Sử dụng câu chuyện pháp luật nhằm nâng cao hứng thú học tập môn GDCD 12

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
 
I/ THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN.
1. Họ và tên: Nguyễn Quỳnh Mai
2. Ngày, tháng, năm sinh 22/4/1984
3. Nam - nữ: Nữ
4. Địa chỉ: Ấp Suối tre - xă Suối tre - TX Long Khánh - Đồng Nai
5. Điện thoại: 01686322911
6. Chức vụ: Giáo Viên
7. Đơn vị công tác: Trường THPT Dầu Giây
II/ TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO.


Học vị cao nhất: ĐHSP



Năm nhận bằng: 2007



Chuyên ngành đào tạo: Giáo dục chính trị

III/ KINH NGHIỆM KHOA HỌC.
o

Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Giáo dục công dân.

Số năm có kinh nghiệm: 07 năm.

Tổ chức và thực hiện các giải pháp.

7

V.

Hiệu quả của đề tài.

15

VI.

Đề xuất, khuyến nghị và khả năng áp dụng.

16

VII.

Tài liệu tham khảo.

17

VIII.

Phụ lục.

17

Tên sáng kiến kinh nghiệm :
SỬ DỤNG CÂU CHUYỆN PHÁP LUẬT NHẰM NÂNG CAO HỨNG

dạy - học môn Giáo dục công dân lớp 12.
II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỂN
1/ Cở sở lý luận
Nâng cao hứng thú học môn Giáo dục công dân nói chung và Giáo dục công
dân 12 nói riêng là một vấn đề được các cấp quản lí, các giáo viên làm trong công tác
giảng dạy môn Giáo dục công dân quan tâm. Nhưng đến nay chưa có một đề tài nào
nghiên cứu một cách có hệ thống về vấn đề "Sử dụng câu chuyện pháp luật nhằm
nâng cao hứng thú học tập môn Giáo dục công dân lớp 12". Tuy nhiên, theo sự tìm
hiểu và tham khảo, tôi thấy có một số công trình liên quan đến vấn đề này:
- Sáng kiến kinh nghiệm "Sử dụng phương pháp liên hệ thực tiễn thông qua
câu chuyện pháp luật trong dạy học môn Giáo dục công dân lớp 12" - Nguyễn Thị
Hồng (trường THPT Thanh Khê - Đà Nẵng).
- Sáng kiến kinh nghiệm "Nâng cao ý thức và thích học môn Giáo dục công
dân" - Trần Ngọc Tuấn.
NTH: Nguyễn Quỳnh Mai

3


Sử dụng câu chuyện pháp luật nhằm nâng cao hứng thú học tập môn GDCD 12
- "Tình huống Giáo dục công dân 12", chủ biên Trần Văn Thắng, NXB Giáo
dục, năm 2008.
a) Quan niệm về câu chuyện pháp luật
Câu chuyện pháp luật là những câu chuyện phản ánh những sự việc, những
hành động, việc làm có thật diễn ra trong thực tiễn cuộc sống xã hội hàng ngày của
con người, được thể hiện trên các phương tiện thông tin đại chúng.
b) Vai trò của câu chuyện pháp luật
Câu chuyện pháp luật góp phần hình thành cho học sinh những phương pháp
học tập tích cực, năng động, sáng tạo, tạo cho học sinh hiểu sâu và nhớ lâu kiến thức
pháp luật. Bằng những câu chuyện có thật, học sinh sẽ hứng thú tìm tòi các tình tiết và



Sử dụng câu chuyện pháp luật nhằm nâng cao hứng thú học tập môn GDCD 12
Trước khi áp dụng đề tài nhìn chung tình hình nhận thức của Học sinh các lớp
12 mà tôi được phân công giảng dạy năm học 2014-2015: Lớp 12A3, 12A10, 12A11,
12A12 - Trường THPT Dầu Giây như sau:
Trước khi áp dụng đề tài tôi đã thăm dò 4 lớp 12 (12A3, 12A10, 12A11 và
12A12) trường THPT Dầu Giây kết quả nhận thức của các lớp như sau:
* Khi chưa sử dụng câu chuyện pháp luật vào dạy học Giáo dục công dân
lớp 12
Lớp

Sĩ
số

Số HS
hứng thú với
môn học

Số HS có
Số HS
thái độ bình không hứng thú
thường với
với
môn học

môn học

12A3


37

6,9%

25,4%

67,7%

III. MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU.
1/ Mục đích nghiên cứ.u
Đánh giá được thực trạng việc học tập môn Giáo dục công dân 12 của học
sinh ở trường Trung học phổ thông. Thông qua đó, nâng cao ý thức và sự thích thú
học môn Giáo dục công dân lớp 12 bằng việc sưu tầm, chọn lọc các câu chuyện pháp
luật phù hợp với nội dung từng bài.
2/ Nhiệm vụ nghiên cứu.
Sưu tầm, chọn lọc những câu chuyện pháp luật, đồng thời nghiên cứu nội
dung chương trình Giáo dục công dân lớp 12 và việc học tập của học sinh đối với
môn học. Từ đó, sử dụng câu chuyện pháp luật phù hợp trong từng tiết học để nâng
cao hứng thú cho học.
3/ Thời gian nghiên cứu.
Từ tháng 8.2014 đén Tháng 11.2014
IV.TỔ CHỨC THỰC HIỆN GIẢI PHÁP.
1/ Quy trình sử dụng câu chuyện pháp luật để giảng dạy giáo dục công
dân lớp 12.
NTH: Nguyễn Quỳnh Mai

5


Sử dụng câu chuyện pháp luật nhằm nâng cao hứng thú học tập môn GDCD 12

- Bước 3: Giáo viên theo dõi và phân tích, tổng hợp ý kiến của các nhóm,
đồng thời bổ sung, kết luận: Hành vi của Nguyễn Thị Thùy Trang và Đỗ Trọng Minh
là vi phạm pháp luật (vi phạm quyền bình đẳng giữa cha mẹ và con cái). Qua đó,
chúng ta cần lên án, tố cáo hành vi dã man, ngược đãi con cái của Nguyễn Thị Thùy
Trang và Đỗ Trọng Minh nói riêng và những gia đình khác trong cuộc sống nói
chung.
NTH: Nguyễn Quỳnh Mai

6


Sử dụng câu chuyện pháp luật nhằm nâng cao hứng thú học tập môn GDCD 12
Ví dụ 2: Sau khi truyền đạt kiến thức ở phần 2c: "Các loại vi phạm pháp luật
và trách nhiệm pháp lý" (Vi phạm hành chính) - Bài 2: "Thực hiện pháp luật", giáo
viên kể cho học sinh nghe câu chuyện pháp luật:
Chà bông bẩn làm từ thịt gà thối.
Trưa ngày 1 tháng 10 Đoàn kiểm tra liên ngành phòng chống dịch gia súc,
gia cầm huyện Bình chánh bất ngờ kiểm tra cơ sở sản xuất của bà Tân. phát hiện tại
đây đang sản xuất chà bông với qui mô lớn nhưng không có giấy phép và điều kiện an
toàn vệ sinh thực phẩm. tang vật thu giữ là hơn một tấn trong đó hơn 800 kg thành
phẩm chờ tiêu thụ.
Mỗi ngày, lò chế biến chà bông của bà Đỗ thị Tân tại xã Vĩnh Lộc B, huyên
Bình Chánh cho ra lò khoảng 100 kg thành phẩm bán cho các quán xôi, bánh ngọt,
bánh mì.
(Vietnamnet, ngày 02-10-2014)
- Bước 1: Giáo viên tóm gọn ý chính và kể cho học sinh nghe về câu chuyện
để củng cố phần 2c trong khoảng 2 phút. Giáo viên đưa ra câu hỏi sau khi kết thúc:
Em có nhận xét gì về hành vi của bà Tân?
- Bước 2: Học sinh lắng nghe câu chuyện và trả lời câu hỏi sau khi kết thúc
câu chuyện. Học sinh thảo luận nhóm và trình bày ý kiến của mình.

vừa bị UBND tỉnh Hưng Yên ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính về những sai
phạm trong qui định bảo vệ môi trường. Cùng với mức phạt 220 triệu dồng do gây ô
nhiễm môi trường ở hai xã Chỉ Đạo và Minh Hải, công ty này còn bị đình chỉ hoạt
động xã thải ra môi trường.
(TTXVN, ngày 13.07.2014)
Hỏi: Em có suy nghĩ gì trước vụ việc trên?
Giáo viên: Câu chuyện trên nói về hành vi vô nhân tính của con người. Đây
chỉ là một trong số rất nhiều trường hợp trong xã hội được pháp luật phát hiện. Vậy
còn những trường hợp khác chưa được đưa ra ánh sáng thì sao? Pháp luật nước ta có
vai trò và trách nhiệm như thế nào đối với đời sống? Chúng ta sẽ tìm hiểu nội dung
bài học hôm nay.
b/ Sử dụng câu chuyện pháp luật để dẫn dắt vào từng đơn vị kiến thức.
Nội dung câu chuyện ở đây có thể không phải là nội dung chung của toàn bài
mà chỉ là một câu chuyện mang một nội dung của một đơn vị kiến thức. Dẫn dắt theo
lối này là một cách làm có hiệu quả, tạo cho học sinh sự bất ngờ, thu hút được sự chú
ý của các em.
Ví dụ 1: Để dẫn học sinh vào phần 1b: "Quyền sáng tạo của công dân"- bài
8: "Pháp luật với sự phát triển của công dân", giáo viên có thể sử dụng câu chuyện:
Kỹ sư nhí với giàn phơi đồ tự động.
Ba học sinh của trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm (TP Vĩnh Long) đã chế
tạo thành công giàn phơi đồ tự động với tổng chi phí chỉ từ 2 triệu đồng. Trong cuộc
sống sản phẩm này rất hữu ích và sản phẩm này đã đạt giải nhì (không có giải nhất)
tại cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng tỉnh Vĩnh Long năm 2014. Hiện sản
phẩm của các em đã chuyển ra Hà Nội để dự cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi
đồng toàn quốc.
(Báo Thanh niên, ngày 17-10-2011)
Hỏi: Em có nhận xét gì về tấm gương say mê sáng tạo của các em học sinh
trường Nguyễn Bỉnh Khiêm?
Giáo viên: Qua câu chuyện trên, chúng ta thấy các em học sinh đã sáng tạo ra
một sản phẩm có giá trị. Việc các em giành được giải thưởng đã thể hiện sự quan tâm

về tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm có nghĩa là công dân có quyền bảo
đảm an toàn về tính mạng, sức khỏe, được bảo vệ về nhân phẩm và danh dự; không ai
được xâm phạm tới tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của người khác.
Giáo viên có thể sử dụng câu chuyện:
Xử vụ vu khống cán bộ Công thương "ăn thịt nhím không trả tiền"
Do có mâu thuẫn về tiền bạc từ trước, khoảng 7 giờ ngày 10.07.2013 bà
Hàn Thị Phước cho người đến cổng Bộ Công thương phát tán tờ rơi tố cáo bà
Nguyễn Thị Hoa (chủ tịch Công đoàn Bộ Công thương) ăn thịt nhím không trả tiền
nhằm hạ uy tín, bôi xấu người khác. Ngày 30.09.2014 TAND Hà Nội mở phiên tòa sơ
thẩm xét xử bị cáo Hàn Thị Phước ra xét xử tội vu khống.
(Báo
30/09/2014)
NTH: Nguyễn Quỳnh Mai

Vietnamnet,

ngày
9


Sử dụng câu chuyện pháp luật nhằm nâng cao hứng thú học tập môn GDCD 12
Hỏi: Hành động của bà Phước trong câu chuyện trên đã vi phạm quyền gì của
công dân?
Giáo viên: Trong câu chuyện trên, chúng ta thấy hành động (tố cáo Chủ tịch
Công đoàn Bộ công thương với thông tin không chính xác, sai sự thật, vu khống. ảnh
hưởng đến uy tín, danh dự cán bộ) của bà Phước đã vi phạm quyền được pháp luật
bảo hộ về nhân phẩm và danh dự của công dân. Pháp luật sẽ xử lý nghiêm minh vi
phạm trên.
Ví dụ 2: Để làm rõ tri thức: Cán bộ, công chức, viên chức vi phạm kỷ luật
phải chịu trách nhiệm kỷ luật - phần 2c: "Vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý" bài 2: "Thực hiện pháp luật", giáo viên có thể sử dụng câu chuyện pháp luật:

học sinh tích cực chiếm lĩnh kiến thức và kĩ năng thu thập, xử lý trình bày trao đổi
thông tin thông qua các hoạt động học tập do giáo viên tổ chức hướng dẫn.
2. Khi sử dụng câu chuyện pháp luật vào dạy học Giáo dục công dân lớp
12
Lớp

Sĩ
số

Số Hs
Số Hs
hứng thú với môn hứng thú với môn
học
học

NTH: Nguyễn Quỳnh Mai

Số Hs
không hứng thú
với môn học
11


Sử dụng câu chuyện pháp luật nhằm nâng cao hứng thú học tập môn GDCD 12
12A3

35

42,9%


41,8%

22%

So với kết kết quả trước khi chưa sử dung câu chuyện pháp luật vào dạy học
GDCD lớp 12
Lớp

Sĩ
số

Số HS
hứng thú với
môn học

Số HS có
thái độ bình
thường với

Số HS không
hứng thú với
môn học

môn học
12A3

35

12%


25,4%

67,7%

Từ kết quả so sanh trên cho ta thấy sự nhận thức của học sinh đã chuyển biến
theo hướng tích cực một cách rõ rệt.
VI. ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ VÀ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
Qua tổ chức thực hiện cũng như qua kết quả nghiên cứu bước đầu từ thực tế
giảng dạy, tôi có một vài kiến nghị, đề xuất như sau:
1. Kiện toàn đội ngũ giáo viên. Tổ chức bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên
môn, phương pháp giảng dạy và cập nhật kiến thức pháp luật cho giáo viên.
2. Xây dựng hệ thống tài liệu tham khảo. Giáo viên cần có nguồn cung cấp các
câu chuyện pháp luật phong phú (đề xuất nhà trường cấp Báo Pháp Luật cho giáo viên
GDCD). Mỗi giáo viên phải thường xuyên xây dựng cho mình thói quen đọc và nghe.
3.Tôi cũng rất mong muốn được nhà trường và các cấp quản lí giáo dục quan
tâm, giúp đỡ tạo điều kiện để có thể sử dụng phương pháp này trong giảng dạy bộ
môn Giáo dục công dân lớp 12 ở các lớp khác trong những năm học tiếp theo để góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục.
VII. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. SGK Giáo dục công dân 12 - Nhà xuất bản giáo dục - Năm 2011.
NTH: Nguyễn Quỳnh Mai

12


Sử dụng câu chuyện pháp luật nhằm nâng cao hứng thú học tập môn GDCD 12
2. SGV Giáo dục công dân 12 - Nhà xuất bản giáo dục - Năm 2011.
3. Tài liệu bồi dưỡng giáo viên thực hiện chương trình, sách giáo khoa lớp
12 - Nhà xuất bản giáo dục - Năm 2008.
VIII. PHỤ LỤC

- Thảo luận nhóm:
- Nhà nước quản lí xh
+ Vì sao nhà nước phải quản lí xh bằng
bằng nhiều phương tiện: Kế
PL? Nêu VD?
hoạch, chính sách, hoạch định,
+ Nhà nước quản lí xh bằng PL như thế gd đạo đức, tư tưởng…và PL ;
nào? Liên hệ ở địa phương mà em biết?
trong đó, PL là phương tiện chủ
yếu đảm bảo quản lí thống
- HS: Thảo luận, đại diện trả lời.
nhất, dân chủ và có hiệu lực
- GV: Nhận xét, bổ xung, kết luận.
cao.
- Gv đua ra tình huống để củng cố cho nội
Nhờ PL nhà nước phát
dung này.
huy được quyền lực của mình
Chà bông bẩn làm từ thịt gà thối.
và kiểm tra, kiểm soát được
Trưa ngày 1 tháng 10 Đoàn kiểm tra mọi hoạt động của đời sống xh.
liên ngành phòng chống dịch gia súc, gia cầm
- Quản lí bằng PL dân
huyện Bình chánh bất ngờ kiểm tra cơ sở sản chủ, có hiệu quả:
xuất của bà Tân. phát hiện tại đây đang sản xuất
+ PL có tính phổ biến
chà bông với qui mô lớn nhưng không có giấy
và bắt buộc chung, nên qlí bằng
14
NTH: Nguyễn Quỳnh Mai

biết” “dân làm” theo PL.
- Câu hỏi tình huống: Có quan điểm cho
rằng, chỉ cần phát triển KT thật mạnh là sẽ giải
quyết được mọi hiện tượng tiêu cực trong xh. Vì
vậy, quản lí xh và giải quyết các xung đột bằng
b) Pháp luật là phương
các công cụ KT là thiết thực nhất, hiệu quả nhất! tiện để công dân thực hiện và
Ý kiến của em?
bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp
của mình.
- HS: Thảo luận, đại diện trả lời.
- Nước ta các quyền về
- GV: Nhận xét, bổ xung, kết luận.
con người được tôn trọng, thể
* KL: PL vừa là phương tiện quản lí nhà hiện ở các quyền công dân qui
nước, vừa là phương tiện bảo vệ quyền và lợi ích định trong HP, pháp luật.
hợp pháp của công dân.
- HP qui định các quyền
(Nêu VD thực tiễn để HS khắc sâu kiến và nghĩa vụ cơ bản của công
thức)
dân; (luật dân sự, HN&GĐ,
Xử vụ vu khống cán bộ Công thương thuế, đất đai, giáo dục…) xác
"ăn thịt nhím không trả tiền"
lập quyền công dân trong mọi
Do có mâu thuẫn về tiền bạc từ trước, lĩnh vực của đời sống xh. (VD:
khoảng 7 giờ ngày 10.07.2013 bà Hàn Thị Phước Quyền tự do kinh doanh…)
cho người đến cổng Bộ Công thương phát tán tờ
- PL là phương tiện để
rơi tố cáo bà Nguyễn Thị Hoa (chủ tịch Công công dân bảo vệ các quyền và
15

Câu 8 sgk tr 15-câu đúng a, b, e, g.

-

Hãy lựa chọn câu trả lời đúng nhấ, PL là:

a.
và thực hiện.
b.

Hệ thống các văn bản và nghị định do các cấp ban hành
Những luật và điều luật cụ thể trong thực tế đời sống.

c.
Hệ thống các qui tắc xử sự chung do nhà nước ban hành
và đảm bảo thực hiện bằng quyền lực nhà nước
d.
Hệ thống các qui tắc xử sự được hình thành theo đk cụ
thể của từng địa phương.
5. Hướng dẫn về nhà
Câu hỏi sgk tr 15-đọc bài 2.
NGƯỜI THỰC HIỆN

Nguyễn Quỳnh Mai
NTH: Nguyễn Quỳnh Mai

16


Sử dụng câu chuyện pháp luật nhằm nâng cao hứng thú học tập môn GDCD 12




2. Hiệu quả
- Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng trong toàn ngành có hiệu quả cao 
- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp dụng
trong toàn ngành có hiệu quả cao

- Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng tại đơn vị có hiệu quả cao 
- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp dụng
tại đơn vị có hiệu quả



3. Khả năng áp dụng
- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính sách:
Tốt 
Khá 
Đạt 
- Đưa ra các giải pháp khuyến nghị có khả năng ứng dụng thực tiễn, dễ thực hiện
và dễ đi vào cuộc sống:
Tốt 
Khá 
Đạt 
- Đã được áp dụng trong thực tế đạt hiệu quả hoặc có khả năng áp dụng đạt hiệu
quả trong phạm vi rộng:
Tốt 
Khá 
Đạt 
NGUỜI THỰC HIỆN SKKN XÁC NHẬN CỦA TỔ CM THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ