ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------o0o---------
NGUYỄN VĂN QUANG
ĐỘNG CƠ THÚC ĐẨY HIỆU QUẢ LÀM VIỆC
CỦA GIẢNG VIÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC SAO ĐỎ
Chuyên ngành : Quản trị kinh doanh
Mã số: 60 34 05
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS TRỊNH THỊ HOA MAI
Hà Nội - Năm 2014
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------o0o---------
NGUYỄN VĂN QUANG
ĐỘNG CƠ THÚC ĐẨY HIỆU QUẢ LÀM VIỆC
CỦA GIẢNG VIÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC SAO ĐỎ
Chuyên ngành : Quản trị kinh doanh
Mã số: 60 34 05
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
1.3.2. Môi trường làm việc...................................................................... 27
1.3.3. Nhân tố lương bổng và phúc lợi.................................................... 27
1.3.4 Yếu tố liên quan đến công việc ...................................................... 28
1.3.5 Đào tạo và thăng tiến ..................................................................... 28
CHƢƠNG II: ĐỘNG CƠ LÀM VIỆC CỦA GIẢNG VIÊN ......................... 30
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SAO ĐỎ ......................................................................... 30
2.1 Giới thiệu chung về Trƣờng đại học Sao Đỏ .................................... 30
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển trường Đại học Sao Đỏ .......... 30
2.1.2. Cơ cấu tổ chức bộ máy của trường ............................................... 32
2.1.3.Nhiềm vụ đào tạo của Nhà trường trong........................................ 37
2.1.4 Chất lượng đào tạo của trường ....................................................... 38
2.2 Đánh giá chất lƣợng giảng viên trƣờng Đại học Sao Đỏ ................. 40
2.2.1 Đánh giá năng lực của giảng viên .................................................. 40
2.2.2 Đánh giá chất lượng công tác của đội ngũ giảng viên ................... 43
2.3 Kết quả nghiên cứu ............................................................................. 45
2.3.1 Phương pháp nghiên cứu và phân tích số liệu ............................... 45
2.3.2 Kết quả nghiên cứu ........................................................................ 48
CHƢƠNG III: MỘT SỐ ĐỀ XUẤT TĂNG CƢỜNG ĐỘNG LỰC LÀM
VIỆC .................................................................................................................... 67
CHO GIẢNG VIÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC SAO ĐỎ ..................................... 67
3.1 Định hƣớng phát triển của trƣờng Đại học Sao Đỏ ......................... 67
3.1.1. Định hướng của Bộ Giáo dục đào tạo ........................................... 67
3.1.2. Định hướng phát triển của trường Đại học Sao Đỏ ...................... 67
3.2 Một số đề xuất nhằm tăng cƣờng động lực làm việc cho giảng viên .... 70
3.2.1 Về môi trường làm việc ................................................................. 70
3.2.2 Về lương và phúc lợi ...................................................................... 72
3.2.3 Yếu tố liên quan đến công việc ...................................................... 74
Bảng 2.1: Kết quả học tập của Đại học khóa I,II ......................................................38
Bảng 2.2: Kết quả học tập và rèn luyện của hệ Cao đẳng các khóa .........................39
Bảng 2.3: Kết quả tốt nghiệp các khóa hệ Cao đẳng ................................................39
Bảng 2.4: Kết quả học tập của học sinh trung cấp từ khóa 6 đến khóa 10 ...............40
Bảng 2.5. Bảng tình hình được đào tạo của đội ngũ .................................................41
giảng viên trường Đại học Sao Đỏ ............................................................................41
Bảng 2.6: Phiếu chấm điểm giáo viên theo 3 tiêu chuẩn ..........................................44
tại trường Đại học Sao Đỏ.........................................................................................44
Bảng 2.7 Đánh giá kết quả phân loại giáo viên hàng năm ........................................44
trường Đại Học Sao Đỏ .............................................................................................44
Bảng 2.8 Đánh giá động cơ làm việc giảng viên trường Đại học Sao Đỏ ................48
Bảng 2.9 Đánh giá của giảng viên trường .................................................................51
Đại học Sao Đỏ về yếu tố môi trường làm việc ........................................................51
Bảng 2.10 Đánh giá của giảng viên trường ...............................................................54
Đại học Sao Đỏ về yếu tố lương và phúc lợi ............................................................54
Bảng 2.11 Đánh giá của giảng viên trường ...............................................................58
Đại học Sao Đỏ về yếu tố liên quan đến công việc...................................................58
Bảng 2.12 Đánh giá của giảng viên trường ...............................................................62
Đại học Sao Đỏ về yếu tố đào tạo và thăng tiến .......................................................62
ii
Danh mục hình
Hình 1.1 Các cấp bậc của nhu cầu Maslow ................................................................9
Hình 1.2: Thuyết hai yếu tố Herzberg.......................................................................11
Hình 1.4 Mô hình thuyết kỳ vọng của Vroon ...........................................................13
Hình 1.5 Mô hình L.W. Porter và E.E. Lawler về sự thúc đẩy .................................16
Hình 1.6 Mô hình đặc điểm công việc của Hackman & Oldham .............................19
Hình 2.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức trường Đại học Sao Đỏ ............................................33
các giảng viên đánh giá theo chiều hướng nào, tích cực hay tiêu cực. Từ đó, giúp đề
ra các định hướng chính sách điều chỉnh, hoàn thiện các nhân tố này nhằm tăng
cường động cơ thúc đẩy cho nhân viên, nâng cao hiệu quả làm việc của họ.
1
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
Khai thác khôn ngoan nguồn nhân lực, là mục tiêu thường trực của các nhà
quản trị. Họ đã cố gắng vấn dụng các thuyết liên quan đế nhu cầu và động cơ thúc
đẩy tiến hành các công trình nghiên cứu nhằm xác định, đánh giá động cơ thúc đẩy
của nhân viên, xây dựng các giải pháp tăng cường động cơ thúc đầy tới nhân viên
và hoàn thiện lý thuyết trong thực tiến, có thế điểm qua một vài công trình sau.
Các nhà nghiên cứu Smith, Kendall và Hulin (1969) của trường Đại học Cornell
đã xây dựng các chỉ số mô tả công việc (JDI) để đánh giá mức độ thỏa mãn công việc
của một người thông qua các nhân tố là bản chất công việc, tiền lương, thăng tiến, đồng
nghiệp, và sự giám sát của cấp trên. Còn các nhà nghiên cứu Weiss và đồng nghiệp
(1967) của trường Đại học Minnesota thì đưa ra các tiêu chí đo lường sự thỏa mãn
công việc thông qua Bảng câu hỏi thỏa mãn Minnesota (MSQ) trong đó có các câu hỏi
về khả năng sử dụng năng lực bản thân, thành tựu, tiến bộ, thẩm quyền, chính sách
công ty, đãi ngộ, đồng nghiệp, sáng tạo, sự độc lập, giá trị đạo đức, sự thừa nhận, trách
nhiệm, sự đảm bảo, địa vị xã hội, sự giám sát của cấp trên, điều kiện làm việc, v.v... Có
thể thấy JDI và MSQ là các chỉ số và tiêu chí đánh giá sự thỏa mãn công việc của nhân
viên được sử dụng nhiều trong các nghiên cứu về sự thỏa mãn công việc.
Boeve (2007) đã tiến hành cuộc nghiên cứu sự thỏa mãn công việc của các
giảng viên khoa đào tạo trợ lý bác sỹ ở các trường y tại Mỹ trên cơ sở sử dụng lý
thuyết hai nhân tố của Herzberg và chỉ số mô tả công việc của Smith, Kendall &
Hulin. Theo đó, nhân tố sự thỏa mãn công việc được chia làm hai nhóm: nhóm nhân
tố nội tại gồm bản chất công việc và cơ hội phát triển thăng tiến và nhóm nhân tố
bên ngoài gồm lương, sự hỗ trợ của cấp trên và mối quan hệ với đồng nghiệp. Mục
thăng tiến và tiền lương là hai nhân tố mà người lao động ở đây cảm thấy bất mãn.
Ngoài ra, chủng loại nghề nghiệp, chủng tộc, giới tính, trình độ học vấn, thâm niên
công tác, độ tuổi, thu nhập và vị trí công việc cũng có ảnh hưởng đáng kể đến sự thỏa
mãn công việc.
Mặc dù kết quả nghiên cứu này của Luddy cho rằng cả năm nhân tố bản chất
công việc, sự đãi ngộ, sự giám sát của cấp trên, thăng tiến và đồng nghiệp đều có
liên quan đến sự thỏa mãn công việc của nhân viên (với số lượng mẫu là 203), ông
cho rằng các nghiên cứu tương lai cần được thực hiện xa hơn nhằm khẳng định mối
quan hệ này. Một đặc điểm đáng lưu ý trong nghiên cứu này của Luddy là ông đã cố
3
gắng chia các nhân tố ảnh hưởng đến sự thỏa mãn công việc thành hai nhóm nhân
tố.Nhóm thứ nhất là các nhân tố cá nhân gồm chủng tộc, giới tính, trình độ học vấn,
thâm niên công tác, tuổi tác và tình trạng hôn nhân. Nhóm nhân tố thứ hai ông gọi
là nhân tố tổ chức gồm bản chất công việc, sự đãi ngộ/ tiền lương, sự giám sát của
cấp trên, cơ hội thăng tiến và vị trí công việc.
Worrell (2004) đã sử dụng phiên bản MSQ đã được điều chỉnh năm 1977 (bảng
câu hỏi ngắn - 20 câu hỏi) để tiến hành nghiên cứu của mình về sự thỏa mãn công việc
của chuyên viên tâm lý ở trường học.Kết quả nghiên cứu của ông chỉ ra rằng 90% các
bác sĩ tâm lý trường học ở Mỹ thỏa mãn hoặc rất thỏa mãn với công việc của họ.
Nghiên cứu cũng cho thấy rằng sự thỏa mãn nói chung này đã tăng dần theo thời gian
so với năm 1982 và 1992. Người trả lời bảng câu hỏi nghiên cứu cũng có ý định tiếp
tục gắn bó với vị trí công tác của họ ít nhất năm năm.Cơ hội thăng tiến tiếp tục là nhân
tố tạo ra sự bất mãn nhưng nó lại không phải là nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến sự
bất mãn của chuyên viên tâm lý trường học.Họ vẫn còn bất mãn với các chính sách và
qui trình thực hiện công việc.Ý định tiếp tục gắn bó với công việc và giấy chứng nhận
nghề nghiệp là hai nhân tố thực sự ảnh hưởng đến sự thỏa mãn công việc.
Sweeney (2000) đã nghiên cứu và tìm hiểu sư thỏa mãn công việc của các
để phù hợp với tình hình cụ thể của Việt Nam. Mục tiêu chính của nghiêncứu này
nhằm kiểm định giá trị các thang đo JDI cũng như là xác định các nhân tố ảnh hưởng
như thế nào đến mức thỏa mãn công việc của nhân viên ở Việt Nam.Thang đo Likert
bảy mức độ, phân tích nhân tố (EFA) và phân tích nhân tố khẳng định (CFA) đã được
sử dụng. Một nhược điểm của nghiên cứu này là đặc điểm của mẫu nghiên cứu, đối
tượng trả lời bảng câu hỏi nghiên cứu là nhân viên đang thực hiện các khóa học buổi
tối tại trường Đại học Kinh tế TP.HCM.Họ được đánh giá là những người có định
hướng học hành lẫn định hướng về tương lại nhiều hơn, họ cũng được đánh giá là
người có nhu cầu phi vật chất cao hơn nhu cầu vật chất. Kết quả cũng cho thấy nhân tố
bản chất công việc và cơ hội được đào tạo thăng tiến được đánh giá là quan trọng nhất
đối với sự thỏa mãn công việc của đối tượng khảo sát. Do vậy kết quả nghiên cứu có
thể phản ánh chưa đúng thái độ của toàn bộ nhân viên tại TP. HCM cũng như tại Việt
Nam.
5
Điểm qua các nghiên cứu về sự thỏa mãn công việc ở các lĩnh vực cũng như
ở các quốc gia khác nhau, ta có thể thấy Chỉ số mô tả công việc JDI đã được các
nhà nghiên cứu sử dụng khá phổ biến trong việc tìm hiểu mức độ thỏa mãn công
việc của nhân viên ở các lĩnh vực, quốc gia khác nhau. Hầu hết các nghiên cứu đều
kiểm định được rằng các nhân tố trong JDI đã phản ánh được sự thỏa mãn công việc
của nhân viên, hoặc ở nước này hoặc ở nước khác, hoặc ở lĩnh vực này hoặc ở lĩnh
vực khác. Như vậy các nhân tố nói nên sự thoản mãn công việc của nhân viên có
thể phụ thuộc vào năm nhân tố chính là sự thỏa mãn đối với thu nhập, thăng tiến,
cấp trên, đồng nghiệp và bản chất công việc. Kế thừa kết quả nghiên cứu của các
công trình trên, đề tại này được thực hiện nhằm trả lời cho hai câu hỏi sau:
1. Thực trạng động cơ làm việc của giảng viên trường Đại học Sao Đỏ đạt ở
mức độ nào? Sự thỏa mãn của giảng viên về nhân tố ảnh hưởng đến động cơ làm việc?
2. Có những giải pháp nào giúp tăng cường động cơ làm việc tới giảng viên
mục tiêu cuối cùng là tìm các giải pháp nhằm tăng cường động lực làm việc cho
giang viên.
Phạm vi:Phạm vi nghiên cứu của đề tài giới hạn ở các giảng viên hiện đang làm
việc tại Trường Đại học Sao Đỏ. Đề tài tiến hành nghiên cứu đặc điểm tình hình
trường Đại học Sao Đỏ từ cuối năm 2011 đến 2013.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng để tìm hiểu, đánh giá thực
trạng động cơ thúc đẩy làm việc của nhân viên. Thang đo Likert năm mức độ được sử
dụng để đo lường giá trị các biến số. Bảng câu hỏi tự trả lời sẽ được sử dụng để làm công
cụ thu thập thông tin, dữ liệu cần thiết phục vụ cho phân tích định lượng nói trên. Bảng
câu hỏi được gửi đến trực tiếp người được khảo sát. Bảng khảo sát chính thức có thể tìm
thấy ở phần phụ lục của chuyên đề này. Kết quả khảo sát được xử lý và phân tích thông
qua phương pháp thống kê để thấy rõ hơn hiện tượng nghiên cứu.
6. Đóng góp của đề đề tài
Đánh giá tổng quát về thực trạng động cơ thúc đẩy làm việc của giảng viên
trương Đại học Sao Đỏ và những ý kiến đánh gái của họ về các nhân tố ảnh hưởng
đến động cơ làm việc của họ. Sử dụng các thang đó khảo sát ý kiến đánh giá của
giảng viên về các về nhân tố ảnh hưởng đến động cơ làm việc, từ đó các nhà quản lý
có căn cứ để điều chỉnh hoàn hiện các chính sách tăng cường động cơ thúc đẩy nhân
viên làm việc, nâng cao hiệu quả làm việc của giảng viên. Làm cơ sở để xây dựng
các đề tài nghiên cứu sâu hơn về động cơ thúc đẩy và sự thỏa mãn của người lao
động nói chung và giảng viên đại học nói riêng.
7. Cấu trúc của luận văn
Luận văn được chia làm ba chương.
Chương 1 - Cơ sở lý thuyết liêu quan đên động cơ làm việc của người lao
động.
Chương 2 - Động cơ làm việc của giảng viên trường Đại học Sao Đỏ: Đánh giá
về thực trạng động cơ làm việc của các giảng viên và ý kiến đánh giá của giảng viên về
các tố ảnh hướng.
tự thể hiện. Sau khi một nhu cầu nào đó đã được thỏa mãn thì nhu cầu ở cấp bấc cao
hơn kế tiếp sẽ xuất hiện. Từ lý thuyết này, ta có thể thấy nhà quản lý cần phải biết
được nhân viên của mình đang ở cấp bậc nhu cầu nào để từ đó động viên nhân viên
của mình bằng cách đáp ứng các nhu cầu cá nhân đó của họ.
8
Hình 1.1 Các cấp bậc của nhu cầu Maslow
“Nguồn: Organizational Behavior” [21]
Trong một thời điểm xác định, hành vi của cá nhân bị chi phối bởi nhu cầu
mạnh nhất của cá nhân đó. Sau khi một nhu cầu nào đó đã được thỏa mãn thì nhu
cầu ở cấp bấc cao hơn kế tiếp sẽ xuất hiện tạo ra động lực thúc đẩy. Ứng dụng của
lý thuyết này, chỉ khi nào xác định được nhu cầu của nhân viên, xây dựng các điều
kiện để hướng họ đến sự thỏa mãn thì mới có thể có tạo ra động lực thúc đẩy nỗ lực
làm việc của họ.
Để đo động cơ thúc đẩy của nhân viên cần tiến hành khảo sát các yêu tố liên
quan mật thiết đến sự thỏa mãn những nhu cầu trên. Ví dụ, để đo động cơ thúc đẩy
của nhân viên thông qua khảo sát các nhân tố giúp thỏa mãn nhu cầu sinh lý và an
toàn như các nhân tố liên qua đến chính sách đãi ngộ của tổ chức như tiền lương,
phụ cấp, trợ cấp. Hoặc khảo sát các nhân tố giúp thoản mãn nhu cầu xã hội, nhu cầu
tự trọng, nhu cầu tự thể hiện như các nhân tố liên quan đến môi trường nhân văn
của tổ chức, mối quan hệ giữa cấp trên và cấp dưới, mối quan hệ giữa nhân viên,
phương thức ứng xử của các thành viên trong tổ chức. Các yêu tố liên quan đến sự
ghi nhận đánh giá kết quả làm việc và thành tích của nhân viên, hoạt động thưởng
trong tổ chức.Các yếu tố liên quan đến sự phân quyền trong tổ chức và phong cách
quản lý nhà quản trị.
9
Nhân tố duy trì
Thành tựu
Sự công nhận
Ý nghĩa công việc
Tính trách nhiệm
Sự thăng tiến
Sự phát triển
Giám sát
Chính sách công ty
Mối quan hệ với giám sát viên
Điều kiện làm việc
Lương
Mối quan hệ với đồng nghiệp
Mối quan hệ với nhân viên
Sự an toàn
Trung
Hoàn toàn bất mãn
lập
Hình 1.2: Thuyết hai yếu tố Herzberg
Hoàn toàn thoả mãn
(Nguồn: www.valuebasedmanagement.net) [41]
Theo thuyết này, khi các yếu tố duy trì được thỏa mãn nó chỉ loại bỏ sự
không hài lòng (bất bình) của nhân viên, nhưng nó không kích thích nhân viên đạt
được thành tựu cao.Các nhân tố thúc đẩy mới là những động lực rất mạnh mẽ thúc
Việc phân loại ra thành các yếu tố thúc đẩy, trung lập và duy trì như trên, là
điều thuận lợi giúp nhà quản trị nhận diện các nhân tố và có các giải pháp cụ thể để
tác động hoàn thiện các nhân tố này nhằm tăng cường động cơ thúc đẩy của nhân
viên tăng cường hiệu quả làm việc chung toàn tổ chức. Theo thuyết này nhà quản trị
muốn tạo ra động cơ thúc đẩy nhân viên cần tập trung vào các nhân tố thúc đẩy, làm
cho nhân viên thấy được trách nhiệm của họ trong công việc, thấy được mối quan
hệ giữa sự cố gắng làm và kết quả, tăng dần tự chủ và tự điều khiển cho nhân viên.
Cách thức hiệu quả là tăng cường hoạt động đào tạo và phát triển nhân viên. Tăng
cường các yêu tố nền tảng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực hiện tại trong tổ
chức. Cần thường xuyên xem xét điều chỉnh nhân tố duy trì cho phù hợp với tính
chất đặc điểm, môi trường tổ chức.
Nâng cao sự thỏa mãn các nhân tố duy trì cách thức hiệu quả là tập trung
hoàn hiện thể chế, cớ chế chính sách quản lý, xây dựng các điều kiện làm việc thuận
lợi cho người lao động. Đặc biệt là các yếu tố liên quan đến mối quan hệ giữa con
12
người với con người trong tổ chức, tinh thần đồng đội gắn kết là yêu tố cần để
người lao động tập trung nỗ lực phối hợp hành động đạt được mục tiêu đã định.
1.1.4 Thuyết kỳ vọng của Vroom
Trong cuốn sách Công việc và sự khích lệ (Works and Motivations) xuất
bản năm 1964, V.H. Vroom đã khẳng định động cơ thúc đẩy hành vi của con người
thực hiện công việc chính là nhu cầu của cá nhân. Để thoả mãn nhu cầu, cá nhân
thường tích cực nhận thức hoàn cảnh, tìm giải pháp tối ưu cho hoạt động.
Thuyết kỳ vọng dựa trên mối quan hệ giữa nỗ lực cá nhân, sự thực hiện
(hành động) của cá nhân và kết quả đầu ra mà họ mong muốn kết hợp với việc thực
hiện tốt công việc.Các yếu tố này và mối quan hệ của chúng sẽ được minh họa trong
hình.
Kỳ vọng E→P triển vọng rằng
thúc đẩy mạnh hơn (sẽ có hành động cao hơn).Nếu kỳ vọng rằng năng suất làm việc
cao sẽ không đem lại hiệu quả mong muốn thì động lực sẽ giảm đi.
Valence (hóa trị): là mức độ quan trọng của phần thưởng đối với người thực
hiện công việc. Khái niệm này được thể hiện thông qua mối quan hệ giữa phần
thưởng (rewards) và mục tiêu cá nhân (personal goals). Vroom cho rằng người nhân
viên chỉ được động viên khi nhận thức của họ về cả ba khái niệm hay ba mối quan
hệ trên là tích cực. Nói cách khác là khi họ tin rằng nỗ lực của họ sẽ cho ra kết quả
tốt hơn, kết quả đó sẽ dẫn đến phần thưởng xứng đáng và phần thưởng đó có ý
nghĩa và phù hợp với mục tiêu cá nhân của họ.
Ứng dụng lý thuyết này, muốn nhân viên có động lực hướng tới mục tiêu nào
đó thì phải tạo nhận thức ở nhân viên rằng nỗ lực của họ sẽ mang lại những phần
thưởng như họ mong muốn. Muốn có được nhận thức đó trước hết phải tạo được
những điều kiện môi trường làm việc, sự hỗ trợ của cấp trên, của đồng nghiệp, từ đó
khiến họ tin tưởng hơn vào nỗ lực của họ sẽ dẫn đến kết quả và phần thưởng như họ
mong muốn. Sự thưởng phạt công minh cũng giúp họ tin rằng những kết quả họ đạt
được chắc chắn nhận được sự ghi nhận cũng như sự tưởng thưởng tương ứng.
Muốn tăng cường động cơ thúc đẩy cho nhân viên, nhà quản trị cần khảo sát
rõ những mong muốn của nhân viên về kết quả nhận được khi thực hiện công việc.
Mức độ quan trọng và sự phù hợp giữa phần thưởng thực tế nhận được với mong
muốn càng cao thì động lực của nhân viên càng lớn. Xây dựng rõ cho nhân viên con
đường, cách thức, phương pháp thực hiện công việc để đạt được kết quả trên, tức
cần phải chỉ rõ cho họ nỗ lực của họ hoàn toàn có khả năng đạt được kết quả như họ
mong muốn. Mặt khác cũng cần xây dựng cho nhân viên các điều kiện thực hiện
công việc tối ưu hỗ trợ họ thực hiện hiệu quả công việc.Sự chỉ dẫn càng cụ thể,
chính xác và các điều kiện hỗ trợ sự thực hiện công việc càng đầy đủ hiêu quả, càng
tạo được động lực làm việc cho nhân viên.
Đo mức độ động cơ thúc đẩy của nhân viên cần tiến hành khảo sát các yếu tố
giúp nhân viên hình thành các kỳ vọng trên.
14
Porter và E.E. Lawler còn cho rằng không chỉ giá trị tạo ra sự cố gắng mà còn là sự
15
nhận thức của cá nhân về sự hợp lý của phần thưởng. Hy vọng nhận thưởng hay xác
xuất hoàn thành nhiệm vụ để nhận thưởng hoàn toàn phụ thuộc vào nhận thức của
cá nhân về những nhiệm vụ cần thiết và khả năng thực hiện những nhiệm vụ cần
thiết đó. Mô hình của L.W. Porter và E.E. Lawler có thể được mô tả qua sơ đồ sau
Sự thoả
mãn
phần
thưởng
hợp lí
theo nhận
thức
Sự thoả
mãn
Phần
thưởng
bên
ngoài
Phần
thưởng
nội tại
cho nhân viên nhà quản trị cần xem xét thiết kế xây dựng các phần thưởng cần phải
phù hợp với sự nhận thức của nhân viên, đánh giá và tiến hành tưởng thưởng cho
nhân viên quá cao hay quá thấp đều là hai trạng thái tiêu cực làm giảm động cơ làm
việc của nhân viên. Các phần thưởng khi tiến hành xây dựng cần xem xét trên hai
phương diện: thứ nhất là các giá trị nội tại của phần thưởng và các giá trị bên ngoài,
hay các giá trị kèm theo của phần thưởng.
Theo đó, để đo động cơ thúc đẩy của nhân viên cần tiến hành khảo sát sự
tương hợp về phần thưởng đạt được với nhận thức của nhân viên về phần thưởng
đó. Các yếu tố cần xây dựng để tiến hành khảo sát như sự đánh giá của nhân viên về
phần thưởng, nhận thức của họ về giá trị nội tại và giá trị bên ngoài của phần
thưởng. Sự nhận thức của họ nhiệm vụ cần thực hiện, đánh giá của họ khả năng
nhận được phần thưởng, đánh giá của họ về sức lực bỏ ra với giá trị phần thưởng
nhận được.Các kỳ vọng của họ về phần thưởng có thể nhận được khi hoàn thành
nhiệm vụ.
Thông qua mô hình này các nhà quản lý nhận thấy sự phức tạp của động cơ
thúc đẩy của nhân viên. Muốn nâng cao hiệu quả công việc của nhân viên, nhà quản
trị không chỉ đề ra các phần thưởng (xác định rõ giá trị nội tại và giá trị bên ngoài),
mà cần có kế hoạch huận luyện, xây dựng môi trường làm việc đảm bảo các điều
kiện nhân viên thực hiện công việc, mà họ còn cần phải nói rõ cho họ ý nghĩa của
công việc, cũng như phải đo lường được sự thỏa mãn của nhân viên khi họ thực
hiện công việc và nhận được phần thưởng.
1.1.6 Thuyếtcôngbằng của Adam (1963)
Theo J.StaceyAdams cho rằng nhân viên có xu hướng đánh giá sự công bằng
bằng cách so sánh công sức họ bỏ ra so với những thứ họ nhận được cũng như so
sánh tỷ lệ đó của họ với tỷ lệ đó của những đồng nghiệp trong công ty.Nếu kết quả
của sự so sánh đó là sự ngang bằng nhau tức công bằng thì họ sẽ tiếp tục duy trì nỗ
lực và hiệu suất làm việc của mình.Nếu thù lao nhận được vượt quá mong đợi của
họ,họ sẽ có xu hướng gia tăng công sức của họ trong công việc,ngược lại nếu thù
Sự thú vị (ý nghĩa) của công việc: là trạng thái tâm lý đo lường mức độ nhận
thức của nhân viên về giá trị và ý nghĩa của công việc. Nếu nhân viên tin tưởng rằng
công việc mà họ đang làm là rất hữu ích thì họ sẽ được thúc động cơ thúc đẩy rất
cao để hoàn thành nó.
18
Copyright: Tài liệu đại học ©