MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP
GIÚP TRẺ 5 – 6 TUỔI LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC

I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Như chúng ta đã biết trong mọi thời đại giáo dục chiếm một vị trí quan trọng trong xã hội.
Trong hệ thống giáo dục quốc dân giáo viên mầm non là người thầy đầu tiên đặt nền móng
cho việc đào tạo nhân cách con người cho xã hội tương lai. Vì thế, chương trình Giáo dục
mầm non đã dành phần lớn trong lĩnh vực phát triển ngôn ngữ để dạy thơ ca, kể chuyện cho
trẻ nhằm giúp trẻ hình thành và phát triển ngôn ngữ tìm hiểu về thế giới xung quanh, góp
phần không nhỏ vào việc giáo dục toàn diện cho trẻ, đặc biệt ở trẻ thì vốn từ và ngôn ngữ
của trẻ phát triển mạnh mẽ, trẻ sẽ nói mạch lạc, diễn cảm, đúng câu, đúng từ và đúng ngữ
pháp hơn khi tiếp xúc với tác phẩm văn học- một loại hình nghệ thuật đặc sắc - chiếc cầu
nối, phương tiện dẫn dắt trẻ tới cánh cửa để mở ra chân trời nhận thức. Thông qua thơ ca và
kể chuyện được chọn lọc phù hợp, trẻ sẽ được tiếp xúc những lời hay ý đẹp, được giáo dục
về mặt tình cảm , đạo đức xã hội, đồng thời khơi dậy mặt năng khiếu thẩm mỹ của trẻ.Làm
quen văn học còn hình thành cho trẻ lòng yêu thiên nhiên, Tổ quốc, tình yêu thương con
người rộng .Từ đó tôi nhận thấy bộ môn làm quen văn học có tầm quan trọng trong việc phát
triển nhận thức, giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mỹ. Vì vậy tôi chọn đề tài “ Một số
phương pháp giúp trẻ cảm thụ tác phẩm văn học” với mong muốn tìm tòi đưa ra những giải
pháp phù hợp để nâng cao chất lượng cảm thụ văn học đối với trẻ, giúp trẻ phát huy được
tính tích cực cá nhân- tự tin-độc lập- sáng tạo- hình thành tư duy - khả năng ghi nhớ có chủ
đích.
II. Những biện pháp đã làm
1. Nghiên cứu tiết dạy, soạn giáo án chuẩn bị đồ dùng.

-1-


Do đặc điểm của lứa tuổi nên dạy trẻ mầm non cần tiến hành theo phương châm " Học mà
chơi, chơi mà học" . Vì vậy cô giáo cần linh hoạt khéo léo hơn trong việc thiết kế giáo án
văn học để lôi cuốn hấp dẫn trẻ . Với bản thân tôi tiến hành như sau:

xác định rõ giọng kẻ cùng với những cử chỉ điệu bộ nét mặt ánh mắt, giọng nói thể hiện
được tính cách của từng nhân vật: mẹ Đất giọng nói dịu dàng, ấm áp. Hoa Hồng giọng kiêu
căng, ông mặt trời mặt nghiêm khắc, giọng ồm ồm. Anh giun Đất thân thiện gần gũi. Bên
cạnh đó để gây hứng thú cho trẻ thì đồ dùng trực quan không thể thiếu vì thế tôi chuẩn bị mô
hình 1 khu vườn có rất nhiều loài hoa thật: hoa Hồng, thược dược, violet...ông mặt trời được
làm bằng bìa caton dán đề can vàng, dùng sợi len ở chiếc khăn quàng cũ để làm thành một
bộ râu trắng rất sinh động. Nhân vật giun đất tôi dùng đất nặn với bàn tay khéo léo tạo thành
1 con giun màu nâu. Dùng mô hình đó tôi hóa thân vào nhân vật Hoa Hồng và kể lại chuyện
của chính mình khiến trẻ rất thích thú. Thêm vào đó tôi dùng hình ảnh động sưu tầm về các
loại hoa tạo thành các slide chuyển thể thành câu chuyện trên powerpoint khiến trẻ vô cùng
hứng thú do vậy tiết dạy của tôi rất thành công.
Tùy từng tiết dạy mà soạn giáo án cho phù hợp với nội dung câu chuyện, bài thơ .
Ví dụ: với bài thơ “ Cô giáo của em”
Chuẩn bị: +) Đồ dùng – đồ chơi của cô và trẻ.
- Tranh minh họa theo nội dung bài thơ.
- Tranh ảnh về những hoạt động ở trường mầm non.
- Đĩa , băng nhạc bài hát “ Cô giáo”, nhạc : Đỗ Mạnh Thường, lời thơ : Nguyễn Hữu
Tường, “ Cô và mẹ”, nhạc và lời Phạm Tuyên.

-3-


Địa điểm tổ chức: -Tổ chức trong lớp
* Hoạt động 1: Ổn định tổ chức – gây hứng thú
Cô cho trẻ hát bài hát “ Mẹ và cô”- Nhạc và lời : Phạm Tuyên.
Cô hỏi trẻ: + Các con vừa hát bài hát gì?
+ Bài hát nói về ai?
* Hoạt động 2 :Cô đọc diễn cảm cho trẻ nghe bài thơ “ Cô giáo của em”
Cô giới thiệu : Không chỉ có rất nhiều nhạc sĩ sáng tác nhiều bài hát viết về “ Cô giáo” . Mà
còn có rất nhiều nhà thơ , nhà văn cũng sáng tác về cô giáo rất hay. Nhà thơ Chu Huy viết về

- Các bạn đã thầm gọi điều gì?- Cảm xúc của con khi nghe bài thơ này ntn?
- Qua bài thơ muốn nhắn nhủ với các con điều gì?
Cô giáo dục trẻ : Phải biết lắng nghe, chú ý trong giờ học, ngồi ngay ngắn. Biết yêu quý cô
giáo và các bạn.
* Hoạt động 4 : Dạy trẻ đọc thơ
Cô đọc lại bài thơ cho trẻ nghe bài thơ 1 lần
Dạy trẻ đọc diễn cảm bài thơ.
Cả lớp đọc cùng cô ( 3 – 4 lần )
Cô cho tổ , nhóm ,cá nhân trẻ đọc thơ.
Khi trẻ thuộc cô cho trẻ đọc nối tiếp mỗi tổ đọc 1 câu.
Cho cả lớp đọc kèm theo động tác minh họa.
Trong khi trẻ đọc cô chú ý quan sát , sửa sai, uốn nắn cho trẻ đọc diễn cảm bài thơ .
* Hoạt động 5 : Trò chơi “ Khắc họa chân dung”

-5-


Cụ chia cho mi tr mt t giy . yờu cu tr trong vũng ht 1 bi hỏt tr phi v xong bc
chõn dung ca cụ giỏo . Bn no v nhanh, p,ging vi cụ giỏo ca mỡnh bn ú thng.
Kt thỳc cụ cho tr hỏt bi hỏt Cụ giỏo: nhc Mnh Thng, li th Nguyn Hu
Tng.
Vớ d 2: vi ch "Thế giới thực vật" cô kể cho trẻ nghe câu chuyện: "Cây táo thần".
Ngoài cửa lớp cô trang trí trồng một khu vờn cây ăn quả: cây táo, cây xoài, cây cam,
bòng ... đan xen vờn hoa, cây cảnh để trẻ tham gia trò chuyện chủ đề, kể lần 1.
Để thu hút trẻ vào hoạt động, kể lần 2, cô kể bằng mô hình: cô dùng các chú rối que với
sân khấu trang trí, sắp sếp ngộ nghĩnh, đẹp mắt, hấp dẫn để thu hút trẻ. Trong quá trình diễn
ra hoạt động, cô làm cho trẻ đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác bằng cách thay đổi t thế
(ngồi, đứng, trong lớp, ngoài lớp, cảnh vật, dẫn dắt trẻ vào các lần kể. Dẫn dắt trẻ vào các lần
kể bằng các câu hỏi gợi tính tò mò, muốn khám phá để dẫn dắt trẻ, thu hút trẻ vào nội dung
câu chuyện. Khi kể lần 3, cô cho trẻ đợc đi tham quan phòng triển lãm tranh. Với những

- Cụ cú gỡ õy? Cho tr m s hoa cỳc vng
- Con no cú nhn xột gỡ v nhng bụng hoa cỳc vng ny no?
Cú bi th v hoa cỳc vng rt hay, ú chớnh l bi th Hoa cỳc vng do nh th Nguyn
Vn Chng sỏng tỏc hụm nay cụ v cỏc con cựng nhau tỡm hiu nhộ.
Bờn cnh ú s kt hp vi ngụn ng c k tỏc phm cú th giỳp tr t cm th vn hc
mt cỏch nhanh nht, gn nht. Ngoi ra tụi cũn chn nhng hỡnh nh p v nhng nhõn
vt ng nghnh to ra mt bc tranh õm thanh tng ng bng cụng ngh thụng tin tr
ho nhp, hoỏ thõn vo cỏc nhõn vt trong tỏc phm m tụi lng ghộp c.

-7-


Muốn cho trẻ cảm thụ tốt âm điệu, nhịp điệu bài thơ khi đọc mẫu cho trẻ nghe cô nên đọc
thật êm dịu, nhẹ nhàng, chú ý ngắt nhịp, đọc nhấn mạnh vào các từ mang tính nhịp điệu hoặc
khi kể chuyện trẻ nghe cô kể phải diễn cảm, thể hiện giọng nói điệu bộ,cử chỉ từng nhân vật
trong truyện.
Dạy trẻ học thuộc lòng bằng truyền khẩu, cô giáo đọc bài thơ, trẻ đọc theo cô đến khi
thuộc. Mỗi bài bài thơ là một chỉnh thể nghệ thuật, thơ có âm thanh, nhịp điệu, vần điệu, câu
nọ gọi câu kia. Khả năng bắt trước và khả năng ghi nhớ máy móc là năng lực kì diệu của trẻ,
nó gắn với tư duy trực quan hành động và tư duy trực quan hình tượng. Cần tận dụng thế
mạnh đó để dạy trẻ học thuộc lòng thơ.Khi đã thuộc, đã cảm hiểu được phần nào chất thơ
với những xúc động mảnh liệt và lời thơ, với trò chơi ngôn ngữ, cô giáo khéo léo tổ chức
cho trẻ “học mà chơi, chơi mà học”, đưa trẻ vào hoạt động mang màu sắc văn học nghệ thuật
rõ nét.
Tổ chức cho trẻ đọc thuộc bài thơ theo tổ, nhóm, từng cá nhân mà trẻ bắt đầu thuộc một
cách diễn cảm và tập cho trẻ nhận xét, đánh giá (về sự chính xác, lưu loát, diễn cảm, nét mặt
biểu cảm, điệu bộ…). Quá trình nghe bạn đọc, nhận xét bạn đọc, chính là những lúc củng cố
việc đọc của mình. Cô giáo cần khích lệ trẻ thi đua đọc trước lớp một cách tự tin và ngày
càng hay hơn: “Cháu thấy bạn đọc bài thơ đã hay chưa? Vì sao? Cháu có thể đọc hay hơn
bạn được không, cháu đọc cho cả lớp nghe xem nào? Cô thấy bạn đọc rất hay rồi đấy, lại

nhân vật, khám phá nghĩa của từ của câu, hoặc trẻ có thể tự vẽ, cắt dán tập làm sách, truyện

- 10 -


tranh theo chủ điểm. Tôi nhận thấy qua giờ hoạt động góc trẻ mạnh dạn, thích giao tiếp và
phát triển nhiều vốn từ, củng cố lại những kiến thức đã học. Đặc biệt là trẻ rất thích tự lập
trong lúc tự làm sách truyện tranh, phấn khởi và rất thích tham gia chơi ở góc này .
5. Làm quen văn học thông qua các ngày hội, ngày lễ :
Qua các buổi sinh hoạt ngày hội, ngày lễ cũng cần cho trẻ Làm quen với văn học, trong đó
có hát múa đọc thơ, kể chuyện, đóng kịch, có chuẩn bị mũ các con vật, hoa...thường xuyên
tập luyện văn nghệ tham gia những ngày lễ lớn ở trường : Khai giảng, 20/11, 1/6 ....Tôi nhận
thấy trẻ rất thích thú, hăng hái tham gia giống như trẻ được chơi thoải mái, được nghỉ sau
một tuần học, củng cố lại kiến thức đã học, học dưới hình thức biểu diễn văn nghệ. Nhận
thấy nhiều phụ huynh rất phấn khởi về những kết quả của con mình, có tác dụng rất lớn đến
việc đưa con tới lớp Mẫu giáo. Để phụ huynh có hướng phát huy năng khiếu ở trẻ, trong
cuộc thi trẻ rất hào hứng, mạnh dạn, tự tin tham gia vào hoạt động, thích được biểu diễn và
say mê khi biểu diễn .
Trong các ngày hội, ngày lễ tôi hay kiến nghị với nhà trường nên dành nhiều thời gian cho
các cháu được tham gia kể chuyện, đọc thơ, đóng kịch. Đó cũng là một hình thức tuyên
truyền ngành học rất lớn, trẻ rất thích tự làm và được khen giúp trẻ phát triển về trí tuệ,
nhanh nhẹn, mạnh dạn trước mọi người và cảm nhận được vẻ đẹp, cái hay của văn học .
III. Kết quả đạt được
Nhờ có sự quan tâm của BGH nhà trường và sự quan tâm của bạn bè, đồng nghiệp cộng
với sự tìm tòi học hỏi của bản thân, chất lượng hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn
học ở lớp tôi được nâng lên rõ rệt:
Các cháu rất hứng thú tham gia bộ môn này, mạnh dạn khi giao tiếp, thích trò chuyện cùng
người lớn và đặc biệt rất thích tham gia vào tất cả các hoạt động không chỉ có làm quen văn
học .


- Ngoài ra giáo viên cần to hng thỳ cho tr bng cỏch sử dụng các ngữ điệu khác nhau nh
lời nói lúc to lúc nhỏ , lúc chậm rãi , lúc hối hả kết hợp với ánh mắt cử chỉ , nụ c ời gần
gũi giao lu với trẻ trong tiết học để chuyển tải nội dung bài dạy đến với trẻ một cách hiệu quả
nhất .
Trờn õy l mt s kinh nghim ca tụi trong quỏ trỡnh t chc cho tr
lm quen vi tỏc phm vn hc lp mu giỏo 5-6 tui trng Mn non
Tõn Lp, rt mong c s úng gúp ý kin ca cp trờn tụi rỳt ra
nhng bi hc quý giỏ thit thc cho mỡnh gúp phn ỏp ng yờu cu i
mi ca giỏo dc mm non hin nay.
Tụi xin chõn thnh cm n Ban thi ua Phũng Giỏo dc o to V
Th. Cm n ban giỏm hiu trng mm non Tõn lp.
Tõn lp, ngy 06
thỏng 4 nm 2015
Ngi vit

HI NG THM NH

HI NG THI UA

- 13 -