Tên đề tài:
Một số biện pháp giúp học sinh lớp 12 nắm vững trọng âm từ trong
Tiếng Anh

Giáo viên: Dương Thị Bích Ngọc

1


MỤC LỤC
PHẦN 1. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Cơ sở khoa học của vấn đề nghiên cứu
1. Cơ sở lý luận
2. Cơ sở thực tiễn
II. Mục đích sáng kiến kinh nghiệm
III. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
IV. Kế hoạch nghiên cứu
PHẦN 2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
I. Nội dung lý luận
1. Trọng âm là gì?
2. Vì sao cần nắm vững trọng âm?
3. Học trọng âm như thế nào?
II. Thực trạng vấn đề nghiên cứu
1. Khảo sát thứ nhất
2. Khảo sát thứ hai
III. Những biện pháp đã thực hiện
1. Trong các giờ học Tiếng Anh
2. Trong buổi ngoại khoá Tiếng Anh
IV. Kết quả thực hiện có so sánh đối chứng
PHẦN 3. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
I. Những đánh giá cơ bản về sáng kiến kinh nghiệm

Nội dung về trọng âm Tiếng Anh chỉ được giới thiệu ở phần Language
focus của các bài là Unit 3, Unit 4 và Unit 5 lớp 12. Học sinh chỉ được

3


nghe băng về cách đọc trọng âm một số từ và sau đó nhắc lại. Tuy nhiên,
trong các bài kiểm tra và các đề thi tốt nghiệp THPT hoặc thi tuyển sinh
vào đại học, cao đẳng lại thường có phần câu hỏi về trọng âm. Qua tìm
hiểu kết quả các bài kiểm tra của học sinh, tôi nhận thấy học sinh thường
không làm đúng các câu hỏi thuộc phần kiến thức về trọng âm. Ngoài ra
tôi cũng nhận thấy hầu hết học sinh khi nói Tiếng Anh đều không chú ý
đến trọng âm của các từ mà chỉ nói một cách đều đều, điều này làm giảm
đi hiệu quả của việc sử dụng Tiếng Anh.

II.

MỤC ĐÍCH CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
Từ các cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn nêu trên, tôi đã quyết định thực

hiện đề tài có tên gọi “ Một số biện pháp giúp học sinh lớp 12 nắm vững
trọng âm từ trong Tiếng Anh”. Mục đích của đề tài này là:
- Thứ nhất, làm cho học sinh nhận thức được tầm quan trọng của việc sử
dụng đúng trọng âm Tiếng Anh, từ đó giúp các em có ý thức về trọng
âm trong việc rèn luyện kỹ năng giao tiếp của mình.
- Thứ hai, giúp học sinh nói Tiếng Anh một cách chính xác, đảm bảo
chuẩn kiến thức môn học, qua đó giúp học sinh giải quyết được phần
câu hỏi về kiến thức trọng âm trong các bài kiểm tra hoặc các bài thi tốt
ngiệp và đại học.
- Thứ ba, đề tài này có thể giúp giáo viên dạy ngoại ngữ có thêm một vài

1. Trọng âm là gì?
Theo Peter Roach trong “ English phonetics and phonology”, trọng âm

của một từ là âm được phát âm nổi bật hơn so với các âm còn lại. Âm có
trọng âm có ít nhất bốn đặc điểm khác biệt sau:
- có âm lượng ( loudness) lớn hơn các âm còn lại,
- có trường độ( length ) dài hơn các âm còn lại,
- có cao độ ( pitch ) cao hơn các âm còn lại,
- nguyên âm của âm có trọng âm có đặc điểm ( quality ) khác với đặc
điểm của các nguyên âm còn lại trong cùng một từ.
Thông thường bốn yếu tố trên thường xuất hiện cùng nhau trong một
âm có trọng âm. Tuy nhiên, đôi khi chỉ một hoặc hai yếu tố cũng làm nên
trọng âm của một từ. Các yếu tố trên có tầm quan trọng không giống nhau,
trong đó cao độ và trường độ là hai yếu tố quan trọng nhất, giúp người
nghe dễ dàng nhận ra trọng âm của một từ. Âm có trọng âm được đọc nhấn
hơn các âm khác khoảng nửa âm và đọc gần như âm kéo dài.

5


2. Vì sao cần nắm vững trọng âm?
Trọng âm là một bộ phận cấu thành nên Tiếng Anh. Việc nắm vững
trọng âm giúp người học tiến gần hơn tới khả năng sử dụng Tiếng Anh
một cách lưu loát, giúp cho quá trình giao tiếp diễn ra một cách tự nhiên
hơn, tránh được những hiểu lầm và sai sót trong giao tiếp.
Ngoài ra, với học sinh trung học phổ thông, việc thành thạo trong phát
âm đúng trọng âm còn giúp các em làm đúng các câu hỏi về kiến thức
trọng âm trong các bài kiểm tra, bài thi học kì, thi tốt nghiệp hoặc thi đại
học.
3. Học trọng âm như thế nào?

của từ.
Đặc biệt là có một số giáo viên chưa nhận thức được tầm quan trọng của
việc phát âm đúng trọng âm Tiếng Anh trong giao tiếp nên chưa chú trọng
đến việc rèn luyện để nói cho đúng trọng âm.
Trước khi thực hiện đề tài, tôi đã thực hiện 2 khảo sát về sự hiểu biết về
trọng âm của học sinh và thực trạng dạy học phần trọng âm.
1. Khảo sát thứ nhất: khảo sát về khả năng sử dụng trọng âm Tiếng Anh
của học sinh lớp 12A8 của trường THPT Chuyên Vĩnh Phúc Tôi đã phát cho
mỗi học sinh một phiếu gồm 5 câu hỏi về trọng âm Tiếng Anh và yêu cầu các
em làm trong vòng 5 phút. Các từ trong phiếu được chọn từ unit 1 chương
trình Tiếng Anh lớp 12 khi học sinh vừa học xong bài này. Phiếu câu hỏi có
nội dung như sau:

Choose the word whose stress pattern is different from that of the rest.
1. A. caring

B. secure

C. willing

D. project

2. A. family

B. active

C. discuss

D. happy


Lớp

Sĩ số Đúng 5 Đúng 4 Đúng 3 Đúng 2 Đúng 1 Sai

12A8 31

câu

câu

câu

câu

câu

5câu

11hs

6hs

5hs

4hs

2hs

3hs


nhóm: nhóm một gồm các biện pháp được thực hiện trong các giờ dạy Tiếng
Anh theo phân phối chương trình và nhóm hai gồm các biện pháp được thực
hiện trong giờ ngoại khoá Tiếng Anh.

8


III.

NHỮNG BIỆN PHÁP ĐÃ THỰC HIỆN:

1. Trong các giờ học Tiếng Anh :
a. Biện pháp 1:
Khi dạy từ mới tôi luôn chú trọng đến trọng âm của các từ bằng cách
sử dụng dấu nhấn trọng âm cho các từ mới đó và yêu cầu học sinh phải ghi
cả phần đó vào vở. Khi cho học sinh đọc từ, tôi cũng chú ý sửa cho học
sinh nếu thấy các em đọc chưa đúng trọng âm bằng cách phát âm lại chính
xác từ bị các em đọc sai và yêu cầu các em đọc lại cho đúng.
b. Biện pháp 2:
Khi sử dụng Tiếng Anh, tôi luôn chú ý nói đúng trọng âm và ngữ điệu để
hướng và tạo cho học sinh thói quen nghe một cách chính xác. Để làm
được điều này, tôi luôn phải tự rèn luyện kĩ năng nói của mình sao cho thật
chuẩn bằng nhiều cách như: nghe và luyện theo băng, sử dụng từ điển để
tra những từ mình chưa chắc chắn, nghe các chương trình phát bằng Tiếng
Anh trên truyền hình hoặc radio,…
c. Biện pháp 3:
Đây là biện pháp được sử dụng trong các tiết Language focus của Unit
3, Unit 4 và Unit 5. Do thời gian dành cho phần stress trong mỗi tiết
Language Focus chỉ từ 10 dến 15 phút nên chỉ đủ thời gian cho học sinh
nghe băng và lặp lại cách phát âm của các từ. Giáo viên không có thời gian

đúng và phát âm chính xác trọng âm của các từ đó sẽ nhận được một phiếu
điểm thưởng. Phiếu này dùng để cộng điểm cho học sinh vào các bài kiểm
tra 15 phút, 1 tiết hay kiểm tra học kì theo tỉ lệ:
+ 2 phiếu = 1 điểm bài kiểm tra 15 phút.
+ 4 phiếu = 1 điểm bài kiểm tra 45 phút.
+ 6 phiếu = 1 điểm bài kiểm tra học kì.

10


Biện pháp này được thực hiện trong các giờ dạy của 16 đơn vị bài học
và các bài Consolidation. Như vậy sau mỗi tiết học, học sinh sẽ nắm được
trọng âm của 8 từ và sau 112 tiết học của 16 đơn vị bài học và 4 bài
Consolidation, học sinh đã được luyện tập trọng âm với 928 từ.
Khi tôi thực hiện biện pháp này, tôi nhận thấy học sinh muốn trả lời
đúng và đọc đúng thì sẽ phải chú ý lắng nghe hơn. Đồng thời phiếu điểm
thưởng có tác dụng kích thích học sinh chú ý học tập, hăng hái xung phong để
được trả lời câu hỏi. Ngoài ra nó cũng giúp học sinh cải thiện điểm số của
mình một cách chính đáng và giúp giáo viên đánh giá học sinh một cách
chính xác hơn.
Bên cạnh những biện pháp thực hiện trong các giờ dạy chính khoá, tôi còn
tiến hành một số hoạt động trong buổi sinh hoạt ngoại khoá Tiếng Anh.

2. Trong buổi ngoại khoá Tiếng Anh:
Để giúp học sinh dễ dàng ghi nhớ và khắc sâu hơn kiến thức về trọng
âm Tiếng Anh, tôi đã tổ chức một buổi sinh hoạt ngoại khoá cho học sinh
lớp 12A8 ( lớp được thực hiện đề tài )với chủ đề “ English and Stress”.
Buổi sinh hoạt này được thực hiện vào cuối học kì 1, khi học sinh vừa
kiểm tra học kì xong. Buổi ngoại khoá được tổ chức như sau:
a. Chuẩn bị:

+ Cho các đội bốc thăm số thứ tự chơi. Bốn đội đứng xếp hàng, lần
lượt mỗi đội cử một thành viên tiến lên tham gia trò chơi.
+ Thành viên của đội chơi đầu tiên đọc một từ có 2 âm tiết trở lên
và thành viên các đội còn lại nhanh chóng chạy đến ngồi vào ghế có số
tương ứng với vị trí trọng âm của từ đó. Người đọc từ và đọc đúng trọng
âm của từ đó và người ngồi đúng ghế sẽ được rời khỏi hàng.
+ Thành viên của đội có số thứ tự tiếp theo lại đọc một từ khác và
thành viên các đội còn lại tiếp tục tìm đúng ghế để ngồi.

12


+ Trò chơi tiếp tục cho đến khi đội có tất cả các thành viên được ra
khỏi hàng sớm nhất sẽ trở thành đội chiến thắng và được nhận phần
thưởng.
Kết thúc trò chơi, tôi phát cho học sinh handout có một số quy tắc đơn giản
và dễ nhớ về trọng âm để học sinh về nhà đọc thêm.
Nội dung của handout như sau:
MỘT SỐ QUY TẮC VỀ TRỌNG ÂM TIẾNG ANH
1. Với từ có 2 âm tiết:
- Trước tiên hãy xác định từ loại và nhớ rằng hầu hết tính từ và danh từ nhấn
trọng âm ở âm thứ nhất còn động từ nhấn ở âm thứ hai.
Ví dụ: MUsic, CENtral, comPOSE, preFER
- Tuy nhiên, nếu động từ kết thúc bằng một trong các âm /∂ /, / i/ hoặc /∂u/ thì
nhấn ở âm thứ nhất.
Ví dụ: ENter, FInish, FOllow
- Chú ý các cặp danh từ và động từ như:
Verb: preSENT, exPORT
Noun: PREsent, EXport
2. Với từ có 3 âm tiết:

c. Chú ý: khi tra từ cần tra luôn cả cách phát âm và trọng âm vì các quy tắc
vẫn có ngoại lệ và cần phải học thuộc lòng đồng thời luyện tập thường
xuyên..
Ví dụ: aRITHmetic, NAturalize, eleMENtary, TElevision,…
c. Nhận xét:
Qua buổi ngoại khóa tôi nhận thấy học sinh rất có ý thức chuẩn bị nội
dung được giao và hầu hết các nội dung đều chính xác, giáo viên không cần
sửa nhiều. Ở phần bài tập, các em giải quyết tương đối tốt chứng tỏ các em đã

14


lĩnh hội được phần lý thuyết. Ở phần trò chơi, các em tham gia rất hào hứng
và luôn tìm đúng ghế một cách nhanh chóng.
IV. KẾT QUẢ THỰC HIỆN CÓ SO SÁNH ĐỐI CHỨNG:
Để đánh giá kết quả của quá trình thực hiện đề tài và có sự so sánh, tôi
đã tiến hành kiểm tra khả năng tìm trọng âm và phát âm đúng vào giờ ôn
tập cuối học kì 1 ở lớp: 12A8 ( lớp được thực hiện đề tài )
Kết quả được thống kê ở bảng sau:
Lớp

Sĩ số Đúng 5 Đúng 4 Đúng 3 Đúng 2 Đúng 1 Sai

12A8 31

câu

câu

câu


Kết quả cho thấy số học sinh làm đúng cả năm câu hoặc bốn câu ở lớp
12A8 đã tăng lên rất nhiều .Khi được gọi đọc, học sinh lớp 12A8 hầu hết đọc
đúng những câu các em đã làm đúng, điều này chứng tỏ các em không chỉ
nắm được lý thuyết mà còn có khả năng thực hành tốt.

PHẦN 3. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
I. NHỮNG ĐÁNH GIÁ CƠ BẢN VÈ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
Theo đánh giá chủ quan của người thực hiện đề tài thì sáng kiến kinh
nghiệm này đã đạt được những tiêu chí sau:
- Về nội dung: đề tài đã tập trung nghiên cứu và thực hiện gắn với một
trong những yêu cầu đổi mới hiện nay, đó là đổi mới nội dung, phương
pháp giảng dạy bộ môn và phương pháp kiểm tra đánh giá. Những đổi
mới này phù hợp với yêu cầu đổi mới của ngành và đáp ứng được yêu
cầu của thực tế là học để thực hành và học để thi.

15


- Về ý nghĩa: đề tài được thực hiện thành công đã tạo nên một hướng
mới trong công tác giảng dạy ngoại ngữ nói chung và trong việc dạy
trọng âm nói riêng. Đó là các nguyên tắc trong dạy và học ngoại ngữ:
học phải gắn liền với thực hành, học là phải luyện tập thường xuyên và
học phải gắn với vui chơi mới có hiệu quả.
- Về hiệu quả: Quá trình thực hiện đề tài cho thấy đề tài đã thu được kết
quả khá cao và bền vững. Giáo viên có thể thực hiện một cách tương
đối dễ dàng, không tốn nhiều công sức và thời gian. Đề tài này có thể
áp dụng để thực hiện với nhiều đối tượng học sinh khác nhau và ở
những trường khác nhau.
Tuy nhiên, đề tài này có thể không tránh khỏi những thiếu sót trong quá

6. Anh ngữ thực hành phát âm và nói Tiếng Anh chuẩn - Nguyễn Hữu
Quyền – NXB Mũi Cà Mau.
7. Pronounce it perfectly in English - Luyện kỹ năng phát âm Tiếng AnhAnh Dũng- Thu Thảo ( Dịch và chú giải

Vĩnh Phúc, 2 tháng 1 năm 2012
Tác giả
Dương Thị Bích Ngọc

17


18