“Chính phủ điện tử và các vấn đề cần giải
quyết để xây dựng chính phủ điện tử ở Việt Nam”
Phần mở đầu: Giới thiệu về CPĐT
Cuộc cách mạng công nghệ thông tin và truyền thông (CNTT&TT) cùng
với quá trình toàn cầu hóa đang tác động mạnh mẽ, sâu sắc và toàn diện đến
mọi mặt trong đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội trên toàn thế giới,
đang tạo ra cơ hội cho những biến đổi cơ bản và những thành công to lớn.
Nhiều nước trên thế giới đã nắm bắt được cơ hội ứng dụng CNTT&TT, phát
huy thế mạnh, tăng cường năng lực kinh tế xã hội tạo ra những biến đổi vượt
bậc đưa đất nước tiến mạnh lên phía trước. Một trong những ứng dụng mạnh
mẽ và thành công của CNTT&TT là Chính phủ điện tử.
“Chính phủ điện tử là Chính phủ ứng dụng công nghệ thông tin và truyền
thông để hoạt động hiệu quả hơn, phục vụ nhân dân tốt hơn”.
Chính phủ điện tử ứng dụng CNTT&TT, cùng với quá trình đổi mới tổ
chức, phương thức quản lý, quy trình điều hành, làm cho chính phủ hoạt động
hiệu lực, hiệu quả hơn, minh bạch hơn, phục vụ nhân dân tốt hơn và phát huy
dân chủ mạnh mẽ hơn. Chính phủ điện tử đang trở thành mô hình phổ biến đối
với nhiều quốc gia, cung cấp dịch vụ, thông tin trực tuyến cho mọi người dân,
doanh nghiệp một cách nhanh chóng, tiết kiệm, thuận lợi hơn ở khắp mọi nơi,
mọi lúc.
Nhận thức được vai trò và xu thế phát triển tất yếu của Chính phủ điện tử,
Đảng và Chính phủ Việt Nam đang thực hiện mạnh mẽ Chương trình cải cách
hành chính, hiện đại hóa cơ quan Chính phủ, triển khai thực hiện các quá trình
tin học hóa, nâng cao chất lượng dịch vụ, xây dựng một Chính phủ thực sự
1
của dân, do dân và vì dân với năng lực cạnh tranh và hội nhập ngày càng cao,
từng bước xóa bỏ quan liêu, tham nhũng, tạo môi trường thuận lợi thúc đẩy
phát triển kinh tế - xã hội.
Quá trình xây dựng Chính phủ điện tử là một quá trình lâu dài, Kế hoạch
tổng thể phát triển Chính phủ điện tử Việt Nam đến năm 2010 là kế hoạch
tổng thể đầu tiên nhằm cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng về xây

chính phủ hoạt động hiệu lực, hiệu quả hơn, cung cấp dịch vụ tốt hơn trên cơ
sở ứng dụng công nghệ thông tin – truyền thông.
1.2 Tính tất yếu của Chính phủ điện tử
Xuất hiện nhu cầu cần thiết phải xây dựng Chính phủ điện tử là do một
số xu hướng toàn cầu :
- Sự toàn cầu hóa: sự phụ thuộc ngày càng tăng về văn hóa và xã hội giữa
các nước khác nhau là cơ sở cho sự hình thành văn hóa toàn cầu. Việc giúp đỡ
các công dân và các tổ chức kinh doanh của mình cạnh tranh trong môi trường
toàn cầu hóa là cách thức duy nhất để các quốc gia có thể tham gia vào sự
hình thành nền văn hóa này, cũng như việc thừa nhận những nét đặc sắc trong
nền văn hóa của mình. Cung cấp các thông tin cạnh tranh cho các công ty tỏng
nước hoạt động, tạo việc làm cho công dân là những lợi ích trực tiếp mà
Chính phủ điện tử có thể đem lại cho công dân của mình
- Quốc tế hóa: các vấn đề mang tính toàn cầu hiện nay như: bảo vệ môi
trường, nguồn tài nguyên chiến lược không thể được bởi từng quốc gia riêng
3
lẻ. Chính phủ điện tử tạo điều kiện tốt hơn để quản lý các hợp tác đa phương
và các quy trình trao đổi đa phương ngay sau khi đối tác của mình có khả
năng tổ chức để thực hiện điều này. Hơn nữa, việc kiểm soát các rủi ro toàn
cầu không thể thực hiện có hiệu quả nếu không có một cách thức trao đổi
thông tin hiệu quả.
- Thị trường hóa: nếu chính phủ được nhìn nhận như nhà cung cấp dịch
vụ, sẽ hiệu quả hơn nếu sử dụng các giải pháp tren thị trường quốc tế để quản
lý tài sản, cung cấp dịch vụ hay giải quyết các vấn đề tài chính. Nhưng các
giải pháp này cũng cần một cơ sở hạ tầng quản lý đảm bảo bảo mật thông tin
có khả năng đáp ứng được các yêu cầu của công dân và doanh nghiệp.
- Các công dân số: thế giới các phát triển thì cuộc sống càng trở nên phức
tạp, đồng nghĩa với việc quản lý nhà nước cũng phức tạp và trừu tượng hơn
nhiều. Những công dân không thỏa mãn cảm thấy bị tách ra và không tin
tưởng và Chính phủ. Họ không đưa ra ý kiến vì họ không thấy được mối quan

+ được tiếp cận với hình thức mới trong việc cung cấp thông tin và dịch
vụ công với nhiều tính năng ưu việt, nhờ đó được thông tin tốt hơn về quyền
lợi và nghĩa vụ của mình
+ người dân có được mọi thông tin cần thiết một cách nhanh chóng qua
các trung tâm cung cấp dịch vụ trực tuyến. Qua mạng, người dân được cung
cấp thông tin về pháp luật, thực hiện các công việc như công chứng, đăng ký
lập doanh nghiệp, khai thuế, thanh toán thuê, đăng ký nhân khẩu, sang tên
trước bạ.. mà không cần đi gõ cửa nhiều cơ quan như trước đây.
+ người dân có thể tham gia vào qua trình điều hành của chính phủ thông
qua góp ý kiến, đề đạt nguyên vọng trực tiếp tới các cơ quan của chính phủ
5
+ tiết kiệm thời gian, chí phí cho người dân
+ công việc của các doanh nghiệp được xử lý nhanh chóng, giúp nắm bắt
các cơ hội kinh doanh tốt hơn
+ mọi thông tin kinh tế của chính phủ được cung cấp đầy đủ cho mọi
người dân giúp các doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn
+ dịch vụ của chính phủ được nâng cao, công dân sẽ có cơ hội tiếp cận
các dịch vụ có chất lượng nhằm đáp ứng các nhu cầu cá nhân
- Đối với xã hội
+ tạo môi trường thông thoáng, dễ tiệp cận cho các nhà đầu tư nước
ngoài. Sự phê duyệt nhanh chóng của nhà nước sẽ có nhiều cơ hội để thu hút
đầu tư
+ nâng cao cấp độ kết nối giữa các cơ quan cũng như các cá nhân trong
cơ quan, chất lượng và tốc độ làm việc sẽ tăng lên nhanh chóng
+ hỗ trợ việc ứng dụng những thiết bị phục vụ cho quá trình phân tích và
ra quyết định nhằm giải quyết những vấn đề phức tạp giúp cho việc xây dựng
các chính sách công một cách thực tế
+ trong quá trình thực hiện sẽ giúp nâng cao mặt bằng trí thức quốc gia
cũng như toàn xã hội.
+ nền kinh tế phát triển nhanh giúp cải thiện mức sống của người dân.

(www.ecitizen.gov.sg), người dân Xin-ga-po có thể truy cập tới 1.600 dịch vụ
bao gồm từ kinh doanh, y tế, giáo dục, giải trí đến việc làm và gia đình. Trong
đó, 1.300 giao dịch điện tử đã được giao dịch trực tuyến giữa người dân với
chính phủ. Cổng giao dịch điện tử Chính phủ - Công dân được chia theo từng
7
danh mục dựa trên nhu cầu thực tế cuộc sống của từng cá nhân, trong đó từng
bộ và ủy ban luật pháp cung cấp dịch vụ điện tử thông qua cùng một cổng. Qua
đó, người dân Xin-ga-po có thể truy cập một cửa đến các dịch vụ của chính
phủ. Điều này giúp cho họ không phải đi qua một rừng các thủ tục hành chính.
Một vài dịch vụ điện tử thông dụng nhất thường được cung cấp là: nộp đơn xin
mua nhà, tìm kiếm thông tin về các trường học, tìm kiếm việc làm, phát triển
nghề nghiệp và đăng ký bầu cử. Tới tháng 6 năm 2002, khoảng 77% dịch vụ
công đã trở nên khả thi để có thể cung cấp trực tuyến.
1.4.2 Chính phủ với Doanh nghiệp (G2B)
Giao dịch G2B là những dịch vụ trao đổi giữa chính phủ và cộng đồng
doanh nghiệp bao gồm cả việc phổ biến các chính sách, biên bản ghi nhớ, các
qui định và thể chế. Các dịch vụ được cung cấp bao gồm truy xuất các thông
tin về kinh doanh, tải các mẫu đơn, gia hạn giấy phép, đăng ký kinh doanh,
xin cấp phép và nộp thuế... Các dịch vụ được cung cấp thông qua giao dịch
G2B cũng hỗ trợ việc phát triển kinh doanh, đặc biệt là phát triển các doanh
nghiệp vừa và nhỏ. Việc đơn giản hóa các thủ tục xin cấp phép, hỗ trợ quá
trình phê duyệt đối với các yêu cầu của các doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ thúc
đẩy kinh doanh phát triển.
Ở mức cao hơn, các dịch vụ G2B bao gồm cả việc mua sắm điện tử và
trao đổi trực tuyến giữa chính phủ với các nhà cung cấp để mua sắm hàng hóa
và dịch vụ cho chính phủ. Một ví dụ điển hình là các trang Web mua sắm điện
tử sẽ cho phép những người sử dụng đã đăng ký và được chấp nhận có thể tìm
kiếm các người mua và người bán hàng hóa và dịch vụ. Tùy theo từng phương
pháp, người mua hoặc người bán có thể xác định giá cả hoặc mở thầu. Việc
mua sắm điện tử (qua mạng) làm cho quá trình đấu thầu trở nên minh bạch và

tính an toàn, dựa trên web có tên gọi là Kênh truy nhập cho nhân viên (ACE).
ACE được kết nối trực tiếp tới hệ thống lương của bang cho phép các nhân
viên chính phủ với mã số cá nhân và mật khẩu có thể xem tài khoản lương của
mình (gọi là W-2). Ngoài ra, các nhân viên chính phủ nhận được séc trả tiền
của mình thông qua các khoản đặt cọc trực tiếp có thể xem cuống séc của 10
lần gần đây nhất. Các nhân viên sẽ được thông báo bằng e-mail thời gian các
cuống séc thanh toán của họ được gửi đến và họ có thể xem xét thông tin trước
khi thanh toán thực tế. Ứng dụng này đã giúp cho bang Misssissipi tiết kiệm
được 0,5 USD cho mỗi biểu mẫu W-2 được in và gửi đi bằng đường bưu điện.
Ngoài việc tiết kiệm chi phí, nếu các nhân viên có sai sót trong các biểu mẫu
W-2 của mình, việc in lại điện tử chỉ mất hai ngày so với hai tuần như trước
đây. Trong số hơn 40.000 nhân viên của bang Mississipi, 17% đã chấp nhận và
sử dụng mẫu biểu mới này.
1.4.4 Chính phủ với Chính phủ (G2G)
Giao dịch G2G được triển khai ở hai cấp độ: ở địa phương hoặc trong
nước và ở cấp độ quốc tế. Các dịch vụ G2G là các giao dịch giữa chính phủ
trung ương/quốc gia và các chính quyền địa phương, giữa các vụ và các công
ty, cơ quan có liên quan. Đồng thời, các dịch vụ G2G là các giao dịch giữa các
chính phủ và có thể được sử dụng như một công cụ của các mối quan hệ quốc
tế và ngoại giao.
mô hình: Hợp tác quốc tế về đấu tranh chống tội phạm xuyên quốc gia
10