Sử dụng câu chuyện pháp luật nhằm nâng cao hứng thú học tập môn GDCD 12

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
 
.
1.

ọ và tên: guyễn Quỳnh Mai

2.

gày, tháng, năm sinh 22 4 1984

3. Nam - nữ: ữ
4. Địa chỉ: Ấp Suối tre - xă Suối tre - TX Long Khánh - Đồng ai
5. Điện thoại: 01686322911
6.

hức vụ: iáo iên

7. Đơn vị công tác: rường
RÌ

P Dầu iây

ĐỘ ĐÀO ẠO.
ọc vị cao nhất: Đ SP
ăm nhận bằng: 2007

huyên ngành đào tạo: iáo dục chính trị
M


3
3

III.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.

6

IV.

ổ chức và thực hiện các giải pháp.

7

V.

iệu quả của đề tài.

15

VI.

Đề xuất, khuy n nghị và khả năng áp dụng.
ài liệu tham khảo.

VII.
VIII.


Tuy nhiên, trong thực t dạy và học cho thấy, vai trò môn Giáo dục công
dân từ trước chưa được nhìn nhận một cách đúng đắn , đặc biệt là iáo dục công dân
lớp 12. Ở năm học cuối cấp, học sinh chịu nhiều áp lực bởi chương trình học nặng
hơn cũng như lo lắng nhiều cho việc thực hiện ước mơ, hoài b o bằng của mình. Môn
Giáo dục công dân thường bị các em xem nhẹ,
Xuất phát từ lý luận và thực tiễn trên, tôi đ tìm tòi, nghiên cứu và sử dụng
các câu chuyện pháp luật có thật trong đời sống hàng ngày vào từng bài sao cho phù
hợp nhằm gây sự hứng thú cho học sinh; góp phần nâng cao hiệu quả của hoạt động
dạy - học môn iáo dục công dân lớp 12.
II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỂN
1/ Cở sở lý luận
âng cao hứng thú học môn iáo dục công dân nói chung và iáo dục công
dân 12 nói riêng là một vấn đề được các cấp quản lí, các giáo viên làm trong công tác
giảng dạy môn iáo dục công dân quan tâm. hưng đ n nay chưa có một đề tài nào
nghiên cứu một cách có hệ thống về vấn đề "Sử dụng câu chuyện pháp luật nhằm
nâng cao hứng thú học tập môn Giáo dục công dân lớp 12". Tuy nhiên, theo sự tìm
hiểu và tham khảo, tôi thấy có một số công trình liên quan đ n vấn đề này:

NTH: Nguyễn Quỳnh Mai

3


Sử dụng câu chuyện pháp luật nhằm nâng cao hứng thú học tập môn GDCD 12
- Sáng ki n kinh nghiệm "Sử dụng phương pháp liên hệ thực tiễn thông qua
câu chuyện pháp luật trong dạy học môn Giáo dục công dân lớp 12" - guyễn hị
ồng (trường
P hanh hê - Đà ẵng).
- Sáng ki n kinh nghiệm "Nâng cao ý thức và thích học môn Giáo dục công
dân" - rần gọc uấn.

còn phổ bi n. ừ việc không thích học môn iáo dục công dân lớp 12 cho nên học
sinh có dấu hiệu sa sút nghiêm trọng về đạo đức, nhu cầu cá nhân phát triển lệch lạc,
ý thức pháp luật kém, thi u niềm tin trong cuộc sống, không có tính tự chủ, dễ bị lôi
cuốn vào những việc xấu.
hực trạng trên do nhiều nguyên nhân, như: Đa số giáo viên chưa đầu tư
xứng đáng cho môn học; giáo viên chỉ khai thác những câu chuyện có sẵn ở sách giáo
khoa. Đặc biệt, do tâm lý chung của mọi người, trong đó cha mẹ học sinh cho rằng
đây là môn học phụ, vì vậy cũng không quan tâm nhiều và chưa chú ý động viên con
em tích cực học tập.
NTH: Nguyễn Quỳnh Mai

4


Sử dụng câu chuyện pháp luật nhằm nâng cao hứng thú học tập môn GDCD 12
ừ những lí do trên mà trong giờ học iáo dục công dân lớp 12 chưa gây
hứng thú cho học sinh. ì vậy, trong giảng dạy iáo dục công dân lớp 12, tôi đ sử
dụng các câu chuyện pháp luật để gây hứng thú cho học sinh.
Sử dụng các câu chuyện pháp luật để gây hứng thú cho học sinh là đề tài
thay th một phần phần giải pháp đ có nhưng chưa mang lại k t quả tốt.
rước khi áp dụng đề tài nhìn chung tình hình nhận thức của ọc sinh các lớp
12 mà tôi được phân công giảng dạy năm học 2014-2015: Lớp 12 3, 12 10, 12 11,
12A12 - rường
P Dầu iây như sau:
rước khi áp dụng đề tài tôi đ thăm dò 4 lớp 12 (12 3, 12 10, 12 11 và
12 12) trường
P Dầu iây k t quả nhận thức của các lớp như sau:
* Khi chưa sử dụng câu chuyện pháp luật vào dạy học Giáo dục công dân
lớp 12
L

8,4%

28.5%

63.1%

3

3,7%

23%

73,3%

3

6,9%

25,4%

67,7%

5
1

2A10

9
1


3/ Thời gian nghiên cứu.
ừ tháng 8.2014 đén háng 11.2014
IV.TỔ CHỨC THỰC HIỆN GIẢI PHÁP.
1/ Quy trình sử dụng câu chuyện pháp luật để giảng dạy giáo dục công
dân lớp 12.
Sử dụng câu chuyện pháp luật để dạy học
viên phải thực hiện theo 3 bước sau:

iáo dục công dân lớp 12, giáo

Bước 1: iáo viên chuẩn bị các câu chuyện pháp luật có nội dung phù hợp
với bài học. Sau đó, giáo viên tóm tắt ý chính của câu chuyện cho ngắn gọn, dễ hiểu,
dễ đưa vào bài học.
Bước 2: ọc sinh lắng nghe câu chuyện.
tích và trả lời câu hỏi ở cuối câu chuyện.

iáo viên yêu cầu học sinh phân

Bước 3: iáo viên theo dõi, lắng nghe, phân tích và tổng hợp các ý ki n của
học sinh trả lời; đồng thời nhận xét, bổ sung và đưa ra k t luận.
Để làm rõ quy trình sử dụng câu chuyện pháp luật trong dạy học môn
dục công dân lớp 12, tôi xin đưa ra một số ví dụ cụ thể sau:

iáo

Ví dụ 1: Sau khi truyền đạt ki n thức ở phần 1b: "Nội dung bình đẳng trong
hôn nhân và gia đình" (Bình đẳng giữa cha mẹ và con cái) - Bài 4: "Quyền bình đẳng
của công dân trong một số lĩnh vực của đời sống xã hội", giáo viên kể cho học sinh
nghe câu chuyện pháp luật:
Bắt giam cha mẹ đánh cháu bé bốn tuổi chấn động não.

viên kể cho học sinh nghe câu chuyện pháp luật:
Chà bông bẩn làm từ thịt gà thối.
Trưa ngày 1 tháng 10 Đoàn kiểm tra liên ngành phòng chống dịch gia súc,
gia cầm huyện Bình chánh bất ngờ kiểm tra cơ sở sản xuất của bà Tân. phát hiện tại
đây đang sản xuất chà bông với qui mô lớn nhưng không có giấy phép và điều kiện an
toàn vệ sinh thực phẩm. tang vật thu giữ là hơn một tấn trong đó hơn 800 kg thành
phẩm chờ tiêu thụ.
Mỗi ngày, lò chế biến chà bông của bà Đỗ thị Tân tại xã Vĩnh Lộc B, huyên
Bình Chánh cho ra lò khoảng 100 kg thành phẩm bán cho các quán xôi, bánh ngọt,
bánh mì.
(Vietnamnet, ngày 02-10-2014)
- Bước 1: iáo viên tóm gọn ý chính và kể cho học sinh nghe về câu chuyện
để củng cố phần 2c trong khoảng 2 phút. iáo viên đưa ra câu hỏi sau khi k t thúc:
Em có nhận xét gì về hành vi của bà Tân?
- Bước 2: ọc sinh lắng nghe câu chuyện và trả lời câu hỏi sau khi k t thúc
câu chuyện. ọc sinh thảo luận nhóm và trình bày ý ki n của mình.
- Bước 3: iáo viên theo dõi và phân tích, tổng hợp ý ki n của các nhóm,
đồng thời bổ sung, k t luận: ành vi của bà Tân là vi phạm pháp luật (vi phạm hành
chính), với hành vi này bà Đỗ hị ân sẽ phải gánh chịu trách nhiệm hành chính. Qua
đó, chúng ta cần đấu tranh chống lại những hành vi chỉ vì lợi nhuận cá nhân mà bất
chấp sức khoẻ của người tiêu dùng.
2/ Giải pháp: Cách sử dụng câu chuyện pháp luật để giảng dạy giáo dục
công dân lớp 12.
a/ Sử dụng câu chuyện pháp luật để giới thiệu bài

NTH: Nguyễn Quỳnh Mai

7



mà chỉ là một câu chuyện mang một nội dung của một đơn vị ki n thức. Dẫn dắt theo
lối này là một cách làm có hiệu quả, tạo cho học sinh sự bất ngờ, thu hút được sự chú
ý của các em.
Ví dụ 1: Để dẫn học sinh vào phần 1b: "Quyền sáng tạo của công dân"- bài
8: "Pháp luật với sự phát triển của công dân", giáo viên có thể sử dụng câu chuyện:
Kỹ sư nhí với giàn phơi đồ tự động.
NTH: Nguyễn Quỳnh Mai

8


Sử dụng câu chuyện pháp luật nhằm nâng cao hứng thú học tập môn GDCD 12
Ba học sinh của trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm (TP Vĩnh Long) đã chế
tạo thành công giàn phơi đồ tự động với tổng chi phí chỉ từ 2 triệu đồng. Trong cuộc
sống sản phẩm này rất hữu ích và sản phẩm này đã đạt giải nhì (không có giải nhất)
tại cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng tỉnh Vĩnh Long năm 2014. Hiện sản
phẩm của các em đã chuyển ra Hà Nội để dự cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi
đồng toàn quốc.
(Báo Thanh niên, ngày 17-10-2011)
Hỏi: Em có nhận xét gì về tấm gương say mê sáng tạo của các em học sinh
trường guyễn Bỉnh Khiêm?
Giáo viên: Qua câu chuyện trên, chúng ta thấy các em học sinh đ sáng tạo ra
một sản phẩm có giá trị. iệc các em giành được giải thưởng đ thể hiện sự quan tâm
của Đảng, hà nước và các cấp chính quyền đ n quyền sáng tạo của công dân. Sự
quan tâm đó sẽ được chúng ta tìm hiểu rõ hơn trong những quy định của pháp luật về
"Quyền sáng tạo của công dân".
Ví dụ 2: Để dẫn học sinh vào phần 2: "Công dân bình đẳng về trách nhiệm
pháp lý"- bài 3:"Công dân bình đẳng trước pháp luậtt", giáo viên có thể sử dụng câu
chuyện pháp luật:
Bị cáo Dương Tự trọng lãnh thêm 15 tháng tù.

Hàn Thị Phước cho người đến cổng Bộ Công thương phát tán tờ rơi tố cáo bà
Nguyễn Thị Hoa (chủ tịch Công đoàn Bộ Công thương) ăn thịt nhím không trả tiền
nhằm hạ uy tín, bôi xấu người khác. Ngày 30.09.2014 TAND Hà Nội mở phiên tòa sơ
thẩm xét xử bị cáo Hàn Thị Phước ra xét xử tội vu khống.
(Báo Vietnamnet, ngày 30/09/2014)
Hỏi: ành động của bà Phước trong câu chuyện trên đ vi phạm quyền gì của
công dân?
Giáo viên: Trong câu chuyện trên, chúng ta thấy hành động (tố cáo hủ tịch
ông đoàn Bộ công thương với thông tin không chính xác, sai sự thật, vu khống. ảnh
hưởng đ n uy tín, danh dự cán bộ) của bà Phước đ vi phạm quyền được pháp luật
bảo hộ về nhân phẩm và danh dự của công dân. Pháp luật sẽ xử lý nghiêm minh vi
phạm trên.
Ví dụ 2: Để làm rõ tri thức: án bộ, công chức, viên chức vi phạm kỷ luật
phải chịu trách nhiệm kỷ luật - phần 2c: "Vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý" bài 2: "Thực hiện pháp luật", giáo viên có thể sử dụng câu chuyện pháp luật:
Kỷ luật bảy cán bộ công an vì đánh bài ăn tiền.
Chiều 17.11 đại tá Nguyễn Văn Lộc phó giám đốc CA tỉnh Tiền Giang cho
biết đã có kết luận thanh tra quanh việc nhiều cán bộ CA huyện Tân Phú Đông sai
phạm và chỉ đạo trưởng CA huyện xử lí kỷ luật.
Có bảy cán bộ CA huyện sai phạm gồm: Thiếu tá Trần Thanh Tâm, Thiếu úy
Lê Minh Cường, Nguyên Văn Được, Nguyễn Nhật Linh (đội CSGT), Hạ sĩ Trần Viết
Trọng, Nguyễn Văn Mậu (đội CS thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp) và Nguyễn
văn Hải (CA viên Xã Phú Thanh).
Bảy cán bộ nói trên khai nhận cùng nhau đánh bài ăn tiền nhưng không lớn
(mỗi ván 10 ngàn đồng). Sau đó cả nhóm dùng tiền đó đi nhậu.
(Báo Pháp Luật, ngày 30.11.2014)
Hỏi: Em h y chỉ ra hành vi vi phạm kỷ luật và trách nhiệm kỷ luật trong câu
chuyện trên?
d/ Sử dụng câu chuyện pháp luật để củng cố bài học
Sau khi k t thúc bài học, giáo viên kể cho học sinh nghe một câu chuyện có
nội dung phù hợp để củng cố lại tri thức đ truyền thụ cho học sinh. Đây là cách củng

S
ĩ số

1
2A3

Số Hs
Số s
hứng thú với môn hứng thú với môn
học
học

Số s
không hứng thú
với môn học

3

42,9%

43%

14,1%

3

35,7%

40,1%



2A12

7

So với k t k t quả trước khi chưa sử dung câu chuyện pháp luật vào dạy học
D D lớp 12
Lớp

Sĩ
số

Số S
hứng thú với
môn học

Số S có
thái độ bình
thường với

Số S không
hứng thú với
môn học

môn học
12A3

35

12%


25,4%

67,7%

ừ k t quả so sanh trên cho ta thấy sự nhận thức của học sinh đ chuyển bi n
theo hướng tích cực một cách rõ rệt.
VI. ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ VÀ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
Qua tổ chức thực hiện cũng như qua k t quả nghiên cứu bước đầu từ thực t
giảng dạy, tôi có một vài ki n nghị, đề xuất như sau:
NTH: Nguyễn Quỳnh Mai

12


Sử dụng câu chuyện pháp luật nhằm nâng cao hứng thú học tập môn GDCD 12
1. Kiện toàn đội ngũ giáo viên. ổ chức bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên
môn, phương pháp giảng dạy và cập nhật ki n thức pháp luật cho giáo viên.
2. Xây dựng hệ thống tài liệu tham khảo. iáo viên cần có nguồn cung cấp các
câu chuyện pháp luật phong phú (đề xuất nhà trường cấp Báo Pháp Luật cho giáo viên
GDCD). Mỗi giáo viên phải thường xuyên xây dựng cho mình thói quen đọc và nghe.
3. ôi cũng rất mong muốn được nhà trường và các cấp quản lí giáo dục quan
tâm, giúp đỡ tạo điều kiện để có thể sử dụng phương pháp này trong giảng dạy bộ
môn iáo dục công dân lớp 12 ở các lớp khác trong những năm học ti p theo để góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục.
VII. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. SGK Giáo dục công dân 12 - hà xuất bản giáo dục - ăm 2011.
2. SGV Giáo dục công dân 12 - hà xuất bản giáo dục - ăm 2011.
3. Tài liệu bồi dưỡng giáo viên thực hiện chương trình, sách giáo khoa lớp
12 - hà xuất bản giáo dục - ăm 2008.


Nội dung chính của bài

* Hoạt động 1

4. Vai trò của pháp
: Yêu cầu S hiểu chức năng kép luật trong đời sống xã hội.
của PL: ừa là phương tiện quản lí nhà nước, vừa
a) Pháp luật là phương
bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cong dân.
tiện để nhà nước quản lí xã
hội
- hảo luận nhóm:
- Nhà nước quản lí xh
+ ì sao nhà nước phải quản lí xh bằng
bằng nhiều phương tiện:
PL? Nêu VD?
hoạch, chính sách, hoạch định,
+ hà nước quản lí xh bằng PL như th gd đạo đức, tư tưởng…và PL ;
nào? Liên hệ ở địa phương mà em bi t?
14
NTH: Nguyễn Quỳnh Mai


Sử dụng câu chuyện pháp luật nhằm nâng cao hứng thú học tập môn GDCD 12
trong đó, PL là phương tiện chủ
y u đảm bảo quản lí thống
: hận xét, bổ xung, k t luận.
nhất, dân chủ và có hiệu lực
- v đua ra tình huống để củng cố cho nội cao.

+ hà nước ban hành
trách nhiệm hành chính. Qua đó, chúng ta cần luật và tổ chức thực hiện PL,
đấu tranh chống lại những hành vi chỉ vì lợi đưa PL vào đời sống.
nhuận cá nhân mà bất chấp sức khoẻ của người
+ gười dân phải hiểu
tiêu dùng.
PL, làm đúng PL.
* Hoạt động 2
+ hà nước phổ bi n,
- Câu hỏi tình huống: ó quan điểm cho tuyên truyền gd PL để “dân
rằng, chỉ cần phát triển
thật mạnh là sẽ giải bi t” “dân làm” theo PL.
quy t được mọi hiện tượng tiêu cực trong xh. ì
vậy, quản lí xh và giải quy t các xung đột bằng
các công cụ
là thi t thực nhất, hiệu quả nhất!
Ý ki n của em?
b) Pháp luật là phương
- S: hảo luận, đại diện trả lời.

- S: hảo luận, đại diện trả lời.
-

: hận xét, bổ xung, k t luận.

* KL: PL vừa là phương tiện quản lí nhà
NTH: Nguyễn Quỳnh Mai

tiện để công dân thực hiện và
bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp

lĩnh vực của đời sống xh. (VD:
Quyền tự do kinh doanh…)

- PL là phương tiện để
công dân bảo vệ các quyền và
lợi ích hợp pháp của mình,
thông qua các luật: hành chính,
hình sự, tố tụng, qui định thẩm
quyền, nội dung, hình thức, thủ
(Báo Vietnamnet, ngày 30/09/2014) tục giải quy t tranh chấp, khi u
- GV Trong câu chuyện trên, chúng ta nại và xử lí các vi phạm PL.
thấy hành động (tố cáo hủ tịch ông đoàn Bộ
* KL: PL qui định
công thương với thông tin không chính xác, sai quyền công dân trong cuộc
sự thật, vu khống. ảnh hưởng đ n uy tín, danh dự sống và cách thức công dân
cán bộ) của bà Phước đ vi phạm quyền được thực hiện các quyền đó , yêu
pháp luật bảo hộ về nhân phẩm và danh dự của cầu nhà nước bảo vệ quyền, lợi
công dân. Pháp luật sẽ xử lý nghiêm minh vi ích hợp pháp của mình bị xâm
phạm trên.
hại.

4. Củng cố – hệ thống bài học
iểu: PL là phương tiện để
a.
và thực hiện.
b.

D bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Câu 8 sgk tr 15-câu đúng a, b, e, g.

Ò XÃ Ộ

P Dầu iây

Ủ

Ĩ

M

Độc lập – ự do – ạnh phúc
Dầu Giây, ngày tháng năm 2015

PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ăm học: 2014-2015
ên sáng ki n kinh nghiệm: SỬ DỤNG CÂU CHUYỆN PHÁP LUẬT
NHẰM NÂNG CAO HỨNG THÚ HỌC TẬP MÔN GDCD 12
ọ và tên tác giả: guyễn Quỳnh Mai
Đơn vị: rường

P Dầu iây

Lĩnh vực:


- Quản lý giáo dục
- Phương pháp giáo dục 

- Phương pháp dạy học bộ môn: GDCD 
- Lĩnh vực khác: ………………………..

- Đưa ra các giải pháp khuy n nghị có khả năng ứng dụng thực tiễn, dễ thực hiện
và dễ đi vào cuộc sống:
ốt 
Khá 
Đạt 
- Đ được áp dụng trong thực t đạt hiệu quả hoặc có khả năng áp dụng đạt hiệu
quả trong phạm vi rộng:
ốt 
Khá 
Đạt 
Ờ

Ự

S KN

XÁC

Ậ

Ủ

Ổ CM

Ủ RƯỞ

ĐƠ

Ị