VIEN
• KHOA HOC
• XA HOI
# VIET
• NAM
VIEN NGHIEN CU'U VAN HOA
**************

Sir■BIEN 001 VAN HOATO
■C NGlTOI THAI
OfTAY BAC TRONG THGfl KY001 Mdl
a'

__ V

A'

A

BAO CAO TOM TAT DE TAI CAP BO

Le Hong Ly (Chu bien)
Trircyng Duy Bi'ch
Hoang Cam
Nguyen Th{ Phiro’ng Cham
Phan Phtro'ng Hao
Cam Vui

Ha Noi, 2009



r



f

?

nhieu nam truac day, khu virc nay con ft chiu tac dong cua nhung bien doi
\

r

>

kinh te xa hoi chung nhu cac vung trung tam do thi va dong bang, thi hien
\

r

r

nay cong dong nguai Thai a Tay Bac dang chiu sir tac dong het sue manh
r

r

•

Van de cang co tinh cap thiet han khi ma hang loat cac cong trinh cua
quoc gia va quoc te da va dang dugc thirc hien tai khu vuc nay nhu cac
chuang trinh nuac sach nong thon mien nui cua UNICEF, chuang trinh
trong rung cua to chuc OXFAM, cac chuang trinh 327, 135 cua Chinh phu
r

f

va dac biet la Du an thuy dien San La vai quy mo lan nhat Dong Nam A.
Vai viec thuc hien du an nay, hang van hecta dat se bi ngap, hang chuc
ngan ho dong bao dan toe, trong do chu yeu la nguai Thai se phai di dai de
r

r

'

lay dat cho du an nay va nam trong khu virc anh huang cua Dir an. Mot
cuoc dich chuyen chua tung co cho den thai diem nay se xay ra, tao ra mot
sir bien doi vo cung to lan doi vai nhan dan Tay Bac noi chung va nguai
Thai noi rieng. Nhu vay, no se khong khoi anh huang manh me den dai
song van hoa cua ho. Han the nua, vai toe do phat trien cua dai song hien
nay trong boi canh kinh te thi truang va su hoa nhap quoc te, vai he thong
r

f

dan toe. Van hoa cua nhung toe nguai a Tay Bac Viet Nam cung nhu vay.
Dac biet la trong boi canh dat nuac ta dang di vao nen kinh te thi truang va
su hoa nhap quoc te ngay cang manh me hien nay.
Viec xem xet su bien doi do dien ra nhu the nao? No co anh huang gi
den dai song chinh tri xa hoi cua cac cong dong dan toe a day? No co tac
•>

r

r

r

dong ra sao vao viec phat trien dai song kinh te, xa hoi va dai song tinh
than cua nguai dan? Nhung anh huang tuang tac cua no trong moi quan he
r

r

\

r

toe nguai giua cac dan toe dang sinh song trong khu vuc la mot van de rat
dang quan tam cua nhieu nha nghien cuu cung nhu cac nha quan ly va
hoach dinh chinh sach a nuac ta cung khong it cac nha nghien cuu nuac
ngoai. Mat khac, nhung thay d6i do co vai tro ra sao trong viec giu gin ban
\

f

r

truac va sau chien thang lich su Dien Bien Phu nam 1954, too ra nhung
r

t

bien doi lan cho toe nguai nay
- Tim hieu mot each chung nhat van hoa truyen thong cua nguai Thai
a Tay Bac Viet Nam
- Xem xet nhung bien doi van hoa cua nguai Thai a Tay Bac Viet
Nam, chi ra mot so nguyen nhan cua su bien doi do va nhung van de dat ra
tu su bien doi ay.
___

r

?

y

r

Truac khi di sau vao cac van de tren, chung toi co diem qua mot so
f

\

f


- Bien doi trong nghi le vong dai ngu&i
- Bien doi trong mot so net van hoa nghe thuat
2. Phirong phap nghien cuu
Chung toi se su dung mot so phuang phap chu yeu sau:
•)

>

r

\

- Phan tich, tong hop nguon tu lieu da cong bo: Day la nguon tu lieu
rat quan trong cho de tai nay. Chung toi se tap hap cac van ban chinh sach,
nhimg so lieu tong hap, danh gia tinh hinh kinh te, xa hoi, van hoa cung
f

nhu cac cong trinh nghien cuu co lien quan den noi dung ma chung toi
quan tam, \ky do lam ca sa cho nhung s\r so sanh, tiep noi va di sau han
cua chung toi a de tai nay
- Quan sat tham du: Chung toi da di dien da a mot so ban nguai Thai,
trong do dac biet chu y den cac lang chiu tac dong true tiep cua cong trinh
thuy dien Hoa Binh, San La, nhung khu vuc phat trien du hch nhu Mai


r
Chau.... Cung vai cac tai lieu da cong bo, chung toi true tiep xuong cac dia
r

•

tot nhat cho cong trinh nghien cuu.
3. ©oi tiring va pham vi nghien cuu
Cac tinh Tay Bac ma chung toi lira chQn la dua theo phan bo cua Nha
nuac tren ban do dia ly va khoanh vung thai tiet bao gom: Hoa Binh, San
La, Lai Chau, Dien Bien, Lao Cai, Yen Bai. Tuy nhien, do dieu kien nghien
cuu nen chung toi tap trung chu yeu vao ba tinh San La, Lai Chau, Dien
Bien va Mai Chau (Hoa Binh). Trong so cac tinh nay chung toi chi lua
r
__
f
*
'
chon mot so khu vuc tap trung nguai Thai sinh song dong nhat va co nhieu
sir bi§n d6i nhat de lam diem nghien cuu. Duong nhien se phai co mot cai
nhin chung cua cac dan toe a khu vuc nay qua viec tham khao tai lieu cua
cac cong trinh nghien cuu da cong bo va su khao sat thuc dia tai moi tinh
khi tiin hanh cong trinh. Trong chimg m\rc co the, cong trinh con co su
tham khao nhung tai lieu nghien cuu a Lao Cai, Yen Bai va cac dia phuang
r

khac ngoai khu vuc Tay Bac.
*

Trong cac tinh dugc lua chon tren day, chung toi da tien hanh khao
' * 7
sat dugc trong pham vi mot so dia diem sau:
- Khu vuc nguai Thai a Mai Chau, Hoa Binh
- Khu virc nguai Thai a Thuan Chau, Quynh Nhai, Muang La,
Muang Tac (San La)


x

9

r

5. Phan nam chung toi di vao Lich su toe nguai va dac diem kinh te
r

r

\

\

f

xa hoi cua nguai Thai Tay Bac vai cac van de nguon goc va lich sir toe
r

/

f

nguai, Ban - Muang va cac quan he xa hoi truyen thong Thai Tay Bac,
hoat dong kinh te va quan he sa huu tai san va khong gian van hoa - xa hoi
va kinh te toe nguai Thai sau 1954

5



r

co nhung diem khac biet nhau ve mot so net trong thuc tien dai song van
\

*

\

r

hoa a cac vung khac nhau, song ve dai the thi van hoa truyen thong cua ho
gidng nhau, vi vay, a chuang nay, chung toi dua chu yeu tren van hoa cua
nguai Thai Tring a Muang Tac, San La d i khao sat cac van de sau:
1. Van hod tgc ngud’i Thai lien quan den tin ngud'ng, le hoi
2. Cac nghi le quan trong trong chu ky doi ngiroi
Rieng phan thu ba cua chuang nay: “5. Van hod toe ngir&i Thai lien
quan den mot so sinh hoat van hod ngh$ thuat» chung toi tap hgp tu cac
nguon tu lieu dien da va thu tich khac nhau de thuc hien.

6


Chmmg 3

NHUNG Bl€N D6l CUH VfiN H6A T6 c NGVdl THtil
6 Tftv liftC Vft MdT s6' VftN f>€ OfiT Rfl
•


r

f

r

an hay chuang trinh cua cac to chuc quoc te hay trong nuac. Vi the, a
\

f

•»

r

chuang nay, sau khi diem qua doi net ve boi canh cua sir thay doi, chung
toi se trinh bay dien bien cua sir thay doi do trong khuon kho cac van de da
\
?
neu. Do dieu kien tu lieu va khuon kho cua cong trinh, chung toi se di sau
vao mot so hien tuang cu the nhu ma chay, cuai xin de nguai doc thay
■
>

r

\

r


t

no khong phai la mot le hoi truyen thong bay gia bi bien doi, nhung tu nam
1992 den nay no da dinh hinh thanh mgt ll hoi lan cua ca vung, va quan
trong han la « Ngay hoi » nay chua dung trong do rat nhieu cac hoat dong


y

r

\

r

•>

van hoa truyen thong cua cac dan toe phan nao da dugc bien doi qua viec
dang cai hang nam tu tinh nay sang tinh khac a Tay Bac. Vi vay, chung toi
coi day la mot hien tugng bien doi kha noi troi trong tin nguang, le hoi cua
nguai Thai va cac dan toe a Tay Bac.
l.Nhtrng bwo^c thang tram cua su* thay doi
___

\

•>

r



>V

kip mien xu6i” nen moi anh huang cua chu nghta vo than each mang dien
ra the nao a mien xuoi thi mien nui cung tuang tir. Me tin di doan bi xoa
bo, cac thay cung dugc tuyen truyen, tap huan tu bo nghe nghiep cua minh.
r

f

Cac ban lang buac vao sinh hoat van hoa theo che do mai, mot so sinh
hoat van hoa cong dong bi bo qua nhu cung rung, xen ban, xen muang,
•*
>
*
xen lau no... Cuoc cach mang van hoa a mien xuoi lan den cac ban lang
_

7


8


•

**

'

'

'

Ben c^nh viec phuc hoi cac le hoi truyen thong, thi viec to chuc
7

f

tss

nhung ngay hoi van hoa-the thao Tay Bac dang la mot hien tuang le hoi
r

r t

_

van hoa mai cho thay su bien doi van hoa cua nguai Thai va cac toe nguai
trong khu vuc. Hien tai no da tra thanh mgt nep sinh hoat van hoa dinh ki

f

r

i

f

t

ma den khi gia yeu khong biet nuang t\ra cay nha ai, kho “keu trai chang
r

9

r

\

\

thau”. Va khong co nguai den nhang huang khoi con kho gap nhieu lan cai
r

7

fv

_



nien va tham chi ca thanh men nua. Nguai ta can con trai de thua ke gia
r

9

\

san, noi d5i tong duang, cham soc phan mo to tien va lo huang khoi tren
x

9

ban tha “dam

r

Vi vay nhieu nguai khong muon dong con ma van phai

chiu canh con dan nheo nhoc bai le chi sinh con mot be, toan la gai. Ngay
khi da co mot con trai nguai ta van khong hoan toan yen tam. Hien nay
30% phu nu trong lua tuoi sinh de da dat vong tranh thai. O ban Vang Pheo
mot nua so chi em trong lua tuoi nay da huang ung cuoc van dong, thuc
\

r

f

hien cac bien phap nham han che sinh de. Vi the ben canh nhung gia dinh


*

'

canh nha bo me nuoi de thai bo me de, con cac con gai da di lay chong
\

9

r

cung dung nha con a ria ban, canh nha chong de tha bo me minh.
Noi din gia dinh cua nguai Thai, khong the khong nhac tai cac
chang re. Truac day tuc a re rat pho bien, co tinh chat bat buoc va thuang
keo dai, it ra cung phai vai nam, doi khi hang chuc nam hoac han nua, ca
9

r

f

\

biet co nguai phai a re suot 17 nam trori, khi het han tra ve nha minh thi
con gai d&u long cung buac sang tu6i trang tron. Ngay nay gia dinh lan da
tan ra va thay vao do la gia dinh hat nhan hoac gia dinh hat nhan ma rong.
Quy mo gia dinh cung tra nen nho be han, quan he gia dinh cung thay doi.
Su rang buoc cua nhung tap tuc cu da din dan bi thao bo hoac nai long


toi cho thay : truac day khi nguai phu nu de con dau long phai ve nha me
de de sinh con. De xong mot thang mai don ve nha chong, la le xin re, cung
day thang de xin ong ba to tien. Ngay nay, nhung chuyen do khong con
nua, trai gai dugc tu do yeu duang, viec sinh con cung da co cac ca sa y te
x

chu khong phai de tai nha nhu truac. Tuy da bo di nhieu cai phuc tap,
nhung van giu dugc tuc vong bac deo trao cho con dau do nha trai tang la
khong the thieu. Vong bac hoa, danh thanh hoa van goi la Pac khen xe, mot
doi cho con dau, mot doi cho me vg la b&t buoc phai co.(Theo ong Lo Van
Sanh, ban Xa, Muang Lay)
Bay gia thanh nien thich to chuc “dam cuai mai” vira vui ve vira
gian di. Nhieu thu tuc cu da bi loai bo. D&c biet, nguai Thai co tuc le khi co
x

x

r

dau ve nha chong phai tang lai qua cho cac be tren cua chong, chu yeu la
do vat do chinh ban tay co gai lam ra. Co dau mang cang nhieu do va dep
f

X

thi cang danh gia. Ngay nay tap tuc nay dan gian di rat nhieu. Cac co dau
den dip cuai la ra chg... mua do, vua san lai re. DT nhien no cung phan nao
lam mat di mot net dep truyen thong rat co y nghia. Mot so tap tuc cu cung
dan dugc thay the bang tap tuc mai. Xua kia, nhung “do mung”, lai qua
chu yeu la thuc an theo nghi le, ngay nay thay bang phong bi nhu mien

\

*

r

thuang tiec cua gia dinh va cong dong d6i vai nguai chet. Mat khac, nguai
\

^

r

r

r

xua con sg nhieu thu ma quy do nguai chet di neu khong dugc doi xu tot
•t

\

r

r

\

co the dem lai nhung phien phuc cho nguai song. Ngoai ra van de quan
r

F

len. Cac tuc le cu nay da dugc gian tien di nhieu do nep song va phong tuc
da thay doi.
Xung quanh van de bien doi trong nghi le cuai va tang le cua nguai
Thai co the thay:
1-

Ngoai nhung nghi le bat buoc theo truyen thong giong nhu nguai

Kinh va cac dan toe khac thi dam tang va dam cuai co nhieu thay doi cho
phu hgp vai dai song mai. Thanh nien Thai ngay nay cung bat dau ua
chuong bo au phuc complet cua nam va bg vay dam cua nu. Anh nghe thuat
dam cuai dugc tat ca cac co dau, chu re ua thich. Tai cac thanh pho lan nhu
San La, Dien Bien Phu, Hoa Binh thi dam cuai cua trai gai nguai Thai
khong khac gi nhung dam cuai duai Ha Noi hay Sai Gon cua nguai Kinh.
/v

r

\

Nhung nha hang, ban an, tiec mimg vai cac mon an Au, A va tien mung
trong phong bi cung nhu vay. Ke ca cac dam cuai to chuc tai cac ban nguai

13


Thai hien nay, tuy khong dugc quy mo nhu a cac thanh pho Ion, song sir
thay doi da ro ret.

r

huang cua van hoa mai vao dai song cua nguai Thai nen ho cung bi anh
huang bai cac dan toe khac va quy dinh chung cua xa hoi mai. Chang han
nhu thai gian quan linh cuu trong nha khong qua ba ngay, ma khong con la
9 ngay nhu truac day nua. Cho nen, nhung nghi thuc diln ra trong chin
r

ngay truac day nay phai rut xuong thanh 3 ngay.
4- Nep s6ng van hoa chung, anh huang cua nguai Kinh rat ro ret nhu
iv

t

>

•>

\

f

f

ban to chuc tang le vai cac thanh phan doan the rat day du ca cau cua mot
M

r

f

F

iV

F

uong, thai dp doi vai nguai chet, trang phuc tang le cua nguai trong nha,
nhung nghi thuc, kieng ki... deu da co thay doi theo thai gian.
14


»

r

Tuy nhien mot dieu dang mung la cot loi cua nhung tu tuang nhan
/

w

\

f

y

van cua tang le nguai Thai trang van con dugc bao luu nhu triet ly ve hon
r

r

r

r

Nhu vay, thuc te khao sat cho chung toi thay bao trum len su bien
_

r

\

doi van hoa cua nguai Thai xuat phat tu qua trinh toan cau hoa va hoi
*
r —
nhap vai trong nuac va quoc te. Tuy khong thay nhung anh huang true
tiep, song gian tiep qua cac giai doan lich su cua khu vuc da cho thay
di§u do. Ching han, vai su xam luge cua nguai Phap vao Viet Nam va
dac biet la viec xay dung cu diem Dien Bien Phu, sau do la chien dich
Dien Bien cua chung ta, roi chien th^ng Dien Bien Phu « lung lay nam
chau, chan dong dia cau », bo mat v&n hoa cua nguai Thai Tay Bac da
r

>

•>

'

bien doi manh me. Thai gian xay dung xa hoi chu nghTa a mien Bac va
nhit la tu khi Doi mai thi qua trinh toan cau hoa va hoi nhap dien ra

nguai Thai cung dan dan tir bo nhung sinh hoat tin nguang, le hoi ay, bai
ngay do vua dugc khuyen khich khong nen lam va co lam cung chang may
ai dam du.
Nhung nam Doi mai, cung lai xuat phat tu xu the toan cau hoa va hoi
nhap a cac khia canh sau :
>

>

/

f

- Nhan thuc ve van hoa da thay doi nhieu trong tat ca cac cap, cac
\

/

nganh, da co su cai ma va ma rong cach nhin nhan ve doi tugng nay
nhu mot dong luc cua su phat trien.
- Khi th i giai dung truac trao luu nhat the hoa van hoa, tac dong cua
__

r

\

van hoa phuang Tay, nhat la van hoa My xam nhap o at vao cac
>



iv

'

f

giai toa cho con nguai. Vi the cac tin nguang, le hoi truyen thong
v6n dugc coi la me tin di doan xua nay dugc khoi phuc nhu mot su
can bSng ve tam linh cho con nguai truac sir cang thang cua cuoc
s6ng duang dai. Do la chua ke den van de tri thuc ban dia co vai tro
khong nho trong viec tim ra nhung huang tranh dugc cac tham hoa
ve moi truang song cua hanh tinh xanh cua chung ta ...

16


Chinh vi vay, nhieu tin nguang, le hoi da dugc khong phuc nhu da
trinh bay a dau chuang nay. Tuy nhien, nhung tin nguang, le hoi ay da bien
doi nhieu so vai truyen thong. Chang han lay vi du mot le hoi Xen lau no.
Truac het no bien doi a khong gian the hien cua no khong phai nhu xua
nua, ngay xua day chi la mot sinh hoat nghi le cua thay then va cac con
benh do thay chua khoi. Nghi le hoan toan co tinh chat ca nhan cua mot
>

A

>

A

ddng nguai cu the, anh huang cua van hoa quan chung... Song, a mot
chung muc nhit dinh no lai dap ung dugc su giao luu, quang ba van hoa
truyen thing cua mot cong dong nay vori mot cong dong khac. Han nua,
r

f

y

trong mot thai gian han che, mot khong gian nhat dinh ma nhieu gia tri van
hoa cua mot cong ding nguai dugc pho dien, dugc the hien, day la mot
dilu co lgi cho khong chi cac cong dong dan toe, ma con cho nhung nguai

17


?

f

khac, tham chi khach du lich co co hoi tim hieu dugc cac sac thai van hoa
da dang cua van hoa dan toe Thai a Tay BSc. Vi vay, chung toi chu y dua
r

7

vao chuong nay mot « Ngay van hoa cac dan toe » de thay no vua nhu mot
su bien doi van hoa cua toe nguai Thai, vua nhu mot hien tugng van hoa
mai trong van hoa cua ho a Tay Bac.
Ben canh su bien doi cua cac tin nguang, le hoi con ton tai hay dugc


\

r

ngay nay, toan bo ban Chieng Le da dugc di dai ve thanh pho San La vi
A

cong trinh thuy dien, cho ban cu se la long ho thuy dien San La, nen khong
m*

7

r

r

\

the nao khoi phuc lai dugc le hoi ay nua. Day cung la thuc te a nhieu dia
___

r

r

phuang khac co nguai Thai sinh song trong khu vuc lien quan den du an
thuy dien.
-




y te va nu ho sinh da dirge phan bo tuang ddi day du tren cac ban cua nguai
Thai a Tay B&c, bai so vai mot so toe nguai khac thi nguai Thai song tap
trung han va a nhimg khu vuc co dia hinh thSp, giao thong thuan tien.
Trong viec cuai xin va tang le co le con giu dugc kha nhiSu net
truyln thong, song cung giong nhu nguai Kinh, chu yeu th i hien a cac quy
trinh cua cac nghi thuc, con noi dung cua cac quy trinh ky da thay d6i.
Chang han doi vai dam cuai, cac buoc tu an hoi den to chuc cuai van giu
r

\

f

iv

r

dugc theo nep truyen thong nhung thai gian, le vat, trang phuc, an uong da
■
>

\

r

r

thay doi nhieu. Khong it cac dam cuai da giong nhu cua nguai Kinh, nhat


\

\


nhieu so vai nguai Kinh a mien xuoi hien nay.
r

•>

- Bien doi trong van hoa nghe thuat
Nha san Thai da thay doi can ban v§ kien true, vat lieu, noi that, cau
true, khong gian...song co mot dieu rdt quan trong la nhung quy dinh
x

r

truyen thong nhu gian tha, vi tri cua chu nha, cua khach va cac thanh vien
trong gia dinh ve ca ban van giu dugc.
19


Vai trang phuc va cach mac cua cac nhom tuoi khac nhau cung co su
thay doi nhu da trinh bay a tren, song sir thay doi manh me nhat co the thay


r

nham dan dan khoi phuc lai nhung di san truyen thong, song chac chan se
khong con dugc nhu xua.
r

/

r

?

Mot so xu the cua su bien doi
r

r

Tu tat ca nhung nghien cuu tren day, chung toi xin rut ra mot so xu
th6 biin doi van hoa cua nguai Thai nhu sau :
/

f

9

>

r



***

>

*

quy luat tat yeu cua cuoc song. Tu cac tin nguang, le hoi cong dong den
vong dai moi ca nhan va cac sinh hoat van hoa nghe thuat khac deu chiu su
tac dong cua su thay doi, nhung ban sac van hoa cua ho nhu mot cong dong
rieng van dugc giu gin. Trong qua trinh hoi nhap hien nay, nhieu sac thai
20


van hoa lai dugc khoi phuc lai (nhu nghi det, xoe Thai, nghe thuat am
^

r

7

thuc...) nham phuc vu cho su phat trien kinh te va van hoa, gop phan vao
buc tranh chung nhieu mau sac cua toan dan toe. Khi ma toan cau hoa va
hoi nhap quoc te da len loi vao tung ngo ngach cua cuoc song, thi du chung
r

r

7



sau mot thai gian, van hoa An Do da tra thanh mot bo phan van hoa cua
r

/

\

nuac Anh, tham chi thanh van hoa cua giai cap quyen quy nhu tuc uong tra
r

An Do hien nay da tra thanh nep sinh ho$t van hoa cua nuac Anh. Ngoai
ra, con nhieu net van hoa khac dugc nguai Anh va nguai Tay phuang su
?

r

•>

dung trong dai song cua hg. Chang han nhu am thuc phuang Dong dang
tra thanh mot sinh hoat noi troi va dugc ua chuong tai cac nuac Au-My
nhu nhung nha hang Trung Quoc, Viet Nam, Thai Lan... Xu the phuang
Dong hoa dang dugc pho bien a phuang Tay. Ro rang bien doi van hoa
khong chi xuat phat tu mot phia, ngay ca du phia anh huang la mot nen van
r

\

hoa manh, thi qua qua trinh anh huang cua no den mot nen van hoa khac
den mot luc nao do ban than no cung bi tac dong ngugc lai. Day la mot quy

1954 ket thuc cuoc khang chien chong thuc dan Phap cua toan dan toe.
o

*>

r

Thay doi cang manh me han tu khi dat nuac buac vao cong cuoc Doi mai.
Nhung thay doi do cung the hien theo quy luat chung cua the giai dugc cac

22


nha nghien cuu nhieu the he da chi ra, do la xu huang toan cau hoa va hoi
r

f

\

t

nhap quoc te. Nhimg tri thuc nay deu co the ap dung vao nuac ta, tuy
khong phai la dap khuon va cung nhac, ma phai van dung linh hoat vao
hoan canh thuc te cua Viet Nam, cu the a day ta tMy truang hap van hoa
r

toe nguai Thai a tay Bac Viet Nam.
Nguai Thai la mot toe nguai chiem da so trong so cac dan toe thilu
so a Tay Bac Viet Nam. Ho song chu yeu a cac tinh San La, Dien Bien,

'
r
thanh mot phuang phap canh tac co truyen co gia tri. Nguai Thai song
thanh timg ban quay quan ben nhau theo nhung dong hg va xom gieng than
thiet, giup da va ho trg lan nhau trong cupc song, cung nhau chia nggt se
/

•»

a

r

bui, chong lai thien tai, dich hoa de ton tai va phat trien cho den ngay nay.
'

'

/

9

Tren ban la cac muang gom nhieu ban hap thanh, co mot ca cau to chuc
\

f

\

chat che va ne nep va dugc thu thach qua thai gian chung to su ben vung


gai Thai xinh dep vai nhung bo trang phuc cau ki va chiec khan pieu dac
sac chat van hoa cua nguai Thai da the hien mot sac thai van hoa rieng cua
toe nguai nay.
r

>

r

Song trong dieu kien khac nghiet cua nui rung nhiet dai, giua mot
thien nhien bao la va bi hiem trong khung canh tir nhien hiem tra va xa
f

r

r

cach cua vung nui Tay Bac, nguai Thai cung co nhimg nep song tin
\

r

nguang va phong tuc cua cac dan toe dang ton tai tren manh dat nay. Ho co
vu tru luan rieng cua minh de giai thich the giai bao quanh, ho co cac
phong tuc tap quan, tin nguang, luat tuc, le hoi de xu ly va dap ung cho dai
song xa hoi cua: minh, nham cung co va phat trien trong suot mot thai gian
\

^


\

trong suot cuoc dai tu luc sinh ra cho den khi tra ve vai cat bui. Nhung net
■
\

r

\

van hoa do dong hanh vai cuoc song cua hp, cung hp vui buon, chia se
trong moi luc moi nai. No lam cho hp hanh phuc va sung suang truac
nhimg thanh qua ma hp co dupe, niem vui cua nghi le ngay mua boi thu, su
x

x

r

r

man nguyen cua mot sinh hoat cong dong nham tao ra su gan ket giua cac
thanh vien, niem vui khi gia dinh co them mot thanh vien mai, su se chia,
\

r

f