Ngày soạn :.............................
Ngày giảng :...........................
Tiết: 39

THÔNG TIN VỀ NGÀY TRÁI ĐẤT NĂM 2000
I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1. Kiến thức:
- Mối nguy hại đến môi trường sống và sức khỏe con người của thói quen
dùng túi ni lông.
- Tính khả thi trong những đề xuất được tác giả trình bày.
- Việc sử dụng từ ngữ dễ hiểu, sự giải thích đơn giản mà sáng tỏ và bố cục
chặt chẽ, hợp lý tạo nên tính thuyết phục của văn bản.
2. Kĩ năng:
* Kĩ năng bài dạy:
- Tích hợp với phần tập làm văn để tập viết bài văn thuyết minh.
- Đọc - hiểu một văn bản nhật dụng đề cập đến một vấn đề xã hội bức thiết.
* Kĩ năng sống:
- Giao tiếp: trình bày suy nghĩ, phản hồi/ lắng nghe tích cực về việc sử dụng
bao ni lông, giữ gìn môi trường.
- Suy nghĩ sáng tạo: phân tích, bình luận về tính thuyết phục trong thuyết
minh và tính hợp lí trong kiến nghị của văn bản
- Tự nhận thức: kiên định hạn chế sử dụng bao ni lông và vận động mọi
người cùng thực hiện; có suy nghĩ tích cực trước những vấn đề tương tự để bảo
vệ môi trường.
3. Thái độ:
- Giáo dục học sinh có những suy nghĩ tích cực về các việc tương tự trong
vấn đề xử lí rác thải sinh hoạt, một vấn đề khó giải quyết nhất trong nhiệm vụ bảo
vệ môi trường.
- Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường.
4. Phát triển năng lực:
- Năng lực chung: Năng lực đọc hiểu văn bản

công nghiệp và rác thải sinh hoạt. Trách nhiệm xử lí rác thải công ngiệp thuộc về
các nhà máy, xí nghiệp, các cơ quan nhà nước. Rác thải sinh hoạt gắn chặt với đời
sống mỗi người nên cần có sự hiểu biết tối thiểu về nó để cùng tham gia xử lí nó
một cách có hiệu qủa. Chính vì vậy, năm 2000 lần đầu tiên VN tham gia ''Ngày
Trái đất'' dưới sự chủ trì của bộ khoa học công nghệ và môi trường, 13 cơ quan
nhà nước và tổ chức phi chính phủ đã nhất trí chọn một chủ đề thiết thực, phù hợp
với hoàn cảnh VN, gần gũi với mọi người mà có ý nghĩa to lớn đó là: Một ngày cả
nước không dùng bao bì ni lông. Văn bản “Thông tin về ngày trái đất năm 2000”
sẽ thông tin cho chúng ta về những vấn đề gì, chúng ta sẽ đi tìm hiểu trong tiết
học hôm nay.
HOẠT ĐỘNG GV

HOẠT ĐỘNG HS

ND CẦN ĐẠT
I.
Giới
chung:

thiệu

? Hãy cho biết xuất xứ của - Theo tài liệu của sở khoa
văn bản?
học và công nghệ Hà Nội - Xuất xứ: Theo tài
liệu của sở khoa
?Căn cứ vào phần đầu văn
bản, em hãy cho biết hoàn - Ngày 22/4/2000 nhân học và công nghệ
2



(3) nội tiết?

II. Đọc, hiểu văn
bản
1. Đọc, chú thích

(1) Phân hủy: Hiện tượng
một chất phân chia thành
nhiều chất khác nhau...

(4) dị tật bẩn sinh?

2. Kết cấu - bố
cục:

- Đây là kiểu văn bản nhật
? Hãy cho biết văn bản này
dụng thuyết minh về một
thuộc kiểu văn bản gì, sử
vấn đề khoa học tự nhiên .
dụng phương thức biểu đạt
nào?
? Văn bản có thể chia thành - 3 phần :
mấy phần ? Nội dung của + Phần 1:Từ đầu đến “...
từng phần ?
không dùng bao bì ni
lông”: Nguyên nhân ra
(Chiếu slide 5)
đời của bản thông điệp.
Thông tin về ngày Trái đất


- Từ đó đến này có 141
nước tham gia.
- Năm 2000 VN tham gia
ngày Trái Đất với chủ đề ''
Một ngày không sử dụng
bao bì ni lông ''.

- Bảo vệ môi trường là vấn
đề cấp thiết, đặt lên hàng
? Sự kiện này giúp em hiểu
đầu, thế giới rất quan tâm
thêm gì về vấn đề bảo vệ môi
đến vấn đề này .
trường hiện nay ?

? Hàng ngày em có sử dụng
bao bì ni lông trong sinh hoạt
của mình không?(đựng đồ
đạc khi đến trường, đựng
thức ăn khi đi chợ ) Sử dụng
nó có những mặt lợi nào?

GV chiếu H/a việc sử dụng
bao bì ni lông.

- Nó rất tiện lợi: rất nhẹ,
dai, giá thành rẻ, đựng
được cả đồ nước, lại trong
suốt khi mua hàng người

GV: Việt Nam lại lấy chủ đề “
Một ngày không dùng bao ni
lông” để tuyên truyền về việc
hạn chế và không sử dụng
bao bì ni lông. Đây cũng là
một vấn đề nan giải mà các
nước trên thế giới đang tìm
cách giả quyết, xử lí. Đặc biệt
là rác thải bao bì ni lông.

(2) Pla-xtic: chất dẻo, còn
gọi chung là nhựa. Nó có
đặc tính không tự phân
? Pla- xtíc là gì? Có đặc tính hủy. Chất dẻo này có thể
tồn tại trong môi trường từ
như thế nào?
20 đến 5000 năm.
G nói thêm về chú thích 2:
Pla-xtic: chất dẻo, còn gọi
chung là nhựa. Túi ni lông
chủ yếu được sản xuất từ hạt
pô-li-ê-ti-len (PA), po-li- prôpi-len (PE). Nó có đặc tính
không tự phân hủy.Chất dẻo
này có thể tồn tại trong môi
trường tự nhiên từ 20 năm
đến 5000 năm.
(Tích hợp kiến thức môn
Hóa học 9: Tiết 67- Pô- li
-me)
- Mỗi ngày thải ra hàng

+ Cản trở sinh
trưởng của các loài
thực vật

+ Gây xói mòn đất
Yêu cầu Hs thảo luận theo
nhóm theo kĩ thuật Khăn - Bao bì ni lông bị vứt + Tắc cống, gây lụt
xuống cống làm tắc các
trải bàn.
đường dẫn nước thải, làm + Muỗi phát sinh
tăng khả năng ngập lụt của
GV gọi đại diện nhóm lên các đô thị;
trình bày kết quả hoạt động - Sự tắc nghẽn cống rãnh
của nhóm mình.
làm cho muỗi phát sinh,
lây truyền dịch bệnh;
- Bao bì ni lông trôi ra
GV gọi đại diện các nhóm biển làm chết các sinh vật
khi chúng nuốt phải;
khác nhận xét.
- Bao bì ni lông màu làm ô
nhiễm thực phẩm do chứa
GV hướng dẫn HS phân các kim loại như chì, catích cụ thể tác hại của bao đi-mi gây tác hại cho não
bì ni lông qua Sơ đồ tư duy và gây ung thư phổi;
và hệ thống câu hỏi tích hợp
- Bao bì ni lông đốt tạo ra
(Slides 9 - 13)
khí độc đi-ô-xin gây ngộ
độc, gây ngất, khó thở,
nôn ra máu ảnh hưởng đến

=>Như vậy rác thải bao bì ni
lông chính là các nhân tố
bên ngoài, làm cho đất bạc
màu, không tơi xốp, tiêu diệt
các vi khuẩn có trong đất
làm cho đất kém dinh
dưỡng. Cản trở sự phát triển
của rễ cây, làm cho rễ cây
không hấp thụ được chất
?Tại sao sinh vật biển lại chết dinh dưỡng-> cây kém phát
triển.

vì nuốt phải túi ni lông? Em
biết gì về thực trạng này hiện
nay?
- Sinh vật chết vì ngộ độc,
GV cung cấp kiến thức kết do ăn phải rác thải nhựa.
hợp với trình chiếu h/a loài - Nghiên cứu vừa công bố
động vật bị chết do nuốt của Viện nghiên cứu phát
phải bao bì ni lông, nhựa... triển Pháp (IRD) cho thấy
mỗi năm có khoảng 1,5 triệu

GV:- Và khi phân hủy, các
động vật trên biển chết vì ngộ
phân tử rác nhựa nhỏ có thể độc do ăn phải rác nhựa…
chìm xuống tới độ sâu 1,5 km
dưới mặt nước biển và trở
thành thức ăn trong cho
khoảng 30% các loại cá.
Không chỉ các động vật dưới

em về chì, ca-đi –mi.?
(Tích hợp kiến thức Hóa
học và sinh học)
GV:
Chì(Pb): là nguyên tố có độc
tính cao đối với sức khoẻ con
người. Chì gây độc cho hệ
thần kinh trung ương, hệ thần
kinh ngoại biên, tác động lên
hệ enzim có nhóm hoạt động
chứa hyđro.

Chì (Pb): là nguyên tố có
độc tính cao đối với sức
khoẻ con người. . Người
bị nhiễm độc chì sẽ bị rối
loạn bộ phận tạo huyết
(tuỷ xương). Tuỳ theo
mức độ nhiễm độc có thể
Cađimi (Cd): là kim loại
bị đau bụng, đau khớp,
được sử dụng trong công
viêm thận, cao huyết áp,
nghiệp luyện kim, chế tạo
tai biến não, nhiễm độc
đồ nhựa; hợp chất cađimi
được sử dụng để sản xuất pin. nặng có thể gây tử vong.
8



gây ra các dị tật bẩm sinh cho
trẻ sơ sinh ở Việt Nam.
(Chiếu các h/a về tác hại
của đi-ô-xin – Slides 14)

tại bền vững trong môi
trường cũng như trong cơ
thể con người và các sinh
vật khác. Dioxine còn bao
gồm
nhóm
các polychloro-biphényles, là các
chất tương tự dioxine, bao
gồm 419 chất hóa học
trong đó có 29 chất đặc
biệt nguy hiểm. Trong số
các hợp chất dioxine,
TCDD là nhóm độc nhất.
HS liên hệ.

Đây là chất thường được gọi
là chất độc màu da cam đã
từng được Đế quốc Mĩ rải
xuống Việt Nam trong những
năm chiến tranh, nhằm triệt
9


hạ các khu rừng rậm – nơi ẩn
náu của bộ đội Việt Nam.

CH4, H2S
+ Rác thải ni lông đổ
G lấy vài dẫn chứng ghi trên chung với các loại rác thải
bảng phụ :
khác. Nó ngăn quá trình
hấp thụ nhiệt và trao đổi
* Theo số liệu năm 1999:
- Mỗi năm có hơn 400.000 tấn độ ẩm trong các bãi chôn
pô-li-ê-ti-len được chôn tại lấp rác -> làm phát triển
miền Bắc nước Mĩ -> lầm mất các loại sinh vật có tác
diện tích đất cho sản xuất nông dụng làm cho các loại rác
thải khác phân hủy nhanh.
nghiệp.
- Tại vườn thú quốc gia Cô bê ở
ấn Độ có 90 con hươu chết do
ăn phải hộp nhựa đựng thức ăn
thừa của khách tham quan....
10


* Hiện nay theo số liệu của tổ
chứcViện nghiên cứu phát triển
Pháp (IRD) cho thấy mỗi năm
có khoảng 1,5 triệu động vật
trên biển chết vì ngộ độc do ăn
phải rác nhựa.
* Việt Nam là một trong 5 nước
xả rác thải nhựa ra biển nhiều
nhất.


những giải pháp nào để xử lí
vấn đề này?
? Bằng vốn hiểu biết thực tế
em hãy lấy dẫn chứng về thực
trạng rác thải bao bì ni lông ở
địa phương em (thời gian 1
phút)? Tác động của nó đến
môi trường địa phương như
thế nào?

GV yêu cầu nhóm 3 trình
bày kết quả hoạt động của
nhóm.

3.2 Những biện
pháp hạn chế
dùng bao ni lông

Câu hỏi:
1?- Các bạn đã làm gì với bao
bì ni lông? Nếu đem chôn lấp - Nhóm 3 thuyết trình
kết quả hoạt động của
sẽ ra sao ?
nhóm
- Chôn lấp.VD : Khu vực xử
11


lí rác thải Nam Sơn, Sóc
Sơn hàng ngày tiếp nhận

những biện pháp hạn chế
việc dùng loại bao bì này .

+ Những người dọn rác
không hào hứng thu gom vì
chúng qúa nhẹ ( khoảng
1000 bao mới được 1kg ) .
+ Giá thành tái chế qúa đắt
gấp 20 lần giá thành sản
xuất một bao bì mới .
-

? Yêu cầu h/s nhóm 3 đọc
đoạn 3 và dựa vào kết quả HS nhóm 3 đọc và trả lời:
hoạt động của nhóm để trả lời - Thay đổi thói quen dùng
câu hỏi?
bao ni lông
? Văn bản đã nêu ra những - Không sử dụng khi
biện pháp gì ?
không thật cần tiết

Thay đổi thói
quen sử dụng bao bì
ni lông, sử dụng lại.
- Chỉ sử dụng khi
cần thiết.
- Sử dụng các túi
đựng bằng chất liệu
khác: giấy, lá...


dụng một bao bì ni lông /
ngày thì cả nước có tới 25
triệu bao bì ni lông bị vứt ra
môi trường mỗi ngày, trên 9
tỉ bao bì ni lông mỗi năm .
GV tích hợp GDCD: Luật
bảo vệ môi trường 2014.
* Khoản 4, 5, 6, 7 điều 7,
luật Bảo vệ môi trường quy
định: Những hành vi bị
nghiêm cấm
- Vận chuyển, chôn lấp chất
độc, chất phóng xạ, chất thải
và chất nguy hại khác không
đúng quy trình kỹ thuật về
bảo vệ môi trường.
- Thải chất thải chưa được xử
lý đạt quy chuẩn kỹ thuật môi
trường; các chất độc, chất
phóng xạ và chất nguy hại
khác vào đất, nguồn nước và
không khí.
- Đưa vào nguồn nước hóa
chất độc hại, chất thải, vi sinh
vật chưa được kiểm định và
tác nhân độc hại khác đối với
con người và sinh vật.
- Thải khói, bụi, khí có chất
hoặc mùi độc hại vào không
khí; phát tán bức xạ, phóng HS chú ý lắng nghe, tiếp

hành động gì?
tâm đến Trái Đất.
+ Bảo vệ Trái Đất trước + Hãy cùng nhau
nguy cơ ô nhiễm môi quan tâm đến Trái
Đất .
trường.
Hành động '' Mỗi ngày + Bảo vệ Trái Đất
không dùng bao bì ni lông trước nguy cơ ô
nhiễm môi trường
? Tại sao tác giả lại nêu ''
nhiệm vụ chung trước, hành
- Vì: TG muốn nhấn mạnh - Hành động
động cụ thể sau?
việc bảo vệ Trái Đất là ''Một ngày không
nhiệm vụ hàng đầu , dùng bao bì ni
thường xuyên và lâu dài . lông''
Việc hạn chế dùng bao ni =>Sử dụng câu cầu
lông là công việc trước khiến: khuyên bảo ,
? Để nêu ra nững nhiệm vụ mắt .
yêu cầu, đề nghị
này, người viết dùng kiểu câu
mọi người hạn chế
gì? Việc dùng kiểu câu đó có
dùng bao bì ni lông.
tác dụng gì ?
- Sử dụng câu cầu khiến.
4. Tổng kết:
14




(Tích hợp Giáo dục công
dân lớp 7: Bài 14- Bảo vệ
môi trường và tài nguyên
thiên nhiên)

- Tuyên truyền phổ biến
rộng rãi cho mọi người
cùng biết. Lên án những
hành vi vứt rác bừa bãi,
tàn phá môi trường... (Tổ
chức hoạt động ngoại
khoá: Hưởng ứng ngày
trái đất, giờ trái đất.
Ngoại khoá về sử dụng
tiết kiệm nước, tiết kiệm
năng lượng...)
- Kêu gọi mọi người hãy
tham gia bằng hành động
cụ thể .
- Gom nhặt rác thải ni
lông, vận chuyển đến các
điểm quy định ở địa
phương để xử lý;

? Văn bản trên là văn bản
thuyết minh. Vậy để thuyết
minh vấn đề rõ ràng có sức
thuyết phục cần phải đảm bảo
yêu cầu gì ?


- Lần đầu tiên tham gia 4.3 Ghi nhớ
Ngày Trái Đất, cần chọn III. Luyện tập
một chủ đề cụ thể, thiết
thực, liên quan đến cuộc
sống của tất cả mọi người,
phù hợp với hoàn cảnh
Việt Nam.
- “Một ngày không dùng
bao bì ni lông” là một vấn
đề rất cụ thể, thiết thực
song lại có một ý nghĩa vô
cùng to lớn.

4 .Củng cố: PP vấn đáp, KT sử dụng sơ đồ tư duy.
- GV cho HS vẽ sơ đồ tư duy để củng cố kiến thức; (Slides 27)
- GV cho HS trưng bày về sản phẩm hoạt động của nhóm mình cho cả lớp
tham khảo.
- GV góp ý và chỉnh sửa. HS ghi chép để hoàn thiện kiến thức.
- GV tính điểm và công bố cho từng nhóm (tuyên dương, khen thưởng nếu
có) trong thời gian cuối tiết học
5. Hướng dẫn về nhà
- Học thuộc ghi nhớ. Sưu tầm tranh ảnh theo nhóm về chủ đề trên. GV yêu
cầu các nhóm về hoàn chỉnh lại sản phẩm trên (nếu có sai sót) và nộp lại cho GV
để làm tài liệu tham khảo.
- Hoàn thành: Hệ thống câu hỏi về thực trạng sử dụng bao bì ni lông tại
xã Đông Ngũ, Tiên Yên, Quảng Ninh. (nộp lại cho GV trong tiết học tiếp theo)
- Soạn: Nói giảm nói tránh
V. RÚT KINH NGHIỆM