LỜI CẢM ƠN
Luận văn thạc sĩ “Biện pháp quản lý ứng dụng công nghệ thông tin
vào dạy học các trường trung học cơ sở quận Lê Chân - thành phố Hải
Phòng” được hoàn thành với lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin gửi đến PGS.TS
Phó Đức Hòa, người thầy đã hướng dẫn tôi trong suốt quá trình nghiên cứu
và hoàn thiện luận văn.
Với tình cảm chân thành, tôi xin cảm ơn các thầy cô giáo và Hội đồng
khoa học khoa Quản lý giáo dục đã tham gia giảng dạy, tư vấn, tạo mọi điều
kiện tốt nhất cho tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu luận văn.
Tôi cũng xin trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ, quan tâm của các đồng chí
lãnh đạo và chuyên viên phòng Giáo dục và Đào tạo quận Lê Chân, thành
phố Hải Phòng, các trường Trung học cơ sở trong toàn quận đã cung cấp tài
liệu, số liệu, những thông tin cần thiết để tôi nghiên cứu.
Tôi cũng không thể nào quên công ơn của gia đình, người thân và
bạn bè đã động viên, khích lệ, giúp đỡ và ủng hộ về mọi mặt đồng thời chia
sẻ, cảm thông với những khó khăn vất vả khi học tập tại trường Đại học Sư
phạm Hà Nội.


CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
1. CBQL

:

Cán bộ quản lý

2. CNH- HĐH

:

Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa


8. GD

:

Giáo dục

9. GD&ĐT

:

Giáo dục và Đào tạo

10.HĐND

:

Hội đồng nhân dân

11.HSG

:

Học sinh giỏi

12.NXB

:

Nhà xuất bản


18.TCCN

:

Trung cấp chuyên nghiệp

19.THCS

:

Trung học cơ sở

20.THPT

:

Trung học phổ thông

21.TP

:

Thành phố

22.SGK

:

Sách giáo khoa

8. Cấu trúc luận văn.......................................................................................5
CHƯƠNG 1. LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CNTT
TRONG DẠY HỌC......................................................................................6
1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu............................................................6
1.1.1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu...............................................................6
1.1.2. Trên thế giới.........................................................................................6
1.1.3. Tại Việt Nam......................................................................................10
1.2. Dạy học ở trường THCS.......................................................................13
1.2.1. Quá trình dạy học và phương pháp dạy học......................................13
1.2.2. Phương tiện kỹ thuật dạy học và các loại phương tiện kỹ thuật
dạy học.........................................................................................................17
1.2.3. Quản lý việc đổi mới dạy học trong nhà trường.................................19
1.3. CNTT và ứng dụng CNTT vào dạy học các trường THCS....................22
1.3.1. Khái niệm công nghệ, CNTT.............................................................22
1.3.2. Ứng dụng CNTT vào dạy học............................................................25
1.3.3. Sự phát triển và xếp hạng của CNTT.................................................26
1.4. Quản lý ứng dụng CNTT vào dạy học các trường THCS.....................34
1.4.1. Quan điểm của Đảng, Nhà nước và ngành GD&ĐT.........................34


1.4.2. Vai trò của CNTT trong dạy học.......................................................35
1.4.3. Vai trò và việc ứng dụng CNTT trong giáo dục nói chung
và trong dạy học nói riêng...........................................................................37
1.4.4. Quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học............................................38
1.5. Các yếu tố đảm bảo quản lý ứng dụng thành công CNTT
vào dạy học trong trường THCS..................................................................39
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1...............................................................................41
CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CNTT VÀO
DẠY HỌC CÁC TRƯỜNG THCS QUẬN LÊ CHÂN, THÀNH PHỐ
HẢI PHÒNG...............................................................................................42

2.4.2. Khó khăn............................................................................................67
2.4.3. Những tồn tại và hạn chế..................................................................68
2.4.4. Nguyên nhân của tồn tại hạn chế.......................................................68
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2...............................................................................69
CHƯƠNG 3. MỘT SỐ BIỆN PHÁP ỨNG DỤNG CNTT VÀO
DẠY HỌC CÁC TRƯỜNG THCS QUẬN LÊ CHÂN, THÀNH PHỐ
HẢI PHÒNG...............................................................................................71
3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp.........................................................71
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa......................................................71
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn....................................................71
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống....................................................72
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính chất lượng và hiệu quả.............................72
3.1.5. Nguyên tắc phối hợp hài hoà các lợi ích...........................................73
3.1.6. Nguyên tắc chuyên môn hoá..............................................................73
3.2. Các biện pháp đề xuất...........................................................................74
3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng, lợi ích
của việc ứng dụng CNTT trong dạy học......................................................74


3.2.2. Biện pháp 2: Lập kế hoạch chiến lược cho việc đẩy mạnh ứng dụng
CNTT vào dạy học các trường THCS..........................................................78
3.2.3. Biện pháp 3: Xây dựng kế hoạch tạo nguồn nhân lực có chất lượng
về CNTT cho nhà trường.............................................................................81
3.2.4. Biện pháp 4 :Tổ chức hội thảo, tập huấn và hội giảng phổ biến,
chia sẻ các nguồn tài nguyên mạng và các phương pháp dạy học
có ứng dụng CNTT.......................................................................................85
3.2.5. Biện pháp 5 : Tăng cường các nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất,
kỹ thuật tin học, hiện đại hoá trang thiết bị các trường THCS..................89
3.2.6. Biện pháp 6 : Thanh tra, kiểm tra và đánh giá việc bảo quản,
sử dụng CNTT các trường THCS................................................................93

Bảng 2.5: Trình độ đội ngũ nhân viên các trường THCS............................51
Bảng 2.6: Nhận thức của đội ngũ về vai trò của CNTT với việc đổi mới
và nâng cao chất lượng giáo dục..................................................................52
Bảng 2.7: Thực trạng việc ứng dụng CNTT vào dạy học
tại các trường THCS quận Lê Chân.............................................................55
Bảng 2.8: Kết quả khảo sát thực trạng các biện pháp ứng dụng CNTT
trong dạy học của CBQL..............................................................................59
Bảng 2.9: Kết quả khảo sát thực trạng các biện pháp ứng dụng CNTT


trong dạy học của giáo viên các trường THCS............................................61
Bảng 2.10: Kết quả điều tra mục đích khai thác, sử dụng máy tính,
mạng máy tính của học sinh các trường THCS............................................64
Bảng 2.11: Thái độ của học sinh tham gia học tập đối với các hình thức
giảng dạy của giáo viên các trường THCS...................................................65
Bảng 3.1: Kết quả khảo sát mức độ cần thiết của các biện pháp................98
Bảng 3.2: Kết quả khảo sát mức độ khả thi của các biện pháp...................99
3. Biểu đồ
Biểu đồ 1.1 Tình hình nhập khẩu nội địa 2000 - 2006 ................................26
Biểu đồ 1.2 Phát triển người dùng Internet 2000 – 2007.............................29
Biểu đồ 1.3 Dung lượng kết nối Internet quốc tế 2003 – 2007....................30


PHỤ LỤC
Phụ lục 1: Mẫu phiếu trưng cầu ý kiến về tình hình ứng dụng CNTT
trên địa bàn quận
PHIẾU TRƯNG CẦU Ý KIẾN
(Phiếu dành cho CBQL các trường THCS)
Để góp phần khảo sát tình hình ứng dụng Công nghệ thông tin
(CNTT) trong quản lí dạy học ở các trường THCS, xin đồng chí vui lòng trả


6

Sử dụng một hay một số phần mềm giáo dục để nâng
cao hiệu quả của công tác dạy học như: Mô phỏng,
mô hình, thí nghiệm ảo, ...

7

Đã từng khai thác, sử dụng một phần mềm hỗ trợ
quản lí như : Xếp thời khoá biểu, quản lí trường học,
quản lí điểm, ....

8

Tự thiết kế, hay lập trình một số ứng dụng trong công
việc.

9

Chơi các trò chơi trên máy vi tính.

10

Nghe nhạc, xem film trên máy tính

11

Các việc khác


Mức độ
Bình
Tốt
thường

Chưa
tốt

Tăng cường công tác tuyên truyền cho giáo viên thấy
được tầm quan trọng của việc ứng dụng CNTT trong
việc quản lí dạy học.
Tăng cường chỉ đạo các tổ, nhóm chuyên môn ứng dụng
CNTT trong đổi mới phương pháp dạy học.
Giao kế hoạch giảng dạy có ứng dụng CNTT cho các tổ,
nhóm chuyên môn.
Chỉ đạo các tổ, nhóm chuyên môn tổ chức cho giáo viên
báo cáo kinh nghiệm về đổi mới phương pháp giảng dạy
có ứng dụng CNTT.
Tổ chức dự giờ, thăm lớp, rút kinh nghiệm và đánh giá
giờ dạy, đặc biệt các giờ có ứng dụng CNTT trong thiết
kế bài giảng.
Tổ chức cho cán bộ, giáo viên thăm quan, học tập, bồi
dưỡng nâng cao trình độ Tin học.
Tăng cường kiểm tra, đánh giá, xếp loại giáo viên (học
sinh) đối với các bài dạy, tiết dạy có ứng dụng CNTT.
Có những quy chế bắt buộc đối với giáo viên trong việc
ứng dụng CNTT.
Có chế độ ưu tiên, ưu đãi và có hình thức khen thưởng,
động viên, tuyên dương các cá nhân, tổ nhóm chuyên
môn ứng dụng hiệu quả CNTT trong đổi mới dạy học.


3

Thiết kế các bài phát biểu, bài giảng điện tử

4

Khai thác, tìm kiếm thông tin trên mạng Internet

5

Gửi và nhận thư điện tử (Email)

6

Sử dụng một hay một số phần mềm giáo dục để
nâng cao hiệu quả của công tác dạy học như: Mô
phỏng, mô hình, thí nghiệm ảo, ...

7

Đã từng khai thác, sử dụng một phần mềm hỗ trợ
quản lí như : Xếp thời khoá biểu, quản lí trường học,
quản lí điểm, ....

8

Tự thiết kế, hay lập trình một số ứng dụng trong
công việc.


1
2
3
4

5
6
7
8
9
10

Mức độ
Bình
Tốt
thường

Chưa
tốt

Tăng cường công tác tuyên truyền cho giáo viên thấy được
tầm quan trọng của việc ứng dụng CNTT trong việc quản lí
dạy học.
Tăng cường chỉ đạo các tổ, nhóm chuyên môn ứng dụng
CNTT trong đổi mới phương pháp dạy học.
Giao kế hoạch giảng dạy có ứng dụng CNTT cho các tổ,
nhóm chuyên môn.
Chỉ đạo các tổ, nhóm chuyên môn tổ chức cho giáo viên báo
cáo kinh nghiệm về đổi mới phương pháp giảng dạy có ứng
dụng CNTT.


Mức độ

Những việc sử dụng máy tính
Thường
xuyên

1

Để làm các bài tập môn Tin học.

2

Để học trực tuyến (E-learning)

Thỉnh
thoảng

ít khi

Chưa
bao
giờ

Để tìm kiếm các đề thi, tài liệu, phần mềm,
tiện ích hỗ trợ học tập.
Để tìm hiểu các chương trình, chức năng
của máy tính

3


Phương pháp sử dụng
Rất
thích

1

Thuyết trình

2

Đàm thoại

Mức độ
Bình
Thích
thường

Không
thích


3

Đọc chép

4

Hướng dẫn học sinh nghiên cứu tài liệu, sách
giáo khoa, ...

Xin chân thành cám ơn!


Phụ lục 2: Mấu phiếu điều tra về trình độ Tin học của CB, GV và CSVC
thiết bị của các trường THCS
PHIẾU ĐIỀU TRA
Phiếu điều tra về cơ sở vật chất và về trình độ Tin học của CB, GV các
trường THCS quận Lê Chân – Hải Phòng năm học 2009-2010
1. Cơ sở vật chất, thiết bị
Số máy tính dùng để
dạy học
Tổn Sử dụng Hỏn
g
được
g

Số máy tính dành cho
quản lý
Sử dụng
Tổng
Hỏng
được

Số
máy
chiếu

Số
máy
in

bản
phần
Point
mềm
Word
mềm

CB
QL
Giáo
viên
Nhâ
n
viên
Tổn
g
Người lập biểu

Hải Phòng, ngày
tháng
Hiệu trưởng

năm 2010

Phụ lục 3: Mấu phiếu trưng cầu ý kiến về thực trạng các biện pháp quản
lý ứng dụng CNTT tại các trường THCS trên địa bàn quận


PHIẾU TRƯNG CẦU Ý KIẾN
(Phiếu dành cho Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng các trường THCS)

-

trong dạy học



Một số các biện pháp khác



Ngoài các biện pháp nêu ở trên, các đồng chí còn sử dụng các biện pháp nào
khác đem lại hiệu quả cho việc dạy học tại trường của các đồng chí đang làm việc
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
Xin chân thành cám ơn!


PHIẾU TRƯNG CẦU Ý KIẾN
(Phiếu dành cho giáo viên các trường THCS)

Để quản lý việc ứng dụng CNTT trong hoạt động dạy học, xin đồng chí vui
lòng cho biết, Hiệu trưởng trường đồng chí đang làm việc đã sử dụng các biện pháp
nào sau đây để quản lý ứng dụng CNTT vào dạy học. Chúng tôi đưa ra một số biện
pháp, đ/c cho biết mức độ hiệu quả của từng biện pháp bằng cách chọn thứ tự ưu
tiên của các biện pháp vào ô trống :
-


Một số các biện pháp khác



Ngoài các biện pháp đã nêu ở trên, theo các đồng chí nên sử dụng các biện
pháp nào khác đem lại hiệu quả cho việc dạy học tại trường của các đồng chí đang
làm việc:
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
Xin chân thành cám ơn!


Phụ lục 4: Phiếu trưng cầu ý kiến về đề xuất một số biện pháp quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học tại
các trường THCS
PHIẾU TRƯNG CẦU Ý KIẾN
Dành cho Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng các trường THCS
Nhằm mục đích đẩy mạnh việc khai thác, sử dụng, ứng dụng Công nghệ thông tin (CNTT) trong quản lí dạy học ở
các trường THPT, đồng chí vui lòng cho ý kiến về các biện pháp bằng cách đánh dấu (X) vào ô chọn sau :
TT

Biện pháp

Mức độ cần thiết
Rất
cần

CNTT các trường THCS

Cần

Bình
thường

Mức độ khả thi
Không
cần

Rất khả
Khả thi
thi

Ít khả
thi

Không
khả thi

Đề xuất biện pháp khác?
.......................................................................................................................................................................................................................................
Xin chân thành cám ơn!