BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
------------
ĐỖ HOÀNG XA
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN CHÍNH TRỊ
TẠI TRƯỜNG TRUNG CẤP KINH TẾ - KỸ THUẬT CÀ MAU,
TỈNH CÀ MAU TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Chuyên ngành : LL&PPDH BỘ MÔN GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ
Mã số : 60.14.10
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Thái Sơn
Đồng Tháp - 2012
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮC
- TC
: Trung cấp.
- CNH – HĐH
: Công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
- TCCN
MỤC LỤC
Trang
A. PHẦN MỞ ĐẦU ............................................................................................ 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ................................................................................... 1
2. Tình hình nghiên cứu ....................................................................................... 2
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................... 5
3.1. Mục đích ................................................................................................. 5
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
........................................................................ 5
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài ................................................... 5
4.1. Đối tượng nghiên cứu của đề tài ............................................................. 5
4.2. Phạm vi nghiên cứu của đề tài ................................................................ 5
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu đề tài ............................................. 5
6. Giả thuyết khoa học.......................................................................................... 6
7. Ý nghĩa thực tiễn và đóng góp của đề tài ......................................................... 6
8. Kết cấu của đề tài ............................................................................................. 6
B. PHẦN NỘI DUNG......................................................................................... 7
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN CHÍNH TRỊ Ở TRƯỜNG TRUNG CẤP
KINH TẾ - KỸ THUẬT .................................................................................... 7
1.1. Cơ sở lý luận của việc nâng cao chất lượng dạy học môn chính trị ở trường
Trung cấp kinh tế - kỹ thuật ......................................................................... 7
1.1.1. Vai trò của môn chính trị trong chương trình đào tạo của trường
Trung cấp kinh tế - kỹ thuật ............................................................... 7
1.1.2. Chương trình, nội dung, hình thức, phương pháp, phương tiện cơ bản
của môn chính trị trong trường Trung cấp kinh tế - kỹ thuật .......... 17
Trường Trung cấp kinh tế - kỹ thuật Cà Mau .................................................... 57
2.1.1. Nâng cao nhận thức của các chủ thể giáo dục về sự cần thiết nâng cao
chất lượng dạy học Chính trị ............................................................ 57
2.1.2. Kết hợp đổi mới nâng cao chất lượng môn học với trang bị kiến thức
và kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ cho học sinh.............................. 61
2.1.3. Bảo đảm sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong việc nâng cao
chất lượng dạy học môn Chính trị ..................................................... 64
2.2. Một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Chính trị
tại Trường Trung cấp kinh tế - kỹ thuật Cà Mau ....................................... 67
2.2.1. Nâng cao năng lực vận dụng các phương pháp dạy học tích cực cho
đội ngũ giáo viên giảng dạy môn chính trị ........................................ 67
2.2.2. Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, tự học, tự rèn luyện của
học sinh trong học tập môn Chính trị ................................................ 70
2.2.3. Đổi mới chương trình, nội dung môn Chính trị trong các Trường
Trung cấp kinh tế - kỹ thuật theo hướng cập nhật, hiện đại .............. 73
2.2.4. Đổi mới phương pháp dạy học môn Chính trị ở Trường Trung cấp
kinh tế - kỹ thuật Cà Mau. ................................................................. 74
2.2.5. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, phương tiện dạy học nhằm đổi mới,
nâng cao chất lượng dạy và học môn Chính trị ở Trường Trung cấp
kinh tế - kỹ thuật Cà Mau .................................................................. 79
2.2.6. Tăng cường động viên, khen thưởng giáo viên và học sinh có thành
tích cao trong giảng dạy và học tập trong môn Chính trị .................. 80
Kết luận chương 2 ............................................................................................ 83
C. PHẦN KẾT LUẬN ...................................................................................... 84
D. TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................... 86
E. PHIẾU ĐIỀU TRA THỰC NGHIỆM ....................................................... 90
khoa học – công nghệ, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH – HĐH)
2
và tăng cường hội nhập quốc tế hiện nay thì chất lượng giảng dạy môn chính trị
cho học sinh còn chưa ngang tầm.
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, cần tìm ra những giải pháp
khả thi để góp phần hữu hiệu vào việc nâng cao chất lượng dạy học môn chính
trị cho học sinh, nhằm đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu nâng cao chất lượng
nguồn nhân lực trong sự nghiệp CNH – HĐH, hướng tới mục tiêu “dân giàu,
nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” thực hiện lý tưởng của Đảng “độc
lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội (CNXH)”.
Với ý nghĩa đó, tác giả đã chọn vấn đề: “Nâng cao chất lượng dạy học
môn Chính trị tại Trường Trung cấp kinh tế - kỹ thuật Cà Mau, tỉnh Cà Mau
trong giai đoạn hiện nay” làm đề tài luận văn khoa học giáo dục, chuyên ngành
Lý luận và phương pháp giảng dạy chính trị.
2. Tình hình nghiên cứu
Mục tiêu của nền giáo dục là mang đến cho người học niềm say mê học
tập, khát khao được vươn tới những chân trời mới của tri thức với một niềm tin
mãnh liệt rằng mình có thể thực hiện được khát vọng đó.
Để thực hiện được mục tiêu đó không phải là đơn giản mà cần phải có sự
đổi mới toàn diện. Trong đó, chất lượng giảng dạy là khâu quan trọng góp phần
thay đổi căn bản và toàn diện bộ mặt ngành giáo dục. Vì vậy, trong thời gian qua
có rất nhiều công trình nghiên cứu khoa học của các tác giả trong và ngoài nước
nghiên cứu về vấn đề này. Trong khuôn khổ của đề tài, tác giả luận văn đề cập
một số công trình nghiên cứu về giải pháp nâng cao chất lượng dạy học nói
chung và giải pháp nâng cao chất lượng dạy học môn chính trị nói riêng, cụ thể:
- “Các phương pháp dạy học hiệu quả” của Robert J.Marzano, Debra
J.Pickering, Jane E.Pollock được tác giả Lê Văn Canh dịch và được Nhà xuất
của học sinh. Vì thông qua việc kiểm tra đánh giá, giáo viên sẽ cải tiến cách dạy
làm tăng hiệu quả của việc dạy học; đối với học sinh, việc kiểm tra đánh giá sẽ
kịp thời điều chỉnh hoạt động học của các em; đối với cán bộ quản lý việc kiểm
tra đánh giá giúp nắm được thực trạng dạy và học của đơn vị mình, từ đó, kịp
thời uốn nắn, khuyến khích hỗ trợ để đơn vị thực hiện mục tiêu giáo dục.
- Trên tạp chí phát triển Giáo dục – Viện chiến lược và chương trình giáo
dục số 76 tháng 4/2005, tác giả Phạm Quang Huân cho rằng: Để nâng cao chất
lượng dạy học môn chính trị ở các trường TC và các môn khoa học Mác – Lênin
4
ở các trường Cao đẳng, Đại học trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay cần:
áp dụng các giải pháp mạnh mẽ để đổi mới sâu rộng phương pháp dạy học,
phương pháp kiểm tra đánh giá theo hướng lấy người học làm trung tâm, phát
huy tính chủ động, năng động và khả năng tự nghiên cứu của người học, học đi
đối với hành, kết hợp lý luận với thực tiễn.
- Trên tạp chí Giáo dục số 30 tháng 5/2002, tác giả Trần Tất Hùng với bài
viết: “Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục lý luận Mác – Lênin”; Tác giả Lương
Minh Cừ với bài viết “Một số ý kiến về công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho
sinh viên hiện nay”, Tạp chí giáo dục số 60 tháng 6/2003; Tác giả Lê Bình “Tiếp
tục đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị” Lý luận chính trị số
03 – 2004; “Quán triệt, vận dụng Nghị quyết Đại hội IX, nâng cao chất lượng
giảng dạy lý luận Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh” Nhà xuất bản chính trị
quốc gia, Hà Nội, 2002 của Trung tâm bồi dưỡng cán bộ giảng dạy lý luận Mác
– Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về dạy và
học môn học Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong trường Đại học”, do
Nguyễn Duy Bắc chủ biên, Nhà xuất bản chính trị quốc gia, Hà Nội, 2004…
Các công trình trên đã có đóng góp quan trọng trong việc nêu rõ những
vấn đề lý luận và thực tiễn về vai trò và yêu cầu của việc nâng cao hiệu quả chất
chính trị ở Trường Trung cấp kinh tế - kỹ thuật Cà Mau.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
4.1. Đối tượng nghiên cứu của đề tài
Nghiên cứu thực trạng dạy học môn chính trị tại trường Trung cấp kinh tế
- kỹ thuật Cà Mau, tỉnh Cà Mau giai đoạn hiện nay. Từ đó, đề ra các giải pháp
nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn chính trị ở trường Trung cấp kinh tế kỹ thuật Cà Mau.
4.2. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
Để giải quyết tốt các vấn đề trên, đề tài chỉ tập trung nghiên cứu cơ sở lý
luận, thực trạng cũng như các giải pháp về nâng cao chất lượng dạy học môn chính
trị tại trường Trung cấp kinh tế - kỹ thuật Cà Mau, tỉnh Cà Mau trong giai đoạn
hiện nay.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu đề tài
- Đề tài thực hiện dựa trên những quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin,
tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các quan điểm cơ bản về yêu cầu đổi mới
giáo dục của Đảng Cộng sản Việt Nam về giáo dục qua các văn kiện Đại hội
6
Đảng. Trên cơ sở nội dung, chương trình bài giảng môn chính trị và những tài
liệu hướng dẫn bồi dưỡng giáo viên, chỉ đạo dạy học của Bộ giáo dục và Đào
tạo cùng với các kết quả nghiên cứu của nhiều tác giả trong thời gian gần đây về
vấn đề này.
- Ngoài ra, đề tài còn sử dụng các phương pháp của chủ nghĩa duy vật
biện chứng, phương pháp phân tích, tổng hợp, lịch sử - lôgic, so sánh, kết hợp
phương pháp điều tra, phỏng vấn, xây dựng câu hỏi, biểu bảng, xử lý số liệu…
6. Giả thuyết khoa học
Kết hợp nhiều phương pháp dạy học khác nhau vào các tiết dạy môn
chính trị sẽ phát huy được tính tích cực cho học sinh, qua đó có thể nâng cao
được chất lượng và hiệu quả môn học ở trường Trung cấp kinh tế - kỹ thuật Cà
hoàn toàn của lý tưởng chính trị cao đẹp. Do đó, nhận thức đúng đắn, đầy đủ về
môn học chính trị và vai trò của nó trong danh mục các môn học chung, bắt
buộc đối với mọi hệ đào tạo TCCN là thực sự cần thiết trong giai đoạn hiện nay.
Môn học chính trị góp phần phát triển con người toàn diện:
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội phải
có con người xã hội chủ nghĩa” [31; 448]. Đức và tài là hai mặt của cùng một
nhân cách con người, là những nội dung không thể thiếu trong giáo dục con
người toàn diện. Mục đích cuối cùng của giáo dục toàn diện nhằm tạo ra lớp
người có năng lực và phẩm chất đáp ứng yêu cầu của thời đại. Hồ Chí Minh xác
định: “Trong việc giáo dục và học tập, phải chú trọng đủ các mặt: đạo đức cách
mạng, giác ngộ xã hội chủ nghĩa, văn hóa, kỹ thuật, lao động và sản xuất”[24;
190]. Giáo dục chính trị cho học sinh là một trong những nội dung quan trọng
trong công tác giáo dục toàn diện, bởi ngoài kiến thức chuyên môn, người học
sinh rất cần được trau dồi tư tưởng, đạo đức, lối sống, bồi dưỡng lòng yêu nước,
sự quan tâm tới cộng đồng… Nhờ đó, giúp họ dần tạo lập và kiên định lập
8
trường và bản lĩnh chính trị. Đây là một công tác quan trọng, là tiền đề để chúng
ta có thể đào tạo ra một thế hệ cán bộ mới vừa giỏi chuyên môn, vừa vững vàng
về lập trường chính trị, có đạo đức cách mạng. Từ đó đưa đất nước phát triển lên
tầm cao mới trong thời kỳ đẩy mạnh hội nhập quốc tế.
Ngoài ra, khi nói đến vấn đề này, trong quan điểm giáo dục Hồ Chí Minh
chủ trương phải hết sức chú trọng việc kết hợp "học với hành", "lý luận phải liên
hệ với thực tế" [33; 496]; "học tập kết hợp với lao động sản xuất" [34; 174];
"nhà trường, đoàn thể, gia đình, xã hội đều phải kết hợp với nhau" [34;
330]...Người luôn luôn nhấn mạnh vai trò của hoạt động thực tiễn trong việc
hình thành nhân cách cá nhân, lấy hoạt động thực tiễn của con người làm tiêu
chuẩn kiểm tra, đánh giá trình độ nhận thức và năng lực của con người toàn
qua thực tiễn thì nhiều. Do vậy, không chỉ Đảng ta mà nhiều nước trên thế giới
đều xem giáo dục – đào tạo là quốc sách hàng đầu cho sự phát triển. Phù hợp
nhu cầu phát triển con người với những tư chất nêu trên nền giáo dục nước ta
trong đó giáo dục TCCN có mục tiêu đào tạo con người Việt Nam phát triển
toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp; trung thành
với lý tưởng độc lập dân và CNXH; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm
chất và năng lực công dân xã hội chủ nghĩa, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ tổ quốc.
Môn chính trị ở bậc TCCN, với mục đích trang bị thế giới quan khoa học,
nhân sinh quan cộng sản và phương pháp luận biện chứng chính là góp phần đào
tạo học sinh trở thành con người phát triển toàn diện. Giúp cho học sinh có cái
nhìn khách quan, chân thực về thế giới với những mâu thuẫn nội tại để thúc đẩy
xã hội tiến lên. Chẳng hạn, trong bài 11 bài CNXH, chúng ta có thể chỉ cho các
em thấy được quy luật về sự phát triển các hình thái kinh tế - xã hội của chủ
nghĩa Mác – Lênin đã chỉ ra sự mâu thuẫn nội tại trong lòng mỗi xã hội là sự
mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất biểu hiện về mặt xã hội
là mâu thuẫn của giai cấp thống trị (đại diện cho quan hệ sản xuất) với giai cấp
bị trị (đại diện cho lực lượng sản xuất). Mâu thuẫn đến đỉnh điểm tất yếu diễn ra
cuộc cách mạng cho ra đời hình thái kinh tế - xã hội mới cao hơn, thay thế hình
thái kinh tế - xã hội cũ. Theo quy luật đó, hình thái kinh tế - xã hội Cộng sản chủ
nghĩa chắc chắn sẽ thay thế hình thái kinh tế - xã hội tư bản chủ nghĩa. Hiểu
được vấn đề có tính quy luật này, học sinh sẽ có niềm tin vào sự nghiệp cách
10
mạng của Việt Nam là đúng đắn, rèn luyện và đóng góp thiết thực vào sự nghiệp
cách mạng.
Môn chính trị ở bậc TCCN được tổng hợp từ các khoa học như: Triết học
Mác – Lênin, Kinh tế chính trị Mác – Lênin, Chủ nghĩa xã hội khoa học, Tư
sinh có động cơ học tập đúng đắn. Nói cách khác, phẩm chất đạo đức của học
sinh là điều kiện tiên quyết để học tập lý luận có kết quả. Nó là động lực để phát
huy tính chủ động, tích cực, để biến quá trình giáo dục thành quá trình tự giáo
dục. Quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh có vai trò to lớn đối với sự hình
thành nhân cách của họ. Việc coi trọng giáo dục đạo đức, xây dựng đạo đức
trong giáo dục lý luận cho học sinh không chỉ là đòi hỏi cho nhiệm vụ xây dựng
đất nước, mà còn là đòi hỏi bức thiết của bản thân công tác giáo dục lý luận.
Lênin cho rằng, phải làm cho toàn bộ nhiệm vụ giáo dục đạo đức cộng sản. Nói
về mục đích học tập lý luận của người cán bộ, Hồ Chí Minh cho là “học để làm
việc, làm người rồi mới “làm cán bộ”. Giáo dục học sinh qua môn học chính trị
cần kết hợp giữa giáo dục những phẩm chất đạo đức truyền thống như: yêu
nước, lòng nhân ái, vị tha, trung hiếu, cần, kiệm với các giá trị đạo đức mới như:
chủ động, sáng tạo, tự lập, vượt khó,…cho học sinh là giáo dục đạo đức cộng
sản; để làm việc, làm người và làm cán bộ.
Giáo dục cho học sinh lối sống lành mạnh, giữ gìn và phát huy bản sắc
văn hóa dân tộc cho học sinh. Giáo dục cho học sinh tinh thần trọng nghĩa, trung
thực, tôn trọng kỹ cương pháp luật, quy ước cộng đồng, bảo vệ môi trường,
chống mọi tệ nạn và tiêu cực xã hội, tích cực bài trừ các hủ tục lạc hậu cản trở
tiến bộ xã hội… Giáo dục cho các em có thái độ đúng, đấu tranh không khoan
nhượng với thói hư tật xấu, lên án hành vi vô văn hóa, phi đạo đức. Thông qua
các hoạt động văn hóa, thể thao,… nhằm nâng cao nhận thức, ý thức bảo tồn và
phát triển nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; chống mọi biểu hiện
văn hóa lai căng, xa lạ với thuần phong mỹ tục của dân tộc ta, làm biến dạng
hoặc chuyển hóa nền văn hóa dân tộc Việt Nam đã được tạo dựng qua hàng
ngàn năm lịch sử. Bên cạnh đó, cần giáo dục các em nếp sống văn minh, tác
phong công nghiệp, lối sống vì mọi người cho họ trong cả học tập lẫn sinh hoạt
hàng ngày. Đại hội lần thứ X của Đảng chỉ rõ: “ Xây dựng và hoàn thiện giá trị
nhân cách con người Việt Nam, bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc
trong thời kỳ CNH - HĐH, hội nhập kinh tế quốc tế. Bồi dưỡng các giá trị văn
đối với công tác thanh niên nhằm chăm lo, bồi dưỡng và phát huy cao nhất vai
trò, sức mạnh của thanh niên trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội
chủ nghĩa. Hội nghị lần thứ bảy ban chấp hành Trung Ương khóa X chỉ rõ:
13
“Thanh niên là rường cột của nước nhà, chủ nhân tương lai của đất nước, là lực
lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ tổ quốc, một trong những nhân tố
quyết định sự thành bại của sự nghiệp CNH- HĐH đất nước, hội nhập quốc tế và
xây dựng CNXH” [15; 41]… Từ đó, Nghị quyết nêu mục tiêu cụ thể trong
những năm tới là: “Nâng cao nhận thức chính trị, bỗi dưỡng lý luận cách mạng
cho thanh niên, nhất là học sinh, sinh viên. Tập trung giáo dục, định hướng, cổ
vũ thanh niên thực hiện có hiệu quả “Cuộc vận động học tập và làm theo tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh” tạo sự chuyển biến thực sự trong đạo đức, lối
sống và hành động của thanh niên”. Đồng thời “xây dựng môi trường xã hội
lành mạnh để thanh niên rèn luyện, phấn đấu và trưởng thành… có chính sách
mang tính đột phá trong đào tạo nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao đáp ứng quá
trình đẩy mạnh CNH – HĐH đất nước gắn với giải quyết việc làm, tăng thu
nhập, hưởng thụ văn hóa, vui chơi, giải trí của thanh niên” [15; 44].
Thông qua việc học tập môn chính trị, trình độ và năng lực tư duy lý luận
của học sinh được nâng cao; giúp học sinh khẳng định được bản thân và hội
nhập vào xã hội hiện đại, góp phần phát triển và ứng dụng khoa học và công
nghệ, vươn lên làm chủ khoa học và công nghệ hiện đại, đẩy mạnh sự nghiệp
CNH - HĐH và xây dựng nền kinh tế tri thức. Môn học chính trị sẽ trang bị cho
học sinh phương pháp luận khoa học giúp các em nâng cao khả năng thích ứng
với xu thế đẩy mạnh hội nhập và giao lưu quốc tế. Trong môi trường hội nhập
và giao lưu quốc tế, học sinh có điều kiện thuận lợi để tiếp thu văn minh của
nhân loại, học tập và ứng dụng những tiến bộ khoa học và công nghệ trên thế
giới. Các em trở nên tự tin hơn, tham gia ngày càng nhiều vào sự nghiệp phát
những tiềm năng đó trở thành hiện thực, trở thành động lực trong công cuộc xây
dựng và phát triển đất nước, họ cần phải được định hướng đúng đắn trên cơ sở
trang bị kiến thức một cách toàn diện, trong đó có nhận thức đầy đủ và sâu sắc
về hệ tư tưởng vô sản, đặc biệt là tạo lập niềm tin và sự trung thành với lý tưởng
của Đảng.
Thông qua môn học này sẽ góp phần củng cố niềm tin của học sinh vào sự
lãnh đạo của Đảng, vào chế độ xã hội chủ nghĩa và hiện thực ngày càng tốt đẹp
của công cuộc đổi mới đất nước. Khi học sinh đã có niềm tin vững chắc thì sẽ
quyết định khuynh hướng, mục đích và hiệu quả hoạt động của mình và sẽ trở
15
nên hăng say, tích cực trong học tập, công tác, đóng góp thiết thực cho đất nước,
cho xã hội.
Vai trò của môn học còn thể hiện qua việc giáo dục lý tưởng sống cho học
sinh đó là: giáo dục lý tưởng cách mạng, lý tưởng của Đảng thể hiện ở sự hiếu
học, ham hiểu biết, làm chủ tri thức, giáo dục lòng yêu nước, yêu CNXH và tinh
thần đoàn kết dân tộc. Lý tưởng là sự phản ánh hiện thực khách quan một cách
đặc biệt trong ý thức của con người dưới dạng hình tượng, kiểu mẫu hay chuẩn
mực, mà con người cần phải phấn đấu đạt tới. Người có lý tưởng cao đẹp, thì
không những sẽ có yêu cầu cao đối với chính bản thân mình mà còn thể hiện
tinh thần trách nhiệm đối với những công việc của người khác. Quá trình hiện
thực hóa lý tưởng được bắt đầu từ việc xác định, củng cố niềm tin, rồi sau đó
niềm tin sẽ trở thành một động lực quan trọng đối với hoạt động của con người.
Lý tưởng cách mạng là nhân tố kích thích sự phấn đấu vươn lên làm chủ của con
người trong tự nhiên, xã hội và bản thân.
Lý tưởng của Đảng ta hiện nay chính là “Độc lập dân tộc gắn liền với
CNXH” mà Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn. Bởi vậy, môn chính trị ở bậc
TC có vai trò làm cho học sinh tin tưởng có cơ sở khoa học và trung thành tuyệt
làm băng hoại đạo đức, làm chệch hướng xã hội chủ nghĩa, suy thoái về chính
trị, tư tưởng, xa rời lý tưởng của Đảng và mất phương hướng chính trị.
Lợi dụng giao lưu văn hóa và kinh tế thị trường, chiến tranh tâm lý, bằng
nhiều con đường, dưới nhiều hình thức, kẻ thù đưa vào xã hội ta những thị hiếu
tầm thường, những quan niệm dễ dãi về tự do, hòng dẫn đến tự do vô chính phủ,
làm cho xã hội rối ren và sẽ lật đổ chế độ khi thời cơ đến. Các thế lực thù địch
và phản động lợi dụng mở cửa để xâm nhập các giá trị theo quan niệm của họ.
Chẳng hạn như lấy tiêu chuẩn “nhân quyền, tự do kiểu Mỹ” để áp đặt, chi phối
tinh thần của xã hội ta; đưa lối sống thực dụng, chủ nghĩa cá nhân cực đoan,…
vào làm băng hoại nhiều giá trị đạo đức của nhân dân ta, nhất là thế hệ trẻ qua
các phương tiện kỹ thuật thông tin ngày càng hiện đại… Qua giảng dạy môn học
chính trị làm cho học sinh nhận thức rõ sự lợi dụng của các thế lực thù địch để
họ chủ động phòng tránh không bị sự lợi dụng đó.
Từ đó, làm cho học sinh có nhận thức rõ và có thái độ phê phán, lên án
những thói hư tật xấu trong xã hội như: tình trạng “phi văn hóa”, “dưới văn hóa”
làm cho nhiều chuẩn mực giá trị xã hội nhiễu loại, thay đổi theo chiều hướng
xấu; tình trạng vì đồng tiền và danh vị cá nhân mà chà đạp lên truyền thống đạo
17
đức, tình nghĩa con người; quan hệ thầy trò, bạn bè bị suy thoái; tệ nạn mại dâm,
ma túy, cờ bạc…
Môn học chính trị góp phần làm cho học sinh có được phẩm chất đạo đức
và lối sống lành mạnh trong điều kiện hết sức khó khăn, có sự tác động khách
quan của cơ chế trị trường ở nước ta và thế lực thù địch thực hiện âm mưu “ diễn
biến hòa bình” chống chủ nghĩa xã hội ở nước ta. Việc xây dựng phẩm chất đạo
đức và lối sống mạnh mẽ sẽ không phải chỉ là tuyên truyền, hô hào, kêu gọi học
sinh làm việc thiện, không làm điều ác, là sống có tình có nghĩa, là phải hy sinh
lợi ích riêng của cá nhân để phục vụ lợi ích chung… mà vấn đề cốt lõi là phải
quá trình giáo dục được sắp xếp theo một lôgic, một trình tự nhất định, phục vụ
cho một mục tiêu giáo dục đã được xác định. Còn chương trình là sự xác định
nội dung, yêu cầu, trình độ của một cấp học. Vì vậy, chương trình giáo dục vừa
là hình thức, vừa là sự thể hiện của nội dung giáo dục. Hai mặt này nằm trong
một thể thống nhất biện chứng, bổ sung, tác động lẫn nhau tạo thành một tổng
thể hoàn chỉnh, là một trong những yếu tố quan trọng quyết định chất lượng,
hiệu quả của giáo dục. Với nội dung, chương trình phù hợp, đáp ứng được mục
tiêu, yêu cầu của giáo dục sẽ đem đến chất lượng, hiệu quả giáo dục cao. Ngược
lại, nếu nội dung, chương trình giáo dục không đi đúng mục tiêu, không bám sát
yêu cầu giáo dục thì không những không đem đến hiệu quả mà còn phản giáo dục.
Năm 1991, Bộ Giáo dục và Đào tạo Quyết định số 375/QĐ-BGD&ĐT
ngày 05 tháng 9 năm 1991 về việc ban hành chương trình môn học chính trị
dùng cho các trường TC có hệ tuyển học sinh tốt nghiệp Trung học phổ thông.
Trong đó, môn học chính trị được xếp vào giảng dạy ở học kỳ I của năm thứ I và
được gọi là các môn học chung; thời lượng môn học là 90 tiết và là một trong ba
môn học được Bộ qui định thi tốt nghiệp cuối khóa của học sinh TC.
Năm 2010, Bộ Giáo dục và Đào tạo ra Thông tư số 16/2010/TT-BGDĐT
ngày 28 tháng 6 năm 2010 về việc ban hành chương trình khung TCCN trong đó
môn học chính trị dùng cho các trường TCCN.
Ngày 07 tháng 3 năm 2012, Bộ giáo dục và Đào tạo ra Thông tư số
11/2012/TT-BGDĐT ban hành chương trình môn học giáo dục chính trị dùng
trong đào tạo TCCN. Theo điều 01 của Thông tư này quy định: Ban hành kèm
theo Thông tư này chương trình môn học giáo dục chính trị dùng trong đào tạo
trình độ TCCN thay thế Thông tư số 16/2010/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 6 năm
2010 về chương trình khung TCCN. Theo Thông tư số 11/2012/TT-BGDĐT
19
ngày 07 tháng 3 năm 2012 môn giáo dục chính trị còn 75 tiết và cũng là một
Copyright: Tài liệu đại học ©