chỉ thuộc hạng bình dân). Bạn có đổi không?
*Học sinh thảo luận, nêu ý kiến của mình và giáo viên định hướng:
- Cho học sinh biết: Đây là trò lừa đánh vào tính ham của rẻ của nhiều người.
- Trong thực tế, chiếc điện thoại chúng đưa cho bạn xem ban đầu là điện thoại thật
nhưng chiếc bán cho bạn là đồ giả. Không chỉ người thường mà cả những chủ cửa
hàng điện thoại ham rẽ, thiếu cảnh giác cũng bị lừa như thế.

khác lại nói cứ vào, năm trước thầy dạy rất nhiều lớp và lâu rồi chắc thầy chẳng
nhớ tụi mình nữa đâu, đừng lo… Vậy gặp tình huống trên tập thể lớp sẽ xử lý như
thế nào? Em có nhận xét gì về những ý kiến trên.
* Học sinh trao đổi, cho ý kiến, GV căn cứ thực tế cách giải quyết hay để giáo
dục học sinh. Đồng thời định hướng các em: thầy chủ nhiệm hay thầy dạy bộ môn
GDCD năm học trước nay đã nghĩ hưu đều là thầy của các em, do vậy cứ vào nhà
thầy chủ nhiệm, tập thể lớp vây quanh thầy giáo cũ, đại diện lớp dùng lời chúc
mừng trân trọng nhân ngày 20/11 đối với thầy giáo cũ trước, hỏi thăm sức khoẻ
của thầy, hẹn chúng em sẽ sắp xếp đến thăm thầy và mời thầy cùng vui chơi tại
nhà thầy chủ nhiệm hiện tại với lớp; sau đó đến chúc mừng hoa thầy chủ nhiệm.
(Các em nên nhớ: lời chào cao hơn mâm cổ như cha ông ta đã dạy).
3.Trò chơi:Ngón tay nhúc nhích
- Cách chơi: Tất cả học sinh cùng hát bài “Ngón tay nhúc nhích” vừa hát vừa đưa
ngón tay lên nhúc nhích.
- Ví dụ: Khi quản trò hát”Một ngón tay nhúc nhích nè” thì ngay l1uc đó người chơi
sẽ đưa ngón tay lên và đồng thời nhúc nhích ngón tay một cái. Cứ thế lần lượt đến
2 rồi 3,4... n ngón tay nhúc nhích.
- Luật chơi: Ai không tham gia hoặc làm không đúng động tác của người quản trò
thì người đó sẽ bị phạt.
15


Ví dụ 8:
NỘI DUNG SINH HOẠT CHỦ NHIỆM Tuần 1 Tháng 12
1.Công tác Giáo viên chủ nhiệm:
- GVCN và tập thể lớp lên kế hoạch về thời gian, địa điểm… tham quan dã ngoại
(nếu lớp chưa tiến hành).
- Nhắc nhở học sinh thực hiện tốt luật ATGT; tuần qua đã có 04 học sinh vi phạm
ATGT bị cơ quan chức năng xử lý tạm giữ phương tiện vĩ lỗi: vượt đèn đỏ: 03
trường hợp (đi xe đạp và xe đạp điện); 01 trường hợp chạy quá tốc độ và điều

1.Công tác Giáo viên chủ nhiệm:
- Các lớp nếu tổ chức tham quan trong ngày chủ nhật 18/3/2012 thì GVCN hoặc
cán bộ lớp báo với thầy Ngọc Cường và thầy Long để sắp xếp duyệt văn nghệ
trước vào sáng thứ bảy.
- Nhắc nhở học sinh thực hiện tốt luật ATGT; tuần qua tiếp tục có 02 học sinh vi
phạm ATGT bị cơ quan chức năng xử lý tạm giữ phương tiện vì lỗi: chạy quá tốc
độ và không đội mũ bảo hiểm.
16


2.Giáo dục kỹ năng sống: Hóa giải áp lực
Trong đời ai cũng có thể đối diện với những bất ngờ gây sốc: khi kiểm tra,
thi điểm thấp; bị loại hồ sơ thi đại học khi không đủ điều kiện…lúc đó bản lĩnh và
kỹ năng ứng phó của từng người sẽ được bộc lộ một cách rõ nét nhất. Tại sao
người ta lại khủng hoảng, có khi khủng hoảng nặng nề? Làm sao để có thể vượt
qua khủng hoảng và ứng xử phù hợp với những bất ngờ không muốn có đó...
Sự căng thẳng có thể đến với chúng ta bất kỳ lúc nào khi người ta không
nhìn nhận vấn đề một cách bình thường, không xem xét vấn đề một cách thông
thường; khi ta ngộ nhận về giá trị thật của mình hoặc có những dự báo quá chủ
quan về sự việc.... Mọi vấn đề đều có thể lý giải trên nhiều góc độ, nhưng nếu một
cá nhân nhìn nhận sự việc một cách bi kịch thì vấn đề sẽ trở nên nghiêm trọng,
thậm chí hết sức trầm trọng. Điều đó sẽ ltạo nên lo lắng thái quá, mất phương
hướng và có thể có những phản ứng tiêu cực.
* Cách khắc phục: Để trút bỏ căng thẳng và có những phản ứng phù hợp, ta có
nhiều cách thức hết sức đa dạng và tùy thuộc vào tình huống, tùy thuộc vào nguồn
gốc vấn đề cũng như môi trường tác động.
Trước hết cần chú ý một số nguyên tắc, những yêu cầu cơ bản giúp chúng ta
hạn chế nguy cơ đối diện với căng thẳng, stress và hạn chế hoặc phòng ngừa những
phản ứng thái quá:
- Làm chủ cảm xúc, điều khiển bản thân để thích ứng với những biến đổi của môi

không còn xảy ra và sẵn sàng thích ứng một cách chủ động và tự chủ. Dù không
thật đơn giản nhưng nếu mỗi người có thiện chí và có kỹ thuật làm chủ bản thân,
hành vi của chúng ta có thể sẽ được kiểm soát.
3.Trò chơi: Cảm nhận tinh tế (Tâm đầu ý hợp)
- Hình thức: Từ 5-6 cặp; Các cặp đứng thành từng đôi, hai người, mặt người này
hướng vào lưng của người kia. Người đứng sau sẽ đặt 1 tay lên vai người đứng
trước và người đứng sau nhắm mắt lại.
- Cách chơi: Quản trò chọn ra các trọng tài cho mỗi cặp để đảm bảo rằng người
đứng sau không mở mắt. Quản trò sẽ làm các động tác để những người đứng trước
làm theo. Nhiệm vụ của người đứng sau là bắt chước lại các hành động của người
đứng trước.
- Kết thúc: Trò chơi kéo dài khoảng 5 phút, cặp đôi nào có nhiều động tác trùng
lặp nhất thì không bị bắt, các cặp còn lại bị bắt dùng để thưởng và phạt cho các trò
chơi tiếp theo.
Ví dụ 10:
NỘI DUNG SINH HOẠT TUẦN 3 - THÁNG 3
1.Triển khai công việc nhà trường:
2.Giáo dục kỹ năng sống: Để thành công trong cuộc sống và học tập bạn nên
làm gì?
- Trong cuộc sống, trong học tập, trước những khó khăn, trở ngại có bao giờ bạn
trăn trở, tự hỏi tại tại sao như vậy? làm thế nào để vượt qua, làm gì để giải quyết
nó?... hay buông xuôi, thoái thác, tìm đường né tránh, đùn đẩy cho người khác?...
mà mình không dám đương đầu. Tuỳ theo lựa chọn con đường đi, biện pháp giải
quyết nó sẽ nói lên cá tính của bạn: mạnh mẽ, cương trực, thẳng thắng, dám hy
sinh hay nhút nhát, rụt rè e ngại.
- Bí quyết thành công của Phó giáo sư toán học trẻ nhất Việt Nam năm 2011 là gì?
+ Giảng viên Phạm Hoàng Hiệp, 29 tuổi, chuyên ngành toán (ĐH Sư phạm Hà
Nội) là người trẻ nhất vừa được công nhận chức danh Phó giáo sư. Thầy Hiệp cho
rằng:“Để thành công, hãy luôn đặt câu hỏi tại sao, và cố gắng suy nghĩ giải thích”.
+ Theo Thầy Phạm Hoàng Hiệp để thành công trên con đường khoa học là bạn

Hơn bốn mươi năm Bác đã xa chúng ta nhưng Bác vẫn mãi là tấm gương
sáng cho hàng triệu người dân Việt Nam và thế giới. Sau đây là mẫu chuyện về
tấm gương đạo đức của Người có tên “Giữ lời hứa” trích trong tập “Bác Hồ Người Việt Nam đẹp nhất”.
Hồi ở Pác Pó, Bác sống rất chan hòa với mọi người. Một hôm được tin Bác
đi công tác xa, một trong những em bé thường ngày quấn quýt bên Bác chạy đến
cầm tay Bác thưa:
- Bác ơi! Bác đi công tác về nhớ mua cho cháu một chiếc vòng bạc nhé!
Bác cúi xuống nhìn em bé âu yếm, xoa đầu em khẽ nói:
- Cháu ở nhà nhớ ngoan ngoãn, khi nào Bác về Bác sẽ mua tặng cháu.
Nói xong Bác vẫy chào mọi người ra đi. Hơn hai năm sau Bác quay trở về, mọi
người mừng rỡ ra đón Bác. Ai cũng vui mừng xúm xít hỏi tham sức khỏe Bác,
không một ai còn nhớ đến chuyện năm xưa. Bỗng Bác mở túi lấy ra một chiếc
vòng bạc mới tinh trao tận tay em bé – bây giờ đã là một cô bé. Cô bé và mọi
người cảm động đến rơi nước mắt. Bác nói:
- Cháu nó nhờ mua tức là nó thích lắm, mình là người lớn đã hứa thì phải làm
được, đó là “chữ tín”. Chúng ta cần phải giữ trọn niềm tin với mọi người.
Các bạn thấy đấy, Bác Hồ là người bận trăm công nghìn việc nhưng Bác vẫn
luôn giữ lời hứa với mọi người, đặc biệt là với em bé. Chúng ta phải biết tôn trọng
chữ tín bởi nó là nền tảng, hành vi đạo đức từ xưa đến nay.
“Nói lời phải giữ lấy lời
Đừng như con bướm đậu rồi lại bay”
Giữ chữ tín là phẩm chất cao quý trong đời sống xã hội cho nên việc bội tín
không chỉ làm xấu bản thân mà con gây tác hại đối với người khác. Chúng ta phải
thực hiện tốt lời mình đã hứa để hoàn thiện nhân cách. Lòng tin bắt nguồn từ xã
hội hướng tới cái thiện, chữ tín trở thành phạm trù đạo đức trong quan hệ ứng xử.
Qua câu chuyện này, chúng ta rút ra được rằng nên sống và làm theo tấm
gương đạo đức của Bác để xứng đáng với sự tin tưởng, kỳ vọng của mọi người….
3.Trò chơi: Đầu voi đuôi chuột
- vật liệu: Mỗi đội 1 tờ giấy và một bút chì.
- Xếp đặt: Ngồi vòng tròn. Chơi từng đội nếu quá 10 người.

biện pháp để thực hiện phong trào xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực và mục tiêu giáo dục toàn diện học sinh.
Muốn vậy người biên soạn phải tìm hiểu, lựa chọn nội dung, chủ đề sao cho
phong phú, tránh trùng lắp mới gây hứng thú được trong học sinh.
Cùng với việc đưa nội dung giáo dục kỹ năng sống vào tiết sinh hoạt chủ
nhiệm, chúng tôi còn đưa nội dung một trò chơi tập thể vào sau nội dung giáo dục
kỹ năng sống nhằm tạo hứng thú cho học sinh, có tác dụng làm cho học sinh linh
hoạt hơn, sự hòa nhập tập thể ở mỗi cá nhân tăng lên nhất là đối với những em có
cá tính rụt rè, e ngại trước tập thể, cùng vói đó là đổi mới cách thức tiến hành tiết
sinh hoạt chủ nhiệm, làm cho tiết này không khô cứng, mệnh lệnh hành chính như
trước đây, giờ đây nó trở thành tiết vui nhộn, có tính giáo dục cao, là tiết học
không nhàm chán, lo sợ ở học sinh mà là thu hút sự mong chờ ở các em.
Qua việc điều hành trò chơi trước tập thể cũng đã trang bị cho học sinh rất
nhiều kỹ năng như kỹ năng giao tiếp, kỹ năng lãnh đạo, kỹ năng quản trò, kỹ năng
tổ chức, kỹ năng điều khiển…
Tuy nhiên trò chơi khi đưa vào tiết sinh hoạt chủ nhiệm cũng phải lựa chọn
cho phù hợp với đặc điểm lứa tuổi, điều kiện trong phòng học, tính hấp dẫn của nội
dung và thuận lợi cho người điều khiển… nhằm đáp ứng khả năng lôi cuốn được
nhiều người tham gia.
20


PHẦN KẾT LUẬN
ĐÁNH GIÁ CHUNG
Việc tổ chức giáo dục kỹ năng sống thông qua công tác giáo viên chủ nhiệm
tại nhà trường năm học 2011-2012 đã có một số kết quả và tác dụng tích cực nhất
định:
Đổi mới được nội dung, chương trình, hình thức tiến hành tiết sinh hoạt chủ
nhiệm. Khắc phục được tính mệnh lệnh, hành chính, áp đặt một chiều và gây nhàm
chán của tiết học này mà ngược lại nó đã thu hút sự hứng thú trong học sinh.

5.Nội dung giáo dục kỹ năng sống và trò chơi tập thể phải chuẩn bị sớm và
đưa trước cho học sinh (cán bộ lớp – cán bộ đoàn và giáo viên chủ nhiệm) nghiên
cứu ít nhất từ 3 đến 5 ngày để họ chủ động nội dung.
6.Giáo viên chủ nhiệm sử dụng học sinh trong lớp để chuyển tải nội dung
giáo dục kỹ năng sống và trò chơi tập thể, giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò là góp
ý, định hướng, nhận xét.. thì mục tiêu tiết học mới đạt hiệu quả.
21


7.Cần nghiên cứu các nội dung kỹ năng sống phù hợp với chủ đề tháng, tuần
để đưa vào giáo dục học sinh sẽ có tác dụng liên kết và hiệu quả hơn.
8.Phối hợp với tổ chức Đoàn thanh niên nhà trường, giáo viên có nhiều kinh
nghiệm trong hoạt động tập thể, nhất là những giáo viên đã từng làm công tác đoàn
thanh niên để sưu tầm biên soạn các trò chơi tập thể, nội dung kỹ năng sống phù
hợp đưa vào giáo dục học sinh.
9.Giải pháp tiếp theo:
- Tiếp tục thực hiện công tác này tại nhà trường trong năm học mới với nội
dung đa dạng hơn, tiến hành biên soạn đến từng khối lớp trong nhà trường.
- Rèn kỹ năng sống là một quá trình đưa nhận thức thành hành động (hành
vi) do đó phải là việc làm thường xuyên, lồng ghép qua đổi mới phương pháp và
qua nhiều môn học, qua nhiều hoạt động khác nhau trong trường chứ không chỉ
dừng lại ở công tác chủ nhiệm và tiết sinh hoạt chủ nhiệm.
Trên đây là nội dung chuyên đề về “Giáo dục kỹ năng sống thông qua tiết
sinh hoạt chủ nhiệm cho học sinh ở trường Trung học phổ thông Xuân Lộc năm
học 2011-2012”, với khả năng của bản thân tôi xin đóng góp một vài ý kiến, rất
mong sự góp ý xây dựng của quý thầy – cô để cho công tác giáo dục kỹ năng sống
cho học sinh của nhà trường thời gian tới ngày đạt hiệu quả cao hơn.
Người thực hiện đề tài

Vũ Ngọc Cường