Tiểu luận cuối khoá

MỞ ĐẦU
Người phụ nữ Việt Nam hiện nay vừa là con người của lao động, con
người của nội trợ, con người của chiến sỹ. Trong đó con người lao động và con
người nội trợ ở trong mỗi người phụ nữ Việt Nam mới chính là hình ảnh thường
hằng về họ. Con người chiến sĩ lúc nổi lên thật rạng rỡ, nhưng nhiều lúc vẫn lẩn
vào trong con người lao động và nội trợ và mang cốt cách của hai con người
này. Phong thái bao trùm cốt cách và tâm hồn cơ bản của người phụ nữ Việt
Nam, đấy là sự bình dị, là lòng nhân ái, là ân tình và yêu thương đằm thắm.
Chính những điều đó đã làm cho con người phụ nữ Việt Nam cần cù, tỉ mỉ, nhẫn
nại dẻo dai, tằn tiện, chịu khó, chịu khổ mà lao động đảm đang. Bản thân người
phụ nữ dường như không còn thấy đặt ra nhu cầu hưởng thụ gì to tát, nhưng
chính là vì chồng con, họ hàng rồi làng xóm, vì đất nước - dân tộc. Vì thương
yêu tất cả mà họ lao động cũng chính với tấm lòng trung hậu, và luôn phát huy
bản chất của người phụ nữ Việt Nam " Trung hậu đảm đang ". Trong công tác xã
hội người phụ nữ đã phát huy được hết khả năng của mình, đảm nhận nhiều
cương vị cao trong xã hội và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
Nền tảng của sự phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam là dựa trên nguồn
nhân lực của chính mình, chính vì vậy vấn đề dân số có quan hệ mật thiết, chặt
chẽ với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Trong đó, hệ thống các chính sách
dân số là một bộ phận của chiến lược phát triển xã hội, chiến lược phát triển
kinh tế xã hội phải gắn liền một cách hữu cơ với các chính sách phát triển kinh
tế, văn hoá, dân số, bảo vệ môi trường.
Qua học tập lớp Bồi dưỡng kiến thức Quản lý Nhà nước tổ chức, tôi đã
được trang bị những kiến thức cơ bản về quản lý Nhà nước trên tất cả các mặt
của xã hội nói chung và Quản lý Nhà nước về Dân số - Kế hoạch hoá gia đình
nói riêng. Quản lý Nhà nước về công tác Dân số - Kế hoạch hoá gia đình nhằm

-1-


nhiệt tình và tỏ ra là người có năng lực làm công tác Hội. Chị K đã có hai con gái,
cả hai đều khoẻ mạnh, xinh xắn và học giỏi, chồng chị K là công nhân của một
công ty sản xuất bao bì, anh là người chồng hiền lành biết thương vợ con do vậy
chị K có điều kiện thuận lợi để tham gia công tác xã hội.
Tưởng như công việc sẽ suôn xẻ nếu chị K chỉ dừng lại ở việc nuôi dạy hai
cháu. Nhưng vì sống ở vùng quê còn nhiều hủ tục lạc hậu nhất là tư tưởng trọng
nam, khinh nữ và vì sức ép của gia đình nhà chồng là muốn có một đứa cháu trai
để có người nối dõi và lại sợ chồng không vững vàng trước tập tục lạc hậu của địa
phương nên chị K đã đồng ý với gia đình nhà chồng tiếp tục sinh cháu thứ ba với
hy vọng có người nối dõi để thoả mãn ý nguyện của gia đình nhà chồng. Khi cơ
quan phát hiện việc chị K có thai cháu thứ ba thì đã quá muộn và không thể can
thiệp bằng biện pháp y học được vì sức khoẻ của chị K rất yếu.
Sau khi chị K sinh con, Hội phụ nữ huyện yêu cầu chị K phải nghỉ việc với
lý do: Chị K là một cán bộ làm công tác phong trào nhưng bản thân lại vi phạm
cuộc vận động về Dân số - Kế hoạch hoá gia đình. Do vậy, việc để chị K tiếp tục ở
lại Hội phụ nữ công tác là không thể được và vì chị K đã không gương mẫu thực

-3-


Tiểu luận cuối khoá
hiện, lại không thuyết phục được gia đình trong việc thực hiện công tác Dân số Kế hoạch hoá gia đình và xoá bỏ tư tưởng lạc hậu trọng nam khinh nữ.
Nhận được quyết định buộc thôi việc, chị K đã làm đơn kiện gửi lên Hội phụ
nữ tỉnh và Liên đoàn lao động tỉnh yêu cầu các cơ quan chức năng can thiệp để bảo
vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Chị K cho rằng mình bị buộc phải thôi việc là rất
vô lý vì Hội phụ nữ huyện, UBND huyện chỉ căn cứ vào vào Nghị quyết của Hội
đồng nhân dân huyện buộc chị K phải thôi việc trong khi luật pháp không có điều
khoản nào quy định nếu đẻ dầy, đẻ nhiều quá quy định thì sẽ bị luật pháp xử phạt.
Sau khi nhận được đơn khiếu kiện của chị K. UBND tỉnh A đã cử một tổ
công tác xuống làm việc tại huyện H, nơi chị K công tác để xem xét làm rõ nguyên

là:
* Việc sinh con thứ ba của chị Nguyễn Thị K là đúng hay sai?
* Hội phụ nữ huyện H yêu cầu chị K nghỉ việc đã đúng với các quy định của
Nhà nước hay chưa?
* Hướng giải quyết như thế nào là hợp lý ?
2.2. Phân tích diễn biến tình huống dựa trên cơ sở nhũng quy định hiện
hành của Nhà nước có liên quan.
* Đối với việc ra quyết định của các cơ quan có thẩm quyền (Hội đồng nhân
dân, UBND huyện)
Trong việc thực hiện chính sách Dân số - Kế hoạch hoá gia đình, Hội đồng
nhân dân huyện H đã có Nghị quyết số 32/NQ-HĐ, Nghị quyết quy định hình thức
xử lý đối với trường hợp vi phạm chính sách Dân số - Kế hoạch hoá gia đình ( sinh
con thứ ba ) sẽ bị thôi việc.
Khi nhận được văn bản của Hội phụ nữ huyện H đề nghị xử lý kỷ luật đối
với chị K. UBND huyện H đã xem xét và căn cứ vào Nghị quyết số 32/NQ-HĐ của
Hội đồng nhân dân huyện H đã ra quyết định buộc thôi việc đối với chị K. Quyết
định buộc thôi việc đối với chị K làm cho nhiều người không đồng tình.

-5-


Tiểu luận cuối khoá
Về mặt lý luận chúng ta thấy: Quyết định hành chính là kết quả của sự thể
hiện ý chí, quyền lực đơn phương của cơ quan hành chính Nhà nước, những viên
chức Nhà nước được trao thẩm quyền và của các tổ chức khác khi Nhà nước uỷ
quyền, được ban hành trên cơ sở luật và nhằm thực hiện luật theo trình tự và hình
thức văn bản hoặc văn nói theo quy định của pháp luật. Mục tiêu của quyết định
hành chính là nhằm định ra chính sách, đặt ra, sửa đổi các quy phạm pháp luật hành
chính hoặc làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt các quan hệ pháp luật hành chính cụ
thể để thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn của quyền hành pháp của Nhà nước.

pháp và hợp lý không đồng nhất với nhau. Lý do chính là do cơ quan ban hành
chưa kịp sửa chữa những văn bản đã lỗi thời không còn phù hợp nữa, hoặc là do cơ
quan ban hành không tính toán hết được những đặc điểm của từng địa phương và
sơ sở nên có thể quyết định phù hợp với nơi này mà không thích hợp với nơi khác.
Trong trường hợp này cơ quan có thẩm quyền áp dụng vẫn phải thi hành nghiêm
chỉnh quyết định của cấp trên, đồng thời kiến nghị cơ quan cấp trên bãi bỏ hoặc sửa
đổi cho phù hợp với tình hình cụ thể của địa phương, cơ sở. Trong mọi trường hợp
tính hợp pháp đều có ưu thế hơn so với tính hợp lý, không thể vì lý do hợp lý mà
coi thường quyết định của cấp trên, tự ban hành những quy định trái với quyết định
đó.
* Tính hợp pháp của quyết định hành chính được thể hiện như sau:
- Các quyết định hành chính phải phù hợp với nội dung và mục đích của luật.
Có nghĩa là các quyết định hành chính không được trái với Hiến pháp, luật và văn
bản của cơ quan nhà nước cấp trên. Hay nói cách khác là các quyết định hành chính
không được vi phạm luật.
- Các quyết định hành chính phải được ban hành trong phạm vi thẩm quyền
cơ quan hoặc chức vụ. Yêu cầu này đòi hỏi mỗi cơ quan chỉ có quyền hạn ban hành
quyết định giải quyết các vấn đề nhất định do pháp luật giao cho, không lạm quyền
và lẩn tránh trách nhiệm. Việc phân định rõ thẩm quyền của mỗi cơ quan Nhà nước
đảm bảo cho cơ quan thực hiện trách nhiệm một cách chủ động.
Quyết định hành chính hợp lý, thì mới có khả năng thực thi cao. Nhưng phải
nhấn mạnh rằng chỉ xem xét quyết định hành chính có hợp lý hay không khi nó hợp
-7-


Tiểu luận cuối khoá
pháp; nghĩa là trước hết nó phải hợp pháp. Không thể vì lý do hợp lý, phù hợp với
nhu cầu của địa phương, cơ sở mà coi thường tính hợp pháp của quyết định.
Từ những căn cứ lý luận nêu trên cho thấy Hội đồng nhân dân huyện H ra
Nghị quyết buộc thôi việc nếu vi phạm chính sách Dân số - Kế hoạch hoá gia đình

nhưng chị K đã không gương mẫu, không vận động thuyết phục được gia đình thấy
rõ được tác hại của việc sinh nhiều con, dẫn đến chính bản thân mình vi phạm làm
ảnh hưởng đến công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Huyện uỷ, UBND huyện thực hiện
chỉ tiêu về Dân số - Kế hoạch hoá gia đình tại địa phương, làm giảm uy tín của cơ
quan Hội đối với hội viên.

-9-


Tiểu luận cuối khoá

CHƯƠNG III
XỬ LÝ TÌNH HUỐNG

3.1. Mục tiêu xử lý tình huống
Thông qua phân tích diễn biến tình huống và những quy định hiện hành của
Nhà nước có liên quan, mục tiêu xử lý tình huống được đưa ra đó là: Xử lý dứt
điểm, hợp tình hợp lý vụ việc, không để kéo dài thời gian khiếu nại của chị Nguyễn
Thị K.
3.2. Xây dựng và lưa chọn phương án xử lý
Để xử lý tình huống trên có lý, có tình phải lựa chọn các phương án giải
quyết sau:
- Một là: Chấp nhận quyết định của UBND huyện H buộc thôi việc đối với
chị K.
- Hai là: Đình chỉ Nghị quyết của Hội đồng nhân dân huyện, để chị K trở lại
tiếp tục công tác và xắp xếp cho chị K công việc phù hợp.
Nếu chấp nhận phương án thứ nhất thì coi như chúng ta đã chấp nhận việc ra
nghị quyết, quyết định sai trái của Hội đồng nhân dân, UBND huyện H và nếu như
vậy thì sẽ bảo vệ được cơ quan cấp dưới. Nhưng sẽ không có lợi vì Hội đồng nhân
dân và UBND huyện H không thấy được sự non kém của mình về kiến thức pháp

quá trình chỉ đạo thực hiện các chính sách và biện pháp tổ chức giáo dục, kinh tế,
tài chính, y tế và biện pháp hành chính, pháp luật. Trong quá trình chỉ đạo thực
hiện các chính sách và biện pháp Dân số- Kế hoạch hoá gia đình cần chú trọng
quán triệt nguyên tắc tự nguyện, không thô bạo, ép buộc, có nghĩa là phải quan tâm
hàng đầu đến những chính sách và biện pháp giáo dục, tổ chức.
3.4. Kiến nghị
Xuất phát từ sự việc xảy ra tình huống như đã trình bày ở phần trên. Với góc
độ quản lý hành chính Nhà nước, để việc ra các văn bản quy phạm của các cấp có
- 11 -


Tiểu luận cuối khoá
thẩm quyền không trái với Hiến pháp và luật, việc tổ chức thực hiện của các cấp có
tính khả thi cao:
- Đề nghị UBND Tỉnh cho tiến hành rà soát các văn bản đã được ban hành
nếu văn bản nào không đúng quy định thì phải kiên quyết và kịp thời sửa đổi, bổ
xung, hoặc bãi bỏ, đình chỉ thi hành. Văn bản nào đúng thì tiếp tục thực hiện.
- Tăng cường công tác tuyên truyền vận động quần chúng làm cho quần
chúng hiểu và nhận thức đầy đủ, sâu sắc chiến lược Dân số - Kế hoạch hoá gia đình
của Đảng và Nhà nước ta, qua đó thấy được lợi ích của việc thực hiện Kế hoạch
hoá gia đình mà gương mẫu thực hiện.
- Chăm lo các phương tiện vật chất kỹ thuật, tài chính và cơ sở hạ tầng phục
vụ cho việc thực hiện Dân số - Kế hoạch hoá gia đình.
- Đề nghị mở lớp đào tạo bồi dưỡng về pháp luật cho cán bộ chủ chốt cấp xã
và các ban, ngành trong huyện để nâng cao kiến thức về pháp luật.
- Đối với công chức, viên chức phải chấp hành nghiêm túc các quyết định,
luật pháp của Nhà nước nếu không sẽ phải đưa ra khỏi bộ máy công chức Nhà
nước.
Như vậy chính sách Dân số - Kế hoạch hoá gia đình cần có sự quan tâm
quản lý, phối hợp chặt chẽ giữa các nhà vạch chính sách kinh tế, đảm bảo cho các

2. Pháp lệnh của Ủy ban thường vụ Quốc hội số 01/1998/PL-UBTVQH10 ngày
26 tháng 2 năm 1998 về cán bộ, công chức

- 14 -