Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 làm quen với chữ viết tại lớp Lá 1 trường MN Hoa Phượng

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ 5 – 6 TUỔI LÀM QUEN VỚI CHỮ
VIẾT TẠI LỚP LÁ I TRƯỜNG MN HOA PHƯỢNG
I. Phần mở đầu
1. Lý do chọn đế tài
Qúa trình dạy học ở trường mầm non là một quá trình hoạt động có mục
đích, có kế hoạch và có tổ chức của cô và trẻ, nhằm trang bị cho trẻ những kiến
thức sơ đẳng về thế giới xung quanh, hình thành các kỹ năng, kỹ xảo tương ứng.
Dạy học là một trong những phương tiện quan trọng giúp trẻ phát triển toàn diện
và giữ vai trò chủ đạo trong việc phát triển trí tuệ cho trẻ mầm non. Vì thông qua
dạy học, các nhiệm vụ trí dục được giải quyết một cách chọn vẹn. Chính vì vậy
là một giáo viên mầm non tôi luôn suy nghĩ làm thế nào để nâng cao chất lượng
chăm sóc giáo dục trẻ được tốt, giúp trẻ phát triển toàn diện các mặt và đặc biệt
là việc nâng cao chất lượng làm quen chữ viết cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi.
Thực tiễn cho thấy dạy trẻ mẫu giáo 5 tuổi làm quen chữ viết còn gặp
nhiều khó khăn, đặc biệt đối với giáo viên dạy trẻ ở vùng dân tộc thiểu số khi
mà khả năng hiểu và sử dụng Tiếng Việt của trẻ trong đời sống hàng ngày còn
hạn chế.
Một thực tế khác lại cho thấy dạy trẻ em 5 tuổi làm quen chữ viết lâu nay
đã trở thành hiển nhiên đến mức nhiều bậc phụ huynh coi đó là mục đích cho
con đến trường mẫu giáo và vì vậy đã buộc nhiều trường mẫu giáo phải coi đó là
một trong những tiêu chí dạy trẻ. Hoặc có nhưng nơi trường mẫu giáo không
dạy trẻ viết thì phụ huynh học sinh tìm đến các trường học tư nhân để cho con
có thể học viết, ghép vần thành thạo trước khi vào lớp một. Có rất nhiều ý kiến
của các bậc phụ huynh cho rằng, chương trình tiểu học bây giờ nặng nề quá tải
là điều ai ai cũng nhìn nhận thấy, nếu muốn bảo đảm tiến độ chương trình học,
trên lớp các thầy cô giáo lấy đâu ra thời gian để uốn nắn chữ viết cho từng học
sinh và không học bắt đầu từ lớp mẫu giáo thì sẽ học vào lúc nào? Với những
nhận thức nghe ra có vẻ rất có lý như vậy, mối quan tâm hàng đầu của phụ
huynh chỉ là trường mẫu giáo đó có dạy viết chữ không? Tuy nhiên, các yếu tố

cho trẻ làm quen với chữ viết ở lứa tuổi mầm non.
Phối hợp tốt giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong việc cho trẻ làm
quen chữ viết một cách khoa học đem lại kết quả cao trong công tác giáo dục trẻ.
3. Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu thực trạng cho trẻ làm quen với đọc viết tại lớp lá 1 trường
MN Hoa Phượng .
4. Giới hạn của đề tài
Nghiên cứu thực trạng việc cho trẻ làm quen với đọc viết của toàn trường
nói chung cũng như trẻ 5 – 6 tuổi lớp lá 1 ở trường MN Hoa Phượng nói riêng
Nguyễn Thị Như Ngọc

-2-

Trường MN Hoa Phượng


Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 làm quen với chữ viết tại lớp Lá 1 trường MN Hoa Phượng

và đề xuất một biện pháp giúp giáo viên và phụ huynh hiểu hơn về tầm quan
trọng của việc cho trẻ làm quen với chữ viết ở bậc học mầm non.
5. Phương pháp nghiên cứu
Khi nghiên cứu tôi sử dụng các phương pháp sau đây:
Phương pháp nghiên cứu lý luận: Sưu tầm các tài liệu, tìm sách, đọc báo,
phân tích tổng hợp tài liệu để có cơ sở lý luận về việc cho trẻ làm quen với chữ
viết.
Phương pháp quan sát hoạt động của giáo viên,các cháu mẫu giáo lớn
trường MN Hoa phượng: Tri giác, quan sát các hoạt động vui chơi, giao tiếp,
hoạt động học tập của trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo lớn làm cứ liệu tham khảo để
nghiên cứu. Quan sát các hoạt động của giáo viên trong công tác chăm sóc, giáo
dục các cháu mẫu giáo lớn, quan sát hoạt động giảng dạy, tổ chức các loại hình

Như vậy, cho trẻ làm quen với chữ viết để chuẩn bị tốt về mặt kiến thức,
kỹ năng cho trẻ vào lớp 1, đảm bảo trẻ có những kỹ năng cần thiết như biết
cách cầm bút, cầm sách, mở sách, tư thế ngồi đúng..giúp trẻ thích ứng với môi
trường học tập mới, tránh được những bỡ ngỡ ban đầu những cảm giác sợ sệt,
thiếu tự tin.
Để công tác giáo dục đạt hiệu quả cần rất nhiều yếu tố chủ quan và khách
quan, trong đó việc cho trẻ làm quen với chữ viết đóng một phần không nhỏ.
Học sinh thích đi học, đối với trẻ mỗi ngày đến trường là một niềm vui. Chính vì
vậy việc giáo viên chuẩn bị tốt về các mặt như: trang trí lớp đẹp mắt, tổ chức các
hoạt động cho trẻ làm quen chữ viết một cách vui nhộn, luôn phối kết hợp với
phụ huynh để tạo cho trẻ một tâm lý thoải mái không nặng nề thì đây chính là
yếu tố quan trọng thu hút các em ham thích đi đến trường và tham gia các hoạt
động để lĩnh hội kiến thức có hiệu quả.
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu
Trường MN Hoa Phượng đóng trên địa bàn cách Thị Trấn Buôn Trấp
không xa nhưng tập trung phần lớn người đồng bào sinh sống. Hàng năm, tỉ lệ
học sinh dân tộc thiểu số chiếm đến khoảng gần 70% tổng số học sinh toàn
trường. Trình độ dân trí còn thấp, đời sống nhân dân còn gặp nhiều khó khăn,
học sinh thuộc diện đói nghèo chiếm tỉ lệ khá cao nên sự quan tâm của cha mẹ
học sinh đến việc học tập của con em mình rất hạn chế. Mặt khác phụ huynh lại
quá coi trọng đến việc đọc thông viết thạo trước khi vào lớp một. Với tâm lý lo
lắng thái quá, muốn chuẩn bị kỹ càng cho con trước khi đi học nên một số người
đã cho con đi học sớm. Và sau đó nhiều người khác cũng lo sợ con mình bị tụt
hậu, không theo kịp bạn đã biết chữ. Thứ hai là một số giáo viên tiểu học hiện
nay mặc nhiên cho rằng trẻ vào lớp một là là phải biết đọc, biết viết và làm được
một số phép tính cộng trừ đơn giản.
Nguyễn Thị Như Ngọc

-4-


mới có hứng thú tham gia vào hoạt động. Chúng ta biết rằng, trong cuộc sống,
mọi lúc mọi nơi đều có lời nói, vậy nên hãy làm cho mọi lúc mọi nơi đều có chữ
viết. Thẻ chữ, bảng viết, phấn, tranh chữ… đều là những phương tiện dễ kiếm,
Nguyễn Thị Như Ngọc

-5-

Trường MN Hoa Phượng


Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 làm quen với chữ viết tại lớp Lá 1 trường MN Hoa Phượng

dễ làm. Những thứ trẻ được quan sát hàng ngày, qua đó trẻ nhận biết được các
chữ cái từ đó giúp trẻ đến với chữ viết một cách tự nhiên, kích thích ngôn ngữ
thị giác của trẻ.
Với trẻ mầm non là lứa tuổi chưa biết chữ, nên muốn hiểu một vấn đề nào
đó thì phải có đồ dùng trực quan, tranh ảnh và vật thật. Hoạt động vui chơi vẫn
là hoạt động chủ đạo của trẻ, cho nên ở lớp được chia thành các góc chơi, mà
mỗi góc là phản ánh một phần cuộc sống của con người.Chính vì vậy tôi rất chú
trọng đến việc trang trí lớp học. Với phương châm luôn “ lấy trẻ làm trung tâm”
, cô chỉ là người hướng dẫn gợi mở để trẻ sáng tạo trong các hoạt động nên tôi
tận dụng hết khả năng của trẻ bằng cách trang trí lớp học theo dạng “ mở ” để trẻ
được tích cực hoạt động trong khi chơi.
Ví dụ: Trong chủ điểm thế giới động vật tôi thường trang trí các góc chơi
như sau:
+ Góc xây dựng: Cô cùng trẻ làm các con vật và cho trẻ sao chép tên các
con vật để khi xây trang trại trẻ phân loại được các con vật theo nhóm và giới
thiệu được các sản phẩm của mình làm ra.
+ Góc học tập – thư viện: Cho trẻ vẽ và dán tranh theo câu chuyện. Cho
trẻ in chữ và xếp theo chữ mẫu tên các con vật, thức ăn, nơi sống….Trang trí

chơi được vận dụng một cách linh hoạt theo chủ đề để thu hút sự tham gia của
trẻ. Song, bên cạnh đó cũng cần phải tính đến thời gian cho trẻ hoạt động có tính
chuyên biệt như trẻ trải nghiệm việc đọc, viết theo khả năng riêng của trẻ. Vì
vậy tôi thường sưu tầm các trò chơi liên quan đến việc cho trẻ làm quen chữ cái,
một phần giúp trẻ hứng thú, tham gia các hoạt động tích cực, một phần giúp trẻ
củng cố các kiến thức đã học qua trò chơi. Tôi thường sử dụng các trò chơi "tìm
chữ còn thiếu trong từ", "Nhận ra từ thừa", " tạo dáng chữ cái", " xếp chữ bằng
hột hạt" “ quân xúc xắc vui nhộn” hay trò chơi “ chiếc hộp kỳ diệu”. Tôi thường
tìm và sáng tác các trò chơi tạo sự mới mẻ, hấp dẫn phát huy tính tò mò ở trẻ, tôi
thường sử dụng các nguyên vật liệu mở để làm đồ dùng, đồ chơi.
Ví dụ: Khi tổ chức trò chơi để ôn lại chữ cái p,q. Tôi tổ chức như sau:
Chia lớp thành 3 nhóm, và ba nhóm này được cô chuẩn bị những nguyên
vật liệu khác nhau.
+ Nhóm 1: Đất nặn
+ Nhóm 2: Giấy màu
+ Nhóm 3: Hột hạt
Nhiệm vụ của mỗi đội sẽ sử dụng những nguyên vật liệu mà cô đã chuẩn bị
sẵn cho 3 đội để tạo thành chữ q và chữ p.
Hay trò chơi “ chiếc hộp bí mật”
Nguyễn Thị Như Ngọc

-7-

Trường MN Hoa Phượng


Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 làm quen với chữ viết tại lớp Lá 1 trường MN Hoa Phượng

+ Cách chơi: Cô chuẩn bị một chiếc hộp bên trong có rất nhiều chữ cái được cô
cắt bằng bìa cát tông và dán giấy màu cho đẹp. Cô mời từng bạn lên thò tay vào

-8-

Trường MN Hoa Phượng


Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 làm quen với chữ viết tại lớp Lá 1 trường MN Hoa Phượng

với trẻ bằng cách viết lại những gì trẻ kể, đọc. Luôn tạo cơ hội cho trẻ trải
nghiệm viết trong hoạt động hàng ngày. Ví dụ cùng trẻ viết tên của mình bằng
phấn xuống nền sân khi tham gia hoạt động ngoài trời….
Môi truờng chữ viết nên đuợc cô they đổi thuờng xuyên có thẻ they đổi
theo nội dung đang học, chữ viét phải tuân thủ luật ngữ pháp, chính tả ngắn gọn
súc tích tránh viết tắt.
Biện pháp 4: Phối hợp chặt chẽ với các bậc cha mẹ trong việc thực
hiện mục tiêu giáo dục mầm non
Công tác phối hợp với các bậc cha mẹ có ý nghĩa quan trọng và là nhiệm
vụ thiết thực của từng nhóm lớp và trường mầm non, góp phần trong việc chăm
sóc và giáo dục trẻ. Phối kết hợp giữa gia đình và nhà trường tạo nên sự liên kết
giữa gia đình và nhà trường, nhằm chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ lẫn nhau nhằm
đáp ứng kịp thời các nhu cầu phát triển của trẻ về các mặt: đạo dức, trí tuệ, thể
chất, ngôn ngữ , tình cảm, thẩm mỹ… Tạo các điều kiện phát triển tối ưu cho
việc thực hiện có hiệu quả việc chăm sóc giáo dục trẻ. Vậy làm thế nào để công
tác tuyên truyền, phối hợp với phụ huynh đạt kết quả cao? Đó là một công việc
không đơn giản trong công tác tuyên truyền phối hợp với phụ huynh, chính vì
vậy giáo viên cần:
Thường xuyên trao đổi với phụ huynh về tình hình học tập của trẻ ở lớp
và luôn phối hợp chặt chẽ với phụ huynh trong công tác tuyên truyền giáo dục
dinh dưỡng và giáo dục sức khoẻ. Bên cạnh việc chăm sóc sức khỏe cho trẻ thì
việc giáo dục trẻ cũng rất cần thiết. Mặc dù đối với trẻ mầm non vui chơi chiếm
vị trí chủ đạo nhưng đối với trẻ mẫu giáo lớn việc cho trẻ làm quen với chữ viết

thu thập được. Đánh giá thông qua quan sát các hoạt động của trẻ, hoạt động dạy
học và tuyên truyền của giáo viên, nhận thức về tầm quan trọng cho trẻ làm quen
chữ viết của phụ huynh. Đánh giá thông qua nhật ký của lớp và thông qua ý kiến
của phụ huynh. Sau khi thu thập thông tin và đã có những bài tập và câu hỏi
đánh giá trẻ để xem khi thực hiện các giải pháp này thì trẻ đã học được những
gì, tiếp thu được những gì, giáo viên đã làm được gì sau khi sử dụng các phương
pháp đó thì tôi đã có kết quả như sau.
KẾT QUẢ KHẢO NGHIỆM
Được biểu hiện qua bảng sau:
Kỹ

Kỹ

Kỹ

Tổng số

năng

năng

năng

học sinh

nói

đọc

viết


Cuối
năm

27

26/27

27/27

96,2% 100%

26/27
96,2%

- Biết cách ngồi, cầm bút, tô chữ đúng
quy định.
- Biết cách giở sách, đọc từ trên xuống
dưới, từ trái qua phải, đọc truyện theo
tranh.

Những kinh nghiệm trên được chia sẻ, áp dụng trong nhà trường và đã thu
được những kết quả rất khả quan.
III. Phần kết luận, kiến nghị
1. Kết luận
Dạy trẻ làm quen chữ viết là một trong những nội dung quan trọng cho trẻ
mẫu giáo lớn. Đối với trẻ mẫu giáo lớn, bước đầu giúp trẻ nhận biết được các
chữ cái và phát âm chuẩn các chữ cái trong các từ trọn vẹn, phát triển ở trẻ khả
năng so sánh, quan sát và phát triển ngôn ngữ khi trẻ đã thuộc và phát âm chuẩn
các chữ cái thì dễ dàng làm quen với việc tô và viết chữ để chuẩn bị vào lớp

Để hoàn thành sáng kiến kinh nghiệm này, mặc dù được sự giúp đỡ của
ban giám hiệu nhà trường và các chị em đồng nghiệp nhưng không tránh khỏi
những thiếu sót rất mong được sự đóng góp ý kiến của ban lãnh đạo cấp trên để
sáng kiến đạt kết quả cao hơn.
Xin chân thành cảm ơn !
Krông Ana, tháng 3 năm 2018
Người viết

Nguyễn Thị Như Ngọc

NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN

Nguyễn Thị Như Ngọc

- 12 -

Trường MN Hoa Phượng


Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 làm quen với chữ viết tại lớp Lá 1 trường MN Hoa Phượng

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN
(Ký tên, đóng dấu)

PHỤ LỤC
I. Phần mở đầu……………………………………………………..Trang 1
1. Lý do chọn đề tài…………………………………………………Trang 1
Nguyễn Thị Như Ngọc
- 13 Trường MN Hoa Phượng



Tên tài liệu

1

Tổ chức hoạt động giáo dục cho trẻ ở Nguyễn Thị Hằng
Nguyễn Thị Như Ngọc

Tác giả

- 14 -

Trường MN Hoa Phượng


Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 làm quen với chữ viết tại lớp Lá 1 trường MN Hoa Phượng

trường mầm non.
2

Sưu tầm các tài liệu có liên quan đến đề tài Tập thể giảng viên trường
trong quá trình học tại trường Cao đẳng cao đẳng sư phạm TW Nha

3

SPTW Nha Trang.

Trang

Sách nghiên cứu khoa học