DANH
MỤC
CHỮ
LỜI
CẢM
ƠN VIẾT TẮT

Luận văn này là kết quả của quá trình học tập tại Trường Đại học Vinh
và quá trình công tác của bản thân trong các năm qua.

Với tình cảm chân thành, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn đến Ban giám
hiệu trường Đại học Vinh, Quý Thầy, Cô giáo đã tham gia giảng dạy lớp cao
học khoá 19 chuyên ngành Quản lý giáo dục, đến Khoa Đào tạo sau đại học
của Trường Đại học Vinh, lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Hồ
Chí Minh, Phòng Mầm non — Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Hồ Chí
Minh, tất cả cán bộ quản lý các trường, bạn bè, người thân và gia đình đã tận
tình giúp đỡ, tạo điều kiện cho tác giả trong quá trình học tập và hoàn thành
đề tài luận văn này.

Đặc biệt tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS. Hoàng Thị
Minh Phương người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tác giả nghiên cứu đề tài
và hoàn chỉnh luận văn mặc dù Cô rất bận rộn với công việc của mình. Vói
những kiến thức học hỏi được từ các thầy, cô đã giảng dạy, vốn kinh nghiệm
của bản thân trong quá trình công tác, bản thân đã rất cố gắng nhưng chắc
chắn luận văn không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong được nhận những ý
Lê Câm Linh


DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: số trường, lớp, học sinh cấp mầm non qua các năm học

........................................................................................................51
2.5. Đánh giá chung về thực trạng và nguyên nhân..............................56

Ket luận chương 2 .....................................................................................59
Chương 3. MỘT SÓ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐÔI NGŨ


MỞ ĐÀU

1. Lý do chọn đề tài

Nghị quyết hội nghị BCH Trung ương Đảng khóa VIII đã xác định rõ:
“Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục và được xã hội tôn vinh.
Giáo viên phải có đủ đức, đủ tài”. Trong kết luận của hội nghị lần VI Ban
chấp hành Trung ương Đảng khóa IX yêu cầu: “Bố trí cán bộ, xây dựng kế
hoạch đào tạo lại đội ngũ giáo viên đảm bảo đủ số lượng, cơ cấu cân đối, đạt
chuẩn, đáp ứng yêu cầu của thời kì đổi mới; hoàn thiện chế độ chính sách đối
với nhà giáo”.

Trong hoạt động giáo dục, người thầy giáo có vai trò quyết định đối với
quá trình dạy và học, một lực lượng có “chức năng đặc biệt đạo đức và năng
lực chuyên môn nghiệp vụ” chi phối và định hướng cho công tác đào tạo
nguồn lực tương lai của đất nước.

Người giáo viên, thông qua các hoạt động giảng dạy và giáo dục góp
phần cung cấp những kiến thức cơ bản cần thiết cho học sinh. Đồng thời,
người giáo viên cũng chính là người có ảnh hưởng rất lớn đối với quá trình
hình thành nhân cách của những công dân trẻ tuổi của đất nước.

Bậc học mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc

giáo viên ở các trường mầm non quận Phú Nhuận, TP.HCM” làm đề tài
luận văn tốt nghiệp thạc sĩ của mình với mong muốn góp phần thiết thực vào
việc nâng cao chất lượng dạy học trong các trường mầm non quận Phú
Nhuận, TP.HCM
2. Mục đích nghiên cúư

Nghiên cứu đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội
ngũ giáo viên các trường mầm non quận Phú Nhuận, TP.HCM.
3. Khách thể và đói tượng nghiên cứu

- Khách thế nghiên cứu: Công tác phát triển đội ngũ giáo viên các
trường mầm non.

- Đổi tượng nghiên cứu: Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giáo
viên các trường mầm non quận Phú Nhuận, TP.HCM.

Trang 2


6. Phương pháp nghiên cứu

6.1. Nghiên cứu lý luận

Nghiên cứu các văn kiện, nghị quyết của Đảng, Nhà Nước, các bộ môn,
chuyên đề đã được học, các công trình nghiên cứu và các tài liệu khoa học
liên quan đến đề tài làm cơ sở nghiên cứu.

6.2. Nghiên cứu thực tiễn

6.2.1. Phương pháp quan sát

Theo các nhà kinh tế của chủ nghĩa Mác-Lê nin thì con người vừa là
điểm khởi đầu vừa là sự kết thúc, là trung tâm của sự biến đổi lịch sử, là chủ
thể chân chính của quá trình xã hội. Người thầy giáo trong đội ngũ nhà giáo
với tư cách là chủ thể trong đổi mới GD-ĐT yêu cầu cần phải giỏi về chuyên
môn, nghiệp vụ, có sức khoẻ và đạo đức trong sáng.

Trên phương diện nghiên cứu lý luận và thực tiễn giáo dục, các nhà xã
hội học, đặc biệt là giáo dục học đã có nhiều công lao to lớn trong việc nghiên
cứu, hoàn chỉnh hệ thống lý luận về công tác quản lý xã hội nói chung trong
đó có hệ thống lý luận về xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên. Phát triển
đội ngũ giáo viên là một trong những nội dung đặc biệt quan trọng của công
tác quản lý giáo dục (QLGD).

Các nhà nghiên cứu quản lý giáo dục của đất nước Xô Viết trước đây
(ngày nay là Liên bang Nga) cho rằng: “Ket quả toàn bộ hoạt động của nhà
trường phụ thuộc rất nhiều vào công việc tổ chức đúng đắn và hợp lý công tác
hoạt động của đội ngũ giáo viên”.

V.A Xu-khôm-lin-xki (1984),[ Một so kinh nghiệm lãng đạo của hiệu
trưởng trường phô thông, Lược dịch Hoàng Tâm Son, Tủ sách cán bộ quản lý
và nghiệp vụ, Bộ Giáo dục và Đào tạo] khắng định: “Một trong những giải
pháp hữu hiệu nhất đê xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên là
phải bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, phát huy được tính sáng tạo trong lao động
của họ và tạo ra khả năng ngày càng hoàn thiện tay nghề sư phạm, phải biết
Trang 5


xuyên. Khi bàn về các điều kiện cơ bản để phát triển giáo dục như môi trường
kinh tế giáo dục, chính sách và công cụ thể chế hóa giáo dục, cơ sở vật chất
(CSVC) kĩ thuật và tài chính giáo dục, đội ngũ giáo viên và người học thì các



biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay
nghề của nhà giáo; thông qua việc quản lý, phát triển đúng định hướng và có
hiệu quả sự nghiệp giáo dục đế nâng cao nguồn nhân lực, đáp ứng đòi hỏi
ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” [1].

- Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành TW Đảng khóa IX về tiếp tục thực
hiện Nghị quyết TW 2 khóa VIII nhấn mạnh xây dựng và triển khai chương
trình "Xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục một cách toàn
diện". Báo cáo của Bộ chính trị tại Hội nghị lần thứ 6 BCH TW khóa IX nêu
rõ; "Đặc biệt quan tâm xây dựng đội ngũ CBQL đủ sức đủ tài cùng với đội
ngũ nhà giáo và toàn xã hội chấn hưng nền giáo dục nước nhà" và "Chú trọng
việc nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống của nhà giáo".

- Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI một lần nữa đã khắng định “Phát

triển giáo dục là quốc sách hàng đầu. Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục
Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội
nhập quốc tế, trong đó đối mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ
giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt"[9]. Nội dung văn kiện "phần
IV- Định hướng phát triển kinh tế - xã hội, đổi mói mô hình tăng trưởng, cơ
cấu lại nền kinh tế" mục 9 đã nêu "Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đổi
mới toàn diện và phát triển nhanh giáo dục và đào tạo": Phát triển và nâng cao
nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao là một đột phá chiến
lược, là yếu tố quyết định đấy mạnh phát triến ứng dụng khoa học, công nghệ,
cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng và là lợi thế cạnh tranh
quan trọng nhất, bảo đảm cho phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững, đặc biệt
coi trọng phát triển cán bộ lãnh đạo, quản lý giỏi, đội ngũ chuyên gia, quản trị
doanh nghiệp giỏi, lao động lành nghề và cán bộ khoa học, công nghệ đầu

Tùy các mức độ khác nhau, tất cả các đề tài khoa học, các dự án nêu
trên đều đề cập đến vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên.

Như vậy, vấn đề nâng cao chất lượng giáo viên từ lâu đã được các nhà
nghiên cứu trong và ngoài nước quan tâm. Qua các công trình nghiên cứu, ta
dễ dàng nhận thấy một điếm chung, đó là: Khắng định vai trò quan trọng của
các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên trong việc nâng
cao chất lượng giáo dục. Đây cũng là một trong những tư tưởng chiến lược về
phát triển giáo dục của Đảng ta.
Trang 8


dưỡng, chăm sóc giáo dục trẻ em trong nhà trường, nhà trẻ, nhóm trẻ, nhằm
thực hiện mục tiếu giáo dục là phát triển toàn diện các lĩnh vực cho trẻ, đáp
ứng yêu cầu phát triển xã hội.
1.2.3. Đội ngũ giáo viên trường mầm non

Đội ngũ là khái niệm sử dụng rộng rãi trong các tổ chức như đội ngũ
cán bộ công nhân viên, đội ngũ cán bộ khoa học, đội ngũ thợ cơ khí... Khái
niệm đội ngũ được xuất phát từ thuật ngữ quân sự, đó là tố chức gồm có nhiều
người tập họp thành một lực lượng hoàn chỉnh. Vì vậy, đội ngũ có thể được
hiểu là tập họp một số người có cùng chức năng, nhiệm vụ và nghề nghiệp.
Tuy các quan niệm về đội ngũ có khác nhau nhưng chúng đều thống nhất ở
chỗ đội ngũ là tập họp một số người thành một lực lượng, thực hiện một hay
một số chức năng, nhiệm vụ nhất định để đem về kết quả cụ thê nào đó.

Đội ngũ GV là những người trực tiếp truyền thụ những tri thức khoa
học của cấp học, môn học trong hệ thống giáo dục đến người học. Như vậy
đội ngũ giáo viên là một tập thể người có cùng chức năng, nghề nghiệp cấu
thành một tố chức và là nguồn lực của tổ chức đó; cùng chung một nhiệm vụ


Theo Từ điển Tiếng Việt: “Giải pháp là phương pháp giải quyết một số
vấn đề cụ thê nào đó” [16]. Như vậy, khi chúng ta nói đến giải pháp là nói đến
những cách thức tác động nhằm thay đổi chuyến biến một hệ thống, một quá
trình, một trạng thái nhất định... Để đạt mục đích hoạt động, giải pháp càng
thích hợp, càng tối ưu thì càng giúp nhanh chóng giải quyết những vấn đề mà
chúng ta đã và đang đặt ra. Vì vậy, để có được những giải pháp cần phải dựa
trên những cơ sở lý luận và thực tiễn đáng tin cậy.

Từ vấn đề nêu trên chúng ta nhận thấy rằng: Giải pháp nâng cao chất
lượng đội ngũ giáo viên mầm non là những cách thức tác động hướng vào
việc tạo ra những biến đổi về chất lượng trong đội ngũ giáo viên mầm non.
1.2.6. Quản lý giáo dục và quản lý nhà truửng

1.2.6.1. Quản lý giáo dục

Trang 10


và có nét đặc trưng riêng của mình có quan hệ mật thiết với nhau, tác động
tương hỗ lẫn nhau tạo thành một thể thống nhất.

Sự liên kết của các thành tố trong quá trình giáo dục phụ thuộc rất lớn
vào chủ thê quản lý, nói cách khác, người quản lý biết liên kết các thành tố lại
với nhau tạo thành mối quan hệ chặt chẽ đê phát huy tác dụng của các thành
tố; biết tác động vào cả quá trình giáo dục hoặc tăng thành tố làm cho quá
trình vận động tới mục tiêu đã định, tạo được kết quả giáo dục, đào tạo của
nhà trường.

1.2.6.2. Quản lý nhà trường

trường lại chính là GV, những người được xã hội giao cho trọng trách đào tạo
thế hệ trẻ - chủ nhân tương lai của đất nước. Đặc biệt, môi trường giáo dục
trên thế giới biến đổi rất nhanh chóng, kỳ vọng của xã hội đối với nhà trường
rất lớn, do đó trách nhiệm của GV càng nặng nề hơn. Điều đó đòi hỏi GV
ngày càng hoàn thiện mình hơn. Như vậy, việc phát triển đội ngũ GV là yêu
cầu tất yếu khách quan đối vói nhà trường và bản thân GV.

Tuy nhiên, trước những nhu cầu nuôi dạy trẻ và những đòi hỏi mới của
sự nghiệp phát triên đất nước trong giai đoạn mới, tại phiên hợp Chính phủ
tháng 11 năm 2005, Chính phủ đã quyết định về Đe án phát triển giáo dục
mầm non giai đoạn 2006 - 2015, trong đó nhấn mạnh Giáo dục mầm non là
cấp học đầu tiên của hệ thong giảo dục quốc dần, đặt nền móng cho sự phát
triến về thế chất, trí tuệ, tình cảm, thâm mỹ của trẻ em Việt Nam. Phát triển
giáo dục mầm non là trách nhiệm chung của các cấp, các ngành và toàn xã hội
dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước. Vì vậy song song với
việc mở rộng, củng cố cơ sở vật chất trường lớp, kiện toàn chính sách về giáo
dục mầm non, một trong những công việc cần tiến hành là đào tạo đội ngũ
Trang 12


-

Đủ về số lượng

-

Chất lượng đạt chuẩn

-



Có tinh thần trách nhiệm cao thể hiện ở sự quan tâm, nuôi dưỡng, chăm
sóc, giáo dục trẻ và thường xuyên có ý thức học hỏi đê không ngừng nâng cao
trình độ nghiệp vụ và hoàn thiện bản thân.

Có những kiến thức và những kỹ năng cần thiết như: Hiểu biết về học
vấn phố thông: hiểu biết đặc điếm tâm sinh lý trẻ từ 0 đến 6 tuổi.

Có năng lực tổ chức cuộc sống và các hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc,
giáo dục trẻ một cách linh hoạt, sáng tạo.

Có một số năng lực sư phạm riêng biệt như múa, hát và kể diễn cảm...

Có năng lực kết hợp việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục ở gia đình và
xã hội vì lợi ích sự nghiệp GDMN.

Có năng lực tự kiểm tra các hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục
trẻ của mình và đồng nghiệp đế rút kinh nghiệm và học tập nhằm nâng cao
hiệu quả nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ MN.
* Yêu cầu về cơ cấu đội ngũ của giáo viên trường mầm non

Giữa số lượng giáo viên và cơ cấu đội ngũ GVMN có mối liên hệ biện
chứng với nhau. Nếu số lượng giáo viên là yếu tố định lượng của đội ngũ thì
cơ cấu đội ngũ giáo viên cũng là yếu tố quan trọng trong việc tạo nên chất
Trang 14


tổ chức, đặc biệt là xác định chính xác số lượng GV nghỉ hưu, thuyên chuyển,
làm cơ sở cho việc tuyển dụng và đào tạo bổ sung. Đối với GVMN, ta có thể
cơ cấu nhóm tuổi theo các mốc sau: dưới 30 tuổi, 3 1 - 3 5 tuổi, 36 - 40 tuổi,

Công tác tuyển chọn, sử dụng giáo viên được tiến hành theo quy định:

- Thông tư Liên tịch số 71/2007/TTLT-BGDĐT-BNV ngày
28/11/2007 của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bội Nội vụ hướng dẫn định mức
biên chế sự nghiệp trong các cơ sở giáo dục mầm non công lập;

- Văn bản số 81/2007/GDĐT-TC ngày 11/01/2007 về Hướng dẫn

thực hiện thông tư liên tịch số 35/2006 của Bộ GD-ĐT và Bộ Nội vụ;

Trang 16


Sơ đổ. Các bước xây dựng kể hoạch nâng cao chất lượng đội ngũ GV

Mở rộng đối tượng được tuyển dụng là giáo viên mầm non diện KT3
không có hộ khẩu thành phố, đảm bảo đủ giáo viên tại các trường theo Điều
lệ
trường mầm non năm 2012 là 2 giáo viên/lớp.

Trang 17


biên chế ở các đơn vị trực thuộc báo cáo kết quả thực hiện chức năng, nhiệm
vụ, tổ chức bộ máy và biên chế hàng năm cho UBND quận.

Luân chuyển, tuyển mới CB, giáo viên phải bảo đảm theo đúng chủ
trương chính sách của Nhà nước; đảm bảo cân đối ốn định được quy mô, số
lượng, chất lượng CB, giáo viên giữa các địa bàn phường, đáp ứng yêu cầu
xây dựng và phát triển sự nghiệp giáo dục ỏ các địa bàn phường.

Nhà trường định kì tổ chức mời các đồng chí trong Ban tuyên giáo
Thành uỷ nói chuyện với GV về tình hình kinh tế - chính trị - văn hoá - xã hội
của địa phương, giúp GV hiểu hơn và có cái nhìn toàn diện hơn về các mặt
của đời sống xã hội đế họ hiểu đúng và chủ động vận dụng kiến thức đó vào
nhiệm vụ giáo dục.

Bồi dưỡng phẩm chất đạo đức, chính trị tư tưởng cần lồng ghép trong
các cuộc thi, hội thi, trong các phong trào thi đua chào mừng các ngày lễ lớn
với nhiều hình thức biện pháp. Người quản lý cần bám sát theo dõi để tạo điều
kiện và uốn nắn những lệch lạc trong tư tưởng và hành động của GV. Bồi
dưỡng phẩm chất đạo đức chính trị tư tưởng cho GV còn được thực hiện trong
các đợt học đối tượng Đảng, bồi dưỡng Đảng viên trẻ. Tổ chức các loại hình
sinh hoạt tập thể, giao lưu văn hóa thể thao trong nội bộ trường và các trường
trong toàn thành phố và trong tỉnh, tạo điều kiện cho GV tăng thêm sự hiểu
biết và mở rộng quan hệ xã hội.

Đối với GV cốt cán các nhà trường mầm non, lãnh đạo ngành phải phối
hợp với các trung tâm chính trị mở lớp đào tạo nâng cao trình độ chính trị để
tạo nguồn CBQL sau này. Tuy nhiên kế hoạch học tập phải sắp xếp cụ thể,
tránh ảnh hưởng đến hoạt động chung của các nhà trường và cá nhân của các
đồng chí tham gia.

Sự nghiệp giáo dục ngày càng phát triển trong thời kì CNH-HĐH đất
nước đòi hỏi người GV không chỉ hoạt động giáo dục, dạy học tốt mà còn
phải tham gia các hoạt động xã hội tốt. Đặc biệt GV không chỉ thực hiện
nghiêm chỉnh Nghị quyết của Đảng, nghiêm túc và đi đầu trong việc tuân theo
pháp luật của nhà nước mà còn có trách nhiệm tuyên truyền, vận động mọi
người cùng tham gia.
Trang 19


viên để họ có thể không ngìmg nâng cao trình độ về chuyên môn cũng như
Trang 20


Xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ GV là việc tạo ra hiệu quả của
mỗi thành viên và hiệu quả chung của tổ chức đội ngũ gắn với việc không
ngừng tăng lên về số lượng và chất lượng của đội ngũ. Nâng cao chất lượng
đội ngũ GV là góp phần tạo ra một đội ngũ có phấm chất đạo đức tốt, đủ về số
lượng, đồng bộ về cơ cấu đế đảm nhận thực hiện các hoạt động giáo dục,
giảng dạy trong các nhà trường một cách toàn diện và có chất lượng.

Xây dựng đội ngũ GV một mặt có ý nghĩa là củng cố, kiện toàn đội ngũ
hiện có, mặt khác còn phải định hướng cho việc phát triến về số lượng, về cơ
cấu và nâng cao chất lượng cho đội ngũ ấy trong giai đoạn hiện tại cũng như
trong chiến lược phát triển của nhà trường trong những năm học kế tiếp.

Trong việc xác định, đánh giá cơ cấu đội ngũ GV cần đặc biệt chú ý
đến trình độ học vấn. Thông thường một tập thê sư phạm có các GV với trình
độ sư phạm khác nhau: trung học, cao đắng, đại học ... tính họp lí về cơ cấu,
trình độ học vấn sẽ đảm bảo cho việc xây dựng tập thể sư phạm nhà trường
vững mạnh. Đội ngũ GV có thế tự giải quyết tốt các nhiệm vụ giảng dạy, bồi
dưỡng lẫn nhau, tự hoàn thiện, tự phát triển, tạo điều kiện thuận lọi cho việc
tổ chức lao động sư phạm và nghiên cứu khoa học. Do đó xác định hợp lí về
cơ cấu trình độ học vấn là một nội dung quan trọng trong việc nâng cao chất
lượng đội ngũ GV.

Đe có một đội ngũ GV đồng bộ phải có một cơ cấu hợp lí, bao gồm cơ
cấu về độ tuổi, thâm niên giảng dạy, trình độ học vấn, loại hình đào tạo.

1.4.6.2. Cơ cấu loại hình GVMN


3. Chấp hành các quy định của ngành, quy định của trường, kỷ luật lao

động.

Trang 22