Chủ đề thảo luận:Trình bày ý nghĩa của các cặp chỉ tiêu GDP (hoặc GNP), tổng số
và bình quân đầu người, danh nghĩa và thực tế trong phân tích kinh tế vĩ mô.minh
họa bằng những số liệu thực tế của VN trong những năm gần đây
Thuc trang GDP o Viet Nam nam 2010: Tổng cục Thống kê vừa công bố số liệu chính
thức về tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong năm 2010. Theo đó, tổng sản phẩm quốc
nội (GDP), tính theo giá thực tế, đạt 1,98 triệu tỷ đồng. Con số này tương đương khoảng
104,6 tỷ USD (tính theo tỷ giá liên ngân hàng ngày 28/12), nhiều hơn so với năm 2009
khoảng 13 tỷ USD.
Nếu so sánh theo kỳ gốc (năm 1994), tốc độ tăng trưởng GDP của Việt Nam trong năm
nay đạt khoảng 6,78% so với năm 2009. Con số này cao hơn gần 0,3% so với kế hoạch
được Quốc hội phê duyệt đầu năm.
Tốc độ tăng trưởng cũng tăng dần đều theo các quý và cao nhất vào quý IV (khoảng
7,3%). Về cơ cấu ngành, khu vực công nghiệp và xây dựng tăng mạnh nhất (7,7%), dịch
vụ tăng 7,5% trong khi nông nghiệp chỉ tăng khoảng 2,8%.
Để đạt được mức tăng trưởng nói trên, tổng vốn đầu tư từ ngân sách Nhà nước trong năm
2010 đạt khoảng 140.000 tỷ đồng, giảm khoảng 8% về giá trị tuyệt đối so với năm 2009.
Tuy nhiên, con số này vẫn cao hơn khoảng 10% so với kế hoạch đề ra hồi đầu năm.
Về đầu tư trực tiếp nước ngoài, tính đến 21/12 năm nay, cả nước thu hút được 969 dự án
với tổng vốn FDI đăng ký là 17,23 tỷ USD. Tuy chỉ có 8 dự án nhưng Quảng Nam lại là
địa phương thu hút FDI mạnh nhất cả nước với lượng vốn gần 4,2 tỷ USD, gấp gần 2 lần
hai địa phương tiếp theo là Bà Rịa - Vũng Tàu và Quảng Ninh.
Nhanh, nhưng không đều
Nhận định khái quát về tình hình kinh tế, báo cáo của WB cho rằng, sự phục hồi kinh tế
của Việt Nam là nhanh chóng nhưng không đồng đều.
Tốc độ tăng trưởng của những chỉ số kinh tế chủ chốt như GDP, sản xuất công nghiệp,
đầu tư và xuất khẩu đang được trông đợi sẽ phục hồi gần tốc độ tăng trưởng thời kỳ trước
khủng hoảng. Tuy nhiên, WB cho rằng thâm hụt tài khoản vãng lai vẫn ở mức cao, và các
hộ gia đình cũng như các công ty dường như vẫn tiếp tục trữ vàng và ngoại tệ, gây áp lực
liên tục cho đồng nội tệ.
“Các gia đình và công ty tiếp tục duy trì lượng lớn ngoại tế, chứ không phải tiền đồng…
Áp lực lên nội tệ là lớn”, ông Deepak Mishra, Kinh tế trưởng WB tại Việt Nam lưu ý.
mô sản xuất và công nghệ, cũng dẫn đến việc một số doanh nghiệp làm cho sự mất ổn
định kinh tế ngày càng rộng thêm, như vụ việc của tập đoàn Vinashin.
Theo bà Victoria Kwakwa, Giám đốc WB tại Việt Nam, việc sử dụng nguồn lực quá
thoải mái dẫn tới sử dụng không hiệu quả của các tập đoàn kinh tế nhà nước. Bà cho rằng
cần có cơ chế kiểm soát việc sử dụng vốn và tính hiệu quả của các nguồn lực đất nước
được trao vào tay các tập đoàn kinh tế. Cao hơn nữa là vấn đề quản trị doanh nghiệp và
giảm thiểu rủi ro.
“Vấn đề lớn là làm thế nào để các tập đoạn có hiệu quả và đừng để xảy ra những vụ như
Vinashin nữa”, bà Victoria Kwakwa nói.
Liên quan đến lo ngại về phân biệt thành phần kinh tế quốc doanh và tư nhân, bà nói:
“Tôi thấy sân chơi vẫn đang chờ đợi để tạo ra khoảng cách bình đẳng hơn. Trong khi
khối quốc doanh đang được hưởng nhiều nguồn lực vốn, đất đai..., thì việc điều tiết nằm
trong tay các cơ quan chức năng”.
Phuong phap tinh GDP cua Viet Nam
Hiện nay cơ quan thống kê Việt Nam tính toán GDP từ phía cung, tức là cộng tất
cả giá trị tăng thêm của các ngành kinh tế và thuế gián thu (trừ trợ cấp, trợ giá)
và hầu hết các nhà thống kê cho rằng đó cũng là ý nghĩa của GDP.
GDP theo tổng cầu cuối cùng chỉ được sử dụng như một sự đối chiếu với phía
cung. Cách suy nghĩ này vẫn mang nặng ảnh hưởng về chỉ tiêu “thu nhập quốc
dân” trong Hệ thống cân đối vật chất - MPS trước đây.
Từ cách tư duy này dẫn đến những phương pháp và khái niệm không đồng bộ
trong các bộ phận chuyên ngành của cơ quan thống kê.
Ví dụ: giá trị sản xuất công nghiệp của các doanh nghiệp làm gia công như dệt
may, giày da chỉ tính phần gia công, trong khi xuất khẩu lại tính cả giá trị sản
phẩm. Như vậy về mặt kỹ thuật không thể cân đối vĩ mô nền kinh tế và thành tích
xuất khẩu cũng chẳng có ý nghĩa gì.
Hơn nữa, khi cân đối nguồn và sử dụng GDP, phía sử dụng (demand size) bao
gồm tiêu dùng cuối cùng của hộ gia đình, trong đó có cả chi tiêu từ nguồn chính
Vậy GDP theo giá so sánh (mà từ đó tính ra tốc độ tăng trưởng) được tính toán
thế nào vẫn là một câu hỏi lớn. Điều này là một khó khăn lớn cho những người
sử dụng số liệu thống kê cũng như các nhà hoạch định chính sách vĩ mô.
Các chỉ tiêu cân đối trong SNA gồm tổng sản phẩm trong nước (GDP), thu nhập
quốc gia (GNI), thu nhập quốc gia khả dụng (NDI) và để dành (savings) của các
khu vực thể chế.
• GDP = tiêu dùng cuối cùng của hộ gia đình + tiêu dùng cuối cùng của Nhà
nước + tích lũy tài sản + xuất khẩu - nhập khẩu (phương pháp sử dụng cuối
cùng); hoặc = tổng thu nhập của người lao động từ sản xuất + tổng thặng dư sản
xuất + tổng khấu hao tài sản cố định + tổng thuế gián thu và thuế sản xuất khác
+ thuế nhập khẩu - trợ cấp cho sản xuất (phương pháp phân phối); hoặc = tổng
giá trị sản xuất - tổng chi phí trung gian + thuế nhập khẩu (phương pháp sản
xuất)
• GNI = GDP + thu nhập từ sở hữu thuần
• NDI = GNI + thu nhập từ chuyển nhượng hiện hành thuần
• Để dành = NDI - tiêu dùng cuối cùng