- 1-
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
PHAN THỊ MINH LÝ
VAI TRÒ CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN
ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI Ở TỈNH
NGHỆ AN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
Chuyên ngành: LL & PPDH Bộ môn Chính trị
Mã số: 60.14.01.11
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Văn Thiện
NGHỆ AN - 2015
- 2-
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin chân thành cảm ơn Trường Đại học Vinh đã tổ chức đào tạo Thạc
sĩ Khoa học giáo dục, chuyên ngành Lý luận và Phương pháp dạy học Bộ môn
Chính trị khóa 21 (2013 - 2015).
Tôi chân thành cảm ơn Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Nghệ An đã tạo mọi điều
kiện thuận lợi để bản thân tham gia tốt khóa học.
Thực hiện đề tài “Vai trò công tác tuyên truyền đối với sự phát triển kinh
tế - xã hội ở tỉnh Nghệ An trong giai đoạn hiện nay” , tôi xin bày tỏ lòng biết ơn
chân thành đến quý thầy cô giáo Khoa Giáo dục Chính trị của Trường Đại học
1.2. Vai trò công tác tuyên truyền đối với sự phát triển kinh tế - xã hội....
33
Kết luận chương 1 ……………………………………………………..
49
Chương 2. Thực trạng công tác tuyên truyền phục vụ phát triển
kinh tế - xã hội ở Nghệ An trong giai đoạn hiện nay
50
2.1. Một số đặc điểm tỉnh Nghệ An ảnh hưởng tới công tác tuyên truyền…..
50
2.2. Việc phát huy vai trò công tác tuyên truyền đối với sự phát triển
64
kinh tế - xã hội ở Nghệ An trong giai đoạn hiện nay …………………
Kết luận chương 2 …………………………………………………….
88
Chương 3. Quan điểm và những giải pháp cơ bản nhằm phát huy
vai trò công tác tuyên truyền đối với sự phát triển kinh tế - xã hội
tỉnh Nghệ An trong giai đoạn hiện nay ………………………………
89
3.1. Quan điểm cơ bản nhằm phát huy vai trò công tác tuyên truyền đối
89
với sự phát triển kinh tế - xã hội ...............................................................
3.2. Những giải pháp cơ bản nhằm phát huy vai trò công tác tuyên
truyền đối với sự phát triển kinh tế - xã hội ở Nghệ An trong giai đoạn
97
hiện nay ...................................................................................................
Kết luận chương 3 …………………………………………………….
109
KẾT LUẬN …………………………………………………………….. 110
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ……………………………. 112
A. MỞ ĐẦU
trình "tự diễn biến" về tư tưởng từ bên trong nội bộ ta, nếu chúng ta suy giảm khả
năng đề kháng, lơi là, mất cảnh giác trên lĩnh vực công tác tư tưởng.
Trong công cuộc đổi mới hiện nay, để đảm bảo cho đường lối, chính sách,
không bị chệch hướng, thì công tác tuyên truyền đóng vai trò quyết định. Bởi
điều đó mới tạo được sự đồng thuận xã hội, góp phần biến chủ trương, đường lối
- 5-
của Đảng thành sức mạnh vật chất của quần chúng để thực hiện thành công các
mục tiêu của công cuộc đổi mới.
Công tác tuyên truyền ở tỉnh Nghệ An trong những năm qua đã đạt được
nhiều thành tích đáng kể, tuy nhiên, vẫn chưa thực sự trở thành động lực cho
sự phát triển, mà còn bộc lộ một số bất cập cả về nội dung và phương pháp,
chưa đáp ứng được yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa - hiện đại
hóa, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, chưa chuyển tải
được hiệu quả các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của
Nhà nước vào đời sống. Vì vậy, việc phát huy vai trò của công tác tuyên truyền
của Đảng vừa là yêu cầu bức thiết trước mắt, vừa có tính cơ bản và lâu dài,
nhằm góp phần phục vụ đắc lực cho việc phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh
trong thời kỳ mới.
Công tác tuyên truyền là một đề tài lớn, được nhiều cơ quan nghiên cứu,
nhiều nhà khoa học, nhiều lãnh đạo đảng và nhà nước quan tâm, cho nên, đã có
rất nhiều công trình nghiên cứu về đề tài này. Trong đó, có những bài viết của
các nhà lãnh đạo Đảng và Nhà nước về công tác tuyên truyền, vận động cách
mạng, về công tác tư tưởng, công tác tuyên giáo, những công trình của các nhà
khoa học về công tác tuyên truyền với tính chất là một chuyên ngành riêng
cũng như đặt chung trong chỉnh thể công tác tư tưởng của Đảng. Các công
trình này đã cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn công tác tư tưởng trong từng thời
kỳ cách mạng; đã khái quát và phân tích về vai trò công tác tuyên truyền đối với sự
nhiên, nghiên cứu về vị trí, vai trò của công tác tuyên truyền trong mối quan hệ
với sự phát triển kinh tế - xã hội tại một địa phương có tính đặc thù như Nghệ
An thì chưa được tác giả nào thực hiện. Những công trình khoa học trên tạo
điều kiện thuận lợi cho tác giả thực hiện nghiên cứu của mình.
Từ những lý do trên, tác giả lựa chọn vấn đề: “Vai trò công tác tuyên
truyền đối với sự phát triển kinh tế - xã hội ở tỉnh Nghệ An trong giai đoạn
hiện nay” làm đề tài luận văn thạc sĩ.
2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn công tác tuyên truyền đối với sự phát
triển kinh tế - xã hội, đề xuất các giải pháp nhằm phát huy hiệu quả vai trò của
công tác tuyên truyền đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Nghệ An.
- 8-
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của công tác tuyên truyền đối với sự
phát triển kinh tế - xã hội.
- Tìm hiểu thực trạng công tác tuyên truyền đối với sự phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Nghệ An.
- Đề xuất những giải pháp phát huy một cách hiệu quả vai trò của công tác
tuyên truyền đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Nghệ An.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là thực trạng công tác tuyên truyền đối
với sự phát triển kinh tế - xã hội trong thời kỳ đổi mới hiện nay, cụ thể tại địa
bàn tỉnh Nghệ An.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Công tác tuyên truyền có phạm vi nghiên cứu rất rộng, trong khuôn khổ
đề tài luận văn thạc sỹ này, tác giả chỉ tập trung nghiên cứu về vai trò của công
tác tuyên truyền đối với sự phát triển kinh tế - xã hội ở tỉnh Nghệ An và những
- 10-
1.1.1. Khái niệm tuyên truyền và công tác tuyên truyền
1.1.1.1. Khái niệm tuyên truyền
Tuyên truyền là khái niệm có nhiều định nghĩa khác nhau, nhưng phần
lớn các định nghĩa đều có những điểm chung nhất định.
Theo Từ điển Tiếng Việt, “tuyên truyền” là “giải thích rộng rãi để thuyết
phục mọi người tán thành, ủng hộ, làm theo” [40, tr.1068].
Theo tiếng La tinh, tuyên truyền (propaganda) là truyền bá, truyền đạt
một quan điểm nào đó.
Chủ tịch Hồ Chí Minh định nghĩa về tuyên truyền như sau: “Tuyên truyền
là đem một việc gì nói cho dân hiểu, dân nhớ, dân theo, dân làm. Nếu không dạt
mục tiêu đó thì tuyên truyền thất bại” [ 21, tr.162-163].
Theo TS Phạm Tất Thắng trong cuốn “Đổi mới công tác tư tưởng, lý luận
phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”, khái niệm Tuyên truyền được
định nghĩa như sau: “Tuyên truyền là các hoạt động nhằm tác động đến suy
nghĩ, tư tưởng của người khác và định hướng hành động của họ theo một
khuynh hướng nhất định. Tuyên truyền là một hoạt động xã hội đặc biệt, nó bao
gồm các thành tố: chủ thể và khách thể (hay đối tượng), mục đích, nội dung,
phương pháp, phương tiện, hình thức và hiệu quả tuyên truyền... Tất cả các yếu
tố trên tác động qua lại lẫn nhau, quy định lẫn nhau và thống nhất biện chứng
với nhau trong một chỉnh thể và hình thành nên hệ thống hoạt động tuyên
truyền. Hệ thống này với tư cách một chỉnh thể, cũng như các yếu tố cấu thành
nó chịu sự tác động và quy định của các nhân tố kinh tế, chính trị, văn hóa, hệ tư
tưởng... của một chế độ xã hội nhất định” [32, tr.30- 31].
Từ các định nghĩa trên, có thể khái quát những đặc điểm chung sau đây về
khái niệm tuyên truyền:
(1) - Tuyên truyền là một hoạt động xã hội đặc biệt. Tuyên truyền bao
niềm tin đó [32, tr.31].
Trong đề tài này, công tác tuyên truyền được quan niệm dưới góc độ vừa
là một khoa học về chính trị, vừa là một hình thái của công tác tư tưởng, do chủ
thể thực hiện là Đảng Cộng sản Việt Nam. Với cách nhìn nhận như vậy, khi xem
- 12-
xét công tác tuyên truyền, cần phải đặt nó trong mối quan hệ với các khái niệm
liên quan khác, là “tư tưởng”, “hệ tư tưởng” và “công tác tư tưởng”.
Tư tưởng là một hiện tượng xã hội, sự hình thành và phát triển của nó do
thực tiễn lịch sử, xã hội quyết định. Theo nghĩa rộng, tư tưởng là một hình thái
của ý thức xã hội được hình thành một cách bền vững, sâu sắc trong tâm trí con
người, có tác dụng lôi cuốn mạnh mẽ, hướng dẫn hành động của con người
trong một thời gian tương đối dài. Tư tưởng hướng hành động đến đích đã vạch
ra. Theo nghĩa hẹp, tư tưởng là một hình thái cụ thể của ý thức xã hội, ý thức cá
nhân, phản ánh tính chất phong phú, đa dạng trong ý thức và định hướng hành
động của con người. Nói đến tư tưởng, có thể là tư tưởng chung của cộng đồng,
của một giai cấp hay của một bộ phận nhỏ của giai cấp. Tư tưởng cũng có thể là
tư tưởng của cá nhân.
Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng thuộc phạm trù hình
thái ý thức xã hội, là sự phản ánh hiện thực trong ý thức, trong đầu óc con
người, là biểu hiện về măt ý thức, nhận thức của con người đối với thế giới xung
quanh. Bất cứ tư tưởng nào cũng đều do chế độ xã hội, điều kiện sinh hoạt vật
chất của con người quyết định. Không thể tìm bản chất và nguồn gốc của tư
tưởng trong bản chất tư tưởng, mà phải tìm trong điều kiện sinh hoạt vật chất
của xã hội, trong tồn tại xã hội mà tư tưởng phản ánh. V.I. Lênin coi tư tưởng là
hình thức cao của nhận thức, là những mục tiêu, chương trình, kế hoạch nhằm
tiếp tục quá trình nhận thức và cải tạo thế giới khách quan.
Tư tưởng còn được hiểu là sự suy nghĩ, là quan điểm và ý nghĩ chung của
quá trình tư tưởng do giai cấp thống trị thực hiện thường chi phối tất cả các lĩnh
vực hoạt động liên quan đến toàn bộ ý thức xã hội: từ giáo dục phổ thông đến
giáo dục đại học, từ cung cấp thông tin đến giáo dục lý luận, từ sáng tác văn học
- nghệ thuật đến bồi dưỡng phẩm chất đạo đức, định hướng giá trị tư tưởng; lối
sống và nhân cách. Tất cả các lĩnh vực đó đều liên quan đến hoạt động tư tưởng
của giai cấp thống trị, song, chỉ có bộ phận nào gắn liền trực tiếp với hoạt động
ấy trên cơ sở hệ tư tưởng, phản ánh lợi ích giai cấp thống trị chủ đạo mới thuộc
- 14-
về công tác tư tưởng... Mọi chính đảng, nhà nước đều tiến hành công tác tư
tưởng, coi đó là hoạt động quan trọng vào bậc nhất; sử dụng mọi thành quả trí
tuệ, văn hóa, mọi phát minh khoa học mới nhất, kể cả những thành tựu công
nghệ tiên tiến nhất để phục vụ công tác tư tưởng.
Các thuật ngữ “công tác tư tưởng, lý luận”, “công tác tư tưởng”, “công tác
lý luận” hầu như chưa được C. Mác và Ph. Ăngghen đề cập đến. Tuy nhiên, các
ông đã đưa ra những luận điểm nổi tiếng liên quan trực tiếp đến công tác tư
tưởng, lý luận, đến nội dung và đặc biệt là vai trò, ý nghĩa của nó, nhất là trong
việc giác ngộ, truyền bá tư tưởng, lý tưởng xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ
nghĩa cho giai cấp công nhân. C. Mác khẳng định: Lý luận cũng sẽ trở thành lực
lượng vật chất một khi nó thâm nhập vào quần chúng. Ph. Ăngghen còn cho
rằng: “Chủ nghĩa cộng sản không phải là một học thuyết, mà là một cuộc vận
động” [26, tr.399]. Như vậy, theo các ông, để nội dung, ý nghĩa của sự tác động
tư tưởng, lý luận đó được thâm nhập vào quần chúng, những người làm cách
mạng phải tiến hành công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động, nghĩa là phải có
đủ cả chủ thể và khách thể của sự tuyên truyền, giáo dục, vận động.
Phát triển học thuyết Mác trong thực tế phong trào cách mạng nước Nga,
V.I. Lênin đã đưa ra quan điểm về nội dung, ý nghĩa công tác tư tưởng, lý luận
một cách cách đầy đủ, toàn diện hơn. Trong tác phẩm Làm gì?, V.I. Lênin viết:
giữa hai công tác này cũng có sự kết hợp lẫn nhau, trong tuyên truyền có cổ
động, trong cổ động có tuyên truyền, mới có thể phát huy cao nhất lợi thế của
từng hình thái.
Từ những phân tích trên, có thể hiểu nội dung công tác tư tưởng như sau:
Công tác tư tưởng là hoạt động có mục đích của một giai cấp, một chính đảng
nhằm xây dựng, xác lập, phát triển và hoàn thiện hệ tư tưởng, là quá trình phổ
biến, truyền bá hệ tư tưởng trong quần chúng, định hướng các giá trị, tạo niềm
tin để thúc đẩy quần chúng hành động vì lợi ích của chủ thể hệ tư tưởng.
Mục tiêu của công tác tư tưởng là hình thành và phát triển hệ tư tưởng,
làm cho hệ tư tưởng đó chiếm vị trí thống trị trong xã hội. Đối với một đảng
cộng sản, mục tiêu của công tác tư tưởng là xác lập hệ tư tưởng xã hội chủ
- 16-
nghĩa, hình thành niềm tin, định hướng giá trị xã hội mới để hướng mọi người
có hành động tích cực, sáng tạo, thực hiện thắng lợi lý tưởng xã hội chủ nghĩa.
Công tác tư tưởng là hoạt động quan trọng hàng đầu của đảng cộng sản để hình
thành và phát triển hệ tư tưởng, hình thành và phát triển cương lĩnh, đường lối,
chính sách trong từng giai đoạn, truyền bá hệ tư tưởng, cương lĩnh, đường lối,
chính sách nhằm xây dựng thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cộng sản, xây
dựng niềm tin, tạo nên sự thống nhất trong Đảng và sự ủng hộ của xã hội.
Ba bộ phận của công tác tư tưởng là công tác lý luận, công tác tuyên
truyền và công tác cổ động vừa có quan hệ chặt chẽ với nhau, vừa có tính độc
lập tương đối do yêu cầu, nhiệm vụ cụ thể của công tác tư tưởng đặt ra. Đề tài
này sẽ đi sâu nghiên cứu về một trong bai bộ phận của công tác tư tưởng, đó là
công tác tuyên truyền.
1.1.2. Đặc điểm của công tác tuyên truyền
Công tác tuyên truyền là một hoạt động đặc thù của công tác tư tưởng,
đối tượng tác động là tư tưởng con người, cho nên nó mang bản chất của công
Xét về nội dung hoạt động, công tác tuyên truyền của Đảng là hoạt động
phổ biến, giải thích một tư tưởng, một chủ trương, một quan điểm, chính sách,
luật pháp... cho đối tượng tuyên truyền, nhằm tác động vào nhận thức của đối
tượng tuyên truyền, hình thành thế giới quan, qua đó, kích thích, cổ vũ đối tượng
hành động theo quan điểm của chủ thể tuyên truyền.
Đối tượng tác động của công tác tuyên truyền là ý thức và hành vi, là
nhận thức, thái độ và hành động của cá nhân, tập thể, tầng lớp, giai cấp... trong
xã hội. Khách thể của công tác tuyên truyền có thể là một cá nhân, một nhóm
nhỏ hay nhóm lớn xã hội. Họ có đặc điểm khác nhau về tư chất, thói quen,
phong tục, tập quán, nên sẽ có thái độ khác nhau trước những nội dung tuyên
truyền. Vì vậy, tác động của tuyên truyền cũng như hiệu quả của nó trước mỗi
khách thể sẽ khác nhau theo sự chi phối của những quy luật tâm lý. Khách thể
có tính độc lập tương đối với tác động của tuyên truyền. Họ có thể chấp nhận
hoặc không chấp nhận yêu cầu tuyên truyền. Điều này đòi hỏi chủ thể tuyên
- 18-
truyền phải nắm chắc đặc điểm của từng khách thể trước khi lựa chọn hình thức
và phương pháp tác động.
Công tác tuyên truyền là hoạt động có tính mục đích rõ rệt. Đặc điểm này
đòi hỏi công tác tuyên truyền bao giờ cũng phải trả lời được các câu hỏi: Tuyên
truyền cho ai? Để làm gì? Phục vụ giai cấp nào? Hiệu quả đến đâu? Tính mục
đích còn quy định việc lựa chọn nội dung, hình thức và phương pháp của hoạt
động tuyên truyền, sao cho khách thể tuyên truyền hiểu và làm theo yêu cầu
tuyên truyền.
Về chủ thể công tác tuyên truyền, đó là các chính đảng, nhà nước, tổ chức
chính trị. Ở Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam là chủ thể của công tác tuyên
truyền nói chung trong xã hội Việt Nam. Đảng Cộng sản Việt Nam lấy chủ
nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng của Đảng,
mục đích là nâng cao nhận thức của đối tượng.
Thực hiện chức năng này, tuyên truyền mang đến cho đối tượng những
thông tin chủ yếu về chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối,
chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, thông tin tình hình thời sự...
Chức năng giáo dục tư tưởng: Đây là chức năng hết sức quan trọng của
công tác tuyên truyền. Tuyên truyền thực hiện nhiệm vụ truyền bá, giáo dục hệ
tư tưởng, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước; nhiệm vụ
chính trị của đất nước và địa phương, làm cho mọi người hiểu sâu sắc, đồng
thuận và quyết tâm thực hiện thắng lợi đường lối, chủ trương, chính sách.
Chức năng giáo dục tư tưởng được thực hiện qua việc giáo dục lý luận và
hình thành tư duy lý luận; giáo dục chính trị tư tưởng và hình thành văn hóa
chính trị; giáo dục thế giới quan và hình thành thế giới quan khoa học; giáo dục
lao động và hình thành thái độ lao động mới; giáo dục kinh tế, hình thành văn
hóa kinh tế; giáo dục đạo đức và lối sống mới; giáo dục tinh thần cảnh giác cách
mạng và hình thành ở đối tượng tuyên truyền khả năng “đề kháng” trước các hệ
tư tưởng thù địch và âm mưu “diễn biến hòa bình” của chủ nghĩa đế quốc.
- 20-
Tuyên truyền góp phần giải quyết vấn đề tư tưởng phát sinh trong nội bộ
Đảng, quần chúng nhân dân, đồng thời, định hướng thái độ, tư tưởng và tạo sự
thống nhất về tư tưởng trong Đảng, trong nhân dân.
Chức năng tổ chức, cổ vũ hành động: Công tác tuyên truyền từ chỗ trang
bị nhận thức đúng đắn, góp phần vận động, thuyết phục quần chúng, tập hợp, tổ
chức họ tham gia vào xây dựng và bảo vệ chế độ.
Chức năng tổ chức, cổ vũ hành động thể hiện thông qua việc hướng dẫn
tập hợp quần chúng tham gia vào các quá trình tư tưởng, tham gia vào giải quyết
nhiệm vụ chính trị, tham gia ủng hộ cái mới, cái tiến bộ, phê phán cái tiêu cực,
lạc hậu trong đời sống xã hội. Cổ vũ khích lệ quần chúng sáng tạo, tích cực, chủ
vận dụng đồng bộ, nhuần nhuyễn các chức năng để đạt hiệu quả tuyên truyền
cao nhất.
1.1.4. Nhiệm vụ của công tác tuyên truyền
Nhiệm vụ của công tác tuyên truyền do nhiệm vụ chính trị của cách mạng
xã hội chủ nghĩa và mục đích tuyên truyền quy định. Trong giai đoạn cách mạng
hiện nay, nhiệm vụ chính trị trọng tâm đặt ra là thực hiện công cuộc đổi mới đất
nước, trong đó, lấy công nghiệp hóa, hiện đại hóa là trọng tâm, xây dựng Đảng
là then chốt, thì công tác tuyên truyền có những nhiệm vụ chủ yếu như sau:
Giải thích và nâng cao nhận thức của các tầng lớp nhân dân về quan
điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Trong giai đoạn
hiện nay, công tác tuyên truyền phải làm cho các tầng lớp nhân dân hiểu sâu sắc
nội dung của công cuộc đổi mới, của con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa
đất nước, của việc tái cơ cấu nền kinh tế để đưa nước ta trở thành nước công
nghiệp theo hướng hiện đại, của việc xây dựng và chỉnh đốn Đảng...
Truyền bá sâu rộng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và
những tinh hoa văn hóa của dân tộc và nhân loại, nhằm nâng cao nhận thức và
góp phần hình thành nhân sinh quan, thế giới quan Mác - Lênin trong toàn xã
hội. Lênin nêu rõ, nhiệm vụ của công tác tuyên truyền và cổ động là làm cho tư
tưởng xã hội chủ nghĩa và ý thức chính trị thấm sâu vào quần chúng vô sản.
- 22-
Giáo dục truyền thống, phẩm chất đạo đức cách mạng, xây dựng đời sống
văn hóa mới và con người mới xã hội chủ nghĩa. Tuyên truyền góp phần vào
nâng cao kiến thức về khoa học, công nghệ mới, tri thức mới của thời đại cho
nhân dân để họ tham gia tốt vào quá trình đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại
hóa đất nước. Đẩy mạnh thông tin đối ngoại phục vụ tiến trình mở rộng và hợp
tác và giao lưu quốc tế.
Hướng dẫn, cổ vũ quần chúng tích cực thực hiện đường lối, chính sách
khi giữ vững nguyên tắc tính đảng, thì cách mạng mới có thể thành công.
Nguyên tắc tính đảng và tính giai cấp trong công tác tuyên truyền biểu
hiện ở những điểm sau:
Thứ nhất, phải đứng vững trên lập trường của giai cấp công nhân, luôn
xuất phát từ thế giới quan Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, từ quan điểm của
Đảng Cộng sản Việt Nam để phân tích, đánh giá, giải thích những vấn đề tư
tưởng, chính trị diễn ra trong nước và trên thế giới. Lênin yêu cầu người tuyên
truyền “mỗi khi đánh giá một sự biến phải trực tiếp và công khai đứng trên quan
điểm của một tập đoàn xã hội nhất định”, có nghĩa là phải công khai đứng trên
lập trường của một giai cấp nhất định.
Thứ hai, luôn quán triệt những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm, chính sách của Đảng, coi
đó là cơ sở khoa học, là nội dung cốt lõi của công tác tuyên truyền. Cùng với
công tác lý luận, công tác cổ động, công tác tuyên truyền phải hướng vào việc
phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tuyên truyền
nhiệt thành cho sự thắng lợi của tư tưởng xã hội chủ nghĩa, đường lối, chính
sách của Đảng. Mỗi hoạt động tuyên truyền phải hàm chứa nội dung tư tưởng
chính trị của Đảng, thấm nhuần sâu sắc thế giới quan Mác - Lênin, tư tưởng Hồ
Chí Minh.
Tính đảng, tính giai cấp không chỉ biểu hiện trong mục đích và nội dung
tuyên truyền, mà còn trong cả mặt tổ chức. Điều này đòi hỏi công tác tuyên
truyền phải trở thành một bộ phận khăng khít trong công tác tư tưởng và trong
- 24-
toàn bộ sự nghiệp cách mạng của Đảng và do đó, phải đặt dưới sự lãnh đạo của
Đảng.
Đảng lãnh đạo chặt chẽ các tổ chức làm công tác tuyên truyền và các khâu
trong hoạt động tuyên truyền. Tất cả những người công tác trong lĩnh vực tuyên
truyền dù là đảng viên hay chưa đảng viên đều phải có “tinh thần phụ trách vô
tư tưởng lạc hậu, phản tiến bộ cản trở sự phát triển của xã hội, cản trở việc thực
hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
1.1.5.3. Tính phổ thông, đại chúng
Cách mạng xã hội chủ nghĩa là sự nghiệp của nhân dân, do nhân dân thực
hiện vì lợi ích của nhân dân, đối tượng công tác tuyên truyền hướng tới phải là
đông đảo quần chúng nhân dân. Chính vì vậy, công tác tuyên truyền phải mang
tính phổ thông, đại chúng.
Nguyên tắc tính phổ thông, đại chúng của công tác tuyên truyền bắt
nguồn từ các quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về
vai trò của quần chúng nhân dân trong cách mạng xã hội chủ nghĩa và về công
tác tuyên truyền như một bộ phận của sự nghiệp đó.
Nguyên tắc tính phổ thông, đại chúng có những biểu hiện như sau:
Thứ nhất, xác định đối tượng tuyên truyền, mục đích tuyên truyền, nhiệm
vụ, chức năng của công tác tuyên truyền phải hướng đến đại chúng, gắn với lợi
ích của quần chúng nhân dân.
Thứ hai, nội dung tuyên truyền phải đáp ứng và xuất phát từ nhu cầu lợi
ích, nguyện vọng của nhân dân; phải kết hợp chặt chẽ giữa yêu cầu chủ quan của
nhiệm vụ tuyên truyền đặt ra với lợi ích, nguyện vọng của người được tuyên
truyền. Chủ đề trung tâm, cốt lõi của công tác tuyên truyền cách mạng là độc lập
dân tộc và chủ nghĩa xã hội - nhu cầu, lợi ích cơ bản của nhân dân lao động. Hồ
Chí Minh trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” đã căn dặn cán bộ, đảng viên
rằng: “Phải học cách nói của quần chúng. Chớ nói như cách giảng sách. Mỗi tư
tưởng, mỗi câu nói, mỗi chữ viết, phải tỏ rõ cái tư tưởng và lòng ước ao của
quần chúng” [21, tr.306].