TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
----------
NGUYỄN NHƢ HIỂN
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
VỀ BẢO VỆ CÁC QUYỀN CON NGƢỜI BẰNG
PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM
Chuyên ngành: Luật hình sự
Mã số:
60 38 40
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Cán bộ hướng dẫn khoa học: GS.TSKH. LÊ VĂN CẢM
Hà Nội - 2014
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số
liệu nêu trong luận văn là trung thực. Những kết luận khoa học của luận văn
chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các số liệu, ví
dụ và trích dẫn trong luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực.
Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ tài
chính theo quy định của Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội.
Vậy tôi viết Lời cam đoan này đề nghị khoa luật xem xét để tôi có thể
bảo vệ luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
luật TTHS. ................................................................................................... 21
1.4. Khái quát quy định của pháp luật TTHS Việt Nam từ năm 1945 đến
trước khi ban hành BLTTHS 2003 với việc bảo vệ các quyền con người .. 29
1.4.1. Quy định về TTHS của pháp luật Việt Nam từ 02/9/1945 đến trước
khi ban hành Bộ luật TTHS 1988 với việc bảo vệ các quyền con người .... 29
1.4.2. Bộ luật TTHS 1988 với việc bảo vệ quyền con người .................... 33
KẾT LUẬN CHƢƠNG 1 .............................................................................. 41
Chƣơng 2. MỘT SỐ QUY ĐỊNH CƠ BẢN CỦA PHÁP LUẬT TỐ
TỤNG HÌNH SỰ THỰC ĐỊNH VIỆT NAM LIÊN QUAN ĐẾN BẢO VỆ
CÁC QUYỀN CON NGƢỜI ........................................................................ 43
2.1. Bảo vệ các quyền con người thông qua chế định về các nguyên tắc cơ
bản của Luật TTHS ...................................................................................... 43
2.1.1. Nhóm những nguyên tắc cơ bản của luật TTHS bảo vệ các quyền
con người đảm bảo cho việc phát hiện kịp thời, xử lý chính xác, nhanh
chóng, đúng quy định của pháp luật đối với những tội phạm xâm phạm
các quyền con người: ............................................................................... 44
2.1.2. Nhóm các nguyên tắc cơ bản của luật TTHS đảm bảo không làm
ảnh hưởng đến quyền cơ bản của công dân khi tiến hành TTHS ........... 50
2.2. Bảo vệ các quyền con người thông qua các quy định địa vị pháp lý của
cơ quan THTT, người THTT và người tham gia tố tụng. ........................... 55
2.2.1 Quy định về địa vị pháp lý của cơ quan THTT, người THTT ......... 55
2.2.2 Quy định về địa vị pháp lý của người tham gia tố tụng .................. 56
2.3. Bảo vệ các quyền con người bằng các quy định về chứng cứ, chứng
minh và áp dụng các biện pháp ngăn chặn trong TTHS.............................. 57
2.3.1 Bảo vệ các quyền con người bằng các quy định về chứng cứ, đối
tượng chứng minh và nghĩa vụ chứng minh trong TTHS......................... 57
2.3.2. Bảo vệ các quyền con người bằng quy định về các biện pháp ngăn
chặn và về áp dụng biện pháp ngăn chặn trong TTHS ............................ 59
3.1.2. Hạn chế trong quy định về quyền và nghĩa vụ của người THTT,
người tham gia tố tụng ............................................................................. 89
3.1.3. Hạn chế trong quy định các biện pháp ngăn chặn ........................ 90
3.1.4. Một số hạn chế trong quy định về khởi tố vụ án theo yêu cầu ....... 91
3.1.5. Một số hạn chế trong quy định về trách nhiệm của Tòa án........... 92
3.1.6 Hạn chế trong quy định về thủ tục rút gọn ..................................... 92
3.1.7. Một số hạn chế, thiếu sót trong quy định về khiếu nại, tố cáo và
giải quyết khiếu nại tố cáo trong tố tụng hình sự .................................... 94
3.2. Kiến nghị một số giải pháp hoàn thiện BLTTHS nhằm tăng cường bảo
vệ quyền con người trong TTHS ................................................................. 95
3.2.1. Hoàn thiện bổ sung các quy định về những nguyên tắc cơ bản
nhằm tăng cường việc bảo vệ các quyền con người ................................ 95
3.2.2. Hoàn thiện các quy định về quyền hạn, nghĩa vụ, trách nhiệm của
cơ quan THTT, người THTT và người tham gia tố tụng nhằm tăng cường
bảo vệ các quyền con người ................................................................... 100
3.2.3 Hoàn thiện các quy định về biện pháp ngăn chặn trong TTHS nhằm
tăng cường bảo vệ các quyền con người ............................................... 103
3.2.4. Sửa đổi, hoàn thiện quy định về một số thủ tục tố tụng nhằm tăng
cường bảo vệ các quyền con người ........................................................ 105
3.2.5. Hoàn thiện các quy định về khiếu nại, tố cáo trong TTHS .......... 111
KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 ............................................................................ 112
KẾT LUẬN .................................................................................................. 114
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................... 119
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Bộ luật hình sự
: BLHS
yêu cầu cơ bản, cấp thiết.
Nhận thức rõ vai trò quan trọng hàng đầu của việc bảo vệ quyền con
người trong công cuộc cải cách tư pháp, Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày
02/6/2005 của Bộ chính trị “Về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020”
khẳng định: “Đòi hỏi của công dân và xã hội đối với cơ quan tư pháp ngày
càng cao; các cơ quan tư pháp phải thật sự là chỗ dựa của nhân dân trong
việc bảo vệ công lý, quyền con người, đồng thời phải là công cụ hữu hiệu
bảo vệ pháp luật và pháp chế xã hội chủ nghĩa, đấu tranh có hiệu quả với các
loại tội phạm và vi phạm” [21]. Văn kiện Đại hội X của Đảng cũng đã đặt ra
nhiệm vụ “Xây dựng hệ thống cơ quan tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân
chủ, nghiêm minh, bảo vệ công lý, quyền con người” [22, tr.127]; Văn kiện
1
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI của Đảng cũng tiếp tục đặt ra nhiệm vụ
“Đẩy mạnh việc thực hiện Chiến lược cải cách tư pháp đêna năm 2020” cụ
thể là:
Xây dựng hệ thống tư pháp trong sạch, vững mạnh, bảo vệ công
lý, tôn trọng và bảo vệ quyền con người. Hoàn thiện chính sách,
pháp luật về hình sự, dân sự, thủ tục tố tụng tư pháp và về tổ chức
bộ máy các cơ quan tư pháp, bảo đảm tính khoa học, đồng bộ, đề
cao tính độc lập, khách quan, tuân thủ pháp luật của từng cơ quan
và chức danh tư pháp. Đổi mới hệ thống tổ chức toà án theo thẩm
quyền xét xử, bảo đảm cải cách hoạt động xét xử là trọng tâm của
cải cách hoạt động tư pháp; mở rộng thẩm quyền xét xử của toà
án đối với các khiếu kiện hành chính. Viện kiểm sát được tổ chức
phù hợp với hệ thống tổ chức toà án, bảo đảm tốt hơn các điều
kiện để Viện kiểm sát nhân dân thực hiện hiệu quả chức năng
thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp; tăng
cường trách nhiệm công tố trong hoạt động điều tra, gắn công tố
quyết định hoặc phê chuẩn của Viện kiểm sát nhân dân trừ trường
hợp phạm tội quả tang. Việc bắt, giam giữ người do luật định.
Hoạt động TTHS là một mặt hoạt động đặc biệt của Nhà nước liên quan
chặt chẽ và có ảnh hưởng trực tiếp tới quyền con người, hoạt động này có
nhiệm vụ phát hiện nhanh chóng, ngăn chặn kịp thời, xử lý khách quan toàn
diện đối với mọi tội phạm và người phạm tội, không làm oan người vô tội
đồng thời không bỏ lọt tội phạm, bảo vệ quyền con người. Trong quá trình
TTHS, xuất phát từ nhiệm vụ phát hiện nhanh chóng, xử lý kịp thời, chính xác
mọi tội phạm và người phạm tội nên các biện pháp cưỡng chế nhà nước
nghiêm khắc nhất được cơ quan THTT áp dụng để đấu tranh phòng ngừa và
chống tội phạm, các biện pháp TTHS được áp dụng tác động trực tiếp tới việc
3
thực hiện các quyền con người cụ thể của người bị áp dụng và do đó, quyền
con người cũng dễ bị xâm hại nhất bởi hoạt động THTT hình sự.
Thực tiễn TTHS trong những năm qua, mặc dù các cơ quan cũng như
người THTT đã có sự đổi mới, nâng cao hiệu lực hiệu quả từ hoạt động ban
hành văn bản quy phạm pháp luật TTHS, áp dụng thực hiện pháp luật TTHS
đến bảo vệ pháp luật TTHS, tuy nhiên do nhiều nguyên nhân cả khách quan
lẫn chủ quan hiện tượng xâm phạm quyền con người vẫn xảy ra mà nguyên
nhân của nó là do còn bất cập, tồn tại hạn chế trong quy định của pháp luật
TTHS về bảo vệ quyền con người, cơ chế đảm bảo thực hiện bảo vệ quyền
con người trong TTHS còn chưa phù hợp, việc áp dụng pháp luật TTHS
trong quá trình THTT còn chưa thực sự đảm bảo nghiêm túc, khách quan,
khoa học... dẫn tới một số hạn chế trong việc bảo vệ quyền con người bằng
pháp luật TTHS đặt ra cho khoa học pháp lý Việt Nam nhiều câu hỏi cần giải
đáp chính xác nhằm đáp ứng yêu cầu của thực tiễn pháp lý, đáp ứng yêu cầu
phù hợp với sự phát triển tiến bộ chung của khoa học pháp lý thế giới trong
vấn đề bảo vệ các quyền con người.
bản Chính trị quốc gia xuất bản năm 2004…
Nghiên cứu về bảo vệ quyền con người bằng pháp luật TTHS nói
chung có: luận án tiến sĩ năm 2008 "Bảo vệ quyền con người trong tố tụng
hình sự Việt Nam" của Nguyễn Quang Hiền; của TS Nguyễn Ngọc Chí với
“Bảo vệ quyền con người bằng pháp luật tố tụng hình sự” - Tạp chí Khoa học
của Đại học Quốc gia Hà Nội số 23 năm 2007 và một số công trình nghiên
cứu khoa học luật TTHS khác.
Nghiên cứu bảo vệ quyền của một số chủ thể cụ thể tham gia TTHS
hoặc bảo vệ quyền cụ thể của người tham gia TTHS bằng pháp luật TTHS có:
Lại Văn Trình với luận án tiến sĩ luật học "Bảo đảm quyền con người của
người bị tạm giữ, bị can, bị cáo trong TTHS Việt Nam” năm 2011 tại Trường
5
Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh; PGS. TS. Phạm Hồng Hải với “Bảo
vệ quyền bào chữa của người bị buộc tội” do nhà xuất bản Công an nhân dân
ấn hành năm 1999; “Hoàn thiện các quy định về bị can, bị cáo” - Tạp chí
Kiểm sát số 1 năm 2009; của TS, Luật sư Phan Trung Hoài với “Hoàn thiện
pháp luật về luật sư ở Việt Nam” - Nhà xuất bản Tư pháp xuất bản, Hà Nội,
năm 2006…
Năm 2010, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
xuất bản chuyên khảo “Bảo đảm quyền con người trong tư pháp hình sự” do
TS. Võ Thị Kim Oanh chủ biên với các công trình khoa học như: “Những vấn
đề chung về bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật trong lĩnh vực tư
pháp hình sự” của tác giả TSKH. GS. Lê Văn Cảm; “Bảo vệ quyền con người
của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo trong TTHS đáp ứng yêu cầu cải cách tư
pháp” của PGS. TS. Trần Văn Độ; “Bảo đảm quyền bào chữa của bị can, bị
cáo - Một trong các nguyên tắc quan trọng góp phần bảo đảm quyền con
người trong tố tụng hình sự Việt Nam” của tác giả TS. Nguyễn Bá Ngừng;
“Đảm bảo quyền con người của bị can, bị cáo là người chưa thành niên theo
quyền con người trong chế định áp dụng biện pháp ngăn chặn trong TTHS
(Trần Quang Tiệp, Nguyễn Văn Điệp, Nguyễn Mai Bộ…); một số khác thì đề
cập đến việc bảo đảm quyền con người trong các nguyên tắc tố tụng (Nguyễn
Ngọc Chí, Hoàng Thị Sơn, Bùi Kiên Điện, Nguyễn Thái Phúc…). Đặc biệt,
tác giả Nguyễn Ngọc Chí đi sâu phân tích khoa học các nguyên tắc cơ bản của
luật TTHS trong việc bảo vệ quyền con người.
Khi tiếp cận nghiên cứu các công trình đã được công bố trên thấy về cơ
bản nội dung đề cập đến vấn đề bảo vệ quyền con người bằng quy định của
pháp luật về tư pháp hình sự cũng như bảo vệ quyền con người bằng pháp luật
TTHS, các tác giả đã đưa ra những khái niệm cơ bản, đặc trưng cũng như yêu
cầu của việc bảo vệ quyền con người bằng pháp luật tư pháp hình sự, bằng pháp
luật TTHS, đồng thời các tác giả cũng đã chỉ ra một số tồn tại hạn chế và đề
7
xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện quy định của pháp luật TTHS về bảo vệ
quyền con người. Đây thực sự là những luận cứ khoa học có giá trị lý luận cũng
như thực tiễn TTHS sâu sắc về vấn đề bảo vệ quyền con người.
Các quan điểm lý luận khoa học về vấn đề bảo vệ quyền con người
bằng pháp luật TTHS trong các công trình khoa học này có vai trò đặc biệt
quan trọng, có ý nghĩa to lớn đối với nhận thức của tác giả luận văn về đề tài
nghiên cứu, đã gợi mở nhiều ý tưởng khoa học và là những tài liệu rất bổ ích
và được tác giả luận văn sử dụng trong quá trình nghiên cứu làm luận văn tốt
nghiệp của mình.
Tuy nhiên, qua nghiên cứu các chuyên khảo, bài viết cũng như các
công trình khoa học về bảo vệ quyền con người bằng pháp luật TTHS Việt
Nam nêu trên thấy vẫn còn một số vấn đề lý luận quan trọng cần phải được
làm sáng tỏ hơn về mặt khoa học làm cơ sở cho việc nghiên cứu về bảo vệ
các quyền con người bằng pháp luật TTHS, làm có căn cứ khoa học vững
chắc để đề xuất những kiến giải lập pháp và giải pháp nâng cao hiệu quả bảo
lực pháp luật của Tòa án;
- Kiến nghị một số giải pháp nhằm hoàn thiện các quy định của pháp luật
TTHS nhằm tăng cường bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật TTHS.
+ Phạm vi nghiên cứu:
Bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật TTHS có nội dung rộng
lớn, phạm vi bao quát, đề cấp tới rất nhiều vấn đề, xuyên suốt toàn bộ các giai
đoạn của TTHS, liên quan đến việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của các cơ
quan THTT, người THTT, liên quan đến việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của
người tham gia tố tụng trong TTHS…Trong phạm vi nghiên cứu luận văn
thạc sĩ của của mình do còn những hạn chế nhất định về điều kiện cũng như
khả năng nghiên cứu, tác giả luận văn chỉ xin được đề cập đến những vấn đề
mà theo quan điểm cá nhân là chủ yếu, quan trọng và có ảnh hưởng nhất đối
9
với việc bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật TTHS Việt Nam, cụ thể
là làm sáng tỏ hơn nữa về mặt khoa học đối với:
- Khái niệm, ý nghĩa, những đặc điểm cơ bản của bảo vệ các quyền
con người bằng pháp luật TTHS.
- Pháp luật TTHS Việt Nam kể từ 1945 đến nay với việc bảo vệ các
quyền con người trong TTHS.
Một số tồn tại, hạn chế của BLTTHS 2003 trong việc bảo vệ các quyền
con người và kiến nghị một số giải pháp hoàn thiện BLTTHS 2003 nhằm
tăng cường bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật TTHS Việt Nam.
4. Phƣơng pháp nghiên cứu:
Đề tài được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác Lênin (duy vật biện chứng và duy vật lịch sử), tư tưởng Hồ Chí Minh và các
quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về Nhà nước và Pháp luật, về Nhà nước
pháp quyền xã hội chủ nghĩa, về bảo vệ quyền con người.
Việc nghiên cứu được thực hiện từ góc độ lý luận chung về quyền con
điều tra, truy tố, xét xử vụ án hình sự cũng như thi hành bản án, quyết định có
hiệu lực pháp luật của Tòa án.
7. Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn
gồm 3 chương.
- Chƣơng 1: Một số vấn đề lý luận cơ bản về việc bảo vệ các quyền
con người bằng pháp luật TTHS.
- Chƣơng 2: Một số quy định cơ bản của pháp luật TTHS thực định
Việt Nam trong việc bảo vệ các quyền con người.
- Chƣơng 3: Một số tồn tại, hạn chế và kiến nghị một số giải pháp
hoàn thiện BLTTHS 2003 nhằm tăng cường việc bảo vệ các quyền con người.
11
Chƣơng 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ VIỆC
BẢO VỆ CÁC QUYỀN CON NGƢỜI BẰNG PHÁP LUẬT TTHS
1.1. Khái niệm bảo vệ quyền con ngƣời bằng pháp luật TTHS
1.1.1. Khái niệm quyền con người
Trong lịch sử chính trị - tư tưởng của nhân loại, thuật ngữ quyền con
người (nhân quyền) thường được sử dụng, nhưng cho đến nay chưa có quan
niệm hoàn toàn thống nhất về quyền con người trên phạm vi toàn thế giới
cũng như trong phạm vi mỗi quốc gia.
Trên lập trường duy vật và trên cơ sở phương pháp luận khoa học biện
chứng, chủ nghĩa Mác- Lênin đưa ra quan niệm về vấn đề quyền con người
xuất phát từ quan niệm coi con người vừa là sản phẩm tự nhiên, vừa là sản
phẩm của xã hội, và do đó quyền con người "Về bản chất bao hàm cả hai mặt
tự nhiên và xã hội" [4, tr.12].
Xét về mặt tự nhiên, C.Mác cho rằng, con người là "động vật xã
cũng như bởi cộng đồng quốc tế” [6, tr. 11]
PGS.TS Nguyễn Văn Động đưa ra nhận xét chung về quyền con người
đó là:
a) Là những giá trị quý báu được thừa nhận chung bởi toàn thế giới
đồng thời gắn bó chặt chẽ với sự tồn tại và phát triển của mỗi cá
nhân, mỗi quốc gia, mỗi dân tộc và cả cộng đồng quốc tế; b) Trực
tiếp liên quan tới các lĩnh vực sinh hoạt vật chất và tinh thần của
con người và góp phần quan trọng vào sự hình thành và phát triển
nhân cách, tính nhân đạo và nhân văn của con người; c) các quyền
con người tạo thành hệ thống thống nhất, quan hệ tác động lẫn
nhau, phụ thuộc vào nhau…[25, tr. 52-53].
14
PGS. TS. Trần Ngọc Đường cho rằng: tựu chung lại, khái niệm về quyền
con người được thể hiện ở các loại quan niệm như sau:
- Quan niệm thứ nhất, cho rằng quyền con người là đặc quyền tự nhiên.
Trong ý nghĩa ban đầu, thuyết pháp luật tự nhiên ra đời nhằm đáp ứng nhu
cầu tự do của con người; khẳng định quyền con người là tự nhiên, vốn có,
nhằm đối lập, phủ nhận quan niệm quyền con người tự do vương quyền và
thần quyền ban phát, tặng cho quyền tự nhiên.
- Quan niệm thứ hai, xem con người cũng như quyền con người trong
tổng hòa các mối quan hệ xã hội. Quyền con người với tính chất là thuộc tính
bẩm sinh, tự nhiên, không được đặt ra trong xã hội thị tộc khi chưa có sự vi
phạm quyền con người. Chỉ khi xã hội có giai cấp, Nhà nước có sự vi phạm
quyền con người thì vấn đề con người mới được đặt ra trước nhân loại.
Học thuyết Mác - Lênin là một chỉnh thể thống nhất thể hiện những tư
tưởng nhân văn chân chính nhất của loài người, là sự kế thừa một cách biện
chứng những giá trị tinh hoa của con người. C.Mác đã xuất phát từ con người
[27, tr.21].
1.1.2 Khái niệm hoạt động tố tụng hình sự
Trong khoa học luật TTHS đang được chấp nhận khá phổ biến khái
niệm TTHS như sau:
Tố tụng hình sự là cách thức, trình tự tiến hành các hoạt động của
cơ quan THTT, của người THTT, người tham gia tố tụng, của các
cơ quan Nhà nước khác và các tổ chức xã hội để giải quyết vụ án
hình sự theo quy định của pháp luật TTHS. Nói cách khác, tố tụng
hình sự là hoạt động khởi tố, điều tra vụ án hình sự của Cơ quan
điều tra, hoạt động truy tố người phạm tội ra trước Tòa án của Viện
kiểm sát, hoạt động xét xử vụ án hình sự của Tòa án và hoạt động
16
thi hành bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án [57,
tr.786].
Hoạt động TTHS là hoạt động của các chủ thể quan hệ pháp luật TTHS
bao gồm cơ quan THTT và người THTT, cụ thể là hoạt động khởi tố, điều tra
vụ án của Cơ quan điều tra và Điều tra viên, hoạt động truy tố bị can của Viện
kiểm sát và Kiểm sát viên, hoạt động xét xử Tòa án và Thẩm phán, Hội thẩm,
Thư ký tòa án. Tham gia vào quá trình tố tụng hình sự còn những người tham
gia tố tụng khác, họ có thể là người tham gia tố tụng có quyền lợi và nghĩa vụ
pháp lý liên quan đến vụ án hoặc đến quá trình tố tụng như người bị tạm giữ,
bị can, bị cáo, người bị hại, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự, người có
quyền lợi nghĩa vụ liên quan. Họ có thể tham gia tố tụng với tư cách người
bào chữa, người bảo vệ quyền lợi cho đương sự hoặc những người tham gia tố
tụng theo nghĩa vụ hoặc trách nhiệm nghề nghiệp hoặc tham gia tố tụng theo
quy định của pháp luật như người làm chứng, người giám định, người phiên
dịch v.v…
quan điểm khoa học về khái niệm bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật
TTHS đó là:
Sự điều chỉnh đầy đủ về mặt lập pháp, sự thực thi chính xác về mặt
hành pháp và sự đảm bảo tối đa về mặt tư pháp các quy định của
pháp luật tố tụng hình sự để làm cho các quy định đó phù hợp với
các nguyên tắc và các quy phạm tương ứng của pháp luật quốc tế
trong lĩnh vực tư pháp hình sự, được tuân thủ, chấp hành và áp dụng
một cách nghiêm chỉnh, thống nhất và triệt để bởi các cơ quan bảo
vệ pháp luật và Tòa án [5, tr. 224].
Theo đó, bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật TTHS thể hiện
đầy đủ ở các nội dung sau:
18
Copyright: Tài liệu đại học ©