THANH TRA, KIỂM TRA, GIÁM SÁT
TRONG QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC

PGS.TS. Lê Thiên Hương


10. TÀI LiỆU THAM KHẢO

- Tài liệu bồi dưỡng Khóa học Kỹ năng giám sát,
kiểm tra, thanh tra trong hành chính (DANIDA –
NAPA Project), Hà Nội – 2006
- Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình Thanh
tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo, Nhà xuất bản
Công an nhân dân, Hà Nội – 2008
- PGS.TS. Nguyễn Văn Động, Quyền con người,
quyền công dân trong hiến pháp Việt nam, Nhà
xuất bản khoa học xã hội- 2005, trang 55


- TS. Phạm Hồng Thái, Pháp luật về khiếu nại, tố
cáo - vấn đề lý luận và thực tiễn, Nhà xuất bản
Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2002
- Nguyễn Thị Thương Huyền, Yêu cầu hoàn thiện
pháp luật về tổ chức thanh tra theo ngành và lĩnh
vực hiện nay, Tạp chí Thanh tra, số 6/2008
- Đinh Văn Minh, Vai trò của công tác thanh tra
trong việc thúc đẩy cải cách hành chính, góp
phần phòng, chống tham nhũng, Tạp chí thanh
tra, số 7/2008



TRONG QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH
NHÀ NƯỚC
(KIỂM SOÁT HÀNH CHÍNH NHÀ
NƯỚC)


I. Quyền lực nhà nước và sự cần
thiết phải giám sát, kiểm tra,
thanh tra đối với quyền lực nhà
nước


1. Khái niệm, bản chất và cấu trúc
QLNN
Quyền lực là khả năng áp đặt ý chí của
người này lên người khác và buộc họ
phải phục tùng
Các loại quyền lực:
+ Quyền lực chính trị;
+ Quyền lực nhà nước;
+ Quyền lực tôn giáo;
+ Quyền lực kinh tế;
+ Quyền lực gia đình…


Trong đó:
- Quyền lực chính trị là khả năng áp
đặt ý chí của giai cấp này lên giai
cấp khác và buộc họ phải phục
tùng

1.3. Cấu trúc của QLNN
Quyền lực nhà nước gồm 3 bộ phận:
a. Bộ phận cấu thành tạo nên bản chất của
QLLL: ý chí của giai cấp cầm quyền
b. Bộ phận tạo nên cơ cấu tổ chức quyền
lực (bộ máy NN) bao gồm: cơ quan, tổ chức
nhà nước cùng các phương tiện vật chất và
các QPPL
c. Bộ phận bảo vệ quyền lực: cơ chế và các
phương thức kiểm soát QLNN


a. Ý chí của giai cấp cầm quyền
(ý chí nhà nước)
+ Định hướng việc tổ chức NN và được
tuyên bố chính thức nhân danh NN
+ Được thể hiện dưới hình thức pháp
lý (ý chí toàn xã hội)
+ Được đảm bảo thực hiện bởi NN


Ý chí NN có những đặc điểm sau:
- Ý chí của giai cấp định hướng việc tổ
chức nhà nước và được tuyên bố
chính thức nhân danh nhà nước
- Về nguyên tắc, ý chí nhà nước được
thể hiện dưới hình thức pháp lý. Về
hình thức, nó là ý chí của toàn xã hội
- Việc thực hiện ý chí nhà nước được
đảm bảo bởi sức mạnh của nhà nước

tác dụng ngược đối với chính mục
tiêu và tôn chỉ của Nhà nước là
bảo đảm sự ổn định và phát
triển”


2.1. Đặc trưng về sự vận động của
QLNN
- Xu hướng sử dụng trái phép quyền
lực được giao để phục vụ cho lợi ích
cá nhân, gia đình, dòng họ (lợi dụng
quyền hạn).
- Xu hướng thứ hai là lạm dụng quyền
lực (lộng quyền, lạm quyền).


2.2. Sự cần thiết phải
Kiểm soát QLNN
 Là là một yếu tố cấu thành khách quan của
hoạt động thực thi quyền lực nhà nước. Khi
chúng ta thừa nhận quyền lực nhà nước bắt
nguồn từ nhân dân, thì hoạt động thực thi
quyền lực nhà nước sẽ gồm ba yếu tố cấu
thành: trao quyền, sử dụng quyền và kiểm
soát quyền. Để bảo đảm quyền lực thực sự
của nhân dân, không để xảy ra việc dân
“trao quyền rồi mất quyền” thì tất yếu phải
kiểm soát.



được điều chỉnh trong Hiến pháp và các đạo
luật khác với tư cách là những cơ sở pháp lý
để cơ quan chuyên trách của bộ máy quyền
lực nhà nước thuộc nhánh quyền lực tương
ứng (QLP, QHP hoặc/và QTP) được phân
công chức năng giám sát việc tổ chức thực hiện quyền lực nhà nước dựa vào đó
thực hiện các hoạt động của mình.


2.3. Các đặc điểm cơ bản của cơ
chế KSQLNN
Thứ hai: Cơ chế KSQLNN bao gồm
phương thức kiểm tra tính hợp hiến hợp pháp của các văn bản quy phạm
pháp luật do các cơ quan nhà nước có
thẩm quyền ban hành


2.3. Các đặc điểm cơ bản của cơ
chế KSQLNN
 Thứ ba, Cơ chế KSQLNN bao gồm khả
năng tiến hành thủ tục tố tụng về
Hiến pháp đối với các vụ việc có liên
quan đến các quy phạm hiến định
(HĐ Hiến pháp/Tòa án Hiến pháp)


2.3. Các đặc điểm cơ bản của cơ
chế KSQLNN
 Thứ tư: Cơ chế KSQLNN góp phần
làm cho quá trình tổ chức quyền lực