LUẬT HIẾN PHÁP NƯỚC
NGOÀI
30 TIẾT, 6 TUẦN


Lưu ý: Luật hiến pháp nước ngoài với tư
cách là một môn học (chuyên đề)
• Không phải một ngành luật: không có đối tượng
điều chỉnh, không có ngành luật riêng.

• Có phạm vi kiến thức hình thành khoa học: đối
tượng nghiên cứu là các ngành luật hiến pháp, cụ thể là
Hiến pháp các nước.

• Với tư cách là một môn học: truyền đạt những kiến
tức cơ bản mang tính so sánh, tổng hợp


Chương trình tổng thể
• Tuần 1: Những vấn đề lý luận về luật hiến pháp và hiến
pháp
• Tuần 2: Chính thể và các đảng phái chính trị
• Tuần 3: Pháp luật bầu cử và mối quan hệ cơ bản giữa
Nhà nước và công dân
• Tuần 4: Nghị viện các nước
• Tuần 5: Chính phủ và nguyên thủ quốc gia các nước
• Tuần 6: Hệ thống tư pháp và vấn đề bảo vệ Hiến pháp ở
các nước
• Thi hết môn: Viết 60’, đề trắc nghiệm hoặc bán trắc
nghiệm 6 câu và 1 bài tập về bầu cử, ĐƯỢC sử dụng tài
liệu

Vị trí, vai trò, thủ tục thông qua, sửa đổi
Phân loại Hiến pháp
Cơ chế bảo vệ hiến pháp


1.1. Đối tượng điều chỉnh
• Đối tượng điều chỉnh tượng tự nhau giữa các
ngành luật hiến pháp các nước: đều là những
mối quan hệ cơ bản nhất và quan trọng nhất,
gồm:
– vấn đề tổ chức bộ máy (các HP nói chung): cơ quan nhà nước ở
trung ương, cơ quan nhà nước ở địa phương.
– các quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân (các HP nói chung:
quyền và nghĩa vụ cơ bản (Việt nam), quyền cơ bản (basic
rights, Đức), quyền dân sự và quyền con người (civil rights,
human rights, France), quyền dân sự (civil rights, Mỹ).
– có thể có cả các mối quan hệ cơ bản trong các chế độ kinh tế,
văn hóa giáo dục, khoa học công nghệ, an ninh quốc phòng (các
hiến pháp XHCN)


1.2. Nguồn của ngành luật Hiến pháp
- Các loại nguồn rất đa dạng, chịu ảnh hưởng của nguồn
luật chung của quốc gia.
- Các nguồn chính: bản HP (nếu có), đạo luật, sắc lệnh,
án lệ (đặc biệt của cơ quan bảo hiến), tập quán pháp
(Anh, khối common law), điều ước quốc tế (hiếm khi, trừ
khi đã trở thành pháp luật quốc gia)

1.3. Vị trí ngành luật HP

quyền lực NN ở trung ương và địa phương).
- Khái niệm (thể hiện rõ nhất ở ở HP thành văn): Hiến
pháp là hệ thống quy phạm pháp luật có hiệu lực pháp lý
cao nhất điều chỉnh những mối quan hệ cơ bản ...
- Nội dung cơ bản (của một HP thành văn): [Lời nói đầu],
các chương bám theo các vấn đề chính, điều khoản sửa
đổi, điều khoản chuyển tiếp


2. 2. Vị trí, vai trò, thủ tục thông qua, sửa đổi
- Vị trí, vai trò: cực kỳ quan trọng, bảo đảm sự ổn định xã
hội và là khung pháp lý cho hoạt động thực hiện quyền
lực nhà nước.
- Thủ tục thông qua: thường mang tính xã hội rất cao, đặc
biệt là những hiến pháp gần đây. Thể hiện qua các thủ
tục thành lập quốc hội lập hiến, trưng cầu ý dân.
- Thủ tục sửa đổi: Đa dạng theo từng quốc gia song
thường có thủ tục phức tạp tương ứng với tầm quan
trọng.
o Người có sáng kiến sửa đổi HP: hạn chế, ví dụ QH, một số cử
tri, nguyên thủ QG.
o Thủ tục thông qua phức tạp, thường yêu cầu tỷ lệ phiếu cao
(thường là 2/3)
o Đặc biệt một số nước không cho phép sửa đổi một số điều
khoản của HP về quyền nghĩa vụ cơ bản (HP Đức, Nga)


2. 3. Phân loại hiến pháp
•
•