TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ
=======***=======
BÙI THỊ PHƢỢNG
ĐẢNG BỘ TỈNH VĨNH PHÚC LÃNH ĐẠO
XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA MỚI
TỪ NĂM 2000 ĐẾN NĂM 2010
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
HÀ NỘI, 2015
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ
=======***=======
BÙI THỊ PHƢỢNG
ĐẢNG BỘ TỈNH VĨNH PHÚC LÃNH ĐẠO
XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA MỚI
TỪ NĂM 2000 ĐẾN NĂM 2010
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học
ThS. Ngô Thị Lan Hƣơng
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
CNH,HĐH:
Công nghiệp hóa,Hiện đại hóa
CLB:
Câu lạc bộ
HĐND:
Hội đồng nhân dân
MTTQ:
Mặt trận Tổ quốc
TDTT:
Thể dục thể thao
UBND:
Uỷ ban nhân dân
MỤC LỤC
trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội.
Đồng thời, xây dựng đời sống văn hóa là một trong những nhiệm vụ
công tác trọng tâm của nghành Văn hóa, Thể thao và Du lịch, trong thời gian
qua công tác xây dựng đời sống văn hóa đã và đang thu được những thành tựu
khả quan, góp phần tích cực vào việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị của
Đảng và Nhà nước. Ngày 16/7/1998, Hội nghị lần thứ 5 BCH TW Đảng (khoá
VIII) đã ban hành Nghị quyết về “Xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt
Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc”. Nghị quyết TW 5 nêu ra 5 quan điểm
chỉ đạo, 10 nhiệm vụ cụ thể và 4 giải pháp lớn, trong đó có giải pháp phát động
phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”, huy động mọi
lực lượng nhân dân và cả hệ thống chính trị từ trên xuống, từ trong Đảng.
Theo quan điểm của Đảng, hòa vào xu thế phát triển chung của đất
nước, trong những năm qua Đảng bộ và nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc đã tập trung
triển khai việc xây dựng đời sống văn hóa mới, phong trào này đã từng bước
1
xây dựng đời sống kinh tế ổn định, đời sống văn hóa tinh thần lành mạnh và
ngày càng được nâng cao; tạo môi trường cảnh quan sạch, đẹp. Ý thức của
người dân được nâng cao, luôn chấp hành chính sách, pháp luật của nhà nước;
hệ thống chính trị vững mạnh; tinh thần đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau
trong cộng đồng ngày càng được củng cố.
Tuy nhiên việc xây dựng đời sống văn hóa mới ở tỉnh Vĩnh Phúc trong
thời gian qua vẫn còn tồn tại một số hạn chế như: trong lãnh đạo, chỉ đạo
phong trào còn chung chung, thiếu kiểm tra, đôn đốc, giám sát, chưa có
những giải pháp vận động thích hợp. Hầu hết vẫn còn một số bộ phận nhân
dân chưa thật tích cực hưởng ứng phong trào, ý thức trách nhiệm và ý thức
pháp luật còn thấp đòi hỏi cần phải có những giải pháp khắc phục kịp thời,
hiệu quả và những chính sách đầu tư đúng mức ở tỉnh Vĩnh Phúc.
hóa và xây dựng đời sống văn hóa của TS Nguyễn Hữu Thức; Xây dựng nền
văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc của Nguyễn Khoa Điềm
trên tạp chí Tư tưởng văn hóa - 2001; Những điểm mới về văn hóa trong văn
kiện Đại hội X của Bùi Đình Phong trên tạp chí Tư tưởng văn hóa - 2006.
Cùng với các công trình nghiên cứu về lĩnh vực văn hóa nói chung,
cũng xuất hiện những công trình nghiên cứu về đời sống văn hóa ở cơ sở, góp
phần làm rõ hơn những vấn đền mang tính lý luận và thực tiễn đối với đời
sống văn hóa tinh thần của mỗi người dân như: Một số giá trị văn hóa truyền
thống với đời sống văn hóa ở cơ sở nông thôn hiện nay (1998) của Phạm Việt
Long và Nguyễn Đạo Toàn; Các vùng văn hóa Việt Nam của Đinh Gia Khánh
và Cù Huy Cận; Văn hóa các vùng truyền thống các tỉnh Bắc Trung Bộ của
hội văn nghệ dân gian Nghệ An; Nhiều công trình đã tổng kết thực tiễn cuộc
vận động xây dựng làng văn hóa, xây dựng môi trường văn hóa cơ sở có giá
trị như: Xây dựng môi trường văn hóa một số vấn đề lý luận và thực tiễn
(2006) do Ban văn hóa Tư tưởng Trung ương ấn hành; Về xây dựng môi
trường văn hóa cơ sở (2004) của Tiến sĩ Văn Đức Thanh.
3
Những công trình biên soạn và nghiên cứu nêu trên đã khẳng định tầm
quan trọng của xây dựng, phát triển văn hóa, trong đó có đời sống văn hóa,
nêu bật được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Đảng, được thực hiện bằng các
đường lối, chính sách phát triển và sự vận dụng đường lối, chính sách đó vào
các địa phương cụ thể.
Tuy nhiên, đây là một vấn đề rất lớn và phong phú, vẫn còn nhiều nội
dung cụ thể mà các nhà nghiên cứu chưa đề cập tới, nhất là chưa có công trình
khoa học nào đi sâu nghiên cứu quá trình lãnh đạo xây dựng đời sống văn hóa
mới của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc. Việc tìm hiểu đời sống văn hóa ở các địa
phương mới triển khai bước đầu và kết quả đạt được còn khiêm tốn so với giá
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Khóa luận nghiên cứu trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc từ năm 2000 đến
năm 2010.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng phương pháp luận, phương pháp lịch sử, phương pháp
phân tích và tổng hợp.
Ngoài ra, đề tài còn sử dụng phương pháp thống kê,... để trình bày làm rõ
nội dụng.
Về nguồn tư liệu; đề tài chủ yếu dựa vào văn kiện, Nghị quyết TW của
Đảng, Nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc và các báo cáo
hằng quý, hằng năm của các cơ sở,ban, nghành ở các địa phương.
6. Đóng góp mới của khóa luận
Đề tài là công trình nghiên cứu có hệ thống “Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc
lãnh đạo xây dựng đời sống văn hóa mới từ năm 2000 đến năm 2010”. Vì
vậy khóa luận có thể làm tài liệu tham khảo cho sinh viên, giáo viên các
trường cao đẳng, đại học khi tìm hiểu những nội dung liên quan đến đề tài.
Có thể xem khóa luận này là tài liệu bổ ích cho việc nghiên cứu đời
sống văn hóa địa phương nói riêng và địa phương học nói riêng. Đồng thời
cũng nêu rõ những yếu tố tốt đẹp cần gìn giữ, phát huy, những hạn chế cần
khắc phục trong công cuộc xây dựng đời sống văn hóa mới ở tỉnh Vĩnh Phúc.
7. Bố cục của khóa luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo thì khóa
luận có kết cấu gồm 2 chương, 5 tiết.
5
Chƣơng 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ XÂY DỰNG ĐỜI
SỐNG VĂN HÓA MỚI Ở TỈNH VĨNH PHÚC
học, v.v. cũng được phản ánh trong nền văn hóa nhân loại và trở thành yếu tố
cấu thành nền văn hóa ấy khi chúng mang ý nghĩa và nội dung con người, thể
hiện bản chất con người.
Như vậy, trong quan niệm của C.Mác, văn hóa không chỉ đóng vai trò
là cơ sở, nền tảng tinh thần của xã hội, của lịch sử nhân loại, mà còn là lĩnh
vực luôn có ảnh hưởng, tác động đến tiến trình phát triển của lịch sử nhân
loại, đến sự phát triển xã hội. Trong sự tác động và ảnh hưởng đó, văn hóa
không chỉ tác động, ảnh hưởng đến nguyên nhân sinh ra nó - đến tồn tại xã
hội, đến quá trình sản xuất vật chất của con người, mà còn góp phần quyết
định phương thức vận động và phát triển của lịch sử nhân loại, của xã hội loài
người. Văn hóa còn đem lại cho con người sự điều chỉnh và định hướng hoạt
động của mình và qua đó, điều tiết quá trình sản xuất vật chất, điều tiết sự
phát triển xã hội, trở thành nguồn lực nội sinh cho sự phát triển xã hội bền
vững - phát triển vì mục tiêu nhân văn, vì giá trị nhân đạo.
Quan điểm của Mác về văn hóa vì thế cũng đồng thời bao hàm cơ sở lý
luận của sự hình thành những chuẩn mực đánh giá các giá trị văn hóa.
Với những lý luận trên, chủ nghĩa Mác - Lênin đã nói văn hóa là khái niệm
phản ánh tổng thể sự thể hiện ra và sự phát huy những năng lực bản chất con
người trong tất cả các dạng thứ tồn tại hoạt động của con người và là sự phản ánh
tổng thể các hệ thống giá trị do con người sáng tạo ra trong quá trình thực tiễn lịch sử - xã hội.
Kế thừa và phát triển quan niệm của các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác về
văn hóa và vai trò của văn hóa trong công cuộc xây dựng xã hội mới, từ thực
7
tiễn công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước Nga, V.I.Lênin đã tiếp tục
bổ sung và phát triển những vấn đề lý luận về nền văn hóa xã hội chủ nghĩa.
Theo các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin, bản chất của văn hóa
sáng tạo, là sự kết tinh năng lực bản chất con người. Hiểu theo góc độ này thì
tưởng của giai cấp công nhân, do Đảng Cộng sản lãnh đạonhằm thỏa mãn nhu
cầu không ngừng tăng lên về đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân, đưa
nhân dân lao động thực sự trở thành chủ thể sáng tạo và hưởng thụ văn hóa.
Ngoài ra, chủ nghĩa Mác - Lênin cũng đưa ra những đặc trưng cơ bản
của nền văn hóa xã hội chủ nghĩa như sau:
Thứ nhất, Chủ nghĩa Mác- Lênin giữ vai trò chủ đạo và là nền tảng tư
tưởng, quyết định phương hướng phát triển nội dung của nền văn hóa xã hội
chủ nghĩa.
Thứ hai, là nền văn hóa có tính nhân dân rộng rãi và tính dân tộc sâu
sắc thể hiện mục đích và động lực nội tại của quá trình xây dựng xã hội mới
và nền văn hóa mới xã hội chủ nghĩa.
Thứ ba, là nền văn hóa được hình thành, phát triển một cách tự giác,
dưới sự lãnh đạo của giai cấp công nhân thông qua chính Đảng Cộng sản, có
sự quản lý của nhà nước xã hội chủ nghĩa. Nền văn hóa xã hội chủ nghĩa
không hình thành một cách tự phát. Trái lại, nó được hình thành và phát triển
một cách tự giác, có sự quản lý của nhà nước và có sự lãnh đạo của chính
đảng của giai cấp công nhân. Mọi sự coi nhẹ hoặc phủ nhận vai trò lãnh đạo
của Đảng Cộng sản và vai trò quản lý của nhà nước đối với đời sống tinh thần
của xã hội, với nền văn hóa xã hội chủ nghĩa đều nhất định sẽ làm cho đời
sống văn hóa tinh thần của xã hội phát triển lệch lạc, mất phương hướng.
Đồng thời, chủ nghĩa Mác - Lênin cũng nêu rõ nội dung và phương
thức xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa phát triển, mang bản sắc văn hóa
của từng quốc gia, dân tộc.
Như vậy, tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin về văn hóa và nền văn
hóa xã hội chủ nghĩa có ý nghĩa thực tiễn to lớn đối với các nước đang phát
triển cả về văn hóa lẫn phát triển kinh tế - xã hội như hiện nay.
9
“Văn hóa phải gắn liền với lao động sản xuất” [Hồ Chí Minh toàn tập,tr.31].
Chủ tịch Hồ Chí Minh còn nêu bản chất của mọi hiện tượng văn hóa đều gắn
với khả năng sáng tạo của con người.
Chính vì thế, Người cũng đã nghiên cứu và đề cập đến khái niệm văn
hóa ở cả nghĩa rộng và nghĩa hẹp.Theo nghĩa rộng, văn hóa được Hồ Chí
Minh định nghĩa về văn hóa: “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc
sống, con người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, pháp
luật,tôn giáo, văn học nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về
ăn, mặc, ở và các phương thức sử dụng. Toàn bộ những sáng tạo và phát
minh đó tức là văn hóa. Văn hóa là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh
hoạt cùng với những biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm
thích ứng những nhu cầu đòi hỏi của sự sinh tồn” [Hồ Chí Minh toàn
tập,tr.431].
Như vậy, văn hóa đã được hiểu theo nghĩa rộng nhất. Đó là toàn bộ
những giá trị vật chất và giá trị tinh thần mà loài người đã sáng tạo ra nhằm
đáp ứng nhu cầu sinh tồn, đồng thời cũng là mục đích cuộc sống của con
người. Và muốn xây dựng nền văn hóa của dân tộc thì phải xây dựng trên tất
cả các mặt kinh tế, chính trị, xã hội, đạo đức, tâm lý của con người,…
Theo nghĩa hẹp, văn hóa được Hồ Chí Minh xác định là đời sống tinh
thần của xã hội, là thuộc về kiến thức thượng tầng của xã hội. Đây là quan
điểm nhất quán của Hồ Chí Minh kể từ sau Cách Mạng Tháng Tám.
Hồ Chí Minh cho thấy văn hóa có vị trí và vai trò to lớn, quan trọng
trong đời sống xã hội: Văn hóa là đời sống tinh thần của xã hội, thuộc kiến
trúc thượng tầng; văn hóa ngang hàng với các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã
hội; văn hóa không thể đứng ngoài mà phải ở trong kinh tế và chính trị; văn
hóa vừa là mục tiêu, vừa là động lực của cách mạng. Người xác định rõ, trong
đời sống xã hội có bốn vấn đề chủ yếu, quan trọng ngang nhau có mối quan
hệ mật thiết với nhau, tác động lẫn nhau là kinh tế- chính trị- văn hóa- xã hội.
nhân dân, bạn bè, đồng chí, anh em thì cởi mở, chân tình, ân cần, tế nhị; giàu
12
lòng yêu thương quý mến con người, trân trọng con người; đối với mình thì
chặt chẽ, đối với người khác thì khoan dung, độ lượng. Người cho rằng cách
ăn mặc phải sạch sẽ, giản đơn, chất phác, chớ lượt thượt, xa xỉ, lòe lẹt. Không
phải Người phủ nhận nhu cầu chính đáng của mỗi người trong việc cải thiện
và nâng cao điều kiện sinh hoạt của mình ngày càng tốt hơn, ai mà chẳng
muốn ăn ngon mặc đẹp, nhưng muốn phải đúng thời, đúng hoàn cảnh. Trong
lúc nhân dân ta còn thiếu thốn mà một người nào đó muốn riêng hưởng ăn
ngon mặc đẹp, như vậy không có đạo đức.
Thứ ba, là xây dựng nếp sống mới. Theo Người, quá trình xây dựng lối
sống mới cũng là quá trình làm cho lối sống mới dần dần trở thành thói quen
ở mỗi người, thành phong tục tập quán của cả một cộng đồng, trong phạm vi
một địa phương hay mở rộng ra cả nước và gọi là nếp sống mới hay nếp sống
văn minh. Nếp sống mới mà chúng ta xây dựng phải kế thừa những truyền
thống tinh thần tốt đẹp, những thuần phong mỹ tục lâu đời của dân tộc ta.
Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy chúng ta chẳng những phải biết kế thừa mà
còn phải phát triển cải tạo những phong tục tập quán cũ lạc hậu, bổ sung
những cái mới tiến bộ mà trước đó chưa có. Đời sống mới không phải cái gì
cũ cũng bỏ hết, không phải cái gì mới cũng làm hết. Cái gì cũ mà xấu, thì phải
bỏ, ví dụ: Ta phải bỏ hết những tính lười biếng, tham lam. Cái gì cũ mà không
xấu, nhưng phiền phức thì phải sửa đổi lại cho hợp lý, thí dụ: Đơm cúng, cưới
hỏi quá xa xỉ ta phải giảm bớt đi. Cái gì mới mà hay thì ta phải làm, thí dụ:
Ăn ở hợp vệ sinh, làm việc ngăn nắp.
Việc xây dựng Đời sống mới phải bắt đầu từ từng người, từng gia đình,
vì mỗi người là một cá thể để tạo nên gia đình, mỗi gia đình là một tế bào để
tạo nên xã hội. Mỗi người, mỗi gia đình đều thực hiện Đời sống mới thì mới
cộng đồng. Đời sống văn hóa ở ngay trong cuộc sống hằng ngày, trong mỗi
con người, mỗi gia đình và cộng đồng nhất định. Nội dung xây dựng đời sống
văn hóa Đời sống văn hóa bao gồm cả văn hóa đạo đức, văn hóa lối sống, văn
14
hóa lao động, văn hóa gia đình, văn hóa phong hóa, văn hóa chính trị vv... Đó
là những vấn đề của tất cả mọi người, từ người lãnh đạo cao nhất đến người
dân bình thường; trong lao động, chiến đấu, học tập và sinh hoạt; trong gia
đình, thôn xóm, nhà trường, công sở, xí nghiệp, đơn vị bộ đội vv... ở đây
không chỉ là những vấn đề lớn, mà còn cả những vấn đề thường gặp trong đời
sống hàng ngày như ăn, mặc, ở, đi lại, ma chay, cưới xin, vệ sinh, môi trường,
bài trừ hủ tục và các tệ nạn xã hội v.v… Hồ Chí Minh coi thói quen lạc hậu
cũng là một loại kẻ địch, giống như thực dân đế quốc, quan niệm này cũng
chưa thấy ở bất cứ người nào khác.
Theo tư tưởng văn hóa Hồ Chí Minh, xây dựng đời sống mới phải gắn
liền với việc xây dựng môi trường văn hóa. Môi trường văn hóa bao gồm cả
giá trị di sản văn hóa truyền thống và cách mạng, những giá trị sáng tạo mới
và tinh hoa văn hóa nhân loại. Môi trường văn hóa là sự kết hợp hài hòa giữa
môi trường xã hội và môi trường tự nhiên, có vai trò quan trọng trong việc
hình 16 thành nhân cách con người. Môi trường văn hóa ở cơ sở bao gồm các
đơn vị, cơ quan, xí nghiệp, công - nông - lâm trường, trường học, bệnh viện,
các khu dân cư như làng, ấp, bản, xã, phường, khu phố... Bảo đảm môi trường
văn hóa lành mạnh, có đủ điều kiện đáp ứng nhu cầu học tập, tiếp nhận thông
tin, thưởng thức nghệ thuật, vui chơi giải trí của mọi thành viên là cái cần có
để phòng, chống tốt nhất tệ nạn xã hội. Môi trường văn hóa là điều kiện để
hình thành nhân cách con người văn hóa biết sống hòa đồng với thiên nhiên,
yêu thiên nhiên, bảo vệ thiên nhiên. Truyền thống văn hóa của nhân nhân ta là
tinh thần đoàn kết, cùng nhau khắc phục mọi khó khăn, thử thách của thiên
Đảng từ năm 1930 đến nay luôn khẳng định văn hóa, nghệ thuật là bộ phận
khăng khít và gắn bó với đời sống nhân dân.
“Đề cương văn hóa Việt Nam” (1943) xác định: “Văn hóa gồm tất cả tư
tưởng, văn học, nghệ thuật”, văn hóa là một trong ba mặt trận: kinh tế, chính
trị và văn hóa; ba phương châm của văn hóa là dân tộc, khoa học, đại chúng.
16
Đây là kim chỉ nam cho việc xây dựng văn hóa mới. Năm 1946, tại Đại hội
văn hóa toàn quốc lần I Bác Hồ nói: Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi.
Đến Đại hội III của Đảng (1960) đã chỉ ra sự cần thiết phải tiến hành
cách mạng tư tưởng, văn hóa đồng thời với cách mạng kỹ thuật và cách mạng
trong quan hệ sản xuất. Đại hội IV (1976) và Đại hội V (1981) tiếp tục xác
định một trong những nhiệm vụ trọng tâm của toàn Đảng, toàn dân trong thời
kỳ quá độ lên chủ nghĩa xa hội là xây dựng nền văn hóa có nội dung xã hội
chủ nghĩa, có hình thức dân tộc, có tính Đảng và nhân dân.
Đại hội VI của Đảng (1986) đã nhận định không có hình thái tư tưởng
nào có thể thay thế được văn học, nghệ thuật trong việc xây dựng tính cách
lành mạnh, tác động sâu sắc vào việc đổi mới nếp suy nghĩ, lẽ sống của con
người. Đồng thời tại Đại hội VII (1991) thông qua cương lĩnh xây dựng đất
nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Đảng ta chủ trương xã hội
chúng ta xây dựng có một đặc trưng là nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản săc
dân tộc. Nghị quyết Trung ương 4 khóa VII lần đầu tiên nói về văn hóa là nền
tảng tinh thần của xã hội, một động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội,
đồng thời là mục tiêu của chủ nghĩa xã hội.
Trong Nghị quyết hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành Trung ương Đảng
khóa VIII đã khẳng định văn hóa Việt Nam là thành quả nghìn năm lao động,
sáng tạo, đấu tranh kiên cường dựng nước và giữ nước của cộng đồng các dân
tộc Việt Nam, là kết quả giao lưu và tiếp thu tinh hoa của nền văn minh thế
quần chúng ở cơ sở”. Văn kiện Đại hội VIII của Đảng khẳng định “củng cố
tăng cường mạng lưới văn hóa cơ sở”. Tại văn kiện Đại hội Đảng IX (2001),
Đảng ta đã khẳng định và nhấn mạnh nhiệm vụ trong đường lối kinh tế những
năm đầu thế kỷ XXI là “tăng trưởng kinh tế đi liền với phát triển văn hóa,
từng bước cải thiện đời sống vật chất và tinnh thần của nhân dân , thực hiện
tiến bộ và công bằng xã hội, bảo vệ và cải thiện môi trường”[9,tr.114]. Còn
trong Hội nghị lần thứ năm (khóa VIII) của Ban Chấp hành Trung ương đã ra
18
nghị quyết: “Về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm
đà bản sắc dân tộc” (tháng 7-1998).
Quan điểm của Đảng ta đặt ra là xây dựng đời sống văn hóa trong điều
kiện thực tế ở Việt Nam chính là phương thức tốt nhất để rút ngắn khoảng
cách giữa thành thị và nông thôn, giữa miền xuôi và miền núi. Chính vì vậy
trước lúc đi xa Bác Hồ kính yêu đã căn dặn “Đảng phải có kế hoạch thật tốt
để phát triển kinh tế và văn hóa nhằm không ngừng nâng cao đời sống của
nhân dân”.
Xây dựng đời sống văn hóa còn cần phải hiểu và quán triệt là tổ chức
các hoạt động văn hóa để đa dạng “văn hóa thâm nhập vào cuộc sống hàng
ngày của nhân dân”. Xây dựng đời sống văn hóa là một cuộc đấu tranh lâu
dài, gay go và phức tạp, đó là cuộc đấu tranh quyết liệt giữa cái cũ và cái mới,
giữa cái lạc hậu và cái tiến bộ, giữa cái phản động và cái cách mạng trên lĩnh
vực văn hóa, trên lĩnh vực đời sống tinh thần, lối sống của mỗi con người, của
cả một cộng đồng, cả dân tộc.
Việc xây dựng đời sống văn hóa, trước hết là hướng vào việc giáo dục
xây dựng con người phát triển toàn diện. Đó là những con người “có tư tưởng
và tình cảm, có tri thức và thể lực, có phẩm chất và năng lực”. Trên cơ sở đó
đời sống văn hóa ở cơ sở là thực sự phát huy quyền làm chủ tập thể của công