ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN CAO LÃNH

TRƯỜNG THCS TÂN NGHĨA

ĐỀ TÀI KINH NGHIỆM
TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC SINH TRONG
CÁC BÀI HỌC THUỘC CHỦ ĐỀ ĐẠO ĐỨC
MÔN GDCD LỚP 9

GV: LÊ THANH TÂM

Tháng 03/2012

1


PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
Môn Giáo dục công dân trong nhà trường nói chung và ở trường Trung
học cơ sở (THCS) nói riêng có ý nghĩa rất quan trọng trong sự hình thành và phát
triển nhân cách cho học sinh. Một trong những tư tưởng đổi mới giáo dục và đào
tạo hiện nay là tăng cường giáo dục đạo đức cho học sinh. Luật Giáo dục đã xác
định: “ Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về
đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản”…(Điều 27, Luật Giáo
dục, năm 2005, NXB GD, trang 32)
Để phát triển toàn diện nhân cách cho học sinh, các hoạt động giáo dục và
các môn học đều có vai trò và ý nghĩa quan trọng. Trong đó môn Giáo dục công
dân (GDCD) chiếm một vị trí đặt biệt quan trọng trong giáo dục tư tưởng, tình cảm,
lý tưởng, niềm tin đạo đức, văn hóa, thẫm mỹ, lối sống…mà chính những cái đó
làm nền tảng, động lực cho sự phát triển đúng đắn của thế hệ trẻ. Được cung cấp
những tri thức, tình cảm, kĩ năng, hành vi phù hợp với những yêu cầu kĩ năng, yêu
cầu của cuộc sống xã hội mà học sinh có thể sống hòa nhập trong xã hội với tư


PHẦN II: NỘI DUNG
I/ Cơ sở xuất phát
1. Cơ sở lí luận:
Xác định nhiêm vụ chính trị quan trọng trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện
đại hóa đất nước nhằm đáp ứng công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta,
công tác giáo dục và đào tạo có một vị trí quan trọng quyết định đến “chiến lược
con người”. Từ đó giáo dục và đào tạo từng bước phải tự đổi mới để thực hiện ngày
càng có hiệu quả theo mục tiêu. Trong đó vai trò môn GDCD có vị trí quan trọng:
đào tạo công dân có phẩm chất đạo đức tốt, thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của
công dân trước pháp luật, có hoài bảo, có lý tưởng phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân
dân…là công dân tốt để làm chủ đất nước góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu
“Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”.
Để làm được điều đó, việc giảng dạy môn GDCD không những dạy chữ mà
kết hợp với dạy làm người thông qua môn học về những quy tắc của sinh hoạt
chung trong xã hội và hành vi của con người; quy định nghĩa vụ của người này đối
với người khác và đối với xã hội. Hay nói cách khác đó là những quy định, những
chuẩn mực ứng xử của con người với con người, với công việc, với bản thân và cả
đối với thiên nhiên và môi trường sống.
2. Cơ sở thực tiển:
Như chúng ta đã biết ngành giáo dục đã trải qua rất nhiều cuộc cải cách giáo dục
và đã phấn đấu thực hiện mục tiêu đào tạo thế hệ trẻ, đáp ứng phù hợp với yêu cầu
của các giai đoạn cách mạng mới.Tuy nhiên, ngành giáo dục vẫn còn trăn trở cùng
sự chỉ đạo của Đảng và Nhà nước về phương pháp giáo dục đào tạo nêu trên, tuy có
được nghiên cứu, ứng dụng vào thực tiễn học tập cũng như đời sống hằng ngày
nhưng chưa đạt kết quả như mong muốn. Vì sao vậy? Có rất nhiều lí do dẫn đến
việc giáo dục nhân cách cho học sinh chưa đạt hiệu quả cao.
Vấn đề trước hết phải kể đến đó là xã hội, gia đình và bản thân ngành giáo dục
còn chú trọng các môn khoa học nhằm nâng cao trí tuệ mà chưa chú ý nâng cao
nhân cách cho học sinh, nghĩa là chỉ chú ý rèn tài mà chưa chú ý rèn đức. Một vấn

• Tiết kiệm được thời gian,công sức và kinh phí trong việc chuẩn bị đồ dùng,
giáo cụ trực quan trước khi lên lớp đồng thời bám sát yêu cầu của PPDH đổi mới
kết hợp phương pháp dạy học truyền thống phù hợp với cả 3 đối tượng h/s và
thực trạng dạy-học của nhà trường.
• Vận dụng ứng dụng CNTT, tạo trực quan sinh động (với các bài có thiết kế
trình chiếu )gắn với nội dung cụ thể của từng bài nhằm xây dựng yếu tố hấp dẫn
lôi cuốn kích thích tư duy để học sinh nhanh chóng nắm được bài giảng, nhớ lâu,
nhớ sâu nội dung bài học.

4


• Thuận lợi, dễ dàng trong kiểm tra đánh giá khả năng nhận thức của học sinh,
dự báo sớm được kết quả học tập để có biện pháp bồi dưỡng uốn nắn kịp thời đối
với tất cả các đối tượng học sinh.
III. ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH:
1. Thuận lợi:
Môn GDCD ở trường THCS là môn học thay thế cho môn Chính trị - Đạo đức
trước đây. Đặc điểm của nó là bao quát các kiến thức về đạo đức học và pháp luật
...Tất nhiên, các kiến thức của nó không quá phức tạp, đòi hỏi tư duy cao. Nó cung cấp
những tri thức cơ bản về quan hệ xử sự trong gia đình(ông, bà, cha, mẹ, anh, chị,
em...), quan hệ ứng xử với hàng xóm, quan hệ cộng đồng xã hội. Đồng thời môn học
này còn cung cấp những hiểu biết về các qui tắc, quy định của pháp luật như quyền lao
động, quyền công dân... Đặc điểm chương trình là kết cấu đồng tâm với các lớp của
các cấp học cao hơn.
Như vậy, môn GDCD có vị trí rất quan trọng, nó kết hợp với các môn học khác
có nhiệm vụ giáo dục tư tưởng, đạo đức cho học sinh. Song môn học này giáo dục
với tính chất cụ thể nhất. Nội dung các bài học đã trực tiếp xây dựng nên nền tảng
tư tưởng, tình cảm đạo đức, trách nhiệm và nghĩa vụ của công dân đối với gia đình,
học đường và cộng đồng xã hội. Vì thế giáo viên dạy bộ môn này cần phải thấy rõ

dùng dạy học còn hạn chế, tranh ảnh minh họa ít, phần lớn giáo viên phải tự
chuẩn bị, tự làm, việc sưu tầm tư liệu có thể mất khá nhiều thời gian.
Thực tế, nếu gặp khuôn theo SGK thì môn GDCD là khô cứng, giáo điều,
HS rất khó hiểu. Chương trình lớp 9 khó, nhiều bài liên quan đến chính trị, tư
tưởng như “Lý tưởng sống của thanh niên”,hay “Tình hữu nghị các dân tộc trên
thế giới”... Kiến thức đưa vào thì giáo viên phải dạy và học sinh đều phải học, tuy
nhiên, để minh họa rõ cho bài học thì khá khó khăn.
Từ thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy để tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học
GDCD cần chú ý các biện pháp sau:
1. Biện pháp đưa thực tiễn, tư liệu cuộc sống vào bài giảng, làm cho bài giảng
phong phú sinh động, học sinh dễ hiểu và có ấn tượng sâu về bài học.
Những tư liệu này phải phong phú, cập nhật những vấn đề mang tính thời sự
mà học sinh quan tâm. Muốn vậy, đòi hỏi người giáo viên phải thường xuyên theo
dõi những vấn đề của xã hội đặc biệt khi đọc các thông tin trên báo, mạng
Internet, truyền hình ...giáo viên phải lưu lại những vấn đề có thể phục vụ cho bài
giảng.
2. Biện pháp nêu gương :

6


Mỗi khái niệm đạo đức, pháp luật mỗi chủ đề cần đưa gương tốt về người
thật, việc thật. Đồng thời cả gương xấu nếu có để học sinh tránh. Những tấm gương
nêu ra phải được nhiều học sinh biết, đặc biệt là những tấm gương ở địa phương mình.
3. Biện pháp mời báo cáo ngoại khoá
Ví dụ: - Mời báo cáo an toàn giao thông.
- Báo cáo, tọa đàm về luật lệ đi đường.
- Báo cáo gương tốt, trả lại cho người đánh rơi.
- Báo cáo về gương dũng cảm cứu người bị nạn...
Biện pháp này, học sinh phải được chuẩn bị, giáo viên hướng dẫn học sinh tìm tư

tượng sâu đậm trong tâm hồn học sinh. Tôi suy nghĩ và vận dụng các biện
pháp tích hợp để tạo hứng thú trong gìơ dạy. Tuy nhiên yếu tố không thể thiếu để
làm nên thành công trong giờ dạy đó là sử dụng công nghệ thông tin (trình chiếu Power
Point)
1. Biện pháp đưa các tư liệu cuộc sống vào bài dạy để tạo ấn tượng cho học sinh:
Đối với mục tiêu Xác định lí tưởng sống cao đẹp của thanh niên ngày nay, tôi
đưa các tư liệu, hình ảnh trong cuộc sống vào bài giảng. Những tư liệu này không
chỉ giới học sinh qua tâm mà toàn xã hội đang quan tâm đó là tư liệu về hiến máu
nhân đạo, hình ảnh thanh niên tình nguyện tham gia vào rất nhiều hoạt
động,chung tay khắc phục lũ lụt năm 2007,2008,2009...
Những tư liệu này rất đơn giản và đều có trên mạng.VD: Đây là hai thông tin để
học sinh tìm hiểu về lí tưởng sống của thanh niên ngày nay:

8


Từ ngày 10/10/2007 đến
12/10/2007, điểm hiến máu
đặt tại siêu thị Big C Hà Nội
đã có 205 bạn trẻ đăng ký hiến
máu, 122 đơn vị máu được
tiếp nhận.
Thanh niên tình nguyện vận động các bạn trẻ hiến
máu
Tại Bình Định, ngay sau khi
nước lũ rút, 12 đội thanh niên
và y bác sĩ trẻ tình nguyện đã có
mặt ở các vùng trọng điểm của
lũ để khám bệnh, cấp thuốc
miễn phí, làm vệ sinh môi trường,

hỏi: Nêu cảm nghĩ của em khi xem các hình ảnh trên?.
Từ các hình ảnh đó, học sinh biết mình phải làm theo tấm gương nào và không nên
sa vào con đường ma tuý. Có thể nói, hình ảnh trên đã tác động đến tâm lí, hành vi của
các em và từ đó hướng các em đi đúng con đường mà xã hội đang cần và mong muốn.
Kết quả là học sinh rất thích thú khi xem các hình ảnh đó, có em nói đó là một
ấn tượng sâu đậm đối với các em.
ĐÂY LÀ MỘT SỐ HÌNH ẢNH LỒNG TRONG CÁC ĐOẠN BĂNG ĐÓ:

CHIẾN DỊCH TÌNH NGUYỆN MÙA HÈ XANH

10


ĐỂ MÔI TRƯỜNG MÃI MÃI XANH TƯƠI

Thanh niên lao động giúp dân

11


Sẻ chia giọt máu nghĩa tình

12


Ấm lòng những người đã
khuất
2. Biện pháp nêu gương
Những tấm gương mà tôi nêu ra rất gần gũi với học sinh đó là những tấm
gương ngay ở trường, địa phương , học sinh biết rất rõ.

* Nội dung toạ đàm gồm hai phần
- Phần 1:Chơi trò chơi ô chữ: Học sinh tìm hiểu về các tấm gương thanh niên
xưa.
Mục đích để cho học sinh thấy mình cần phải tiếp nối truyền thống của cha ông
đi trước. Phần này học sinh cũng có những hình ảnh, bài hát tạo không khí sôi nổi
trong buổi toạ đàm.
- Phần 2:Trao đổi toạ đàm về ước mơ của các em, về những sáng kiến đóng góp
cho Đoàn thanh niên và quyết tâm thực hiện lí tưởng sống của mỗi người.
IV. Kết quả
- Với những biện pháp mà tôi vận dụng trong bài dạy của mình, đa số học sinh
hiểu và nắm được bài. Các em biết vận dụng những điều đã học vào thực tế cuộc
sống đặc biệt định hướng được sự thành kĩ năng sống của mỗi học sinh.
- Điều quan trọng hơn đó là học sinh có hứng thú trong giờ học môn GDCD,
các em thấy đây là môn học thực sự bổ ích,giúp các em hình thành tư tưởng đạo
đức đúng đắn, biết sống có lí tưởng, có mục đích, sống là để cống hiến.

Kết quả có so sánh đối chứng thu được sau bài dạy như sau:
LỚP

9A2

SĨ SỐ

35

HS HIỂU BÀI
TỐT

20


H/S KHÔNG
HIỂU BÀI

SỐ BT ĐÃ
LÀM

9A 1

34

15

12

7

BT- SGK:

GHI CHÚ

15


2
BT BỔ
SUNG: 0

PHẦN III: BÀI HỌC KINH NGHIỆM
A. Ý NGHĨA RÚT RA TỪ ĐỀ TÀI:
• Thông qua ứng dụng các biện pháp trên sẽ phát huy việc đổi mới PPDH, đáp ứng

thực tiễn.
- Việc xây dựng các biện pháp đổi mới để giảng dạy đối với những môn học
không có sẵn thiết bị là điều vô cùng cần thiết và cũng không tốn kém, dễ làm,dễ sử
dụng. Đồng thời dễ chỉnh sửa để giảng dạy phù hợp với nhiều đối tượng h/s ở các
lớp khác nhau, hơn nữa có thể tái sử dụng cho những năm sau và lại dễ phổ biến
rộng rãi nhờ sự phát triển của CNTT như hiện nay .
PHẦN IV: TỰ NHẬN XÉT CỦA BẢN THÂN
Trên đây là những suy nghĩ và việc làm của cá nhân tôi. Đó là những ý kiến,
việc làm rất nhỏ góp phần vào việc đổi mới PPDH cũng như nâng cao chất lượng dạy
học.Theo tôi đây là cách dạy và học tập tốt, học đi đôi với hành, rất phù hợp với
đặc trưng bộ môn.
Việc xây dựng,sử dụng tư liệu, đồ dùng dạy học đúng lúc, đúng chỗ, phù hợp
với nội dung bài dạy sẽ góp phần kích thích hứng thú học tập của học sinh. Các em
sẽ tích cực hơn, thích phát biểu xây dựng bài, theo dõi bài chăm chú hơn, ghi chép
cẩn thận hơn vì có những trực quan sinh động, tích hợp.Các em sẽ có điều kiện học
tập tốt hơn nhanh chóng hiểu sâu,hiểu kỹ nội dung bài học,tăng cường kỹ năng vận
dụng thực hành. Mỗi giáo viên hoàn toàn có khả năng tự học, tự làm, tự nâng cao
về mọi mặt cho bản thân mà không cần phải đầu tư kinh phí quá tốn kém.Vấn đề là
ở chỗ người thầy cần có kế hoạch học tập, tìm hiểu, nghiên cứu và ứng dụng sáng
tạo, tâm huyết với nghề để ngày càng phát huy hiệu quả CNTT và sự hữu ích của
nó trong giảng dạy bộ môn GDCD nói riêng cũng như các bộ môn khác trong nhà
trường nói chung.
Để có những giờ dạy đạt hiệu quả cao, học sinh dễ hiểu, dễ ghi nhớ nội dung là
một việc làm không quá khó.Trong qúa trình giảng dạy tôi mạnh dạn nêu một vài
kinh nghiệm nhỏ của mình, rất mong được nhận được sự trao đổi, đóng góp
chung của các thầy cô đồng nghiệp cùng tổ chuyên môn để học sinh hào hứng hơn
với môn học này, hướng tới mục đích ngày càng nâng cao chất lượng dạy học môn
GDCD.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
17

………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………..

19