I/ ĐỀ TÀI:
TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC SINH TRONG TIẾT ÔN TẬP
HÌNH
II/ ĐẶT VẤN ĐỀ :
Hình học là một môn nghiên cứu có hình dạng và tính chất của
chúng dựa trên các đối tượng và các quan hệ khác nhau. Nội dung
hình học là những khái niệm, tính chất của các hình dạng được thu
thập qua sự sáng tạo. Môn hình học đặc biệt là tạo thuận lợi cho
việc rèn luyện tư duy, logíc. Ngay từ ban đầu nếu chú ý rèn luyện tư
duy cho các em một cách có hệ thống và nắm vững các kiến thức cơ
bản về hình học như các định nghĩa, tiên đề, định lý, thì việc học
môn hình học sẽ đem lại kết quả tốt. Ngược lại nếu các em chưa
lĩnh hội được vững chắc các khái niệm cơ bản của hình học, chưa
nắm vững các kiến thức cơ bản trong SGK thì không thể nào suy
luận được. Như vậy, nếu học sinh chúng ta không tích cực học tập,
học tập không có phương pháp thì không có năng lực học hình học.
Nâng cao chất lượng dạy và học đang là yêu cầu được đặt ra
đối với mỗi giáo viên, chất lượng học tập của học sinh không chỉ
phụ thuộc vào điều kiện bên ngoài như: Nội dung dạy học, phong
cách dạy học của thầy mà còn phụ thuộc điều kiện bên trong đó là
sự giác ngộ về mục đích học tập, hứng thú trong học tập của học
sinh
1
Dạy học môn toán không chỉ dừng lại ở việc truyền thụ những
tri thức đơn lẽ, rèn luyện những kỹ năng riêng biệt cho học sinh mà
phải thường xuyên chú ý những hệ thống tri thức, kỹ năng tạo thành
mạch xuyên suốt chương trình. Ta được biết rằng hình học là nghệ
thuật chuyển đổi ngôn ngữ, ngôn ngữ hình vẽ, ngôn ngữ thông
thường, ngôn ngữ ký hiệu.
Nói chung muốn nâng cao kết quả học tập cho học sinh phải
biết kết hợp chặt chẽ hai mặt nói trên. Chính vì vậy mà trong tất cả

Để tổ chức các hoạt động của học sinh ta có thể dùng các
phiếu học tập. Phiếu học tập là những công cụ cho phép cá thể hóa
hoạt động học tập của học sinh, tiết kiệm thời gian trong việc tổ
chức các hoạt động học tập, đồng thời là công cụ hữu hiệu trong
việc thu thập và xử lý thông tin ngược.
IV/ CƠ SỞ THỰC TIỄN:
3
Xuất phát từ tình hình thực tế: đa số học sinh rất yếu môn hình
học, có số học sinh chưa nhận dạng được các khái niệm thông qua
hình vẽ, một số học sinh không nhận dạng được sự liên hệ giữa hình
vẽ trong bài mới với các khái niệm đã học, chưa có kỹ năng tái hiện
kiến thức, thậm chí 1 số học sinh không biết vẽ hình. Trong thực tế
giảng dạy thường có tình trạng "hiểu" nhưng lơ mơ đại khái.Những
học sinh yếu kém hình học thường có 3 đặc điểm:
- Nhiều lổ hổng về tri thức, kỹ năng
- Tiếp thu chậm.
- Phương pháp học tập chưa tốt
Ôn tập giữ một vị trí đặc biệt so với các hình thức củng cố. Ôn
lại không chỉ những gì lĩnh hội được trong bài lý thuyết mà khi cần
có thể nhắc lại cả tri thức đạt được trong luyện tập, đào sâu,ứng
dụng và hệ thống hoá.Trong việc ôn giáo viên phải coi trọng cả hai
mặt vừa nhớ ý nghĩa vừa nhớ máy móc, hướng dẫn học sinh phối
hợp cả hai cách nhớ này. nếu chỉ nhớ máy móc thì tri thức sẽ được
hiểu một cách hình thức và khi đột nhiên quên đi chi tiết nhỏ hay
toàn bộ thì không có cách nào khôi phục lại được. Còn nếu chỉ nhớ
ý nghĩa thì tri thức không thường trực trong óc,khi cần thiết lại phải
mất thời gian tái tạo lại dẫn đến vận dụng chậm không thành thạo.
Trước tình hình thực tế, với thời gian ít ỏi, trong một số tiết
học giáo viên không thể thực hiện một cách đầy đủ các nội dung cần
truyền đạt nên giáo viên còn sử dụng phương pháp thuyết trình hoặc

chương trình cũ bài ôn tập này có hai tiết )Với thời gian tại lớp ít ỏi
như vậy nên ta cần tận dụng thời gian ở nhà của học sinh. Trong tiết
này tôi chuẩn bị mỗi học sinh hai phiếu học tập:
Phiếu số 1: Gồm có ba cột : cột thứ nhất ghi các khái niệm ,cột
thứ hai các hình vẽ ,cột thứ ba các tính chất tương ứng với các hình
vẽ cột bên giao về nhà trong tiết học trước,học sinh soạn các yêu
cầu trên phiếu học tập ở nhà,Phiếu này giao về nhà trong tiết học
trước. Trong phiếu này thay vì yêu cầu các em đọc hình vẽ và cho
biết mỗi hình vẽ cho biết những kiến thức gì? Có thể xem đây là
một “trò chơi” khôi phục tài liệu “bí hiểm”.Giáo viên thông
báo :Đây là mẫu giấy duy nhất còn sót lại trong tài liệu. Em hãy
khôi phục lại cột thứ ba của tài liệu dựa vào những kiến thức đã
học liên quan đến hình vẽ tương ứng ở cột thứ hai.Ai khôi phục đầy
đủ nhất sẽ được thưởng
- Phiếu số 2:Câu hỏi trắc nghiệm nhằm kiểm tra củng cố các
kiến thức ở phiếu học tập 1, rèn luyện kĩ năng vẽ hình,các bài
tập tự luận
Tiến trình hoạt động
Hoạt động 1:(3phút ) Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh
- Cho học sinh kiểm tra việc soạn bài trên phiếu học tập số 1 đã
phát trong tiết học trước Kiểm tra theo vòng tròn ,trên cùng
một dãy bàn :
6
HS1 - HS2, HS 2 - HS 3,HS 3 - HS 4,HS4- HS1 .
- Học sinh báo cáo tình hình soạn bài của các bạn .
- Giáo viên nhận xét chung và khiển trách những học sinh
không soạn bài ở nhà
Hoạt động 2: (15phút )Nhận biết khái niệm thông qua hình vẽ
Kiểm tra bài cũ:
(Bảng phụ ghi các hình vẽ ở phiếu học tập số1)


yy'cắt nhau tại O và xÔy = 90
0
thì
số đo các còn lại ? (xÔy
'
=x
'
Ôy = x
'
Ôy
'
)
- Làm thế nào để vẽ hai đường thẳng xx
'
và

yy' vuông góc với
nhau tại O.(vẽ xÔy = 90
0
,vẽ tia đối của tia Ox là tia O x' tia
đối của tia Oy là tia Oy')
- Để chứng minh hai đường thẳng vuông góc vói nhau ta có thể
chứng minh như thế nào ?( Hai đường thẳng đó cắt nhau và
trong các góc tạo thành có một góc vuông )
Nếu cần giáo viên có thể hỏi thêm câu hỏi bổ sung để chốt
kiến thức
Cuối cùng giáo viên chốt lại nội dung các kiến thức ở phiếu
học tập số 1 sau khi cho học sinh đọc lại các hình vẽ và nêu lại các
tính chất đã học.

nhất một đường thẳng song song với đường thẳng a.
d. Hai đường thẳng cùng song song với 1 đường thẳng thì chúng
song song với nhau .
9
Câu 3,4 : Cho học sinh hoạt động cá nhân để trả lời câu hỏi 3,4 :
gọi 2 học sinh lên bảng vẽ hình ,nêu thứ tự các bước vẽ .
- Giáo viên kiểm tra kỹ năng vẽ hình của cả lớp ,nhận xét
Câu 5 :.
a)Để tính số đo một góc ta thường sử dụng những tính chất nào ?
b)Các phương pháp để chứng minh hai đường thẳng vuông
góc ,hai đường thẳng song song
Học sinh thảo luận nhóm (4nhóm ) nhóm 1,2 câu a nhóm 3,4 câu b
Giáo viên tổ chức cho học sinh trả lời câu hỏi của mình giống
như trò chơi "đối mặt" lần lượt mỗi đội nêu ra nội dung một tính
chất hay định lý đội nào nêu được nhiều hơn thì thắng .Hai đội còn
lại có thể bổ sung
Giáo viên chốt lại:
1. Để tính số đo của một góc ta thường sử dụng các tính chất:
- Hai góc kề bù .
- Hai góc đối đỉnh ,
- Hai góc so le trong ,hai góc đồng vị tạo bởi một đường
thẳng cắt hai đường thẳng song song
2. Để chứng minh hai đường thẳng song song :
- Có một đường thẳng cắt hai đường thẳng và tạo ra một
cặp góc so le trong bằng nhau hoặc đồng vị bằng nhau .
- Hai đường thẳng phân biệt cùng vuông góc với đường
thẳng thứ ba thì song song với nhau .
10
- Hai đường thẳng phân biệt cùng song song với đường
thẳng thứ ba thì song song với nhau.

°
b
a
B
A
O
H 4 0
D
C
B
A
x ?
9 0
°
9 0
°
1 1 5
°
11
Đồng vị với góc 115
0
Cần phải chứng minh BC song
song với AD
Mà BC và AD cùng vuông góc
với AB
Hướng dẫn học sinh về nhà tiếp tục hoàn thành phiếu học tập của
mình
Tiết sau nộp để giáo viên kiểm tra Em nào hoàn thành sẽ được
thưởng '
Tiết 14: ÔN TẬP CHƯƠNG I HÌNH 6

- Phiếu số hai: Ghi các câu hỏi điền khuyết và trắc nghiệm để củng
cố các kiến thức đã học trong phiếu số một.Bài tập vận dụng các
kiến thức đã học để vẽ hình theo yêu cầu đề bài và bước đầu tập suy
luận.
Tiến trình hoạt động:
Hoạt động 1: Nhận biết khái niệm thông qua hình vẽ
a. Kiểm tra việc chuẩn bị bài của HS ở nhà.(3 phút )
- Cho HS kiểm tra chéo nhau.
13
- Báo cáo tình hình chuẩn bị bài ở nhà.
- GV nhận xét việc chuẩn bị và khiển trách những HS không
chuẩn bị tốt
b. Kiểm tra kiến thức ở phiếu số 1 (khám phá bí mật của tài liệu).
(15phút )
- GV gọi từng HS lên bảng đọc hình vẽ và “khám phá”
những kiến thức liên quan đến hình vẽ.
- Cho HS trong lớp bổ sung các kiến thức mà em biết nếu cần
giáo viên
có thể đặt câu hỏi gợi ý để các em ôn lại kiến thức.
-Ví dụ: Ở hình 1:
a
B
A
Có thể HS trả lời:
+ Ở hình 1: Điểm B thuộc đường thẳng a; Điểm A không
thuộc đường thẳng a.Ký hiệu : B
∈
a , A
∉
a

Để trả lời câu a: GV nêu tình
huống:
-Có bao nhiêu phương pháp để
x
x
8 c m
4 c m
I
B
A
a)Điểm I có nằm giữa hai
15
chứng tỏ I nằm giữa hai điểm A
và B?
Có ba phương pháp :
+ A và B thuộc hai tia đối nhau
gốc I
+ AI + IB = AB
+ I thuộc tia AB và IA<IB
-Như vậy trong bài toán này ta
sử dụng phương pháp nào?
I thuộc tia AB và IA<IB
GV giới thiệu lời giải mẫu câu a
trên bảng phụ
- Tính IB dựavào hệ thức nào?
AI + IB = AB
- Khi nào có hệ thức AI + IB =
AB
I nằm giữa A và B
GV giới thiệu lời giải mẫu câu

nhưng hiện nay chỉ 1 tiết. Với 1 thời gian ít ỏi 45 phút cùng với
lượng kiến thức rất lớn như vậy nên rất khó khăn cho GV trong việc
thiết kế nội dung bài giảng và khó khăn cho HS trong việc tiếp thu
bài. Nhưng với sự chuẩn bị phương tiện dạy học như vậy tôi đã
hoàn thành tiết dạy đúng thời gian, hệ thống được nhiều kiến thức.
-Trong tiết này học sinh học sôi nổi , hơn mọi đối tượng đều có thể
tham gia đặt câu hỏi và trả lời .
-Việc ghi chép bài rất đầy đủ ,học sinh tự xây dựng được tư liệu để
tham khảo
-Cụ thể :
+Việc chuẩn bị bài cũ : 98% học sinh có chuẩn bị bài cũ
,trong đó năm trước không quá 80% '
+Tham gia xây dựng bài 100 % ,các tiết học khác 50%
VII KẾT LUẬN :
-Trên đây là các biện pháp để nâng cao việc tự học của các em ,tạo
được hứng thú cho các em khi học hình học ,tạo cho các em thói
quen lập luận có lô gich.Qua đó học sinh đã cố gắng tự học nhiều
hơn ,tạo thói quen học tập mới .Tự "khám phá " ra những kiến thức
17
mới đối với bản thân mình ,dù đó chỉ là một khám phá lại những gì
người khác đã biết .Bởi vì con người chỉ thực sự nắm vững những
cái mà chính mình đã giành được bằng hoạt động của bản thân .Học
sinh sẽ thông hiểu và ghi nhớ những gì trải qua hoạt động nhận thức
của mình . Tôi nghĩ rằng thành công nhất trong phương pháp dạy
học nầy là thay đổi hình thức câu hỏi ,cách biến đổi những câu hỏi
khô khan thành các câu hỏi gần gũi các em hơn nhằm kích thích sự
tò mò cho các em Giúp các em phối hợp nhịp nhàng giữa chiếm
lĩnh tri thức và rèn luyện kỹ năng .
-Phương pháp dạy học bằng "phiếu học tập "nầy đã tận dụng thời
gian tự học ở nhà của các em tạo điều kiện cho việc tiếp thu bài trên

O
y '
y
x '
x
Nếu hai đường thẳng xx
'
và

yy'cắt nhau tại O thì :
19
xÔy =x'Ôy' và xÔx'=yÔy'
2) y '
x '
y
x
9 0
°
O
Nếu hai đường thẳng xx
'
và

yy'cắt nhau tại O và xÔy =

c
4
3
2
1
4
3
2
1
b
a
B
A
1) Nếu
∠
A
1
=
∠
B
3
thì :

2) Nếu a b thì :

.


1)
2) 7) c
b
a

.

8)
n

g. Qua điểm A nằm ngoài đường thẳng a ta chỉ vẽ được duy nhất
một đường thẳng song song với đường thẳng a.
h. Hai đường thẳng cùng song song với 1 đường thẳng thì chúng
song song với nhau .
Câu 3 :Cho hình vẽ bên ,hãy vẽ thêm
a) Các đường thẳng vuông góc với d đi qua Mvà N
b) Các đường thẳng song song với c đi qua Mvà N
22
Câu 4:Cho đoạn thẳng AB=28cm .Hãy vẽ đường trung trực của đoạn
thẳng AB
.Câu 5 :
a) Để tính số đo một góc ta thường sử dụng những tính chất
nào ?
b) Các phương pháp để chứng minh hai đường thẳng vuông
góc ,hai đường thẳng song song

23
A
B
d
M
N
PHIẾU HỌC TẬP(Số 1 )
Tiết 13: ÔN TẬP CHƯƠNG I HÌNH 6
Đọc hình vẽ và cho biết mỗi hình vẽ sau cho biết kiến thức
gì ?
Hãy điền vào chổ ( ) những kiến thức tương ứng với các hình vẽ
đó
S
T


24
5
m
n
6
x
x'
O

7
y
A
B
8
A
B
9