TRƢỜNG ĐÀO TẠO CÁN BỘ LÊ HỒNG PHONG THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LỚP BỒI DƢỠNG NGẠCH CHUYÊN VIÊN K2A-2015
------
TIỂU LUẬN TỐT NGHIỆP
TÊN ĐỀ TÀI:
XỬ LÝ TÌNH HUỐNG VỀ VẤN ĐỀ GIẢI QUYẾT ĐƠN KHIẾU
NẠI VỀ TAI NẠN LAO ĐỘNG TẠI DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
DAO KÉO TOÀN THẮNG
(Địa chỉ: Phƣờng Yên Phụ, quận Tây Hồ, Hà Nội)
Họ và tên học viên: Hà Thị Phƣơng Dung
Chức vụ
: Chuyên viên
Đơn vị công tác
: Phòng Lao động - Thƣơng binh và Xã hội
(UBND quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội)
Hà Nội, tháng 11-2015
LỜI MỞ ĐẦU
Qua 3 tháng học tập và bồi dưỡng kiến thức Quản lý Nhà nước ngạch chuyên
viên, được Quý Thầy, Cô của Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong truyền đạt
những kiến thức và kỹ năng nhằm trang bị cho công chức ngạch chuyên viên đang
công tác tại các sở, ban, ngành, quận, huyện trên địa bàn Thành phố Hà Nội những
kiến thức cơ bản về quản lý nhà nước, pháp luật, về quản lý nhà nước đối với
đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội nói chung, cũng như quận Tây
Hồ nói riêng được tiến hành đồng bộ và đạt nhiều kết quả khả quan; đã phát huy
tác dụng nhằm đảm bảo các quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp, chính đáng của
các bên giữa người lao động và người sử dụng lao động. Bên cạch những mặt tích
cực, quá trình thực hiện Bộ Luật lao động cũng bộc lộ một số yếu kém, bất cập
như: Công tác tuyên truyền, giáo dục chưa được tiến hành thường xuyên, chưa đến
được đều khắp các doanh nghiệp – đặc biệt là các doanh nghiệp tư nhân; một số
trường hợp vi phạm pháp luật lao động chậm được xử lý hoặc xử lý không đúng
pháp luật. Xuất phát từ tình hình trên, em xin trình bày tiểu luận cuối khoá với đề
tài “Xử lý tình huống về vấn đề giải quyết đơn khiếu nại về tai nạn lao động tại
doanh nghiệp sản xuất dao kéo Toàn Thắng (địa chỉ tại phƣờng Yên Phụ,
quận Tây Hồ, Hà Nội)” với hy vọng đề tài góp phần vào việc phát triển kinh tế xã hội, ổn định tình hình an ninh – trật tự tại địa phương.
Bài tiểu luận của em gồm 5 phần:
Phần I: Mô tả tình huống
Phần II: Xác định mục tiêu xử lý tình huống
Phần III: Phân tích tình huống
Phần IV: Xây dựng phân tích và lựa chọn phương án giải quyết tình huống
Phần V: Lập kế hoạch tổ chức thực hiện phương án đã lựa chọn.
Phương pháp nghiên cứu sử dụng trong bài : Phương pháp phân tích, giải
quyết tình huống.
2
PHẦN I. MÔ TẢ TÌNH HUỐNG
Làng nghề rèn ở phường Yên Phụ, quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội vốn nổi
tiếng với nghề rèn dao, kéo, bào, đục,…từ bao đời nay. Trong thời kỳ hội nhập,
công nghiệp hoá, hiện đại hoá, nhiều doanh nghiệp tư nhân sản xuất dao, kéo,… đã
được thành lập, giải quyết việc làm cho rất nhiều người dân trong độ tuổi lao động
ở địa phương, góp phần đưa kinh tế địa phương ngày càng phát triển. Tuy nhiên,
chủ quan cho rằng việc thiếu bộ phận che chắn bảo vệ tuy có “thiếu một chút về an
toàn” nhưng nếu cẩn thận sẽ không gặp vấn đề gì nghiêm trọng” nên anh Cường đã
khởi động lại máy và tiếp tục vận hành. Sau 30 phút làm việc, do sơ xuất, ống tay
áo của anh Cường đã bị cuốn vào máy, kéo cả bàn tay vào theo. Thấy anh Cường
tri hô lớn, mọi người lập tức tắt máy nhưng bàn tay trái của anh đã bị đứt lìa. Trước
tai nạn nghiêm trọng đó, ông Thắng và ông Tuấn đã nhanh chóng gọi xe cấp cứu
đưa anh Cường đi cấp cứu tại Bệnh viện Xanh Pôn. Sau hơn 2 tháng điều trị, ngày
15/02/2015, anh Cường đã được xuất viện, ông Thắng là người thanh toán tất cả
chi phí về thuốc men, viện phí, ăn uống với số tiền là 25 triệu đồng. Tuy nhiên sau
khi xuất viện, do tình trạng sức khoẻ chưa ổn định, vết thương chưa lành hẳn,
không có việc làm, không có thu nhập, anh Cường rơi vào tình thế rất khó khăn.
Sau một thời gian, anh Cường đã đến gặp ông Thắng – chủ doanh nghiệp, nhờ ông
giúp đỡ để có thể trải qua quãng thời gian khó khăn này nhưng ông Thắng đã từ
chối với lý do ông thanh toán tiền viện phí, thuốc men cho anh Cường là đã hết
trách nhiệm. Vì vậy, đến ngày 24/3/2015 anh đã làm đơn khiếu nại gửi các cấp có
thẩm quyền đề nghị giải quyết.
4
PHẦN II. XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
1. Đối với anh Vũ Bá Cƣờng – ngƣời lao động:
Việc giải quyết đơn khiếu nại cho anh Cường không chỉ mang lại quyền lợi
chính đáng cho anh, mà còn tạo niềm tin cho hàng trăm công nhân lao động đang
làm việc trong công ty, đồng thời còn thể hiện ý thức tuân thủ pháp luật của cá
nhân, đơn vị và tổ chức nhằm góp phần làm tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa
và kỷ cương.
2. Đối với ông Đinh Toàn Thắng – ngƣời sử dụng lao động:
Ông Thắng phải thấy được nghĩa vụ của người chủ sử dụng lao động theo quy
định của pháp luật lao động để chấp hành và thực hiện đúng quy định, nhằm đảm
Không kịp thời trong việc giải quyết các khiếu nại, tranh chấp về quyền lợi
của người lao động, chậm trễ trong việc điều tra, xác minh, kết luận nhằm hướng
dẫn, yêu cầu, thậm chí thực hiện các biện pháp cưỡng chế theo luật định nhằm đảm
bảo các quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.
Trình độ quản lý của cán bộ, công chức thuộc các ngành chức năng còn hạn
chế, chưa đẩy Thắng tuyên truyền về an toàn lao động cho nhân dân cũng như các
doanh nghiệp nhằm nâng cao nhận thức cho người lao động và người sử dụng lao
động.
1.2.
Đối với người sử dụng lao động
Ông Thắng - Chủ doanh nghiêp chưa thực hiện đúng quy định của pháp luật
lao động:
- Vi phạm quy định về khai báo, đăng ký và xin cấp giấy phép sử dụng các
máy móc, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động. Nơi đặt máy móc
làm việc không có treo các bảng chỉ dẫn về an toàn lao động.
- Khi tai nạn lao động xảy ra đã không kịp thời khai báo với cơ quan chức
năng về lao động, chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm bồi thường vật chất đối với
người bị tai nạn lao động.
- Hướng dẫn, huấn luyện về an toàn vệ sinh lao động còn sơ sài, chưa trang bị
đầy đủ các trang thiết bị bảo hộ lao động theo quy định của Pháp luật.
6
1.3.
Đối với người lao động bị tai nạn lao động
Vì cố gắng làm đẩy nhanh tiến độ, kiếm thêm thu nhập, anh Cường đã quá
Đảng, pháp luật của Nhà nước để người lao động hiểu biết và thực hiện tốt, đồng
thời có thể tự đấu tranh để bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của
mình.
Mặt khác, Đảng và Nhà nước ta đang ra sức xây dựng một Nhà nước Việt
Nam pháp quyền xã hội chủ nghĩa thì tình trạng chậm chạp, xử lý chưa đến nơi,
đến chốn của cơ quan chức năng đối với các bên liên quan khi tai nạn lao động xảy
ra cũng sẽ tạo ra sự giảm sút niềm tin vào pháp luật, pháp chế xã hội chủ nghĩa và
chế độ xã hội chủ nghĩa. Hậu quả sâu xa nhất là vấn đề pháp luật chưa được tôn
trọng triệt để, pháp chế xã hội chủ nghĩa và pháp luật Nhà nước chưa được thực thi
nghiêm chỉnh làm ảnh hưởng đến đời sống người lao động, đến sản xuất - kinh
doanh, đặc biệt trong giai đoạn hiện nay đất nước ta bước vào giai đọan hội nhập
kinh tế khu vực và kinh tế thế giới, vấn đề cạnh tranh - một vấn đề sống còn của
các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế - đang đặt ra hết sức gay gắt.
8
PHẦN IV. XÂY DỰNG PHÂN TÍCH VÀ LỰA CHỌN PHƢƠNG ÁN GIẢI
QUYẾT TÌNH HUỐNG
1. Cơ sở pháp lý
Dựa trên Bộ luật lao động 2012, cần làm rõ mối quan hệ lao động giữa anh
Cường (người lao động) và ông Thắng (người sử dụng lao động) như sau:
- Điểm b, khoản 1, Điều 5 Bộ Luật lao động 2012 qui định “Người lao động
có quyền được hưởng lương phù hợp với trình độ kỹ năng nghề trên cơ sở thoả
thuận với người sử dụng lao động; được bảo hộ lao động, làm việc trong điều kiện
bảo đảm về an toàn lao động, vệ sinh lao động; nghỉ theo chế độ, nghỉ hàng năm có
lương và được hưởng phúc lợi tập thể”. Vì vậy, ông Thắng – chủ doanh nghiệp –
người sử dụng lao động phải tuân theo các điều chỉnh của pháp luật về trả công lao
- Điều 188 Bộ Luật lao động 2012 quy định về Vai trò của tổ chức công đoàn
trong quan hệ lao động.
- Điều 189 Bộ Luật lao động 2012 quy định về việc Thành lập, gia nhập và
hoạt động công đoàn tại doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức.
- Thông tư Liên tịch số 12/2012/TTLT-BLĐTBXH-BYT Hướng dẫn việc khai
báo, điều tra, thống kê và báo cáo tai nạn lao động.
2. Xây dựng phƣơng án
Dựa trên cơ sở pháp lý, tình hình thực tế tai nạn lao động, biên bản kiểm tra
của Đoàn kiểm tra quận em xin đề xuất một số phương án xử lý như sau:
2.1 Phương án 1
Nhanh chóng thành lập đoàn điều tra tai nạn lao động cấp quận, bao gồm:
- Đại diện Phòng Lao động – Thương binh & Xã hội quận Tây Hồ;
- Đại diện Trung tâm y tế quận Tây Hồ;
- Đại diện Liên đoàn Lao động quận Tây Hồ.
Đoàn điều tra tiến hành tiếp xúc với anh Cường để tìm hiểu về quá trình chữa
trị vết thương; việc chăm sóc, chi trả các khoản chi phí và các quyền lợi khác của
người sử dụng lao động. Làm việc với ông Thắng để xác minh nội dung đơn, đồng
10
thời yêu cầu cung cấp hồ sơ về quản lý lao động tại doanh nghiệp, xác minh hiện
trường nơi xảy ra tai nạn lao động; tình hình thực hiện các qui định của pháp luật
về an toàn vệ sinh lao động tại doanh nghiệp, việc chi trả các khoản chi phí khi anh
Cường điều trị tại viện.
Tổng hợp nội dung, kết quả làm việc sau buổi làm việc trực tiếp với người lao
động là anh Cường và người sử dụng lao động là ông Thắng, tổng hợp mức độ
phạm lỗi do mỗi bên gây ra, từ đó hướng dẫn các biện pháp, giải pháp khắc phục
hậu quả, tổ chức gặp mặt để nghe ý kiến 2 bên. Trên cơ sở đó, căn cứ vào các quy
định của pháp luật, đưa ra kết luận giải quyết sự việc một cách thấu tình, đạt lý.
* Ưu điểm của phương án
động, bảo hiểm xã hội và đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài
theo hợp đồng.
* Ưu điểm của phương án:
Thời gian giải quyết sẽ nhanh hơn, sớm giải toả được mâu thuẫn và tâm lý
căng thẳng giữa 2 bên, sớm ổn định sản xuất kinh doanh. Người lao động và chủ
doanh nghiệp sẽ tốn ít thời gian cho việc hội họp, đón tiếp đoàn điều tra, tập trung
cho sản xuất kinh doanh.
* Nhược điểm của phương án:
Do sự việc mỗi bên đưa ra chưa có đủ cơ sở vững chắc, các cứ liệu chưa chính
xác, không có thời gian hội ý, tham khảo ý kiến của mỗi bên để đưa ra những phân
tích xác đáng mà chỉ được lắng nghe ý kiến của mỗi bên, vừa phân tích, vừa tổng
hợp để chỉ rõ chỗ đúng, chỗ sai, nên việc hoà giải sẽ gặp khó khăn hơn.
Trong những trường hợp phức tạp phương án này có thể làm cho đoàn điều tra
không thể thực hiện đạt các yêu cầu đề ra khi khi giải quyết vụ tai nạn lao động .
12
2.3 Phƣơng án thứ ba
- Thành lập đoàn điều tra tai nạn lao động cấp cơ sở để theo dõi, giải quyết,
thu thập tin tức. Trên cơ sở đó sẽ tìm ra thông tin, hướng xử lý vụ việc, hướng làm
việc với chủ doanh nghiệp và người lao động.
- Nếu vụ việc giải quyết không thoả mãn được nguyện vọng của các bên thì
cần thành lập đoàn điều tra tai nạn lao động cấp quận. Sau đó sẽ quay về thực hiện
các bước như phương án thứ hai.
* Ưu điểm của phương án:
- Có khả năng không phải thành lập đoàn điều tra cấp Quận hoặc không mất
nhiều thời gian của đoàn điều tra cấp Quận, tiết kiệm được thời gian, kinh phí.
- Người sử dụng lao động và người lao động sẽ tốn ít thời gian cho việc hội
họp, tiếp xúc và làm việc với đoàn điều tra.
- Tiếp tục làm việc với chủ doanh nghiệp để thu thập thông tin, nghe ý kiến
phản hồi từ phía người sử dụng lao động; đồng thời kiểm tra, xác minh một số vấn
đề có liên quan.
- Tổ chức buổi gặp gỡ 3 bên gồm: Đoàn điều tra, người sử dụng lao động,
người lao động để nghe ý kiến đối thoại của các bên liên quan. Trong buổi họp này
có thể mời thêm một số công nhân để làm nhân chứng, đại diện UBND phường
Yên Phụ và các đoàn thể tổ dân phố nơi doanh nghiệp đang hoạt động.
Giai đoạn II :
- Đoàn điều tra hội ý, trao đổi, phân tích các kết quả thu được qua làm việc ở
giai đoạn I. Trên cơ sở đó thống nhất các nội dung đánh giá, lập biên bản kết luận
điều tra.
- Thông qua biên bản kết luận điều tra tai nạn lao động tại doanh nghiệp sản
xuất dao kéo Toàn Thắng, tại buổi họp này có mời đại diện Phòng Lao động
Thương binh và xã hội quận, đại diện Liên đoàn lao động quận, đại diện Trung tâm
14
Y tế Tây Hồ, đại diện thường trực Uỷ ban nhân dân phường Yên Phụ và công chức
Văn hóa xã hội phường Yên Phụ.
Dự kiến các thành phần tham dự họp sẽ thống nhất các nội dung và hai bên
cam kết thực hiện.
Lập văn bản báo cáo trình Ủy ban nhân dân Quận Tây Hồ.
Các bước thực hiện phương án xử lý tình huống đã được lựa chọn có thể thể
hiện bằng biểu đồ công việc theo thời gian, tổ chức (cá nhân) thực hiện như sau:
Thời gian thực
Stt
Nội dung công việc thực hiện
05
Tiến hành làm việc với UBND
phường Yên Phụ
Thông báo cho người sử dụng lao
động, Đại diện UBND
Tiến hành làm việc với người lao
động
Tiến hành làm việc với người sử
Đoàn điều tra tai nạn lao
động
động, anh Cường cùng đồng
Tổ chức gặp mặt, đối thoại 3 bên
01/4/2015
nghiệp
Đoàn điều tra tai nạn lao
động, ông Thắng
Đoàn điều tra tai nạn lao
động
và người sử dụng lao động
07
phường, đại diện đoàn thể tổ
dân phố 11
Đoàn điều tra tai nạn lao
động, Đại diện Phòng
08
Họp kết luận cuộc điều tra
LĐTBXH quận, Liên đoàn
LĐ quận, Trung tâm y tế HĐ,
06/4/2015
Đại diện UBND phường Yên
Phụ
09
Lập văn bản báo cáo
Đoàn điều tra tai nạn lao
động
06/4/2015
Theo dõi việc khắc phục hậu quả
10
tai nạn lao động, việc thực hiện
các chế độ đối với người lao động, trong đó vấn đề giải quyết tình trạng vi phạm
các quy định về an toàn vệ sinh lao động là vấn đề bức xúc nhất, quan trọng nhất.
Với định hướng phát triển nền kinh tế thị trường nhiều thành phần, kinh tế
khu vực nhân doanh đang phát triển với tốc độ nhanh chóng đã góp phần thúc đẩy
Thắng mẽ sự tăng trưởng của nền kinh tế nước ta. Tuy nhiên, để sự tăng trưởng đó
đáp ứng yêu cầu chiến lược của Đảng và Nhà nước ta về một sự phát triển bền
vững thì việc giải quyết một cách hài hoà, tốt đẹp các mối quan hệ, các lợi ích xã
hội là vấn đề cần phải đặt ra và đòi hỏi được giải quyết tốt ngay trên từng chặng
đường tăng trưởng kinh tế. Xu hướng phát triển trong những năm gần đây cho thấy
cùng với sự chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế theo hướng tăng dần tỉ trọng công
nghiệp - dịch vụ thì cũng đồng thời diễn ra quá trình chuyển dịch Thắng mẽ lực
lượng lao động từ nông thôn ra thành thị. Thực trạng về chất lượng của đội ngũ lao
động này như đã nêu ở phần trên đòi hỏi các cấp các ngành có liên quan cần tăng
cường nhiều hơn nữa sự quan tâm chăm lo cho vấn đề an toàn vệ sinh lao động và
các vấn đề liên quan ở khu vực này. Làm tốt các biện pháp đảm bảo có hiệu quả
công tác an toàn vệ sinh lao động chính là thành công ngay từ bước đầu tiên sự
“che chắn của xã hội” đối với sức khoẻ người lao động, thể hiện sự trân trọng và
bảo vệ vốn quý nhất của xã hội: đó là con người, sức khoẻ của con người. Con
người với ý nghĩa vừa là động lực, vừa là mục tiêu của sự phát triển bền vững.
17
II. KIẾN NGHỊ
1. Đối với Phòng Lao động – Thƣơng binh & Xã hội
- Tích cực thanh tra, kiểm tra vấn đề an toàn vệ sinh lao động tại các doanh
nghiệp trên địa bàn.
- Thường xuyên mở các lớp tập huấn về an toàn lao động cho cán bộ công
chức xã, phường, các cán bộ công đoàn cơ sở.
- Tham mưu thành lập Hội đồng bảo hộ lao động cấp quận..
19