BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM

---------------

ĐẶNG TỰ THÀNH CHI

HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG THANH TRA
THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP TRONG CƠ
CHẾ TỰ KHAI, TỰ NỘP TẠI CỤC THUẾ
TỈNH AN GIANG

LUẬN VĂN THẠC SỸ
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
Mã ngành: 60 34 01 02

TP. HỒ CHÍ MINH, tháng 12 năm 2014


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM

---------------------------

ĐẶNG TỰ THÀNH CHI

HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG THANH TRA
THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP TRONG CƠ
CHẾ TỰ KHAI, TỰ NỘP TẠI CỤC THUẾ
TỈNH AN GIANG
LUẬN VĂN THẠC SỸ

.......................................................................................................................................
Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận văn


TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHỆ TP. HCM

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

PHÒNG QLKH – ĐTSĐH

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

TP. HCM, ngày..… tháng….. năm 2014

NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SỸ
Họ tên học viên: ĐẶNG TỰ THÀNH CHI

Giới tính: Nam

Ngày, tháng, năm sinh: 22/03/1973

Nơi sinh: An Giang

Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh

MSHV: 1341820009

I- TÊN ĐỀ TÀI: HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG THANH TRA THUẾ ĐỐI VỚI
DOANH NGHIỆP TRONG CƠ CHẾ TỰ KHAI, TỰ NỘP TẠI CỤC THUẾ
TỈNH AN GIANG


Học viên thực hiện Luận văn
(Ký và ghi rõ họ tên)


ii

LỜI CẢM ƠN
Trong suốt thời gian thực hiện luận văn tốt nghiệp, tôi đã nhận được nhiều sự
giúp đỡ của các thầy cô giáo, bạn bè và gia đình. Xin đư ợc bày tỏ sự trân trọng và
lòng biết ơn sâu sắc đối với sự giúp đỡ này.
Lời đầu tiên xin được cảm ơn thầy cô giáo của khoa Quản trị kinh doanh
trường Đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh đã nhi ệt tình giảng dạy và giúp
đỡ cho tôi trong suốt khoá học. Đặc biệt, xin trân trọng gửi lời cảm ơn đến
TS.Trương Quang Dũng, người đã t ận tình hư ớng dẫn tôi thực hiện luận văn này.
Tôi cũng xin gởi lời cảm ơn đến các bạn cùng khoá học và các anh chị khóa
trước đã chia s ẻ, giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện nghiên cứu.
Tôi cũng chân thành c ảm ơn các anh chị đồng nghiệp đã tạo điều kiện thuận
lợi cung cấp các tài liệu quý báu để tôi hoàn thành luận văn và dành thời gian giúp
tôi thực hiện phiếu khảo sát.
Cuối cùng, tôi xin được trân trọng cảm ơn gia đình đã luôn đ ộng viên, giúp
đỡ, là hậu phương vững chắc cho tôi trong những năm tháng học tập đã qua.

An Giang, tháng 12 năm 2014


iii

TÓM TẮT
1. GIỚI THIỆU

iv
Từ thực tế đó, tác giả đề ra các nhóm giải pháp nhằm cải thiện công tác lập
kế hoạch thanh tra, công tác thanh tra tại doanh nghiệp cũng như công tác xử lý sau
thanh tra.
4.KẾT LUẬN
Bằng phương pháp nghiên cứu khoa học, luận văn đã hệ thống cơ sở lý luận,
phân tích thực trạng và đề ra các giải pháp hoàn thiện hoạt động thanh tra thuế đối
với doanh nghiệp tại Cục Thuế tỉnh An Giang. Hy vọng kết quả nghiên cứu này sẽ
mang lại những thay đổi tích cực góp phần nâng cao uy tín và tạo ra môi trường
kinh doanh bình đẳng giữa các doanh nghiệp trên địa bàn.


v

ABSTRACT
1. INTRODUCTION
All national existence and development must be based on State budget
revenues in which tax revenues plays a major role and decisive. In addition, tax is a
toll of important economic management, effect to State management and macro
economy. In the performing process of the State management functions of budget
revenues necessary to conduct the inspection. Inspection activities in order to
improve efficiency in the management process, tax collection, ensure proper
collection, enough collection to the State Budget. Stemming from that importance,
assess the true situation and find solutions to improve tax inspection for businesses
in the province of An Giang Department of Taxation is an extremely urgent matter.
2. CONTENT
Content includes three core issues following:
First, presented the rationale for the tax audit activities for businesses in the
mechanism of self-reported and self-payment. Tax inspection process consists three
stages: Planning Inspector, conducting inspections and the control and treatment

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ........................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN .............................................................................................................ii
TÓM TẮT ................................................................................................................. iii
ABSTRACT ................................................................................................................v
MỤC LỤC.................................................................................................................vii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ............................................................................x
DANH MỤC CÁC BẢNG.........................................................................................xi
DANH MỤC CÁC HÌNH.........................................................................................xii
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG THANH TRA THUẾ ĐỐI
VỚI DOANH NGHIỆP TRONG CƠ CHẾ TỰ KHAI, TỰ NỘP .............................4
1.1. Những vấn đề chung về thanh tra thuế.................................................................4
1.1.1. Khái niệm về thuế .....................................................................................4
1.1.2. Khái niệm về thanh tra thuế......................................................................6
1.1.3. Mục đích của hoạt động thanh tra thuế....................................................7
1.1.4. Vai trò của công tác thanh tra thuế ...........................................................9
1.1.5. Nguyên tắc thanh tra thuế .......................................................................10
1.1.6. Tầm quan trọng của công tác thanh tra thuế trong cơ chế tự khai, tự
nộp.............................................................................................................................12
1.2. Các nội dung về hoạt động thanh tra thuế ở nước ta hiện nay...........................12
1.2.1. Lập kế hoạch thanh tra thuế đối với doanh nghiệp.................................13
1.2.2. Quy trình thực hiện hoạt động thanh tra thuế .........................................15
1.2.3. Xử phạt vi phạm hành chính về thuế qua thanh tra ................................23
1.3. Kinh nghiệm của một số quốc gia về thực hiện cơ chế thanh tra thuế đối với
doanh nghiệp .............................................................................................................26
1.3.1. Kinh nghiệm của Malaysia .....................................................................26
1.3.2. Kinh nghiệm của Hàn Quốc....................................................................27
1.3.3. Kinh nghiệm của Mỹ ..............................................................................27
1.4. Tóm tắt chương 1 ...............................................................................................28
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG THANH TRA THUẾ ĐỐI VỚI

tác quản lý thuế, công tác thanh tra thuế...................................................................76
3.1.4. Tăng cường công tác quản lý thu, chống thất thu, đặc biệt ở những
lĩnh v ực chuyển giá, thương mại điện tử...................................................................76
3.2. Một số giải pháp hoàn thiện hoạt động thanh tra thuế tại Cục Thuế tỉnh An
Giang .........................................................................................................................77
3.2.1. Các giải pháp hoàn thiện công tác lập kế hoạch thanh tra......................77
3.2.2. Các giải pháp hoàn thiện công tác thanh tra thuế tại doanh nghiệp .......87


ix
3.2.3. Các giải pháp hoàn thiện công tác xử lý sau thanh tra ...........................94
3.3. Các kiến nghị......................................................................................................97
3.3.1. Các kiến nghị đối với Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế..............................97
3.3.2 Các kiến nghị đối với với UBND tỉnh .....................................................99
3.4. Tóm tắt chương 3 ...............................................................................................99
KẾT LUẬN .............................................................................................................101
TÀI LIỆU THAM KHẢO.......................................................................................102


x

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
GTGT

Thuế giá trị gia tăng

TNDN

Thuế thu nhập doanh nghiệp


Người nộp thuế

CBCC

Cán bộ công chức

TMĐT

Thương mại điện tử

VBQPPL

Văn bản quy phạm pháp luật

FDI

Đầu tư nước ngoài

TPR

Ứng dụng phân tích rủi ro người nộp thuế


xi

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Kết quả thực hiện nghị quyết 14/2012/HĐND tỉnh An Giang.................29
Bảng 2.2: Số lượng doanh nghiệp giải thể và đăng ký mới trên địa bàn từ 2012-2013
...................................................................................................................................31
Bảng 2.3: Vốn đầu tư đăng ký mới trên địa bàn từ 2012-2013 ................................31

1. Sự cần thiết của đề tài
Các thành phần kinh tế trên địa bàn tỉnh An Giang trong những năm qua đã
phát triển nhanh chóng, đóng góp không nhỏ cho sự phát triển của kinh tế xã hội
tỉnh nhà. Tăng trưởng thu ngân sách nhà nước hàng năm chủ yếu dựa vào sự phát
triển của nền kinh tế, sự lớn mạnh của các doanh nghiệp trên địa bàn thời gian qua
giúp thu ngân sách nhà nước (NSNN) không ngừng tăng qua các năm, năm 2013
tổng thu NSNN toàn tỉnh đạt trên 5.500 tỷ đồng, bằng 109 % so năm 2012.
Tuy nhiên, việc quản lý thuế đối với các doanh nghiệp còn nhiều điều bất cập
nhất là tình trạng thất thu thuế, tình trạng gian lận, trốn thuế. Vấn đề này đã trở
thành mối quan tâm không chỉ của các cơ quan quản lý nhà nư ớc các cấp mà còn là
mối quan tâm chung của toàn xã hội, vì nó tạo ra môi trường kinh doanh không bình
đẳng giữa các doanh nghiệp, không động viên kịp thời mọi nguồn thu vào việc phát
triển kinh tế xã hội của địa phương.
Nguyên nhân của vấn đề trên là hệ thống pháp luật nói chung và hệ thống
pháp luật thuế nói riêng còn nhiều kẻ hở, cơ chế quản lý thuế chưa hoàn thiện, đội
ngũ cán bộ thuế còn nhiều khiếm khuyết, ý thức chấp hành pháp luật về thuế của
doanh nghiệp chưa nghiêm… Vì vậy, hoàn thiện công tác thanh tra thuế tại doanh
nghiệp là việc làm vừa có tính cấp thiết, tính thời sự và có ý nghĩa lâu dài.
Từ thực tế đó, việc nghiên cứu đề tài luận văn: “Hoàn thiện công tác thanh
thuế đối với doanh nghiệp trong cơ chế tự khai, tự nộp tại Cục Thuế tỉnh An Giang”
hy vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực kiểm soát trong công tác quản lý thuế đối
với doanh nghiệp tại Cục Thuế tỉnh An Giang.
2. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
Qua quá trình nghiên cứu, tìm hiểu tác giả được biết ở Việt Nam đã có một số
đề tài liên quan đến công tác thanh tra của các ngành lĩnh vực khác như “Giải pháp
hoàn thiện hoạt động giám sát thanh tra tổ chức niêm yết trên thị trường chứng
khoán Việt Nam” của tác giả Hoàng Đức Long; “Hoàn thiện cơ chế thanh tra, kiểm
tra, giám sát nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước” của tác giả Trần Đức
Lượng ; “Hoàn thiện cơ chế thanh tra, kiểm tra, giám sát nhằm nâng cao hiệu quả
công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo và chống tham nhũng” của tác giả Phạm Văn

Thứ ba, đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện thanh tra thuế đối với
doanh nghiệp trong cơ chế tự khai, tự nộp tại Cục Thuế tỉnh An Giang.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hoạt động thanh tra thuế đối với doanh


3

nghiệp trong cơ chế tự khai, tự nộp tại Cục Thuế tỉnh An Giang.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Không gian: Đề tài chọn nghiên cứu cán bộ, nhân viên và một số doanh
nghiệp đã được thanh tra thuế tại tỉnh An Giang.
- Thời gian: Từ năm 2010-2013
5. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính với nguồn số liệu thứ
cấp là chủ yếu, số liệu chủ yếu được thu thập từ các báo cáo công tác thuế hàng năm
của cơ quan thuế, báo cáo công tác thanh tra, các văn bản quy phạm pháp luật về
thanh tra thuế. Ngoài ra, sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính trên cơ sở tổ
chức thu thập thông tin từ các nguồn thông tin có liên quan như: Giám đốc các
doanh nghiệp được thanh tra, kiểm tra; thu thập thông tin từ những cán bộ trực tiếp
làm công tác thanh tra, kiểm tra; thu thập thông tin từ lãnh đạo các bộ phận chức
năng trong ngành thuế…
Các dữ liệu sau khi thu thập được phân tích bằng các phương pháp như:
Thống kê, mô tả, đối chiếu so sánh, phân tích tỷ lệ và tổng hợp để phân tích thực
trạng công tác quản trị hoạt động thanh tra thuế trong cơ chế tự khai, tự nộp tại Cục
Thuế tỉnh An Giang.
6. Bố cục của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, bảng, hình vẽ và
biểu đồ, nội dung chính của luận văn được kết cấu thành 3 chương:

nước trong việc thực hiện các chức năng kinh tế-xã hội của Nhà nước”.
Trên góc độ phân phối thu nhập, người ta đưa ra khái niệm thuế như sau:
Thuế là hình thức phân phối và phân phối lại tổng sản phẩm xã hội và thu nhập
quốc dân nhằm hình thành nên quĩ tiền tệ tập trung lớn nhất của Nhà nước (quỹ
ngân sách nhà nước) để đáp ứng nhu cầu chi tiêu cho việc thực hiện các chức năng,
nhiệm vụ của Nhà nước.
Trên góc độ người nộp thuế thì thuế được định nghĩa như sau: Thuế là khoản
đóng góp bắt buộc mà mỗi tổ chức, cá nhân phải có nghĩa vụ đóng góp cho Nhà nước
theo Luật định để đáp ứng nhu cầu chi tiêu cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ
của Nhà nước; người đóng thuế được hưởng hợp pháp phần thu nhập còn lại.


5

Trên góc độ kinh tế học, thuế được định nghĩa như sau: Thuế là biện pháp
đặc biệt, theo đó, Nhà nước sử dụng quyền lực của mình để chuyển một phần nguồn
lực từ khu vực tư sang khu vực công nhằm thực hiện các chức năng kinh tế-xã hội
của Nhà nước.
Như vậy, đã có nhi ều khái niệm khác nhau về thuế. Tuy nhiên, để hiểu rõ
bản chất của thuế, khi nghiên cứu khái niệm về thuế cần chú ý các đặc điểm sau:
Thứ nhất, thuế là khoản trích nộp bằng tiền: Về nguyên tắc, thuế là một khoản
trích nộp dưới hình thức tiền tệ, điều này trái ngược với các hình thức thanh toán
bằng hiện vật đã tồn tại trước đây. Sự phát triển của quan hệ hàng hoá - tiền tệ tạo
điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của thuế, đổi lại, nghĩa v ụ của đối tượng nộp
thuế được thực hiện bằng tiền lại góp phần thúc đẩy sự phát triển của kinh tế thị
trường.
Thứ hai, thuế là khoản trích nộp bắt buộc được thực hiện thông qua con
đường quyền lực: Dù được thực hiện dưới hình thức nào, thuế vẫn thể hiện tính chất
bắt buộc, được thực hiện thông qua con đường quyền lực Nhà nước (qua hệ thống
pháp luật thuế). Do đó, đối tượng nộp thuế không có quyền mong muốn số thuế

của người dân mang tính cụ thể, cá nhân và trực tiếp, còn sự thụ hưởng lợi ích từ
chi tiêu của chính phủ mang tính trừu tượng công cộng và gián tiếp. Do đó, ngoài
việc hành thu thuế thật tế nhị mà minh bạch, chính phủ cần phải công bố rõ ràng
chương trình hành động của mình và tăng cường giáo dục ý thức công dân về nghĩa
vụ nộp thuế ngay từ bậc tiểu học. Như vậy, dân chúng mới ý thức được sự cần thiết
của thuế, mới xem nộp thuế là một việc làm tự nhiên và cần thiết cho cuộc sống
cộng đồng.
1.1.2. Khái niệm về thanh tra thuế
Thanh tra thuế là chức năng thiết yếu của cơ quan thuế đối với việc thực hiện
chính sách pháp luật, nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Để hiểu rõ hơn v ề
khái niệm thanh tra thuế, trước hết cần nắm được khái niệm thanh tra.
1.1.2.1. Khái niệm thanh tra
Hoạt động thanh tra là việc xem xét, làm rõ những việc làm đúng sai đối với
những vụ việc và hành vi của người thừa hành công vụ trong chức năng thực hiện
công tác quản lý của mình.
Thanh tra mang tính quyền lực Nhà nước, là chức năng của quản lý Nhà nước,
thể hiện như một tác động tích cực nhằm thực hiện quyền lực của chủ thể quản lý
đối với đối tượng quản lý. Chủ thể tiến hành thanh tra luôn luôn là cơ quan Nhà
nước. Thanh tra luôn áp dụng quyền lực của Nhà nước trong quá trình tiến hành
hoạt động của mình và nhân danh Nhà nư ớc khi áp dụng quyền năng đó. Thanh tra


7

có tính độc lập tương đối. Đây là đặc điểm vốn có, xuất phát từ bản chất của thanh
tra, đặc điểm này phân biệt thanh tra với các loại hình cơ quan ch ức năng khác của
bộ máy Nhà nước.
Khái niệm về thanh tra được cụ thể hoá trong Luật thanh tra năm 2004: "Thanh
tra Nhà nước là việc xem xét, đánh giá, xử lý của cơ quan quản lý Nhà nước đối với
việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự

tài bằng mệnh lệnh hoặc các quyết định hành chính nhằm xử lý và răn đe hành vi vi
phạm pháp luật của người nộp thuế.
Với tư cách là công cụ thực hiện chức năng quản lý Nhà nư ớc, thanh tra thuế
chính là việc xem xét tại chỗ việc làm của các tổ chức, cơ quan và các cá nhân có
đúng quy định của chính sách, pháp luật về thuế hay không? Qua đó sử dụng các