PHÒNG GD&ĐT YÊN LẠC

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TRƯỜNG TH LIÊN CHÂU

Độc lập – tự do – hạnh phúc
`
Liên Châu, ngày 15 tháng 3 năm 2014

CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN TIẾNG VIỆT LỚP 5
PHÂN MÔN LUYỆN TỪ VÀ CÂU (PHẦN CẤU TẠO TỪ )

I. Đặt vấn đề:
Để đáp ứng mục tiêu giáo dục và đào tạo hiện nay là nâng cao chất lượng
đại trà, mũi nhọn tiến tới chuẩn mức 2. Việc nâng cao chất lượng giáo dục là vấn
đề cơ bản, then chốt trong mỗi nhà trường. Chính vì lẽ đó mà nâng cao chất
lượng bồi dưỡng học sinh giỏi là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của mỗi
năm học. Để nâng cao chất lượng giáo dục cần đầu tư xây dựng nền tảng là chất
lượng đại trà bằng nhiều hình thức và phương pháp khác nhau. Từ đó phát hiện,
lựa chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi. Việc bồi dưỡng học sinh giỏi là bước đầu
tiên để đào tạo nên những nhân tài cho đất nước là đỉnh cao của giáo dục ngày
nay.
Tiếng việt là môn học hình thành và phát triển ở học sinh các kỹ năng sử
dụng tiếng việt ( nghe, nói, đọc, viết) để học tập và giao tiếp trong cái môi
trường hoạt động của lứa tuổi. Thông qua dạy và học tiếng việt góp phần rèn
luyện các thao tác tư duy, cung cấp cho học sinh những kiến thức sơ giản về


tiếng việt và những hiểu biết sơ giản về tự nhiên, xã hội, con người về văn hóa
và văn hóa dân tộc của Việt Nam và nước ngoài. Bồi dưỡng tình yêu tiếng Việt

em ở nhà .
- Hai là để làm tốt công tác bồi dưỡng người thầy đòi hỏi cần có ý thức tự
học hỏi sưu tầm tài liệu, tự bồi dưỡng chuyên môn để nâng cao trình độ, tích cực
học hỏi kinh nghiệm của các bạn đi trước, luôn phải tâm huyết với nghề không
quản ngại thời gian, công sức. Luôn bám sát kế hoạch nhà trường và chủ động lập
kế hoạch cụ thể cho từng bài, từng ngày, từng tuần.
-Việc giảng dạy trên lớp cần nâng cao chất lượng và hiệu quả giờ dạy như :
* Đổi mới phương pháp dạy học, thầy tổ chức các hoạt động một cách cụ
thể sát với đối tượng, hệ thốngcâu hỏi ngắn gọn, dễ hiểu. Trong mỗi giờ HS được
trao đổi thảo luận bàn bạc với nhau, tìm tòi để phát hiện ra kiến thức mới. GVcần
tôn trọng ý kiến của học sinh, lắng nghe ý kiến của các em bởi đôi khi các em có
những ý tưởng, sáng kiến rất hay mà giáo viên cần ghi nhận .
* Các giờ dạy cần sử dụng trực quan giúp các em dễ hiểu dễ nhớ, vận dụng
tốt khi thực hành, luyện tập tỉ mỉ từng dạng bài để học sinh nắm chắc kiến thức cơ


bản ngay tại lớp, thực hành nhiều, chấm chữa bài thường xuyên, rèn kĩ năng trình
bày từ chữ viết, câu, từ, đến diễn đạt, khích lệ sự chăm chỉ, say sưa học tập .
* Luôn nêu gương tốt điển hình để khích lệ học sinh dù chỉ là một tiến bộ
nhỏ .
* Luôn tôn trọng ý kiến của học sinh và khai thác sự sáng tạo giúp học sinh
phát triển trí thông minh trong quá trình học tập.
* Kết thúc từng phần, từng chương phân ra từng chuyên đề để bồi dưỡng
* Tự ra đề kiểm tra sau từng chuyên đề chấm chữa kịp thời để bổ sung
những diểm còn thiếu sót.
* Chữa tỉ mỉ các dạng bài trường ra và cấp trên khảo sát .
* Làm việc tự giác là chính, tự chuyển đổi phương pháp nâng cao chất
lượng thực chất.
* Hàng tháng tổ chức thi vô địch để động viên khích lệ học sinh tiến bộ.
* Khen và nhắc nhở học sinh đúng đảm bảo công bằng.

ôn luyện giải bài tập vận dụng ở lớp 5.


Trong chuyên đề nàu chúng tôi không ôn lại về lý thuyết từng bước cụ thể
mà chỉ gợi các em nhớ lại và thực hành giải 1 số bài tập về cấu tạo từ, cấu tạo từ
phức giúp các em biết dùng các thao tác đã học để tách được từ đơn, từ phức
trong đoạn văn, từ ghép từ láy được chia ra từng loại đã học một cách chính xác
tiến tới không còn nhầm lẫn giữa 2 loại.
b. Hệ thống các dạng bài tập của chuyên đề:
1. Tìm từ đơn, từ phức có trong đoạn văn.
2. Xếp các từ cho trước thành các nhóm khác nhau.
3. Dạng bài về tìm từ ghép trong đoạn văn (ghép phân loại và ghép tổng
hợp).
4. Dạng bài tổng hợp tìm từ ghép phân loại, ghép tổng hợp và từ láy.
5. Xác định từ láy rồi phân ra các kiểu từ láy.
6. Bài tập tổng hợp.
c. Vận dụng dạy bài luyện từ và câu lớp 5 phần cấu tạo từ.
1. Mục đích yêu cầu
2. Chuẩn bị.
- Phiếu học tập in các bài tập cho HS thực hành.
- Bảng phụ, máy chiếu, màn chiếu.
3. Các hoạt động dạy học chủ yếu.
HĐ1: Hệ thống kiến thức.
Hệ thống lại các kiến thức liên quan khi thực hiện giải các bài tập về cấu tạo từ.
- Từ do đâu mà có?


- Từ là đơn vị nhỏ nhất dùng để đặt câu, xét về mặt cấu tạo từ được chia
ra làm mấy loại? Đó là những loại nào? Hãy vẽ sơ đồ biểu thị các loại đó.
- Sự khác nhau giữa từ ghép và từ láy.

Bài 3: Xếp các từ sau vào 4 nhóm
TGTH, TGPL, từ láy, kết hợp 2 từ

- Làm bài cá nhân

đơn.

- Nêu kết quả làm bài

- Ghi kết quả HS nêu

- Nhận xét

- Nhận xét, chữa bài
HĐ 4: HD giải bài tập điền tiếp vào
chỗ trống để có từ ghép, từ láy.
Bài 4: Cho các tiếng sau: Mềm, xinh,
khỏe, mong, nhớ, buồn.
Tìm các tiếng thích hợp ghép với các
tiếng trên để có:

- Làm bài theo nhóm đôi

a. Các từ ghép.

- Đại diện nhóm báo cáo kết quả

b. Các từ láy

- Các nhóm khác nhận xét

Trên đây là bài viết chuyên đề của tỏ 4 + 5 Trường Tiểu học Liên Châu
chắc không tránh khỏi sự thieue sót , kính mong nhận được sự đóng góp ý
kiến của bạn bè đồng nghiệp để công tác bồi dưỡng học sinh giỏi ngày càng có
các kết quả cao.
Ngày 2/3/2014
Người viết


Lê Thị Loan

A. Ôn lý thuyết
* Cấu tạo từ:
- Từ do đâu mà có?
- Từ là đơn vị nhỏ nhất dùng để đặt câu, xét về mặt cấu tạo từ được chia
ra làm mấy loại?
Từ

Từ phức

từ láy

Kiểu láy

Láy âm
Láy vần

Từ đơn

Từ ghép


Thúng mủng, khoai lang, tươi tốt, bạn đường, xe cộ, chim chóc, gắn bó,
nhỏ nhẹ, uống nước, quanh co, tuổi tác, cũ kĩ, ầm ĩ, nụ hoa, bạn bè, nhí nhảnh,
luộc lạc, chôm chôm, bao bọc, nước uống, đất đai, bâng khuâng, ồn ào, chăm
chỉ, ngốc nghếch
Bài 4: Cho các tiếng sau: Mềm, xinh, khỏe, mong, nhớ, buồn.
Tìm các tiếng thích hợp ghép với các tiếng trên để có:
a. Các từ ghép.
b. Các từ láy
Bài 5: Đọc đoạn văn:


Tháng ba, sau những đợt mưa xuân, chuối tơ vươn lên phơi phới. Những
tàu lá xanh ngắt như những bàn tay xanh nõn nà phe phẩy rung động. Những hạt
mưa gõ vào tàu lá tạo ra những âm thanh nghe thật vui tai. Cái đọt chuối cuốn
tròn màu xanh cẩm thạch như một ngón tay búp măng trỏ lên bầu trời. Dưới
nắng xuân, lá chuối ngời lên óng ánh như những tấm gương.
a. Tìm từ ghép trong đoạn văn trên rồi chia thành hai nhóm: từ ghép có
nghĩa tổng hợp và từ ghép có nghĩa phân loại.
b. Tìm các từ láy trong đoạn văn trên, rồi chia thành ba nhóm: từ láy âm
đầu, từ láy vần, từ láy cả âm đầu và vần
Bài 6: Tìm 5 từ ghép phân loại có âm đầu giống nhau, 5 từ ghép tổng hợp có âm
đầu giống nhau, 5 từ ghép có 2 tiếng mà nếu viết các tiếng đó theo thứ tự ngược
lại ta được từ khác cũng có nghĩa.
Bài 7: Điền các tiếng thích hợp vào chỗ trống để có .
a. Từ ghép tổng hợp
b. Từ ghép phân loại
c. Từ láy.
Nhỏ, lanh, vui, xanh
Bài 8: Tìm 10 từ chứa tiếng “mai” trong đó có 3 từ láy, 4 từ ghép tổng hợp, 3 từ
ghép phân loại.