Luận văn tốt nghiệp

TRƢỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VÀ GIẢI
PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT
ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ TẠI
NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ
PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
CHI NHÁNH AN GIANG
Giáo viên hướng dẫn:
Th.S CHÂU THỊ LỆ DUYÊN

Sinh viên thực hiện:
TRẦN THỊ BÍCH TRÂM
Mã số SV: 4061981
Lớp: Ngoại thƣơng 2 - K32

Cần Thơ 04/2010

GVHD: Th.s Châu Thị Lệ Duyên

Trang 1

SVTH: Trần Thị Bích Trâm


Luận văn tốt nghiệp

SVTH: Trần Thị Bích Trâm


Luận văn tốt nghiệp

LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan rằng đề tài này là do chính tôi thực hiện, các số liệu thu thập
và kết quả phân tích trong đề tài là trung thực, đề tài không trùng với bất kỳ
đề tài nghiên cứu khoa học nào.
Long Xuyên, ngày 27 tháng 04 năm 2010

Sinh viên thực hiện
(Ký và ghi rõ họ tên)

Trần Thị Bích Trâm

GVHD: Th.s Châu Thị Lệ Duyên

Trang 3

SVTH: Trần Thị Bích Trâm


Luận văn tốt nghiệp

NHẬN XÉT CỦA CƠ QUAN THỰC TẬP

……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………….

Long Xuyên, ngày 27 tháng 04 năm 2010
Giáo viên hƣớng dẫn
(Ký và ghi rõ họ tên)

GVHD: Th.s Châu Thị Lệ Duyên

Trang 5

SVTH: Trần Thị Bích Trâm


Luận văn tốt nghiệp

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN


MỤC LỤC
CHƢƠNG 1……………………………………………………………………..1
GIỚI THIỆU……………………………………………………………………...1
1.1. ĐẶT VẤN ĐỀN NGHIÊN CỨU………………………………………….1
1.1.1. Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu…………………………………….1
1.1.2. Căn cứ khoa học và thực tiễn…………………………………………..2
1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU……………………………………………….3
1.2.1.Mục tiêu chung………………………………………………………….3
1.2.2. Mục tiêu cụ thể…………………………………………………………3
1.3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU…………………………………………………4
1.4. PHẠM VI NGHIÊN CỨU…………………………………………………4
1.4.1. Không gian ……………………………………………………………..4
1.4.2. Thởi gian………………………………………………………………..4
1.4.3. Đối tƣợng nghiên cứu…………………………………………………..4
1.5. LƢỢC KHẢO TÀI LIỆU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI NGHIÊN
CỨU………………………………………….....................................................5
CHƢƠNG 2………………………………………………………………………7
PHƢƠNG PHÁP LUÂN VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU………………7
2.1. PHƢƠNG PHÁP LUẬN…………………………………………………..7
2.1.1. Khái niệm thanh toán quốc tế………………………………………….7
2.1.2. Các phƣơng thức thanh toán quốc tế…………………………………..8
2.2. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU………………………………………...32
2.2.1. Phƣơng pháp chọn cùng nghiên cứu…………………………………..32
2.2.2. Phƣơng pháp thu thập số liệu…………………………………………32
GVHD: Th.s Châu Thị Lệ Duyên

Trang 7

SVTH: Trần Thị Bích Trâm

NÔNG
THÔN
VIỆT
NAM
CHI
NHÁNH
AN
GIANG…………………………………......................................................42
3.2.1. Lịch sử hình
thành……………………………………………………….............................42
3.2.2. Chức năng và nhiệm
vụ…………………………………………………...........................................44
3.2.3. Cơ cấu tổ chức và nhiệm vụ phòng
ban……………………………………………………………………………..45
3.2.4. Sản phẩm dịch
vụ………………………………………………………....................................53
3.2.5. Cơ cấu nhân
sự………………………………………………………………………………..54
3.3. PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG KINH DOANH QUA 3 NĂM
(20072009)…………………………………………………………………………….54
CHƢƠNG4……………………………………………………………………58
GVHD: Th.s Châu Thị Lệ Duyên

Trang 8

SVTH: Trần Thị Bích Trâm


Luận văn tốt nghiệp


PTNT
AN
GIANG………………………………………………75
4.2.1 Nhân tố chủ quan………………………………………………………75
4.2.2. Nhân tố khách quan……………………………………………………81
4.3. THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN CÒN TỒN TẠI TẠI NHNo AN
GIANG…………………………………………………………………………..8
4
4.3.1. Thuận lợi………………………………………………………………84
4.3.2. Khó khăn………………………………………………………………85
CHƢƠNG 5……………………………………………………………………..86
GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC
TẾ TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN CHI

GVHD: Th.s Châu Thị Lệ Duyên

Trang 9

SVTH: Trần Thị Bích Trâm


Luận văn tốt nghiệp

NHÁNH
AN
GIANG………………………………………………………….........................86
5.1. CHIẾN LƢỢC MARKETING MIX……………………………………...86
5.2. CƠ CẤU PHÒNG BAN…………………………………………………..89
5.3. ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP…………………………..90
5.4. ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN…………………………………..91

SVTH: Trần Thị Bích Trâm


Luận văn tốt nghiệp

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

1. NHNo & PTNN: Ngân Hàng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn
2. NHTM: Ngân hàng thƣơng mại
3. NHNo VN: Ngân hàng Nông nghiệp Việt nam
4. EDI (Electronic Data Interchange): Quan hệ trao đổi dữ liệu điện tử
5. SWIFT: Hiệp hội viễn thông tài chính liên ngân hàng quốc tế
6. WB (Word Bank): Ngân hàng Thế giới
7. ADB ( Asian Development Bank): Ngân hàng phát triển Châu Á

GVHD: Th.s Châu Thị Lệ Duyên

Trang 12

SVTH: Trần Thị Bích Trâm


Luận văn tốt nghiệp

CHƢƠNG 1
GIỚI THIỆU
1.1. ĐẶT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU:
1.1.1. Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu:
- Trong những năm qua và trong thời gian sắp tới, cùng với xu hƣớng
chung An Giang rất chú trọng đến việc phát triển xuất nhập khẩu hàng hoá và

+ Thứ ba, hiệu quả hoạt động của Ngân hàng còn có sự đóng góp qua
khoản thu từ phí dịch vụ Thanh toán quốc tế và lãi cho vay phù hợp với đề án
phát triển mô hình Ngân hàng hiện đại. Hiện tại, nguồn thu từ phí dịch vụ thanh
toán quốc tế chƣa cao nhƣng nó cũng là một trong những nguồn đóng góp vào
nguồn thu của ngân hàng.
+ Thứ tư, thanh toán quốc tế giúp mở rộng mối quan hệ với các doanh
nghiệp và ngân hàng nƣớc ngoài từ đó uy tín, vai trò và vị thế của NHNo sẽ đƣợc
nâng cao trên thị trƣờng tài chính tiền tệ quốc tế.
- Bắt nhịp với xu hƣớng đó, NHNo&PTNT Chi nhánh An Giang cũng đã
từng bƣớc có sự đổi mới trong hoạt động thanh toán quốc tế này.
- Hiện nay, tại mỗi Ngân hàng đều có quy trình thanh toán quốc tế tƣơng
tự nhau nhƣng việc thực hiện có thể rất khác nhau. Do vậy, tìm hiểu về quy trình
hoạt động thanh toán quốc tế tại Ngân hàng đã và đang thực hiện nhƣ thế nào,
kết quả hoạt động qua các năm ra sao, từ đó ghi nhận các mặt đạt đƣợc cũng nhƣ
khắc phục mặt chƣa đạt trong thời gian sắp tới.
- Và với mục đích làm cho việc hoạt động thanh toán quốc tế đƣợc thực
hiện dễ dàng, thuận tiện và mang tính chuyên môn cao hơn nên tôi quyết định
chọn đề tài “Phân tích thực trạng hoạt động thanh toán quốc tế và giải pháp
nhằm nâng cao hiệu quả thanh toán quốc tế tại Ngân hàng Nông nghiệp và
Phát triển Nông thôn – Chi nhánh An Giang”.
1.1.2. Căn cứ khoa học và thực tiễn:
- Đề tài nghiên cứu dựa trên cơ sở sử dụng lý thuyết về nghiệp vụ thanh
toán quốc tế, cụ thể là ở NHNo&PTNT Chi nhánh An Giang. Đề tài nghiên cứu
này sẽ trở thành một trong những tài liệu tham khảo đƣợc sử dụng trong việc
nghiên cứu đối với các đề tài nghiên cứu khoa học khác có cùng lĩnh vực nghiên
cứu.
GVHD: Th.s Châu Thị Lệ Duyên

Trang 14


GVHD: Th.s Châu Thị Lệ Duyên

Trang 15

SVTH: Trần Thị Bích Trâm


Luận văn tốt nghiệp

1.3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU:
1. Thanh toán quốc tế là gì? Có mấy phƣơng thức thanh toán quốc tế?
2. Hoạt động thanh toán quốc tế có ý nghĩa nhƣ thế nào trong các hoạt
động của ngân hàng?
3. Các nhân tố nào ảnh hƣởng đến hoạt động thanh toán quốc tế?
4. Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế tại Ngân
hàng nhƣ thế nào? Việc mở rộng thanh toán quốc tế mang lại những lợi ích nhƣ
thế nào?
1.4. PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
1.4.1. Không gian:
- Đề tài đƣợc nghiên cứu tại NHNo&PTNT Chi nhánh An Giang. Cụ thể
là Phòng Kinh doanh Ngoại hối.
- Hội sở chính của Tỉnh: 51B Tôn Đức Thắng - Phƣờng Mỹ Bình –TP.
Long Xuyên - Tỉnh An Giang.
- Điện thoại: 0763.852688 hoặc 0763.856560 Fax: 0763.856748 hoặc
0763.853785.
1.4.2. Thời gian:
- Thời gian thực hiện đề tài từ ngày 01/02/2010 đến ngày 30/04/2010.
- Đề tài sử dụng số liệu thứ cấp do NHNo&PTNT Chi nhánh An Giang
cung cấp qua 3 năm 2007 đến 2009 và thu thập các số liệu kinh tế xã hội khác.
1.4.3. Đối tƣợng nghiên cứu:

◊ Nội dung phân tích:
+ Nghiên cứu những lý luận về cơ bản về hoạt động thanh toán quốc tế,
các phương tiện cũng như các phương thức thanh toán quốc tế để làm cơ sở cho
việc nghiên cứu.
+ Tìm hiểu về thực trạng thanh toán quốc tế, cũng như những kết quả đạt
được trong thanh toán quốc tế tại ngân hàng công thương Vĩnh Long từ năm
2002 đến năm 2006 để phân tích, đánh giá hiệu quả đạt được.
+ Tìm ra những giải pháp để nâng cao hiệu quả các phương thức thanh
toán quốc tế và xây dựng chiến lược phát triển bền vững cho hoạt động thanh

GVHD: Th.s Châu Thị Lệ Duyên

Trang 17

SVTH: Trần Thị Bích Trâm


Luận văn tốt nghiệp

toán quốc tế tại ngân hàng công thương Vĩnh Long nói riêng và cho ngành ngân
hàng nói chung.
► Các đề tài trên đa số phân tích chung chung về thực trạng hoạt động
thanh toán quốc tế của Ngân hàng, chưa nêu bật lên cái cốt lỗi của vấn đề, chỉ
nghiêng về mảng L/C, chưa đi sâu vào quá trình phân tích. Nên đề tài này của em
mong rằng sẽ khắc phục được những nhược điểm trên, làm rõ hơn về hoạt động
thanh toán quốc tế, tìm hiểu cụ thể hơn về phương thức chuyển tiền và tình hình
kinh doanh ngoại tệ để nắm bắt được toàn bộ thực trạng hoạt động thanh toán của
Ngân hàng nói chung và của NHNo&PTNT Chi nhánh An Giang nói riêng.

GVHD: Th.s Châu Thị Lệ Duyên

trình độ chuyên môn, trình độ công nghệ tƣơng xứng với trình độ quốc tế.

GVHD: Th.s Châu Thị Lệ Duyên

Trang 19

SVTH: Trần Thị Bích Trâm


Luận văn tốt nghiệp

2.1.2. Các phƣơng thức thanh toán quốc tế:
1. Phƣơng thức chuyển tiền:
A. Khái niệm:
- Chuyển tiền là phƣơng thức thanh toán trong đó khách hàng (ngƣời
chuyển tiền hay ngƣời trả tiền) yêu cầu ngân hàng phục vụ mình chuyển một số
tiền nhất định cho một ngƣời khác (ngƣời thụ hƣởng) ở một địa điểm nhất định,
trong một thời gian nhất định bằng phƣơng tiện chuyển tiền do khách hàng yêu
cầu. Số tiền này đƣợc dùng để thanh toán cho hợp đồng mua bán hàng hoá, dịch
vụ hoặc cho các mục đích khác mà pháp luật cho phép.
- Thanh toán chuyển tiền là phƣơng thức thanh toán đơn giản, thanh toán
trực tiếp giữa ngƣời chuyển tiền và ngƣời thụ hƣởng.
- Cơ sở pháp lý của nghiệp vụ chuyển tiền là chế độ quản lý ngoại hối của
từng quốc gia trong từng thời kỳ. Việc thực hiện chuyển tiền phải tuân thủ đúng
các quy định trong chế độ quản lý ngoại hối.
- Ngân hàng chỉ tham gia với vai trò trung gian chuyển tiền để hƣởng hoa
hồng (phí dịch vụ thanh toán), ngân hàng không bị ràng buộc gì về trách nhiệm
đối với ngƣời chuyển tiền và ngƣời thụ hƣởng.
B. Trình tự thực hiện chung của chuyển tiền mậu dịch:
- Khách hàng là ngƣời mua, Ngân hàng chuyển tiền, Ngân hàng đại lý

hàng chuyển tiền sẽ gởi lệnh thanh toán qua mạng viễn thông này. Các chỉ thị
đƣợc chuẩn hoá và đƣợc bảo mật hoàn toàn.
 Quy trình chuyển tiền điện:
 Chuyển tiền đi:
 Phạm vi thực hiện:
- Chuyển tiền đi là các lệnh chuyển tiền ghi Nợ tài khoản NOSTRO của
NHNo tại ngân hàng khác hoặc ghi Có tài khoản VOSTRO của ngân hàng khác
tại NHNo để chuyển trả tiền cho ngƣời hƣởng xác định: Điện chuyển tiền gửi
GVHD: Th.s Châu Thị Lệ Duyên

Trang 21

SVTH: Trần Thị Bích Trâm


Luận văn tốt nghiệp

qua hệ thống SWIFT bao gồm: MT103, MT200, MT201, MT202, MT203,
MT205.
Sơ đồ 2.1: Quy trình thực hiện chuyển tiền đi
Tiếp nhận hồ sơ

o Kiểm tra tính đầy đủ và phù hợp của chứng từ
o Hƣớng dẫn KH ghi đầy đủ thông tin và ký vào lệnh chuyển tiền
o Kiểm tra, kiểm soát nội dung thông tin trên lệnh chuyển tiền
o Lập phiếu báo Nợ, hạch toán số tiền thanh toán và phí liên quan

Kiểm soát và phê duyệt
o Căn cứ vào hồ sơ chuyển đến
+ Đồng ý thực hiện, NH ký xác nhận lệnh chuyển tiền

của ngƣời hƣởng và ký vào lệnh chuyển tiền gốc theo mẫu in sẵn của NHNo.
- Kiểm soát nội dung thông tin trên lệnh chuyển tiền theo quy định.
- Kiểm tra, xác nhận số dƣ tài khoản của khách hàng, so sánh mẫu dấu và
chữ ký của chủ tài khoản với mẫu dấu và chữ ký đăng ký giao dịch tại Chi
nhánh.
- Lập phiếu báo Nợ hoặc hạch toán số tiền thanh toán và phí liên quan
theo quy định hiện hành.
- Soạn thảo điện theo yêu cầu thanh toán, chi nhánh lựa chọn ngân hàng
thanh toán dựa trên danh sách tài khoản NOSTRO do Sở quản lý cung cấp, đảm
bảo đáp ứng tốt nhất yêu cầu của khách hàng.

GVHD: Th.s Châu Thị Lệ Duyên

Trang 23

SVTH: Trần Thị Bích Trâm


Luận văn tốt nghiệp

* Kiểm soát và phê duyệt:
- Căn cứ vào hồ sơ thanh toán viên chuyển đến, Phụ trách phòng thực
hiện:
+ Nếu không đồng ý thực hiện giao dịch ghi ý kiến, huỷ điện và phiếu
hạch toán, chuyển trả lại hồ sơ cho thanh toán viên.
+ Nếu đồng ý thực hiện giao dịch, Phụ trách phòng ký xác nhận lên lệnh
chuyển tiền, điện thanh toán, chuyển hồ sơ để lãnh đạo chi nhánh phê duyệt.
- Kiểm soát/Phụ trách Phòng tính mã nội bộ, gửi điện thanh toán đến Sở
đầu mối, chuyển trả hồ sơ cho thanh toán viên lƣu trữ. Trong ngày, chi nhánh có
trách nhiệm kiểm soát và đối chiếu các lệnh đã gửi thanh toán với các điện do Sở

- Chi nhánh ngừng thanh toán, điều chỉnh hoặc huỷ lệnh chuyển tiền.
- Chi nhánh thực hiện điều chỉnh bút toán trong trƣờng hợp huỷ lệnh chuyển tiền
- Thanh toán viên lƣu hồ sơ có đầy đủ chữ ký của Kiểm soát/Phụ trách phòng và
lãnh đạo chi nhánh
 Nếu lệnh chuyển tiền đã chuyển đi khỏi sự kiểm soát của chi nhánh, chi
nhánh xử lý nhƣ sau:
- Điện thoại thông báo trƣớc cho Sở quản lý
- Chi nhánh lập điện yêu cầu huỷ, ngừng hoặc điều chỉnh gửi Sở quản lý
- Nếu có sai sót phải báo cáo lãnh đạo chi nhánh để có hƣớng xử lý kịp thời.
 Thời hạn nhận và xử lý chứng từ tại chi nhánh
 Thực hiện yêu cầu chuyển tiền của khách hàng:
- Thanh toán viên tại chi nhánh tiếp nhận hồ sơ yêu cầu chuyển tiền của khách
hàng trong thời gian giao dịch của ngày làm việc. Trong thời gian tối đa 30 phút
kể từ khi khách hàng xuất trình các giấy tờ đầy đủ để chuyển tiền, thanh toán
viên tại chi nhánh phải thực hiện xong giao dịch phần hành.
- Trong vòng 15 phút, kể từ khi nhận đƣợc hồ sơ trình duyệt, kiểm soát/phụ trách
phòng phải thực hiện xong khâu duyệt giao dịch thuộc phần hành.
GVHD: Th.s Châu Thị Lệ Duyên

Trang 25

SVTH: Trần Thị Bích Trâm