VAI TRÒ CỦA TỔ CHỨC ĐOÀN THANH NIÊN
TRONG VIỆC PHÒNG CHỐNG BẠO LỰC HỌC ĐƢỜNG
Võ Văn Sơn *

1. Đặt vấn đề
Trong những năm gần đây, tình trạng bạo lực học đƣờng xảy ra ngày càng nhiều.
Hậu quả của bạo lực học đƣờng đã làm ảnh hƣởng không nhỏ đến chất lƣợng học tập
và tâm sinh lý của nhiều em học sinh. Điều đó đã đặt ra cho ngành giáo dục một câu
hỏi: đâu là giải pháp hiệu quả để phòng, chống tình trạng bạo lực trong học
đƣờng? Bên cạnh vai trò của nhà trƣờng và gia đình thì Đoàn thanh niên cũng góp
phần quan trọng trong việc phòng chống bạo lực học đƣờng và góp phần xây dựng môi
trƣờng học tập thân thiện, tích cực.
Trong thời gian gần đây, nhiều vấn đề liên quan đến văn hóa học đƣờng, đến chất
lƣợng giáo dục đạo đức trong nhà trƣờng đang đƣợc dƣ luận xã hội quan tâm, trong đó,
vấn đề “bạo lực học đƣờng” đáng báo động: gây gổ, hành hung, đâm chém, dẫn đến
thƣơng tật hoặc tử vong. Đó là hiện tƣợng không chỉ diễn ra một vài nơi mà rộng
khắp trên cả nƣớc; không chỉ diễn ra ở thành thị mà còn cả nông thôn, không chỉ giữa
nam sinh với nam sinh mà còn giữa nữ sinh với nữ sinh; không chỉ giữa học sinh này
với học sinh kia mà còn cả nhóm học sinh vây đánh một học sinh; không chỉ giữa học
sinh với học sinh mà còn cả thầy cô giáo hành hạ học sinh, hoặc học sinh đuổi đánh thầy
cô giáo…
Hậu quả là không lƣờng để lại thƣơng tích trên cơ thể, thậm chí dẫn đến tử
vong…là những tổn thƣơng về tâm lý không dễ gì hồi phục, là nỗi đau của các bậc cha
mẹ, thầy cô, đã gây sốc trong dƣ luận xã hội.
2. Nguyên nhân
Ngày nay, một bộ phận không nhỏ học sinh sẵn sàng dùng những ngôn ngữ và hành
vi thô bạo đối với bạn bè, thầy cô,… gây nên sự bất bình làm xôn xao dƣ luận. Nguyên
nhân của tình trạng trên xuất phát từ các khía cạnh sau:
2.1. Nguyên nhân thứ nhất xuất phát từ đối tƣợng học sinh
Lứa tuổi học sinh phổ thông là lứa tuổi dễ bốc đồng và khó tự chủ. Ngƣời ta gọi
lứa tuổi mới lớn này của các em là “lứa tuổi của sự nổi loạn”. Tâm lý của các em rất

cáo với nhà trƣờng mà chỉ lan truyền trong giới học sinh với nhau. Bản thân các nạn
nhân, những ngƣời bị bắt nạt, bị hành hung, cũng thƣờng giấu kín vụ việc ngay cả với
cha mẹ, thầy cô mình.
Các em bị ảnh hƣởng rất nhiều từ bên ngoài nhƣ phim ảnh, thông tin bạo lực trên
Internet, game... nên dần dần bị nhiễm các tƣ tƣởng bạo lực, thích thể hiện mình qua
việc đánh đấm, cho rằng nhƣ vậy mới là "anh hùng" nên thƣờng có những hành xử
nhƣ những nhân vật trong phim mà không nhận thức đƣợc đó là những hành động tự
hủy hoại chính bản thân mình và ngƣời khác…
Học sinh hiểu biết về pháp luật quá ít, các em khi đánh nhau chỉ nghĩ đơn giản là
để “dằn mặt” hoặc để giúp đỡ bạn bè, đến khi hậu quả đáng tiếc xảy ra mới biết rằng
mình đã vi phạm pháp luật và có thể vƣớng vào vòng lao lý, tù tội…
2.2. Nguyên nhân thứ hai là thiếu sự quan tâm chăm sóc của gia đình
Gia đình là nền tảng đặc biệt quan trọng trong việc hình thành nhân cách cho trẻ từ
tuổi ấu thơ. Cha mẹ, những ngƣời lớn trong gia đình thƣờng đƣợc xem là ngƣời mẫu về
nhân cách đạo đức cho con cái trong gia đình noi theo. Nếu cha mẹ, anh, chị, em…trong
gia đình cƣ xử với nhau bằng bạo lực, sử dụng những từ ngữ, lời lẽ không hay với nhau sẽ
ảnh hƣởng rất lớn đến suy nghĩ, tình cảm của đứa trẻ và từ đó dần hình thành trong trẻ
những biểu hiện lệch lạc trong suy nghĩ và hành động giống nhƣ gia đình mình.
Thực tế cho thấy, nhiều bậc cha mẹ chỉ chăm chú vào các công việc làm ăn hàng
ngày, thiếu sự kiểm soát và chăm sóc con cái thƣờng xuyên (không dành thời gian cho
cả gia đình sum họp, không cần có bữa cơm chung, sinh hoạt chung, tƣ vấn chăm sóc
ân cần với con em mình) hoặc do gia đình ít con nên sự chiều chuộng con cái quá mức
chỉ biết cung cấp, đáp ứng về tiền bạc theo yêu cầu của con cái mà thiếu sự kiểm soát,
quan tâm đến suy nghĩ, hành động của con em, coi việc dạy dỗ chăm sóc con cái của
họ là việc của nhà trƣờng.
180


Hay một số gia đình có hoàn cảnh đặc biệt nhƣ bố mẹ ly hôn; bố mẹ đang chấp
hành án phạt tù, bố hoặc mẹ đã chết sớm, sống với dì ghẻ hoặc bố dƣợng, mồ côi cả bố

của con em mình
Bạn bè có mối liên hệ hết sức mật thiết với mỗi cá nhân học sinh. Tục ngữ có
câu: “Gần mực thì đen gần đèn thì sáng”. Phải khẳng định rằng, ở lứa tuổi vị thành
niên là tuổi dễ bốc đồng và khó tự chủ. Các em rất dễ bị ảnh hƣởng bởi các yếu tố bên
ngoài đặc biệt là sự lôi kéo của bạn bè, thƣờng nghe lời bạn hơn là lời cha mẹ thầy cô
giáo nên rất khó quản lý. Cha mẹ thì thƣờng dạy con cái phải biết chọn bạn mà chơi,
nếu nhƣ những học sinh ngoan, hiền chơi với nhau, vậy những học sinh cá biệt sẽ chơi
với ai. Trong các trƣờng học ngày càng xuất hiên các băng nhóm, với các thủ lĩnh là
181


tập hợp của những học sinh học kém, cá biệt khiến cho nạn bạo lực học đƣờng ngày
càng gia tăng.
2.5. Nguyên nhân thứ năm là ảnh hƣởng từ môi trƣờng xã hội nhƣ: văn hóa
bạo lực nhƣ phim, ảnh, sách, báo, đồ chơi mang tính bạo lực (kiếm, súng...), chơi
game. Một cuộc điều tra của các cơ quan chức năng cho thấy: 77% các trò chơi trên
mạng Internet là đánh nhau, giết ngƣời. Trên các phƣơng tiện thông tin đại chúng và
truyền thông các hình ảnh bạo lực xuất hiện quá nhiều, các bộ phim hành động kinh dị,
xã hội đen đua nhau trình chiếu trên tivi, internet, hoặc phát tán qua đĩa. Các game
hành động nhƣ Half-life, stra craft, võ lâm, cao bồi không gian... với các pha chém giết,
chuyện đấu đá băng nhóm bang hội, thu hút số lƣợng đông các bạn trẻ, không tránh
đƣợc những ảnh hƣởng xấu của các hình ảnh bạo lực tới đầu óc của các em, khi mà
gần nhƣ ngày nào cũng tiếp xúc với chúng. Tuổi trẻ có xu hƣớng bắt trƣớc và thử
nghiệm nên việc các em làm theo những hình ảnh, hình tƣợng đó là hoàn toàn dể hiểu.
Vì vậy, khi học sinh vào lớp học chỉ cần một tranh cãi nho nhỏ, một khiêu khích của
bạn, hoặc một câu nói phật ý thôi các em sẽ xử sự nhƣ những hình ảnh mà các em đã
đƣợc thâu nạp qua phim ảnh, sách báo đồi trụy và qua các phƣơng tiện truyền thông
không chính thức khác.
Bên cạnh, sự phối hợp giáo dục trong cộng đồng còn hạn chế. Xã hội thờ ơ, dửng
dƣng, buông xuôi, chƣa có sự quan tâm đúng mức, những giải pháp thiết thực, đồng bộ,

nƣớc nhớ nguồn, tinh thần đoàn kết, tƣơng thân, tƣơng ái, giúp đỡ lẫn nhau,…
- Thƣờng xuyên tổ chức buổi tuyên truyền, tọa đàm, các cuộc thi hái hoa dân chủ,
các cuộc thi Olimpic…về luật giao thông, phòng chống ma túy, mại dâm, HIV/AIDS, bạo
lực học đƣờng (vận động các em không chơi các trò chơi điện tử, phim ảnh bạo lực bạo
lực và các vật hung khí…) và tăng cƣờng rèn luyện kỹ năng công tác Đoàn cho ngũ cán
bộ lớp và cán bộ Đoàn thanh niên chủ chốt (Bí thƣ, phó bí thƣ, lớp trƣởng, lớp phó,…);
- Tăng cƣờng mở các lớp tập huấn, giáo dục kỹ năng sống: kỹ năng giao tiếp có
hiệu quả, kỹ năng đối phó với những cảm xúc tiêu cực, kỹ năng đƣa ra những quyết
định cho bản thân, kỹ năng chống lại những áp lực tiêu cực từ bạn bè. Nếu nhƣ các em
đƣợc rèn luyện kĩ năng sống tốt thì sẽ hạn chế những câu nói và hành động không hay
gây mất lòng bạn bè của các em, giúp các em kiềm chế đƣợc cảm xúc, biết sống bao
dung độ lƣợng với mọi ngƣời.
- Thƣờng xuyên, tổ chức giao lƣu văn nghệ, thể dục thể thao giữa các lớp trong
toàn khối, toàn trƣờng để các em hiểu và gần gũi nhau hơn.
- Xúc tiến thành lập các câu lạc bộ, đội, nhóm văn nghệ, thể dục, thể thao, võ
thuật,…phù hợp với từng đơn vị, để tạo sân chơi lành mạnh, bổ ích cho học sinh. Vì
ngoài giờ học căng thẳng, học sinh tham gia các câu lạc bộ, đội, nhóm để vui chơi, giải
trí, hình thành nên thói quen sinh hoạt tập thể rất tốt.
- Thƣờng xuyên phối hợp với nhà trƣờng, gia đình và cơ quan chức năng triển
khai thực hiện các nghị quyết, kế hoạch liên tịch giữa ngành giáo dục với các ngành,
đoàn thể trong công tác phòng chống tội phạm trong học sinh, sinh viên và thanh thiếu
niên,…nhằm thực hiện tốt nội dung cuộc vận động “xây dựng trƣờng học thân thiện,
học sinh tích cực”.
- Thƣờng xuyên quan tâm xây dựng, bồi dƣỡng lực lƣợng cán bộ đoàn nồng cốt
trong các chi đoàn lớp.
- Phát huy tích cực vai trò gắn kết với các tổ chức đoàn thể khác nhƣ: Hội khuyến
học, Hội phụ huynh học sinh, Công đoàn nhà trƣờng,…nhằm quan tâm hỗ trợ giúp đỡ
kịp thời với những học sinh có hoàn cảnh gia đình khó khăn, những học sinh cá biệt.
- Kêu gọi và yêu cầu các học sinh khác trong lớp biết quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ
bạn mình (học sinh cá biệt: “chƣa ngoan”), không nên xem thƣờng và cô lập bạn hoặc

học sinh tiểu học” & “Giáo dục kỹ năng phòng chống bạo lực học đường
cho học sinh trung học phổ thông. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội
[2]. Lê Thị Bừng (1998), Gia đình - trường học đầu tiên của lòng nhân ái. Nhà
xuất bản Giáo dục Hà Nội.
[3]. Vƣơng Tuyết Miên (2008), Giáo trình Xã hội học tội phạm, Nhà xuất bản
Chính trị Quốc gia Hà Nội.
[4]. Huỳnh Văn Sơn (2006), Nhập môn kỹ năng sống. Nhà xuất bản Giáo dục
[5]. Một số trang website: Tailieu.vn, dantri.vn, tuoitre.vn, thanhnien.vn,…

184


Kho Ebook miễ n phí
ebookfree247.blogspot.com
Cơ sở Dữ liệ u Hội t hảo/Tham luận
t huvie nhoit hao.blogspot.com
t huvie nt hamluan.blogspot.com

CHIA SẺ TRI THỨC