Mở Đầu
1, Lý do chọn đề tài
Ngày nay đất nước ta đang trên con đường đổi mới công nghiệp hóa, hiện đại
hóa gắn liền với ba mục tiêu: dân giàu nước mạnh - xã hội công bằng - dân chủ văn
minh thì giáo dục được xem là “cánh cửa của tương lai” đóng vai trò hết sức quan
trọng trong việc phát triển đất nước và trở thành tiềm lực phát triển của một quốc
gia. Để đáp ứng yêu cầu đó, giáo dục Việt Nam không ngừng đổi mới toàn diện từ
chương trình, SGK, PPDH, đặc biệt đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập là
một yêu cầu bức thiết để đạo tạo ra những con người năng động, thông minh, biết
làm chủ tình thế. Nghị quyết trung ương II khóa VIII nhấn mạnh: “đổi mới phương
pháp giáo dục và đạo tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp
tư duy sáng tạo của người học, từng bước áp dụng phương pháp tiên tiến và
phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học, đảm bảo điều kiện và thời gian tự
học”. Là môn học ở trường phổ thông, môn Lịch sử cũng cần phải đổi mới theo
hướng phát huy tính tích cực của học sinh, và việc vận dụng một số phương pháp
và kỹ thuật dạy học hiện đại để kiểm tra, đánh giá thường xuyên kết quả học tập
của học sinh ở trường THPT là một trong những hướng tích cực, đóng góp lớn vào
việc đổi mới phương pháp kiểm tra.
Xu thế hội nhập hóa, toàn cầu hóa thế giới là một xu thế tất yếu mà tất cả các
quốc gia phải tuân theo quy luật phát triển chung của nhân loại. Vì vậy, Việt Nam là
một quốc gia đang phát triển năng động, cũng không nằm ngoại lệ trong vòng quay
đó. Trước tình hình mới, đặt ra yêu cầu cho giáo dục nước nhà những thách thức
nhất định, đặc biệt trong đó là phải bắt nhịp với xu thế phát triển chung của nhân
loại và giáo dục thế giới, trong đó yêu cầu đổi mới phương pháp kiểm tra, đanh giá
qua vận dụng một số phương pháp và kỹ thuật dạy học hiện đại trở nên “nóng
bỏng” và bức thiết hơn bao giờ hết. Gắn đổi mới Kiểm tra, đánh giá vào PPDH là
một PPDH hiện đại to lớn, thì “công cụ” thực hiện sẽ là một số phương pháp và kỹ
1


thuật dạy học hiện đại trợ giúp cho quá trình dạy học để được mục tiêu cơ bản của

được kết quả học tập của học sinh qua từng bài học. Chính vì vậy, việc vận dụng
một số phương pháp và kỹ thuật dạy học hiện đại trong giai đoạn lịch sử này là để
xây dựng và hình thành một quan điểm, một phương pháp dạy học hoàn toàn mới
là phương pháp dạy học phải gắn chặt và hợp nhất với kiểm tra đánh giá để hình
thành phương pháp dạy học kiểm tra đánh giá .
Từ những lí do trên, chúng tôi mạnh dạn chọn vấn đề: Vận dụng một số
phương pháp và kỹ thuật dạy học hiện đại để kiểm tra đánh giá thường xuyên
kết quả học tập lịch sử của học sinh ở trường THPT, qua giai đoạn lịch sử Việt
Nam từ 1930 – 1945 lớp 12 chương trình chuẩn làm đề tài nghiên cứu.
2, Lịch sử vấn đề
Vận dụng một số phương pháp và kỹ thuật dạy học hiện đại để đánh giá
thường xuyên kết quả học tập lịch sử của học sinh ở trường THPT là một vấn đề
khá mới. Cho nên, đã có nhiều nhà nghiên cứu quan tâm và chú ý đến vấn đề với
nhiều công trình đề cập tới:
Cuốn “Những vấn đề cơ bản của giáo dục học hiện đại”, NXB Giáo dục
(1998), tác giả Thái Duy Tuyên đã đề cập tới những vấn đề chung của lí luận dạy học
hiện đại từ cơ sở triết học của giáo dục đến các đối tượng, mô hình giáo dục, phương
pháp tiếp cận giá trị, một số vấn đề mới trong lí luận dạy học cung cấp cái nhìn toàn diện
hơn những vấn đề lí luận dạy học hiện đại trong hoàn cảnh đất nước, thế giới có nhiều
biến đổi lớn lao, đồng thời cũng đưa ra nhận thức về mục đích và nhiệm vụ dạy học trong
điều kiện xã hội mới.
Cuốn “Dạy học hiện đại – lí luận, biện pháp, kĩ thuật” của tác giả Đặng
Thành Hưng, NXB ĐHQG Hà Nội (2002) đề cập khái lược về kĩ thuật vi mô và
trình bày một số kĩ thuật dạy học có thể vận dụng trong thực tiễn như kĩ thuật ghép

3


nhóm, kĩ thuật dạy học theo nhóm nhỏ,.... Theo quan niệm của tác giả, học tập hợp
tác cũng được coi là một kĩ thuật dạy học.

thuật, lí thuyết học tập và lí thuyết giáo dục... các tác giả đã đưa ra rất nhiều
phương pháp, kĩ thuật dạy học hiện đại có thể vận dụng trong dạy học một cách
linh hoạt như: dạy học dự án, kĩ thuật bể cá, kĩ thuật tia chớp, sơ đồ tư duy,...
Luận án Tiến sĩ “Tổ chức, hướng dẫn ôn tập trong dạy học lịch sử ở
trường THPT (vận dụng qua dạy học lịch sử lớp 10, chương trình chuẩn)” của
tác giả Hoàng Thanh Tú, ĐHSP Hà Nội (2011) có vận dụng phương pháp dạy học
theo dự án vào dạy học bài ôn tập, sơ kết tổng kết . Tác giả nhận định việc thiết kế
dự án học tập khả thi, phù hợp điều kiện dạy học khi tiến hành bài ôn tập, sơ kết,
tổng kết là một biện pháp tổ chức hướng dẫn ôn tập trong dạy học lịch sử ở trường
THPT
Theo quan niệm của các tác giả trong cuốn sách Phương pháp và kỹ thuật
dạy học tích cực trong các trường học có nhấn mạnh: nói đến phương pháp dạy
học, người ta thường sử dụng những thuật ngữ khác nhau: phương pháp dạy học
mới, phương pháp dạy học lấy người học làm trung tâm, phương pháp dạy học
hiện đại, phương pháp dạy học tích cực…Mặc dù sắc thái của các thuật ngữ khác
nhau, nhưng tất cả đều chung một bản chất. Khi nói phương pháp dạy học mới,
người ta thường muốn nhất mạnh tới phương pháp dạy học mới khác với phương
pháp dạy truyền thống; khi nói phương pháp dạy học hiện đại, người ta vừa muốn
nhấn mạnh phương pháp dạy học mới vừa muốn nhấn mạnh việc sử dụng các
phương tiện dạy học hiện đại.
Trong cuốn Tài liệu tập huấn chuyên môn của bộ giáo dục và đạo tạo phát
hành, trong đó có nêu kỹ thuật dạy học là những biện pháp, cách thức hành động
của giáo viên trong các tình huống huống hoạt động nhỏ nhằm thực hiện và điều
5


khiển quá trình dạy học. Các ký thuật dạy chưa phải là các PPDH độc lập mà là
thành phần của PPDH. Từ đây, các tác giả đưa ra một số KTDH như: Kỹ thuật khăn
trải bàn, kỹ thuật mảnh ghép, kỹ thuật chia nhóm, kỹ thuật trình bày 1 phút,... Đặc
biệt, cuốn sách còn mạnh dạn đề xuất một quan điểm dạy học hoàn toàn mới đó là

- Tìm hiểu các tài liều tâm lý học, giáo dục học và giáo dục lịch sử đề cập đến các
phướng pháp và kỹ thuật dạy học hiện đại.
- Điều tra thực tiễn việc vận dụng một số phương pháp và kỹ thuật dạy học hiện đại
ở trường THPT hiện nay.
- Xác định một số phương pháp và kỹ dạy học hiện đại để đánh giá thường xuyên
kết quả học tập lịch sử phù hợp với phần lịch sử Việt Nam từ 1930 – 1945 lớp 12
chương trình chuẩn.
- Khai thác nội dung chương trình SGK lịch sử lớp 12 phần lịch sử Việt Nam giai
đoạn từ 1930 – 1945.
5, Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1, Phương pháp luận
Cơ sở phương pháp luận của đề tài là quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lê nin,
tư tưởng Hồ CHí Minh, quan điểm đường lối của Đảng, Nhà nước về giáo dục và
đổi mới PPDH.
5.2, Phương pháp nghiên cứu
- Nghiên cứu lý luận qua các tài liệu tâm lý học, giáo dục học, giáo dục lịch sử và
các tài liệu có liên quan.

7


- Nghiên cứu nội dung chương trình SGK lịch sử lớp 12 THPT, đặc biệt phần lịch
sử Việt Nam giai đoạn từ 1930 – 1945 chương trình chuẩn để xác định những kiến
thức cơ bản có thể vận dụng một số phương pháp và kỹ thuật dạy học hiện đại để
đánh giá thương xuyên kết quả học tập lịch sử của học sinh, góp phần đổi mới dạy
học lịch sử ở trường THPT.
- Nghiên cứu thực tiễn: tiến hành điều tra, khảo sát thực trạng việc vận dụng một số
một số phương pháp và kỹ thuật dạy học hiện đại để đánh giá thương xuyên kết quả
học tập lịch sử của học sinh ở trường THPT hiện nay.
6, Ý nghĩa của đề tài

9


Chương 1, Vận dụng một số phương pháp và kỹ thuật dạy học hiện đại để đánh
giá thường xuyên kết quả học tập lịch sử của học sinh ở trường THPT – Lý luận
& thực tiễn.
1.1. Cơ sở lý luận
1.1.1. Quan niệm về phương pháp và kỹ thuật dạy học hiện đại
*Quan niệm về phương pháp dạy học hiện đại
Phương pháp theo tiếng Hi-lạp là Methodos, có nghĩa là con đường, cách
thức hoạt động nhằm đạt được mục đích. Theo Heghen nhìn nhận dưới góc độ triết
học “Phương pháp là ý thức về hình thức của sự tự vận động bên trong của nội
dung”. Định nghĩa này chứa đựng nội hàm sâu sắc. Phương pháp hiểu theo nghĩa
chung nhất là cách thức đạt mục tiêu, là hoạt động được sắp xếp theo một trật tự
nhất định. Phương pháp riêng cho từng lĩnh vực.
Theo Thái Duy Tuyên tác giả của cuốn sách Phương pháp dạy học truyền
thống và đổi mới có nêu: Phương pháp dạy học là một trong những yếu tố quan
trọng nhất của quá trình dạy học . Cùng một nội dung như nhau nhưng bài học có
để lại những dấu ấn đậm trong tâm hồn các em hay không, có làm cho các em yêu
thích những vấn đề đã học và biết vận dụng chúng một cách năng động, sánh tạo để
giải quyết các vấn đề búc xúc của cuộc sống hay không là tuy thuộc ở phương pháp
của người thầy.
Phương pháp dạy học là tổ hợp các cách thức hoạt động, tương tác giữ thầy
và trò trong quá trình dạy học nhằm đạt được mục đích dạy học. Theo tác giả
phương pháp dạy học có ba hướng đổi mới: một là; phát huy năng lực nội sinh, hai
là; điều khiến các mối quan hệ thầy trò, ba là; đưa công nghệ hiện đại vào nhà
trường. Và kết luận cuối cùng của tác giả nêu ra quan niệm về dạy học theo các
PPDH hiện đại là; Các hệ thống phương pháp này còn tương đối mới ở Việt Nam
10



dạng hoạt động độc lập của học sinh và cách thức điều khiển quá trình nhận thức
của thầy giáo.
*Kỹ thuật dạy học hiện đại
Từ điển tiếng Việt có định nghĩa kĩ thuật là tổng thể nói chung nhiều phương
pháp, phương thức sử dụng trong một lĩnh vực hoạt động nào đó của con người.
Theo cuốn sách Dạy học hiện đại lý luận, thực tiễn, biện pháp và phương
pháp dạy học cụ thể được thiết kế và tiến hành trong quá trình dạy học trên lớp,
ngoài lớp, trong học trình các môn học và ngoài môn học.
Và trong cuốn sách Một số vấn đề chung về đổi mới phương pháp dạy học
ở trường THPT: Kỹ thuật dạy học là những động tác, cách thức hoạt động của
giáo viên và học sinh trong các tình huống hoạt động nhỏ nhằm thực hiện và điều
khiển quá trình dạy học.
Trong cuốn Tài liệu tập huấn chuyên môn Đổi mới sinh hoạt chuyên môn
dành cho cán bộ quản lý, giáo viên THCS và THPT, của bộ giáo dục và đạo tạo
phát hành, trong đó có nêu Ký thuật dạy học là những biện pháp, cách thức hành
động của giáo viên trong các tình huống huống hoạt động nhỏ nhằm thực hiện và
điều khiển quá trình dạy học. Các ký thuật dạy chưa phải là các PPDh độc lập mà là
thành phần của PPDH. Từ đây, các tác giả đưa ra một số KTDH như: Kỹ thuật khăn
trải bàn, kỹ thuật mảnh ghép, kỹ thuật chia nhóm, kỹ thuật trình bày 1 phút,...
Cuốn sách Lý luận dạy học hiện đại cơ sở đổi mới mục tiêu, nội dung và
phương pháp dạy học tác giả có nêu, kỹ thuật dạy học là những cách thức hành
động của giáo viên và người học trong các tình huống hành động nhỏ nhằm thực
hiện và điều chỉnh quá trình dạy học. Các kỹ thuật dạy học chưa phải là các
phương pháp dạy học độc lập. Các kỹ thuật dạy học vô cùng phong phú về số
lượng. Bên cạnh những kỹ thuật các tác giả đặc biệt chú trọng các kỹ thuật dạy học
12


phát huy tính thích cực, sáng tạo của người học. Và cuối cùng, nhóm tác giả đã đưa


Giảng dạy

Đánh giá

Giảng dạy

Đánh giá

1.1.2. Cở sở xuất phát của đề tài
* Mục tiêu, chiến lược đào tạo con người trong bối cảnh mới
Bước sang thiên nhiên kỉ mới, Việt Nam đã và đang tiến hành công cuộc đổi
mới, công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, từng bước hội nhập với sự phát triển
chung của thế giới. Trong đó, đào tạo và phát triển "nguồn nhân lực" đóng vai trò
vô cùng quan trọng. Mục tiêu tổng quát phát triển nhân lực Việt Nam giai đoạn
2011 - 2020 là đưa nguồn nhân lực trở thành nền tảng và lợi thế quan trọng nhất
để phát triển bền vững đất nước, hội nhập quốc tế, ổn định xã hội, nâng trình độ
của nhân lực Việt lên mức tương đương các nước tiên tiến trong khu vực. Đứng
14


trước xu hướng phát triển của đất nước, ngành Giáo dục - Đào tạo đóng vai trò
quan trọng, luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm, chỉ đạo nhằm phát huy nội lực
con người, phục vụ cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII và Hội nghị BCHTW lần thứ 4 đã xác định:
Đổi mới giáo dục, coi giáo dục là quốc sách hàng đầu, giáo dục đóng vai trò then
chốt trong toàn bộ sự nghiệp xây dựng Chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc là
động lực đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn... Nói cách khác, giáo dục là cánh cửa
để bước vào tương lai. Vì thế, đổi mới giáo dục nói chung và đổi mới phương pháp
dạy học và kiểm tra, đánh giá học tập nói riêng trong đó có bộ môn lịch sử là con

Bộ môn lịch sử góp phần quan trọng vào thực hiện đào tạo chung ở trường
trung học phổ thông. Do đặc điểm vị trí của môn học, lịch sử có ưu thế trong việc
hoàn thiện tri thức, giáo dục và phát triển toàn diện học sinh. Vì vậy, đổi mới
phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả học tập lịch sử qua việc vận dụng một số
phương pháp và kỹ thuật dạy học hiện đại có vai trò quan trọng, hơn hết là góp
phần hoàn thiện công tác đổi mới toàn diện.
* Đặc trưng của việc nhận thức lịch sử
Khác với tri thức của nhiều bộ môn khoa học khác, tri thức lịch sử có những
đặc trưng nổi bật sau:
Thứ nhất, lịch sử mang tính quá khứ. Lịch sử là quá trình phát triển hợp quy
luật của xã hội loài người từ lúc con người và xã hội hình thành đến nay. Tất cả
những sự kiện và hiện tượng lịch sử được chúng ta nhắc đến đều là những chuyện
đã xảy ra , nó mang tính quá khứ. Bởi vậy mà người ta không thể trực tiếp quan sát
được những điều đã xảy ra trong quá khứ mà chỉ nhận thức một cách gián tiếp
thông qua các sử liệu cũ. Vì vậy dạy học lịch sử có những khó khăn nhất định.
Thứ hai, lịch sử mang tính không lặp lại. Tri thức lịch sử nhìn chung mang
tính không lặp lại về thời gian và không gian. Mỗi sự kiện, hiện tượng lịch sử chỉ
16


xảy ra trong thời gian không gian nhất định. Không có sự kiện nào xảy ra cùng một
thời điểm, trong các thời kì khác nhau là hoàn toàn giống nhau, dù có điểm giống
nhau, lặp lại mà là có sự kế thừa, phát triển. Chính điều này buộc các giáo viên dạy
học lịch sử, khi trình bày các sự kiện lịch sử, hiện tượng lịch sử buộc phải xem xét
cụ thể không gian và thời gian làm nảy sinh vấn đề đó.
Thứ ba, lịch sử có tính cụ thể. Lịch sử là khoa học nghiên cứu tiến trình lịch
sử cụ thể của các nước các dân tộc khác nhâu và quy luật của nó. Lịch sử mỗi nước
mỗi dân tộc đều có diện mạo riêng do những điều kiện địa lí - tự nhiên và điều kiện
kinh tế - xã hội riêng quy định. Mặt khác các quốc gia các dân tộc khác nhau, sống
trên những cương vực khác nhau, tuy bị tác động của quy luật chung, trải qua quá

học hiện đại trở thành một ưu thế trong việc phát năng lực của học sinh.
* Đặc điểm tâm lí của học sinh THPT
Học sinh trung học phổ thông thuộc lứa tuổi 16 đến 18 đã có sự phát triển cả
về thể chất lẫn tâm lí, khác với lứa tuổi trung học cơ sở rất nhiều. Ở giai đoạn này
các em có sự chuyển biến mạnh mẽ về tâm lí cơ quan não bộ gần đạt đến sự hoàn
thiện như người lớn, cộng với sự phát triển nhanh học sinh trung học phổ thông
luôn có xu hướng thích tiếp xúc với các môn khoa học, thích tìm hiểu, khám phá,
muốn có một phong cách hoạt động tích cực, độc lập như nhà khoa học và khi đã
có hứng thú học tập môn khoa học nào thì sẽ rất say mê nghiên cứu chúng để đạt
được kết quả cao. Chính từ sự hứng thú đã đem lại từ việc yêu thích và say mê môn
học thì thái độ học tập của các em cũng có tính tích cực thúc đẩy tính chủ động
trong quá trình nhận thức và năng lực điều khiển bản thân trong học tập.
Ở lứa tuổi này học sinh trung học phổ thông đã có năng lực hoạt động độc lập,
nhận thức lí tính, khả năng tư duy trừu tượng, điều này đòi hỏi người giáo viên phải
nghiên cứu sử dụng các phương pháp giảng dạy để làm sao cho học sinh phát huy
được hết các yếu tố trên, đồng thời hướng dẫn hợp lí để qua đó giáo viên có thể vận
dụng các phương pháp và kỹ thuật dạy học khác nhau nhằm mục đích kiểm tra,
18


đánh giá năng lục học tập của học sinh. Theo tâm lí của các nhà Tâm lí học, trong
các phẩm chất trí tuệ của nhân cách, phẩm chất độc lập suy nghĩ có ý nghĩa vô cùng
quan trọng. Phẩm chất độc lập trong suy nghĩ có mối quan hệ chặt chẽ với óc phê
phán và tinh thần hoài nghi khoa học, tính ham hiểu biết, ham tìm tòi cái mới, kiên
trì, chịu khó, manh dạn cải tiến phương pháp tư duy nhằm đạt kết quả cao.
Khác với hoc sinh trung học cơ sở, học sinh trung học phổ thông có tâm lí
ham tìm hiểu, khám phá,... do có vốn hiểu biết nhất định về thế giới xung quanh
như: cuộc sống xã hội, thông tin đại chúng,... cho nên khi không thỏa mãn với
những gì giáo viên cung cấp thì nhất định các em sẽ mày mò và làm sáng tỏ. Học
sinh trung học phổ thông biết nhận định, đánh giá đúng - sai về kiến thức trong bài

thức sâu sắc hơn và có thể tự kiểm tra, đánh giá được kết quả học tập của bản thân.
Với đặc điểm tâm lí học sinh ở lứa tuổi THPT, học sinh đã có thể tạo được tâm thế
phân hóa trong ghi nhớ: những kiến thức nào cần phải ghi nhớ từng câu từng chữ,
kiến thức nào cần hiểu mà không cần nhớ máy móc. Những phương pháp dạy học
hiện đại tạo điều kiện để giáo viến tiến hành thường xuyên công tác kiểm tra, đánh
giá kết quả học tập của học sinh, để qua đó giáo viên có thể tìm ra những lỗ hỏng
thiếu xót về mặt kiến thức, kỹ năng, thái độ của học sinh trong từng bài học.
Thứ hai, sử dụng những phương pháp dạy học này giúp học sinh hiểu rõ vấn
đề, sự kiện lịch sử một cách sâu sắc nhất với đúng bản chất của nó. Với việc sử
dụng một số phương pháp, kĩ thuật dạy học hiện đại vào tổ chức hoạt động học tập,
giáo viên định hướng, giúp đỡ học sinh nghiên cứu, tìm hiểu những vấn đề, sự kiện
lịch sử một cách sâu kĩ trên nhiều góc độ để tìm ra nguyên nhân, ý nghĩa hay bản
chất của sự kiện. Đồng thời cũng là cách để giáo viên kiểm tra, đánh giá kết quả
học tập của học sinh.
20


Thứ ba, các phương pháp, kĩ thuật dạy học hiện đại tạo điều kiện cho học sinh
phát huy nhiều hơn khả năng vận dụng kiến thức linh hoạt, sáng tạo. Khi vận dụng một
số phương pháp này trong dạy học đòi hỏi học sinh có sự liên hệ, vận dụng vận dụng
linh hoạt nhiều lĩnh vực kiến thức khác nhau hoặc vận dụng chính những kiến thức vừa
học để thực hiện nhiệm vụ mà giáo viên yêu cầu, thực chất là giáo viên tiến hành kiểm
ta, đánh giá kiến thức của học sinh.
Về mặt phát triển
Việc sử dụng những phương pháp, kĩ thuật dạy học hiện đại mang ưu thế nổi
bật trong việc phát triển năng lực, kĩ năng kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của
học sinh.
Thứ nhất, vận dụng những phương pháp, kĩ thuật dạy học hiện đại có ý nghĩa
quan trọng trong việc phát triển các năng lực kiểm tra, đánh giá kết quả học tập lịch
sử qua các biện pháp tư duy như tri giác, ghi nhớ, hình dung- tưởng tượng, thực

qua các sự kiện lịch sử hay qua một nhân vật được chính học sinh tìm hiểu, khám
phá và trình bày quan điểm cá nhân sẽ góp phần khắc sâu kiến thức bài học trong
tâm trí các em.
Tuy nhiên cần nhận thức rằng, những phương pháp, kĩ thuật dạy học này
ngoài những ưu điểm như trên, còn có những hạn chế riêng của nó. Nếu áp dụng
một cách tràn lan mà không tính đến mục đích, yêu cầu, nội dung và đối tượng học
sinh cụ thể, không phối hợp với các phương pháp khác, không coi trọng vai trò
của giáo viên,... thì chẳng những không nâng cao được chất lượng dạy học mà
còn làm cho hiệu quả bài học trở nên kém chất lượng dẫn tới phản tác dụng.
Vận dụng phương pháp, kĩ thuật nào cho phù hợp với từng loại bài học, cách

22


bố trí không gian lớp học, thời gian làm việc theo nhóm, trình độ học sinh,... là
những vấn đề giáo viên cần lưu ý trong quá trình vận dụng.
1.2. Cơ sở thực tiễn
1.2.1. Thực trạng việc sử dụng một số phương pháp và kỹ thuật dạy học hiện đại
để kiểm tra, đánh giá thường xuyên kết quả học tập ở trường trung học phổ
thông
Bước ra từ trường phổ thông, hiện là sinh viên năm thứ ba đã được xuống
trường trường trung học phổ thông kiến tập sư phạm hai tuần (năm thứ 2) và được
dự giờ chuyên môn ở trường trung học phổ thông một tháng, chúng tôi càng củng
cố thêm những cảm nhận về thực trạng việc dạy học lịch sử ở trường phổ thông,
đặc biệt là vấn đề đổi mới kiểm tra đánh giá qua vân dụng một số phương pháp và
kỹ thuật dạy học hiện đại, từ đây chúng tôi rút ra những kết luận sau:
Trong đời sống xã hội, lịch sử đóng vai trò vô cùng quan trọng, nó vừa là công
cụ của công tác sư phạm, lại có tác dụng giáo dục trí tuệ, tình cảm. Tri thức lịch sử
là một bộ phận quan trọng nhất của nền văn hóa chung của nhân loại và không có
bộ phận này thì không thể coi việc giáo dục con người hoàn thành đầy đủ. Với bề

hoạt động nhận thức bị hạn chế. Mặt khác PPDH và kiểm tra đánh giá chưa được
giáo viên cải tiến. Phần lớn giáo viên lịch sử ở trường THPT vẫn áp dụng PPDH và
kiểm tra đánh giá mang tính truyền thống ít gây được hứng thú, kích thích được tư
duy độc lập, năng lực nhận thức và sáng tạo của học sinh. Chưa lấy học sinh làm
trung tâm và dạy học theo hướng "dẫn dắt" học sinh tìm ra tri thức, còn chú trọng
đọc - chép. Hầu hết giáo viên phổ thông lấy việc lặp lại kiến thức SGK làm cơ sở
để kiểm tra đánh giá học sinh. Cách đặt câu hỏi kiểm tra, thi cử nặng về ghi nhớ sự
kiện thời gian, không gian. Chỉ hiểu lịch sử một cách chung chung - công thức đã
hạn chế khả năng tìm tòi khám phá tri thức lịch sử và khả năng diễn đạt theo ý hiểu
của hoc sinh. Điều này được chúng tôi xem là nguyên nhân chính ảnh hưởng đến
25