TÍCH HỢP GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG
TRONG DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN TRƯỜNG THPT
NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BỘ MÔN
Giáo viên: Tăng Huỳnh Thanh Trang
Trường THPT Trần Quốc Tuấn
I. TÓM TẮT ĐỀ TÀI
Đối với giáo dục trong giai đoạn hiện nay, chủ trương của Đảng và Nhà
nước ta là phải đổi mới phương pháp dạy học để phát huy được khả năng sáng
tạo của người học. Đây là yêu cầu đổi mới mạnh mẽ về mặt phương pháp nhằm
khắc phục lối truyền thụ kiến thức một chiều, đồng thời hình thành và rèn luyện
lối tư duy sáng tạo ở học sinh. Đặc biệt, đối với các môn học xã hội, nhất là môn
Ngữ văn, giáo viên không chỉ truyền thụ cho học sinh những tri thức mà còn đòi
hỏi giúp cho học sinh năng lực chủ động lĩnh hội tri thức, niềm say mê và hứng
thú đối với môn học. Theo điều 5 của Luật giáo dục nước ta, yêu cầu về nội
dung phương pháp giáo dục chỉ rõ: “Phương pháp giáo dục phải phát huy tính
tích cực tự giác, chủ động , tư duy sáng tạo của người học; bồi dưỡng cho người
học năng lực tự học, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn
lên.” (Luật giáo dục 2005, điều 5). Đồng thời, điều 28 Luật giáo dục quy định:
“Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động,
sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi
dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện kỹ năng
vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng
thú học tập cho học sinh” (Luật giáo dục 2005). Như vậy, giáo dục trong giai
đoạn hiện nay, ngoài trang bị tri thức còn phải hình thành những kỹ năng sống
cần thiết cho học sinh.
Đặc biệt, năm 2015 là năm đầu tiên thực hiện theo hình thức thi THPT
quốc gia. Trong đó, Toán học, Ngữ văn và Ngoại ngữ là những môn thi bắt
buộc. Nhưng thực trạng trong nhà trường hiện nay là phần lớn học sinh không
Đề tài: TÍCH HỢP GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG TRONG DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN TRƯỜNG THPT
NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BỘ MÔN
- Người thực hiện: Tăng Huỳnh Thanh Trang, Trường THPT Trần Quốc Tuấn

lực tư duy, làm giàu xúc cảm thẩm mỹ và định hướng thị hiếu lành mạnh để
hoàn thiện nhân cách. Vì vậy, trong việc tích hợp giáo dục các kỹ năng sống cho
Đề tài: TÍCH HỢP GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG TRONG DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN TRƯỜNG THPT
NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BỘ MÔN
- Người thực hiện: Tăng Huỳnh Thanh Trang, Trường THPT Trần Quốc Tuấn

2


học sinh, Ngữ văn là môn học có khả năng tốt nhất .
Nghiên cứu được tiến hành trên hai nhóm tương đương nhau về học lực
và hạnh kiểm. Đó là các em học sinh lớp 11A1 (gồm 46 em – nhóm thực
nghiệm); lớp 11A2 (gồm 46 em - nhóm đối chứng). Nhóm thực nghiệm được
thực hiện giải pháp thay thế khi dạy các bài từ tiết 05 đến tiết 71. Nhóm đối
chứng được dạy bình thường trong cùng thời gian và phạm vi trên.
Kết quả cho thấy giải pháp đã có tác động rất tích cực đến kết quả học tập
và nhận thức của các em. Điểm số thi đua của các em nhóm thực nghiệm cao và
đồng đều hơn so với nhóm đối chứng và các em đã yêu thích giờ Văn hơn; chất
lượng làm bài môn Văn của học sinh lớp thực nghiệm cao hơn so với nhóm đối
chứng. Kết quả sau khi tác động của nhóm thực nghiệm có giá trị trung bình là
7.3, của nhóm đối chứng là 6.5.
Kết quả kiểm chứng T-test cho thấy p
năng sống trong dạy học môn Ngữ văn nhằm nâng cao chất lượng bộ môn” có
thể nâng cao kết quả học tập của các em hay không?
Giả thuyết của tôi khẳng định là có. Sự khẳng định được chứng minh,
phân tích qua các dữ liệu thu thập được ở các phần dưới đây.
III. PHƯƠNG PHÁP
1. Khách thể nghiên cứu
Tôi lựa chọn hai lớp 11A1 và 11A2 Trường THPT Trần Quốc Tuấn vì có
những điều kiện thuận lợi cho việc nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng:
Học sinh hai lớp được chọn tham gia nghiên cứu có nhiều điểm tương
đồng nhau về tỉ lệ giới tính, dân tộc. Cụ thể như sau:
Đề tài: TÍCH HỢP GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG TRONG DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN TRƯỜNG THPT
NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BỘ MÔN
- Người thực hiện: Tăng Huỳnh Thanh Trang, Trường THPT Trần Quốc Tuấn

4


Về giới tính và thành phần dân tộc của học sinh lớp 11A1 và 11A2
Trường THPT Trần Quốc Tuấn
Bảng 1
Số học sinh các nhóm

Dân tộc

Tổng số

Nam

Nữ


Bảng 2
Nhóm

Trước tác

N1

động
O1

Tác động

Sau tác

Sử dụng tích hợp giáo dục kỹ

động
O3

năng sống qua dạy học môn
Ngữ văn nhằm nâng cao chất
N2

O2

lượng bộ môn.
Không sử dụng tích hợp giáo

O4


Hai, 06/10/2014
Năm, 09/10/2014
Hai, 13/10/2014
Hai, 03/11/2014
Năm, 06/11/2014
Hai, 10/11/2014
Hai, 10/11/2014
Năm, 13/11/2014
Bảy, 22/11/2014

Phân môn
Đọc văn
Đọc văn
Làm văn
Đọc văn
Đọc văn
Làm văn

Tiết theo
PPCT
05
06
08
09,10
13,14
19

Đọc văn

20,21,22


Tiếng Việt

44,52

Chữ người tử tù
Phong cách ngôn ngữ báo chí

Đề tài: TÍCH HỢP GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG TRONG DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN TRƯỜNG THPT
NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BỘ MÔN
- Người thực hiện: Tăng Huỳnh Thanh Trang, Trường THPT Trần Quốc Tuấn

6


Năm, 04/12/2014
Hai, 01/12/2014

50,51,

Năm, 04/12/2014

Đọc văn

Hai, 08/12/2014
Năm, 11/12/2014
Bảy, 13/12/2014
Bảy, 13/12/2014

Tiếng Việt

4. Đo lường và thu thập dữ liệu
Dữ liệu thu thập được trong quá trình nghiên cứu của tôi là thông tin về
điểm số của bài kiểm tra đầu học kỳ 1, (dùng làm bài kiểm tra trước tác động) và
điểm số bài kiểm tra kết thúc học kỳ 1 (Kiểm tra sau tác động).
Thông tin về 2 dữ liệu này ở phụ lục 1, và phụ lục 2 (Phần phụ lục đề tài)
IV. PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN KẾT QUẢ
Kết quả các thông số thống kê trước tác động:
Bảng 4
Giá trị trung bình

N1
5.8

N2
6.2

=average(number1, number2…)
Độ lệch chuẩn

1.12

0.98

=stdev(number1, number2…)
Giá trị p1 (ttest độc lập)

0.088

=ttest(array1,arry2,tail,type)


0.000000
0.898

SMD = (averageN1 –
averageN2)/stdevN2

Căn cứ vào kết quả của Bảng 4, hàm T-test (độc lập) cho kết quả p1=
0.088> 0.05 là không có ý nghĩa, điều này chứng tỏ 2 nhóm được chọn trước tác
động tương đương nhau.
Tại Bảng 5, sau khi tác động kiểm chứng chênh lệch trung bình bằng hàm
Ttest (phụ thuộc) cho ta giá trị p2 = 0.000000 < 0.05, điều này cho thấy chênh
lệch giá trị trung bình giữa 2 lần kiểm tra trước và sau tác động của nhóm thực
nghiệm là rất có ý nghĩa, tức là chênh lệch về giá trị điểm trung bình của kiểm
tra sau tác động cao hơn kiểm tra trước tác động là không ngẫu nhiên mà do kết
quả của việc tác động khi sử dụng hệ thống các giải pháp mới mang lại.
Điều này cũng chứng minh sự chênh lệch giữa điểm trung bình nhóm thực
nghiệm và nhóm đối chứng rất có ý nghĩa, tức là chênh lệch kết quả điểm trung
bình nhóm thực nghiệm cao hơn nhóm đối chứng là không ngẫu nhiên mà do
kết quả của tác động.
Cũng tại Bảng 5, Kết quả SMD = 0.898
Theo bảng tiêu chí của Cohen

Đề tài: TÍCH HỢP GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG TRONG DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN TRƯỜNG THPT
NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BỘ MÔN
- Người thực hiện: Tăng Huỳnh Thanh Trang, Trường THPT Trần Quốc Tuấn

8


Tiêu chí Cohen

học môn Ngữ văn là rất có hiệu quả.
Vì vậy, giả thuyết nghiên cứu việc sử dụng tích hợp giáo dục kỹ năng
sống trong dạy học môn Ngữ văn nhằm nâng cao chất lượng bộ môn đã được
chứng minh.

Đề tài: TÍCH HỢP GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG TRONG DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN TRƯỜNG THPT
NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BỘ MÔN
- Người thực hiện: Tăng Huỳnh Thanh Trang, Trường THPT Trần Quốc Tuấn

9


Biểu đồ so sánh số đo trung bình trước tác động và sau tác động của
nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng
Hạn chế:
Nghiên cứu này sử dụng tích hợp giáo dục kỹ năng sống trong dạy học
môn Ngữ văn nhằm nâng cao chất lượng bộ môn là một giải pháp tốt. Để sử
dụng có hiệu quả, trước tiên, giáo viên phải nhiệt tình, kiên trì, nhẫn nại và có
tâm huyết; đồng thời phải có sự đầu tư, tìm tòi và sáng tạo trong cách thiết kế
bài học hợp lý. Và quan trọng nhất, giáo viên phải biết cách lồng ghép nội dung
tích hợp để giờ học không gượng ép, khô khan và không mang tính thuyết
giảng; cần tạo không khí thoải mái cho học sinh để mỗi giờ học Ngữ văn trôi
qua là những khoảng thời gian học tập nhẹ nhàng. Tùy nội dung của mỗi bài mà
giáo viên có sự chuẩn bị cho phù hợp.
Tuy nhiên, thời lượng của một tiết học không nhiều. Trong khoảng thời
gian 45 phút, giáo viên phải đảm bảo đầy đủ các bước lên lớp cùng với yêu cầu
nội dung kiến thức cần cung cấp cho học sinh nhiều, nên việc vận dụng tích hợp
giáo dục kỹ năng sống trong dạy học môn Ngữ văn làm một số giáo viên gặp
không ít khó khăn nếu không phân bổ thời lượng giờ học hợp lý, khoa học. Mặc
khác, với những tình huống sư phạm có thể xảy ra trong quá trình tương tác giữa

cho học sinh yêu thích môn học để chất lượng học tập ngày càng cao hơn.
2. Khuyến nghị
Để đề tài này đạt hiệu quả hơn và có thể sử dụng rộng rãi, tôi rất mong
nhận được sự đóng góp ý kiến tận tình của các đồng nghiệp. Với kết quả của đề
tài này, tôi mong rằng các thầy, cô giáo quan tâm và chia sẻ để có thể ứng dụng
vào trong quá trình dạy học nhằm tạo hứng thú và nâng cao hiệu quả học tập
cho học sinh.
Không có phương pháp dạy học nào là tuyệt đối nên bản thân người giáo
viên phải biết tìm tòi, học hỏi, rút kinh nghiệm, phối hợp nhiều phương pháp
tích cực phù hợp để việc giảng dạy đạt hiệu quả cao.
Đối với các đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng được xét công
nhận hằng năm, câc cấp quản lý giáo dục cần công bố để giáo viên được tham
khảo và học tập kinh nghiệm trong giảng dạy. Đồng thời, công tác tập huấn
Đề tài: TÍCH HỢP GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG TRONG DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN TRƯỜNG THPT
NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BỘ MÔN
- Người thực hiện: Tăng Huỳnh Thanh Trang, Trường THPT Trần Quốc Tuấn

11


chuyên môn về đổi mới phương pháp dạy học cần tổ chức thường xuyên để
những thông tin mới được cập nhật một cách kịp thời giúp cho công tác giảng
dạy của giáo viên đạt hiệu quả cao.
Tôi xin chân thành cảm ơn sự đánh giá của các cấp./.

Đề tài: TÍCH HỢP GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG TRONG DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN TRƯỜNG THPT
NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BỘ MÔN
- Người thực hiện: Tăng Huỳnh Thanh Trang, Trường THPT Trần Quốc Tuấn

12

17. Tài liệu Giáo dục kỹ năng sống trong môn Ngữ văn ở trường
THPT . Bộ Giáo dục và đào tạo. Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, năm 2010.
18.

Mạng

Internet:

www.baigiang.violet.vn,

tvtlbachkim.com,

giaovien.net.

Đề tài: TÍCH HỢP GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG TRONG DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN TRƯỜNG THPT
NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BỘ MÔN
- Người thực hiện: Tăng Huỳnh Thanh Trang, Trường THPT Trần Quốc Tuấn

14