MỤC LỤC
Trang
TRANG PHỤ BÌA
LỜI CAM ĐOAN
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ
TÀI LUẬN ÁN
Chương 1 THỰC CHẤT VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ CÓ TÍNH QUY
LUẬT PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC GIÁO DỤC CHÍNH
TRỊ CỦA CHÍNH TRỊ VIÊN ĐẠI ĐỘI TRONG QUÂN
ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM
1.1.
Thực chất phát triển năng lực giáo dục chính trị của chính
trị viên đại đội trong Quân đội nhân dân Việt Nam
1.2.
Một số vấn đề có tính quy luật phát triển năng lực giáo dục
chính trị của chính trị viên đại đội trong Quân đội nhân dân
Việt Nam
Chương 2 THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA ĐỐI VỚI
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ
CỦA CHÍNH TRỊ VIÊN ĐẠI ĐỘI TRONG QUÂN ĐỘI
NHÂN DÂN VIỆT NAM HIỆN NAY
2.1.
Thực trạng phát triển năng lực giáo dục chính trị của chính
trị viên đại đội trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay
2.2.
Một số vấn đề đặt ra đối với phát triển năng lực giáo dục chính
trị của chính trị viên đại đội trong Quân đội nhân dân Việt
Nam hiện nay
Chương 3 GIẢI PHÁP CƠ BẢN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC

155
157


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

15
8
17
0


5
MỞ ĐẦU
1. Giới thiệu khái quát về luận án
“Phát triển năng lực giáo dục chính trị của chính trị viên đại đội
trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay” là một công trình khoa học
độc lập, được nghiên cứu công phu, không có sự trùng lặp với các công
trình khoa học đã được công bố.
Công trình đi sâu phân tích, luận giải một cách khoa học về thực
chất và một số vấn đề có tính quy luật phát triển năng lực giáo dục chính
trị của chính trị viên đại đội trong Quân đội nhân dân Việt Nam; đồng
thời đánh giá đúng thực trạng và làm rõ một số vấn đề đặt ra trong phát
triển năng lực giáo dục chính trị của chính trị viên đại đội. Trên cơ sở đó,
đề xuất những giải pháp cơ bản, đồng bộ và có tính khả thi nhằm phát
triển năng lực giáo dục chính trị của chính trị viên đại đội trong Quân đội
nhân dân Việt Nam hiện nay.
Những nội dung nghiên cứu quan trọng nêu trên đã cung cấp thêm
cơ sở khoa học phục vụ trực tiếp cho quá trình đào tạo, bồi dưỡng nhằm

lợi nhiệm vụ xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị, nâng cao chất
lượng tổng hợp và sức chiến đấu, một trong những vấn đề cơ bản, cấp bách
nhất hiện nay là phải nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị tại
đơn vị, đặc biệt ở cấp đại đội - nơi trực tiếp quản lý, giáo dục, rèn luyện đối
tượng sĩ quan trẻ, hạ sĩ quan và binh sĩ.
Chính trị viên đại đội là cán bộ chính trị, về cơ bản đều có tuổi đời và
tuổi quân còn rất trẻ, chưa có nhiều kinh nghiệm trong hoạt động thực tiễn.
Mặc dù vậy, theo chức trách, nhiệm vụ được phân công, họ là người chủ trì về
chính trị đồng thời là bí thư chi bộ, có vai trò nòng cốt trong xây dựng đơn vị
vững mạnh về chính trị, qua đó góp phần xây dựng đơn vị vững mạnh toàn


7
diện. Trong công tác giáo dục chính trị ở đơn vị, chính trị viên đại đội là
người chịu trách nhiệm chính và trực tiếp tiến hành. Chất lượng công tác giáo
dục chính trị ở đại đội phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nhưng trước hết và chủ
yếu phụ thuộc vào năng lực giáo dục chính trị của chính trị viên đại đội.
Sau 10 năm thực hiện Nghị quyết số 51 của Bộ Chính trị “Về tiếp tục
hoàn thiện cơ chế lãnh đạo của Đảng, thực hiện chế độ một người chỉ huy gắn
với thực hiện chế độ chính uỷ, chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt
Nam”, nhìn chung đội ngũ chính trị viên đại đội đã có sự trưởng thành về mọi
mặt, góp phần quan trọng xây dựng đơn vị cơ sở vững mạnh về chính trị. Bên
cạnh đó, vẫn còn không ít chính trị viên đại đội hạn chế về phẩm chất và năng
lực, đặc biệt là năng lực giáo dục chính trị. Theo đánh giá của Bộ Quốc
phòng: trình độ, kiến thức, năng lực thực hiện chức trách, nhất là năng lực sư
phạm còn hạn chế; vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học trong nhà trường vào
quản lý, giáo dục bộ đội ở đơn vị còn lúng túng; một số đồng chí năng lực yếu
[8, tr. 5 - 7]. Thực tế trên đã được các cấp quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tìm
biện pháp từng bước khắc phục. Tuy nhiên, vấn đề phát triển năng lực giáo
dục chính trị của chính trị viên đại đội chưa được quan tâm nghiên cứu, luận

trong khoảng thời gian từ năm 2009 đến nay.
5. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
* Cơ sở lý luận: Luận án dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về
vấn đề phẩm chất, năng lực của con người nói chung và của người cán bộ,
đảng viên nói riêng; các chỉ thị, nghị quyết của Quân ủy Trung ương,
Tổng cục Chính trị về xây dựng đội ngũ cán bộ trong quân đội và kết quả
nghiên cứu của các công trình khoa học đã công bố có liên quan trực tiếp
đến đề tài luận án.
* Cơ sở thực tiễn: Luận án dựa vào tình hình giáo dục chính trị ở
đơn vị cơ sở, chủ yếu thông qua nhận định, đánh giá trong nghị quyết; báo
cáo tổng kết của các đơn vị và kết quả điều tra, khảo sát trực tiếp của tác


9
giả về thực trạng phát triển năng lực giáo dục chính trị của chính trị viên
đại đội ở một số đơn vị trong quân đội.
* Phương pháp nghiên cứu: Trên cơ sở phương pháp luận của chủ
nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, luận án vận dụng tổng hợp các
phương pháp nhận thức khoa học như: phân tích và tổng hợp, quy nạp và diễn
dịch, hệ thống và cấu trúc, lịch sử và lôgíc, khái quát hoá và trừu tượng hoá,
điều tra xã hội học, so sánh, thống kê, phương pháp chuyên gia, v.v..
6. Những đóng góp mới của luận án
- Xây dựng quan niệm về năng lực giáo dục chính trị của chính trị viên
đại đội trong Quân đội nhân dân Việt Nam và phát triển năng lực giáo dục
chính trị của chính trị viên đại đội trong Quân đội nhân dân Việt Nam.
- Phát hiện, làm rõ những vấn đề đặt ra đối với phát triển năng lực giáo dục
chính trị của chính trị viên đại đội trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay.
- Đề xuất một số giải pháp cơ bản phát triển năng lực giáo dục chính trị
của chính trị viên đại đội trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay.
7. Ý nghĩa lý luận, thực tiễn của luận án

hợp các thuộc tính. Theo tác giả, năng lực của con người có vai trò to lớn,
là một trong những yếu tố quyết định đến hiệu quả hoạt động của con
người và sự phát triển không ngừng của xã hội.
Từ đó, tác giả quan niệm: “Năng lực giáo dục chính trị của đội ngũ
cán bộ chính trị đơn vị cơ sở Quân đội nhân dân Việt Nam là tổng hợp các
yếu tố chủ quan của chủ thể tạo nên khả năng, trình độ thực tế truyền bá
nội dung giáo dục chính trị đến cán bộ, chiến sĩ, được biểu hiện tập trung ở
việc thực hiện nhiệm vụ giáo dục chính trị theo cương vị, chức trách và ở
chất lượng giáo dục chính trị đạt được của đơn vị” [52, tr. 35].
Theo tác giả, cấu trúc năng lực giáo dục chính trị của đội ngũ cán
bộ chính trị ở đơn vị cơ sở trong quân đội, bao gồm: tri thức, kỹ năng và
kỹ xảo giáo dục chính trị.


11
Với quan niệm như trên về cấu trúc năng lực giáo dục chính trị của đội
ngũ cán bộ chính trị ở đơn vị cơ sở trong quân đội là hoàn toàn đúng nhưng
chưa đủ. Bởi vì, nó còn thiếu yếu tố phương pháp giáo dục chính trị.
Nguyễn Văn Huy, trong luận án tiến sĩ Triết học “Nâng cao năng lực
thực tiễn của người chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện
nay” [51], đã đưa ra cách tiếp cận tương đối toàn diện, với nhiều chiều cạnh
khác nhau về phạm trù năng lực. Tác giả cho rằng, trong mỗi hoạt động, tuỳ
theo tính chất và mức độ khác nhau mà đòi hỏi con người có những thuộc tính
nhất định phù hợp với nó. Năng lực không phải là một thuộc tính, mà là tổng
thể những thuộc tính hợp thành khả năng nhận thức và hành động của con
người trên những nhiệm vụ xác định, đạt hiệu quả cao. Năng lực của con
người vừa tồn tại dưới dạng tiềm năng, vừa được bộc lộ qua những hành động
cụ thể. Năng lực bao giờ cũng là của một chủ thể xác định: một cộng đồng,
một tổ chức hay một con người cụ thể.
Theo tác giả, con người có nhiều loại hoạt động, tương ứng với mỗi

Phạm Văn Thuần, trong luận án tiến sĩ Triết học “Nâng cao năng
lực đấu tranh tư tưởng - lý luận của giảng viên khoa học xã hội nhân văn ở
các nhà trường Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay” [88], đã quan
niệm: Năng lực đấu tranh tư tưởng - lý luận là tổng hoà những khả năng
phát hiện, phê phán, ngăn chặn và khắc phục ảnh hưởng của những quan
điểm, tư tưởng thù địch, phản động, sai trái nhằm bảo vệ, vận dụng và phát
triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của
Đảng, chính sách của Nhà nước, bản chất, truyền thống quân đội và sự
nghiệp cách mạng của nhân dân ta. Đồng thời tác giả đã chỉ ra những nhân
tố cơ bản cấu thành năng lực đấu tranh tư tưởng - lý luận, đó là: năng lực
nhận thức lý luận; năng lực thu thập và xử lý thông tin; năng lực tư duy
khoa học; năng lực tổ chức thực tiễn đấu tranh tư tưởng - lý luận. Như vậy,


13
theo tác giả, năng lực của con người trong mỗi lĩnh vực hoạt động đều
được cấu thành bởi nhiều yếu tố, nhưng trước hết phải có khả năng nhận
thức và sự hiểu biết về lĩnh vực hoạt động đó.
Trần Hậu Tân, trong luận án tiến sĩ Triết học “Kết hợp nâng cao năng
lực tư duy lý luận với năng lực thực tiễn của chính trị viên trong Quân đội
nhân dân Việt Nam hiện nay” [86], khi luận giải về phạm trù năng lực, đã
chỉ ra rằng, năng lực của con người do hai yếu tố cơ bản tạo thành: yếu tố tự
nhiên và yếu tố xã hội. Yếu tố xã hội là quá trình giáo dục, rèn luyện và tự
giáo dục, tự rèn luyện của mỗi người. Đó là yếu tố quyết định sự hình thành
và phát triển năng lực.
Theo tác giả, yếu tố tự nhiên là những cái thuộc về bẩm sinh, gen di
truyền, đặc biệt là hoạt động của hệ thần kinh. Đây là cơ sở, tiền đề quan
trọng không thể thiếu trong sự hình thành, phát triển năng lực. Tuy nhiên,
yếu tố tự nhiên đó chỉ được phát triển, phát huy thông qua yếu tố xã hội.
Từ đó, tác giả quan niệm: “Năng lực là tổng hoà khả năng của chủ thể

đích của hoạt động; khả năng sử dụng có hiệu quả các lực lượng, phương tiện;
khả năng phát hiện và giải quyết các mâu thuẫn; khả năng kiểm tra đánh giá
kết quả; v.v.. Những nhân tố trên có quan hệ biện chứng với nhau và tác động
đến nâng cao năng lực thực tiễn của người cán bộ.
Tô Xuân Sinh, chủ biên cuốn sách “Bồi dưỡng năng lực công tác
đảng, công tác chính trị của đội ngũ chính trị viên ở các đơn vị huấn luyện
sẵn sàng chiến đấu trong quân đội ta hiện nay” [110]. Trong đó, các tác giả
cho rằng: “Năng lực công tác đảng, công tác chính trị của chính trị viên ở các
đơn vị huấn luyện chiến đấu là trình độ thực tế và khả năng tổ chức tiến hành
các hoạt động công tác đảng, công tác chính trị theo chức trách, nhiệm vụ của
người chủ trì về chính trị, người đảm nhiệm công tác đảng, công tác chính trị
ở phân đội” [110, tr. 35]. Đó là năng lực quán triệt các nghị quyết, chỉ thị,


15
hướng dẫn của trên; khả năng xem xét, đánh giá tình hình thực tế của đơn vị;
năng lực quy tụ, phát huy trí tuệ và sức mạnh đoàn kết của tập thể cấp uỷ và
chi bộ để xây dựng các tổ chức đảng trong sạch vững mạnh, đơn vị vững
mạnh toàn diện; năng lực tuyên truyền, vận động, giáo dục, thuyết phục cán
bộ, chiến sĩ thuộc quyền; năng lực tiến hành công tác đảng, công tác chính trị
trong từng nhiệm vụ cụ thể ở phân đội.
Các công trình trên, mặc dù với những hướng tiếp cận khác nhau
nhưng nhìn chung đều cho rằng, năng lực là tổng hợp những thuộc tính tạo
thành khả năng nhận thức và hành động của con người. Năng lực của người sĩ
quan chính trị cấp phân đội là tổng hợp những thuộc tính cá nhân, bảo đảm
cho họ tiến hành công tác đảng, công tác chính trị theo chức trách và nhiệm
vụ đạt hiệu quả cao. Đặc biệt tác giả Nguyễn Văn Hữu đã đi sâu luận giải nội
dung của từng yếu tố cấu thành năng lực giáo dục chính trị của đội ngũ cán bộ
chính trị ở đơn vị cơ sở Quân đội nhân dân Việt Nam. Đây là những nội dung
có ý nghĩa lý luận trực tiếp mà nghiên cứu sinh có thể kế thừa để nghiên cứu

dân Việt Nam” [52], cho rằng: Nâng cao năng lực giáo dục chính trị của
đội ngũ cán bộ chính trị ở đơn vị cơ sở là tổng thể các hoạt động có tổ
chức, có kế hoạch của chủ thể và đối tượng, thông qua các chủ trương, hình
thức, biện pháp tiến hành bồi dưỡng tri thức, kỹ năng, kỹ xảo giáo dục
chính trị nhằm tạo ra ở đội ngũ cán bộ chính trị năng lực giáo dục chính trị
cao hơn trình độ hiện có, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ giáo dục chính trị theo
cương vị, chức trách được giao.
Tác giả đã luận giải con đường hình thành, phát triển năng lực giáo dục
chính trị của đội ngũ cán bộ chính trị ở đơn vị cơ sở Quân đội nhân dân Việt
Nam. Theo tác giả, năng lực giáo dục chính trị của đội ngũ cán bộ chính trị ở
đơn vị cơ sở là sản phẩm của quá trình đào tạo, nó tiếp tục được củng cố, phát


17
triển trong quá trình hoạt động thực tiễn tại đơn vị cơ sở và thông qua quá
trình tự bồi dưỡng năng lực giáo dục chính trị của đội ngũ cán bộ chính trị.
Tuy nhiên, tác giả chưa đề cập đến một hoạt động hết sức quan trọng, đó là
hoạt động bồi dưỡng năng lực giáo dục chính trị của đơn vị cơ sở.
Để nâng cao năng lực giáo dục chính trị của đội ngũ cán bộ chính
trị ở đơn vị cơ sở, theo tác giả cần phải tập trung vào các giải pháp cơ bản
như: nâng cao nhận thức, trách nhiệm của lãnh đạo, chỉ huy, cơ quan chức
năng của đơn vị với việc nâng cao năng lực giáo dục chính trị của đội ngũ
cán bộ chính trị ở đơn vị cơ sở; đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp
bồi dưỡng năng lực giáo dục chính trị của đội ngũ cán bộ chính trị ở đơn
vị cơ sở; đẩy mạnh việc tự học tập, tự rèn luyện của đội ngũ cán bộ chính
trị ở đơn vị cơ sở.
Nguyễn Văn Huy, trong luận án tiến sĩ [51], khẳng định: “Nâng
cao năng lực thực tiễn của người chính trị viên trong Quân đội nhân dân
Việt Nam là quá trình bổ sung, hoàn thiện tổng thể các yếu tố cấu thành
năng lực thực tiễn trong sự tương tác hợp quy luật của các chủ thể, làm

năng lực tư duy lý luận và năng lực thực tiễn, trong quá trình dạy và học ở
nhà trường cần phải quán triệt và thực hiện nguyên tắc “liên hệ lý luận với
thực tiễn”. Theo tác giả, thực chất liên hệ lý luận với thực tiễn trong dạy và
học là nắm chắc lý luận và vận dụng đúng đắn, sáng tạo lý luận vào thực
tiễn trong dạy và học. Nguyên tắc liên hệ lý luận với thực tiễn phải đóng
vai trò chỉ đạo xuyên suốt cả hoạt động dạy và hoạt động học để nâng cao
phẩm chất và năng lực của người học. Mục đích cần đạt được của nguyên
tắc này là hình thành cho người học khả năng vận dụng lý luận đã được
trang bị vào hoạt động thực tiễn ở đơn vị. Quán triệt và thực hiện tốt
nguyên tắc này sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy và học. Nhờ đó, giúp


19
cho người học khi tốt nghiệp ra trường, về đơn vị công tác có thể hoàn
thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao.
Nguyễn Chính Lý, tác giả luận án tiến sĩ “Bồi dưỡng năng lực thực
hành công tác đảng, công tác chính trị của học viên đào tạo cán bộ chính
trị cấp phân đội ở Học viện Chính trị quân sự trong giai đoạn hiện nay”
[64], cho rằng: Bồi dưỡng năng lực thực hành công tác đảng, công tác
chính trị của học viên đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội là nhiệm vụ cơ
bản của công tác giáo dục - đào tạo. Nó bao gồm tổng thể những tác động
có chủ định của hệ thống lãnh đạo, chỉ huy, cơ quan chức năng, đội ngũ
giảng viên, cán bộ quản lý cùng với sự nỗ lực học tập, rèn luyện của học
viên, nhằm trang bị, củng cố, mở rộng tri thức, hình thành và phát triển kỹ
năng, kỹ xảo cho học viên.
Nguyễn Thanh Hùng, tác giả cuốn sách “Bồi dưỡng năng lực công
tác đảng, công tác chính trị cho sĩ quan chỉ huy cấp phân đội” [50]. Khi
bàn về những vấn đề có tính nguyên tắc trong bồi dưỡng năng lực công tác
đảng, công tác chính trị cho sĩ quan chỉ huy cấp phân đội, tác giả đã nhấn
mạnh phải kết hợp chặt chẽ giữa bồi dưỡng của tổ chức với tự bồi dưỡng,

trong đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội là thực hiện phương châm học đi
đôi với hành, lý luận gắn liền với thực tiễn, lý thuyết gắn với thực hành, thao
trường gắn với chiến trường, nhà trường gắn với xã hội. Kết hợp giữa nhà
trường và đơn vị trong đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội thông qua các
hình thức cơ bản như: thực tập tốt nghiệp của học viên; đưa cán bộ đi dự
nhiệm; cử các đoàn cán bộ, giảng viên đi nghiên cứu thực tế; khảo sát kết quả
giáo dục - đào tạo; tổ chức tọa đàm về kỹ năng tiến hành công tác đảng, công
tác chính trị... Ngoài những hình thức cơ bản trên, cần có thêm các hình thức
giao lưu giữa nhà trường và đơn vị cơ sở để phát huy thế mạnh của hai bên.
Nhà trường có thể cử cán bộ tham gia bồi dưỡng, tập huấn của đơn vị về lý


21
luận chính trị, công tác đảng, công tác chính trị, đấu tranh tư tưởng hoặc một
số nghiệp vụ chuyên sâu về công tác tư tưởng, công tác tổ chức. Theo tác giả,
cần phải xây dựng hệ thống văn bản chỉ đạo, tạo thành hành lang pháp lý cho
việc kết hợp nhà trường và đơn vị trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ nói chung,
cán bộ chính trị cấp phân đội nói riêng.
Nguyễn Văn Phúc, trong bài viết “Đổi mới dạy học môn công tác
đảng, công tác chính trị trong đào tạo chính trị viên ở Trường Sĩ quan
Chính trị hiện nay” [104, tr. 91], đã chỉ rõ: đổi mới chương trình, nội dung
môn học cần phải hướng vào xây dựng hai yếu tố cơ bản trong phẩm chất
và năng lực của chính trị viên là “Hồng” và “Chuyên”; đổi mới trước hết
phải trên cơ sở quán triệt sâu sắc tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về
phẩm chất và năng lực của chính trị viên. Chương trình, nội dung phải bảo
đảm tỷ lệ thích hợp giữa dạy lý thuyết với dạy thực hành, thực tập. Mặt
khác, phải tăng cường thời gian và đổi mới nội dung thực tập tại đơn vị cơ
sở; xúc tiến nghiên cứu, đề xuất với Bộ Quốc phòng những hình thức thích
hợp cho mô hình gắn kết giữa nhà trường với đơn vị.
Đỗ Đình Lượng, trong bài viết “Bồi dưỡng phương pháp, tác phong

ngũ cán bộ chính trị cấp phân đội phải không ngừng học tập, rèn luyện
trong quá trình công tác. Muốn vậy, cấp ủy, chỉ huy cấp trên trực tiếp phải
thường xuyên giáo dục, xây động cơ, thái độ trách nhiệm, ý chí, quyết tâm
học tập, rèn luyện cho đội ngũ cán bộ chính trị cấp phân đội; tăng cường
công tác lãnh đạo, quản lý hoạt động tự học tập, rèn luyện của đội ngũ cán
bộ chính trị cấp phân đội.
Nguyễn Quang Minh, tác giả bài viết “Một số vấn đề cần thiết trong
bồi dưỡng năng lực công tác đảng, công tác chính trị của đội ngũ chính trị
viên” [105, 35], đã quan niệm: Bồi dưỡng năng lực công tác đảng, công tác
chính trị của đội ngũ chính trị viên là việc làm thường xuyên của cấp ủy,


23
chính ủy, chỉ huy, cơ quan chính trị các cấp. Để nâng cao chất lượng, hiệu
quả công tác bồi dưỡng năng lực công tác đảng, công tác chính trị của đội
ngũ chính trị viên, theo tác giả: Phải kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường và
đơn vị, giữa cấp trên và cấp dưới, giữa tổ chức và cá nhân.
Ngô Văn Quỳnh, trong bài viết “Phát huy vai trò của cán bộ giảng
dạy chính trị nhằm nâng cao chất lượng học tập chính trị cho hạ sĩ quan,
binh sĩ ở đơn vị cơ sở hiện nay” [84], đã nhấn mạnh: Cùng với việc tăng
cường hoạt động tập huấn, bồi dưỡng của đơn vị, yêu cầu từng cán bộ làm
công tác giảng dạy chính trị phải nâng cao tinh thần trách nhiệm, tích cực,
chủ động, say mê học tập, nghiên cứu nhằm tích luỹ kinh nghiệm và nâng
cao trình độ năng lực chuyên môn; không ngừng trau dồi phương pháp, tác
phong và năng lực công tác. Mặt khác, đối với cấp uỷ, chỉ huy đơn vị mà
trực tiếp là chính uỷ và cơ quan chính trị phải thường xuyên thực hiện
nghiêm kế hoạch bồi dưỡng, kiểm tra, giám sát, quản lý chặt chẽ đội ngũ
cán bộ giảng dạy chính trị, phân loại chất lượng giảng dạy chính trị của
từng cán bộ. Thực hiện tốt chế độ bồi dưỡng nâng cao trình độ cho đội ngũ
cán bộ giảng dạy chính trị thông qua các hình thức như thông qua giáo án,

đồng chí năng lực yếu” [8, tr. 7].
Về nhiệm vụ đổi mới, Đề án nhấn mạnh, phải đổi mới công tác đào tạo tại
các học viện, nhà trường quân đội gắn với bồi dưỡng thường xuyên tại đơn vị,
nâng cao trình độ, phương pháp sư phạm và kỹ năng khai thác, quản lý thông tin
mạng cho đội ngũ cán bộ chính trị - lực lượng nòng cốt trong công tác giáo dục
chính trị tại đơn vị nhằm đáp ứng nhiệm vụ trong tình hình mới.
Trường Sĩ quan Chính trị, trong Kỷ yếu hội thảo khoa học: “Đổi
mới môn học giáo dục chính trị trong đào tạo cán bộ chính trị cấp phân
đội đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ giai đoạn mới” [107], nhiều bài viết đã đề


25
cập khá sâu sắc, toàn diện và khoa học về vị trí, vai trò, tính cấp thiết và
những giải pháp đổi mới chương trình, nội dung môn học Giáo dục chính
trị trong đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội hiện nay. T rong đó, đã nhấn
mạnh vấn đề nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các lực lượng trong
việc tăng cường bồi dưỡng năng lực giáo dục chính trị cho học viên đào
tạo cán bộ chính trị cấp phân đội.
Trong đó, tiêu biểu có các bài viết của các tác giả: Trần Hoài Trung
“Chất lượng công tác giáo dục chính trị tại đơn vị cơ sở và vấn đề đặt ra
trong đào tạo chính trị viên đại đội hiện nay” [107, tr. 9]; Nguyễn Xuân
Trường “Quy trình đổi mới môn học Giáo dục chính trị trong đào tạo cán bộ
chính trị cấp phân đội ở Trường Sĩ quan Chính trị: những định hướng cơ bản
và các bước tiến hành”; Lê Văn Làm “Nâng cao chất lượng môn học Giáo
dục chính trị ở Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay” [107, tr. 24]; Vũ Văn
Dũng “Nâng cao chất lượng quản lý, điều hành huấn luyện thực hành, tập
bài môn Giáo dục chính trị ở Trường Sĩ quan Chính trị” [107, tr. 30]; Bùi
Kim Bân “Phát huy vai trò của cán bộ quản lý trong nâng cao chất lượng
học tập môn học Giáo dục chính trị của học viên”; Vương Văn Thanh “Nâng
cao chất lượng đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội - lực lượng tổ chức

nâng cao năng lực giáo dục chính trị của đội ngũ cán bộ chính trị ở đơn vị cơ
sở Quân đội nhân dân Việt Nam; năng lực thực tiễn của người chính trị viên
trong Quân đội nhân dân Việt Nam và nâng cao năng lực thực tiễn của người
chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Đặc biệt, các công trình đã
chỉ ra những yếu tố cơ bản cấu thành năng lực giáo dục chính trị của đội ngũ
cán bộ chính trị đơn vị cơ sở Quân đội nhân dân Việt Nam và năng lực thực


27
tiễn của người chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam, đó là hệ
thống tri thức khoa và kỹ năng, kỹ xảo.
Thứ hai, nhìn chung, các công trình khoa học đã chỉ ra những nhân tố
cơ bản quy định sự phát triển nhân cách nói chung và những năng lực cụ thể
của người cán bộ chính trị trong quân đội nói riêng. Những nhân tố cơ bản đó
là: chất lượng giáo dục và đào tạo ở nhà trường; chất lượng bồi dưỡng ở đơn
vị; môi trường đơn vị cơ sở; nhân tố chủ quan của họ.
Thứ ba, các công trình khoa học đã chỉ ra những ưu điểm, hạn chế
cơ bản của đội ngũ cán bộ chính trị khi tiến hành công tác giáo dục chính
trị tại đơn vị; những ưu điểm, hạn chế trong công tác đào tạo tại nhà
trường và tập huấn, bồi dưỡng thường xuyên tại đơn vị. Đồng thời làm rõ
những nguyên nhân cơ bản của những ưu điểm và hạn chế đó. Đây là cơ
sở khoa học có giá trị trực tiếp đối với việc xem xét, đánh giá thực trạng
phát triển năng lực giáo dục chính trị của chính trị viên đại đội trong
Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay.
Thứ tư, các công trình khoa học đã đưa ra hệ thống giải pháp cơ bản,
có tính khả thi nhằm phát triển nhân cách người sĩ quan chính trị cấp phân
đội Quân đội nhân dân Việt Nam và nâng cao năng lực giáo dục chính trị
của đội ngũ cán bộ chính trị ở đơn vị cơ sở Quân đội nhân dân Việt Nam.
Trong đó, các công trình đã tập trung vào các giải pháp cơ bản: đổi mới
nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội ở nhà trường và