LỜI MỞ ĐẦU
Đối với những người quan tâm đến du lịch Quảng Ninh, vấn đề phát
triển sản phẩm du lịch từ lâu đã được nhắc tới như yếu tố quyết định tới sự
phát triển của du lịch tỉnh nhà Hạ Long là điểm du lịch nổi trội nhất, không
chỉ được biết đến bởi các du khách trong và ngoài nước đã từng đến đây.
Ngay cả những người chưa được đặt chân đến vùng đất này, cũng ít nhất đã
được nghe về Vịnh Hạ Long xinh đẹp.
Trong những năm qua, lượng khách du lịch (bao gồm của khách quốc
tế và nội địa) tăng không ngừng. Khi khách du lịch ra khỏi nhà thì nhu cầu
ở lại qua đêm được đặt tại những nơi mà họ đến. Vì vậy, bộ phận lưu trú
luôn giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong du lịch. Tham gia vào phục vụ lưu
trú có các loại hình như khách sạn , nhà khách, nhà trọ, motel, bãi cắm trại,
… Hệ thống cơ sở lưu trú du lịch ngày càng phát triển và đa dạng các loại
hình. Đến nay hệ thống cơ sở lưu trú ở trên địa bàn TP Hạ Long có khoảng
hơn 500 khách sạn với gần 9.000 phòng nghỉ, với gần 4.000 phòng khách
sạn được cấp sao. Tuy có số lượng cơ sở tương đối lớn nhưng vào những
ngày nghỉ, dịp hè nơi đây vẫn luôn trong tình trạng "cháy", không còn phòng
cho thuê, vì nhu cầu của khách du lịch tương đối lớn.
Nhóm 5 đã tìm hiểu và đưa ra ý kiến thảo luận về những đặc điểm
riêng và những nhân tố ảnh hưởng đến cầu dịch vụ lưu trú của khách du lịch
ở Hạ Long.


1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DỊCH VỤ LƯU TRÚ
1.1. Khái niệm về dịch vụ lưu trú.
Trong hoạt động du lịch, để đáp ứng các nhu cầu của khách trong một
chuyến du lịch, ngoài các yếu tố về tài nguyên du lịch, điểm đến du lịch, yếu
tố con người ...thì nơi lưu trú của khách là một yếu tố không thiếu, đặc biệt
trong điều kiện kinh tế - xã hội hiện nay. Nơi lưu trú của khách du lịch, hay
nói cách khác là các cơ sở lưu trú du lịch như khách sạn, nhà nghỉ, các làng
du lịch, Resort, lều trại…không chỉ là đối tượng đáp ứng nhu cầu thiết yếu

đô thị, chủ yếu phục vụ khách thương gia, khách công vụ, khách tham quan
du lịch;
+ Khách sạn nghỉ dưỡng (hotel resort) là khách sạn được xây dựng
thành khối hoặc thành quần thể các biệt thự, căn hộ, băng-ga-lâu (bungalow)
ở khu vực có cảnh quan thiên nhiên đẹp, phục vụ nhu cầu nghỉ dưỡng, giải
trí, tham quan của khách du lịch;
+ Khách sạn nổi (floating hotel) là khách sạn di chuyển hoặc neo đậu
trên mặt nước;
+ Khách sạn bên đường (motel) là khách sạn được xây dựng gần
đường giao thông, gắn với việc cung cấp nhiên liệu, bảo dưỡng, sửa chữa
phương tiện vận chuyển và cung cấp các dịch vụ cần thiết phục vụ khách du
lịch.
- Làng du lịch (tourist village) là cơ sở lưu trú du lịch gồm tập hợp các
biệt thự hoặc một số loại cơ sở lưu trú khác như căn hộ, băng-ga-lâu
(bungalow) và bãi cắm trại, được xây dựng ở nơi có tài nguyên du lịch, cảnh
quan thiên nhiên đẹp, có hệ thống dịch vụ gồm các nhà hàng, quầy bar, cửa


hàng mua sắm, khu vui chơi giải trí, thể thao và các tiện ích khác phục vụ
khách du lịch.
- Biệt thự du lịch (tourist villa) là biệt thự có trang thiết bị, tiện nghi
cho khách du lịch thuê, có thể tự phục vụ trong thời gian lưu trú. Có từ ba
biệt thự du lịch trở lên được gọi là cụm biệt thự du lịch.
- Căn hộ du lịch (tourist apartment) là căn hộ có trang thiết bị, tiện
nghi cho khách du lịch thuê, có thể tự phục vụ trong thời gian lưu trú. Có từ
mười căn hộ du lịch trở lên được gọi là khu căn hộ du lịch.
- Bãi cắm trại du lịch (tourist camping) là khu vực đất được quy hoạch
ở nơi có cảnh quan thiên nhiên đẹp, có kết cấu hạ tầng, có cơ sở vật chất kỹ
thuật du lịch và dịch vụ cần thiết phục vụ khách cắm trại.
- Nhà nghỉ du lịch (tourist guest house) là cơ sở lưu trú du lịch, có

trọng, điều đó thể hiện trong cơ cấu thu nhập của ngành. Ví dụ ở Việt Nam,
thu nhập về kinh doanh khách sạn chiếm tới 60 – 70% thu nhập của ngành.
Đồng thời, nó có ảnh hưởng quan trọng đến cơ sở vật chất kĩ thuật và chất
lượng phục vụ của ngành du lịch. Chính vì vậy, phát triển hệ thống phục vụ
lưu trú là một vấn đề quan trọng nhằm phát triển ngành du lịch.


2. ĐẶC ĐIỂM VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG
ĐẾN CẦU VÀ DỊCH VỤ DU LỊCH Ở HẠ LONG
2.1 Đặc điểm cầu dịch vụ du lịch ở Hạ Long
2.1.1. Cầu của của khách du lịch thuần túy nội địa
Cầu về dịch vụ lưu trú của công dân các quốc gia khác đang ở quốc
gia điểm đến và cũng nảy sinh chủ yếu từ các chuyến đi nghỉ, tham quan,
thăm than nhân và các mục đích phi công việc khác. Cầu của khách du lịch
thuần túy nội địa thường đa dạng, mang tính thời vụ và co giãn tương đối
theo giá dịch vụ.
Năm nay dịp nghĩ lễ 30/4 – 1/5 rơi vào những ngày cuối tuần nên
lượng khách tham gia đi du lịch đợt này tương đối lớn, đặc biệt các tour
trong nước đã “cháy” cách đây nhiều tháng. Ông Nguyễn An Phú, giám đốc
Công ty cổ phần lữ hành Quốc tế Tara cho biết: “Năm nay dịp lễ tương đối
dài, tạo điều kiện thuận lợi cho những hành khách có nhu cầu đi du lịch xa
và về quê thăm gia đình. Đồng thời, nền kinh tế đã thoát khỏi suy thoái và
đang dần hồi phục nên việc đi du lịch trong ngày này lại càng được chú
trọng vì nhiều người coi đây là một cơ hội tốt để tụ họp gia đình và gặp gỡ
người thân”.
2.1.2. Cầu của khách du lịch thuần túy quốc tế
Cầu của khách du lịch thuần túy quốc tế cũng có các đặc điểm tương
tự như của khách du lịch nội địa, tuy nhiên yêu cầu chất lượng dịch vụ cao
hơn và thường phải đạt các tiêu chuẩn quốc tế. Loại cầu này cũng chịu ảnh
hưởng của các nhân tố tác động đến cầu của du khách nội địa và đến cầu nói


chuyến đi công việc như: công tác, giao dịch kinh doanh, gặp gỡ đối tác, kí
kết hợp đồng …
Cầu về dịch vụ lưu trú ở Hạ Long và ở Việt Nam nói chung đối với
đối tượng khách với mục đích đi công việc nội địa là phụ thuộc vào ngành
hoặc lĩnh vực của người đi công tác. Đối với đối tượng khách này chủ yếu
phụ thuộc vào cơ quan chủ quản và họ thương cố gắng tiết kiệm một cách
tối đa. Với đối tượng khách này, mọi chi tiêu của một chuyến đi được hạn
định nên họ chỉ chọn những khách sạn thuộc bậc trung để nghỉ ngơi, thậm
chí là họ còn chọn những khách sạn, nhà nghỉ nào rẽ nhất…
Bên cạnh đó cơ cấu và tổ chức hoạt động công nghiệp và thương mại,
các mô hình và dung lượng giao dịch thương mại của các doanh nghiệp Việt
Nam cũng là nhân tố ảnh hương tới cầu của khách đi du lịch công việc nội
địa ở Hạ Long. Các ban ngành, các cơ quan thương có hệ thống khách sạn
hoặc nhà nghỉ ở Hạ Long hoặc một số ở Hải Phòng ( tiện cho việc đi lại Hạ
Long). Do đó Hạ Long cần có những chính sách thu hút lượng khách này
bằng việc giãm phí phòng ở, tăng cường các dịch vụ tiếp đón. Đặc biệt trong
điều kiện hiện nay việc kinh doanh, hợp tác, bàn bạc công việc được giải
quyết trên bàn tiệc, tại những nơi du lịch đang là xu thế. Do đó lương khách
đi du lich cong việc là một đối tượng tiềm năng cần được quan tâm, và có
chính sách lâu dài.
2.1.4. Cầu của khách du lịch đi công việc quốc tế
Cầu về dịch vụ lưu trú của công dân quốc gia khác nảy sinh chủ yếu
từ các chuyến đi công việc như công tác, giao dịch kinh doanh… ở quốc gia
điểm đến. cầu của khách du lịch đi công việc quốc tế có lẽ yêu cầu chất
lượng dịch vụ lưu trú cao nhất.
Đầu năm 2010 , khách du lịch quốc tế đến Việt Nam tăng 27%. Trong
3 tháng đầu năm Quảng Ninh đã đón 2,2 triệu lượt khách, trong đó khách



432.608 lượt, tăng 31,3% so với cùng kỳ năm 2009. Tính chung 4 tháng năm
2010 ước đạt 1.783.832 lượt, tăng 35,0% so với cùng kỳ năm 2009
Số liệu khách quốc tế đến Việt Nam tháng 4/2010

Ước tính
tháng 4/2010
Tổng số

432.608

4 tháng năm
2010

Tháng
4/2010 so
với tháng
trước (%)

Tháng
4/2010
so với
tháng
4/2009 (%)

4 tháng 2010
so với cùng kỳ
2009 (%)

1.783.832



Thăm thân nhân

39.740

209.729

95,7

105,1

103,9

Các mục đích khác

24.150

92.781

95,0

100,8

104,0

2.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến cầu về dịch vụ lưu trú ở Hạ Long
2.1.1. Các nhân tố ảnh hưởng đến cầu cá nhân:
- Chi phí của tua du lịch : khi chi phí của tua du lịch tăng lên sẽ làm
cho nhu cầu của người muốn đi du lịch sẽ giảm xuống và ngươc lại
- Thu nhập của người có nhu cầu đi du lịch : nếu thu nhập của người

có khả năng chi trả cao những dịch vụ đó mới chỉ đáp ứng được một phần
nhu cầu vui chơi giải trí của khách nội địa, còn khách nước ngoài thì chưa
làm họ thực sự bị cuốn hút. Để nâng cao chất lượng dịch vụ nhóm có một số
đề xuất về giải pháp như sau:
1. Nâng cao nhận thức về việc bảo vệ tài nguyên, môi trường du lịch
cho khách du lịch và cộng đồng dân cư thông qua các phương tiện thông
tin đại chúng. Tăng cường gặp gỡ và trao đổi giữa các doanh nghiệp kinh
doanh lữ hành với người dân tại khu vực để người dân thấy được quyền lợi
và trách nhiệm của mình, để việc kinh doanh du lịch nhận được sự giúp đỡ
và hợp tác của người dân bản địa.
2. Đầu tư, chỉnh trang đô thị khu du lịch và đặc biệt là nâng cấp hệ
thống cơ sở lưu trú cả về số phòng nghỉ và trang thiết bị buồng phòng
khiến nhiều du khách yên tâm, chọn Hạ Long là điểm đến cho các kỳ nghỉ
hè của mình. Tạo môi trường xanh - sạch - đẹp với những sản phẩm an toàn
để có thể tăng sức cạnh tranh thu hút khách và từ đó các doanh nghiệp du
lịch, cộng đồng dân cư địa phương mới có thể thu lợi từ du lịch.
3. Vấn đề về nguồn nhân lực: Có một thực tế, hiện hầu hết các khách
sạn cao cấp như Daewoo, Melia, Furama… đều vấp phải khó khăn trong
việc tìm kiếm nhân viên đã qua đào tạo một cách bài bản, giỏi ngoại ngữ.
Chính vì thế hầu hết các sinh viên chuyên ngành du lịch khi được nhận vào
làm việc tại các khách sạn này đều phải qua lớp đào tạo lại ngắn hạn. Hiện


nay, lao động trong lĩnh vực du lịch hiện có hơn 850 nghìn người. Trong đó
lao động trực tiếp là 250 nghìn người; lao động gián tiếp là 600 nghìn
người. Tuy nhiên, chỉ có khoảng 50% số lao động trong ngành đã qua đào
tạo.
4. Chính sách của nhà nước:
Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật chuyên ngành du lịch, tạo môi
trường pháp lý cho việc quản lý hoạt động du lịch, thu hút mọi nguồn lực

nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Hướng dẫn và tạo điều kiện
cho các doanh nghiệp xây dựng kế hoạch, giải pháp để thực hiện cam kết
quốc tế trong du lịch nói riêng và trong hợp tác kinh tế quốc tế nói chung,
nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường, tăng thị phần trên thị trường
truyền thống và khai thông, nâng dần vị thế trên thị trường mới.


KẾT LUẬN


Tài liệu tham khảo
-

Google.com.vn
gso.gov.vn
vovnews.vn
baodientu.chinhphu.vn
vietnamnet.vn
giáo trình Kinh tế du lịch – Đại học Thương Mại
…