TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
BỘ MÔN KINH TẾ CHÍNH TRỊ
~~~~~~*~~~~~~
ĐỀ ÁN KINH TẾ CHÍNH TRỊ
Đề tài:
XÂY DỰNG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI
CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM. LÝ LUẬN, THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
Sinh viên thực hiện : KHƯƠNG VĂN THÀNH
Lớp : KTCT 26
Giáo viên hướng dẫn : PGS.TS. ĐÀO PHƯƠNG LIÊN
HÀ NỘI - 2008
MỤC LỤC
MỤC LỤC .............................................................................................. 2
A. PHẦN MỞ ĐẦU................................................................................3
B. NỘI DUNG......................................................................................... 4
I. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN.....................................................................4
1. Sự cần thiết khách quan phát triển kinh tế thị trường Việt Nam...............4
2. Đặc trưng, bản chất của KTTT định hướng XHCN ở nước ta..................6
II. THỰC TRẠNG CỦA KTTT ĐỊNH HƯỚNG XHCN Ở VIỆT NAM...8
1. KTTT ở Việt Nam còn ở tình trạng sơ khai chưa đạt đến trình độ nền
KTTT thế giới................................................................................................8
2. Các yếu tố thị trường trong nước đang trong quá trình hình thành nhưng
chưa đồng bộ.................................................................................................9
3. Nhiều thành phần kinh tế tham gia vào thị trường..................................10
4. Khả năng mở cửa hội nhập gắn kết với thị trường khu vực và thế giới
còn hạ chế....................................................................................................10
5. Quản lý nhà nước về kinh tế xã hội vẫn còn yếu kém.............................11
III. CÁC GIẢI PHÁP CƠ BẢN ĐỂ PHÁT TRIỂN KTTT ĐỊNH
HƯỚNG XHCN Ở VIỆT NAM...................................................................11
1. Thực hiện nhất quán chính sách kinh tế nhiều thành phần .....................11

các biện pháp tự do hoá như giảm bớt sự can thiệp của chính phủ trung ương đối
với các hoạt động kinh tế đã tạo nên những chuyển biến đáng mừng về tốc độ
tăng trưởng và ổn định môi trường kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên chưa có tiền lệ nào
trong lịch sử về quá độ từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế thị
trừơng nên công cuộc đổi mới đang đòi hỏi phải giải quyết nhiều vấn đề về lý
luận và thực tiễn. Nền kinh tế là một cơ chế sống luôn phát triển và đòi hỏi mọi
sự quản lý, điều hành phải sáng tạo.
Hi vọng phát triển kinh tế xã hội trong những năm tới của Việt Nam có lẽ
sẽ phụ thuộc vào rất nhiều vào việc giải quyết các vấn đề cơ bản mà nội dung
của chúng có liên quan đến chính sự tiếp tục quá trình cơ cấu lại nền kinh tế.
Vấn đề nổi bật nhất và là mục tiêu số một là xác định vai trò quản lý của Nhà
nước trong nền kinh tế thị trường. Quá trình chuyển từ nền kinh tế tập trung
sang nền kinh tế thị trường đòi hỏi Việt nam phải xây dựng mô hình kinh tế sử
dụng được những khiếm khuyết của cả hai yếu tố thị trường và sự can thiệp của
nhà nước về hai mặt: Tăng trưởng kinh tế và đảm bảo công bằng xã hội.
3
B. NỘI DUNG
I. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN
1. Sự cần thiết khách quan phát triển kinh tế thị trường Việt Nam
a. Khái niệm
Kinh tế thị trường là trình độ phát triển cao của kinh tế hàng hoá, trong đó
toàn bộ các yếu tố đầu vào và đầu ra của sản xuất đều được mua bán thông qua
thị trường.
Kinh tế hàng hoá và kinh tế thị trường có cùng nguồn gốc và bản chất
nhưng khác nhau về trình độ.
b. Cơ sở khách quan của sự tồn tại và phát triển kinh tế thị trường ở
Việt Nam.
- Phân công lao động xã hội phát triển ở cả chiều rộng lẫn chiều sâu:
Nền kinh tế nước ta hiện nay bao gồm nhiều ngành kinh tế khác nhau, do
tác động của CNH-HĐH nền kinh tế đang xuất hiện thêm nhiều ngành nghề

đặc biệt trong điều kiện phân công lao động quốc tế đang phát triển ngày càng
sâu sắc vì vậy mỗi nước là một quốc gia riêng biệt là chủ sở hữu đối với các
hàng hoá đưa ra trao đổi trên thị trường thế giới. Sự trao đổi ở đây phải là theo
nguyên tắc ngang giá.
Như vậy, khi kinh tế thị trường ở nước ta là một tồn tại tất yếu, khách quan,
thì không thể lấy ý chí chủ quan mà xoá bỏ nó được.
5
c. Tác dụng của phát triển kinh tế thị trường đối với Việt Nam.
- Phá vỡ thế tự cung tực cấp của nền kinh tế, phát triển rộng rãi quanhệ
hàng tiền.
- Thúc đẩy LLSX phát triển, thúc đẩy trình độ xã hội hoá cao của sản xuất.
- Kinh tế hàng hoá kích thích tính năng động sáng tạo của các chủ thể kinh
tế, kích thích việc nâng cao chất lượng, cải tiến mẫu mã, cũng như tăng khối
lượng hàng hoá và dịch vụ.
- Phân công lao động xã hội là điều kiện ra đời và tồn tại của sản xuất hàng
hoá, đến lượt nó sự phát triển kinh tế hàng hoá sẽ thúc đẩy sự phân công lao
động xã hội và chuyên môn hoá sản xuất.
- Sự phát triển KTTT sẽ thúc đẩy quá trình tích tụ và tập trung sản xuất, do
đó tạo điều kiện ra đời và sản xuất lớn, xã hội hoá cao; đồng thời chọn lọc được
những người sản xuất, kinh doânh giỏi, hình thành đội ngũ quản lý có trình độ,
lao động lành nghề, đáp ứng nhu cầu phát triển đất nước.
Thực tiễn 20 năm đổi mới ở Việt Nam ngày càng chứng tỏ tính đúng đắn
của đường lối phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần theo hướng KTTT.
2. Đặc trưng, bản chất của KTTT định hướng XHCN ở nước ta
Nền kinh tế được xây dựng ở nước ta hiện nay là nền kinh tế thị trường
định hướng XHCN. Một mặt nó vừa có tính chất chung của KTTT.
+ Các chủ thể kinh tế có tính độc lập, có quyền tự chủ trong sản xuất kinh
doanh.
+ Giá cả do thị trường quyết định, hệ thống thị trường được phát triển đầy
đủ và có tác dụng làm cơ sở cho việc phân bổ các nguồn lực cho các ngành kinh