CÔNG TY CỔ PHẦN GIÁO DỤC THĂNG TIẾN THĂNG LONG

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

2015 -2016

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP THÀNH PHỐ
LỚP 9 – THCS (NĂM 2015 – 2016)
MÔN TOÁN
Thời gian làm bài: 150 phút
Ngày thi: 22/3/2015

ĐỀ CHÍNH THỨC

Bài 1: (2 điểm)
Cho hai số thực phân biệt a, b thỏa điều kiện: ab  a  b . Tính giá trị của biểu thức: A 

a b
  ab
b a

Bài 2: (3 điểm)
Giải phương trình:

5x  1  x  2 

4x  3
5

Bài 3: (3 điểm)

2

Bài 5: (5 điểm)
Cho ABC nhọn (AB < AC) nội tiếp đường tròn (O). Một đường tròn (K) qua A tiếp xúc với cạnh BC tại
D, cắt các cạnh AB, AC lần lượt tại P, Q và cắt (O) tại E khác A. Tia ED cắt (O) tại F khác E. Chứng minh
rằng:
a) CAD  FAB
PQ DP.DQ

b)
BC DB.DC
Bài 6: (3 điểm)
Chiều ngày 13/3, Cơng ty khai thác thủy lợi hồ Dầu Tiếng – Phước Hòa cho biết đã kết thúc đợt xả
nước đẩy mặn xuống sơng Sài Gòn. Đây là lần xả nước thứ 5 từ đầu năm, giúp người dân Sài Gòn đảm bảo
nước sinh hoạt, phục vụ nơng nghiệp.
Đợt xả nước cơng suất 30m3 / s kéo dài trong 3 ngày, mặn đã được đẩy ra các cửa sơng. Theo đơn vị
này, sau đợt xả, mực nước trong hồ cao khoảng 20m, trữ lượng nước gần 850 triệu m3 .
Tuy giúp các nhà máy nước hạ lưu hoạt động được nhưng nhiều chun gia bày tỏ lo lắng bởi trữ
lượng tại các hồ đầu nguồn thấp trong khi dự báo đợt hạn mặn có thể kéo dài đến tháng 5. Hiện các hồ phải
căn kéo trong việc xả nước đẩy mặn để phục vụ cho nơng nghiệp và hoạt động sản xuất nước.
Về ngun nhân xâm nhập mặn, ơng Phạm Thế Vinh – Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam – cho rằng,
hạn mặn diễn ra mạnh vì El Nino kéo dài khiến khu vực Nam bộ rất ít mưa. Ngồi ra, việc triều cường kéo
dài đến tháng 2; 3 khiến nước mặn đi sâu vào các cửa sơng. Ơng Bùi Thanh Giang – Phó tổng giám đốc
Cơng ty cấp nước Sài Gòn (Sawaco) – cho biết, năm nay trữ lượng nước về các hồ đầu nguồn giảm mạnh.
Trong đó, lượng nước tích trữ của hệ thống hồ Dầu Tiếng – Phước Hòa trên thượng nguồn sơng Sài Gòn

Trang 1

HSG LỚP 9 TP.HCM(2015-2016)


LỚP 9 – THCS (NĂM 2014 – 2015)
MÔN TOÁN
Thời gian làm bài: 150 phút
Ngày thi: 22/3/2015

ĐỀ CHÍNH THỨC

Bài 1: (2 điểm)
Cho hai số thực phân biệt a, b thỏa điều kiện: ab  a  b . Tính giá trị của biểu thức: A 

a b
  ab
b a

a2  b2   ab
a2  b2   a  b
a b
a2  b2  a2  2ab  b2
Ta có: A    ab 


2
b a
ab
ab
ab
2

2


b  x  2
b  x  2
Phương trình đã cho trở thành: a  b 

a  b  0
a2  b2
  a  b a  b  5   0  
5
a  b  5  0


1
3
x 
TH1: a  b  0  5x  1  x  2  0  5x  1  x  2  
 x   nhận
5
4
5x  1  x  2

TH2: a  b  5  0  5x  1  x  2  5  0  5x  1  x  2  5




5x  1  x  2



2


HSG LỚP 9 TP.HCM(2015-2016)


CÔNG TY CỔ PHẦN GIÁO DỤC THĂNG TIẾN THĂNG LONG

2015 -2016

Cho hai số x1 ,x 2 là các nghiệm của phương trình: x2  ax  b  0 , đồng thời x12 

1
1
và x 2 2  cũng
2
2


1
1
là các nghiệm của phương trình x2   a2   x  b2   0 . Tìm a và b.
2
2

Cách 1:
x  x 2  a
Vì x1 ,x 2 là các nghiệm của phương trình: x2  ax  b  0 nên theo định lí Vi-et, ta có:  1
x1x 2  b
1
1
Đặt X1  x12  ;X2  x2 2 

4
 1 2  1 2  2 2 





 X  X   x  x 2  2x x  1
2
1
2
1 2
 1

2
2
1
1
 X1X2   x1x 2    x1  x 2   2x1x 2  
 4
2 

 X  X   a2  2b  1
 X1  X2  a2  2b  1
1
2





 X1  X2  a2  2b  1

mà 
1 2
1
2
 X1X2  b  a  b 

2
4
 2
1
a  0
a  2b  1   a2
2
2


4a  4b  3
2a  0

2



nên 
3
2
2
2a  4b  3 

x   a   x  b   0  2 
 a    4  b    0
2
2
2
2






Do x1 ,x 2 là 2 nghiệm của pt (1), theo định lý Vi – ét, ta có :

x1  x 2  a

x1 .x 2  b

Trang 4

HSG LỚP 9 TP.HCM(2015-2016)


CÔNG TY CỔ PHẦN GIÁO DỤC THĂNG TIẾN THĂNG LONG

2015 -2016


1 
1

2
2
2 1
4
2







2

 2
3
3
x1  x 2   2x1x 2  a2 
a  2b  a2 





2
2


 x .x 2  1  x  x 2  2x x   b2  3
 b2  1 a2  2b  b2  3

Vậy  a;b   0;   thì thỏa đề.
4






Bài 4: (4 điểm)
2

 1  xy 
a) Cho hai số thực x, y  x  y  0  . Chứng minh rằng: x  y  
 2
 xy 
Cách 1:
2

2

2

2

2
 1  xy 
 1  xy 
x y 
  2   x  y   2xy  
 2


 1  xy 
 x 2  y 2  2xy  
  2  2xy
 xy 
2

 1  xy 
 x2  y2  
2
 xy 
Vậy BĐT đã được chứng minh.
b) Trong một hình vng có cạnh bằng 1, ta lấy 5 điểm tùy ý. Chứng minh rằng ln tồn tại hai
điểm có khoảng cách khơng vượt q

Trang 5

2
2

HSG LỚP 9 TP.HCM(2015-2016)


CÔNG TY CỔ PHẦN GIÁO DỤC THĂNG TIẾN THĂNG LONG

2015 -2016

1

A

2
chứa hai điểm mà khoảng cách 2 điểm đó khơng lớn hơn đường chéo của hình vng nhỏ bằng
.
2


Ta có: AC  AB2  BC2 

Vậy ln tồn tại 2 điểm có khoảng cách khơng vượt q

2
2

Bài 5: (5 điểm)
Cho ABC nhọn (AB < AC) nội tiếp đường tròn (O). Một đường tròn (K) qua A tiếp xúc với cạnh
BC tại D, cắt các cạnh AB, AC lần lượt tại P, Q và cắt (O) tại E khác A. Tia ED cắt (O) tại F khác E.
Chứng minh rằng:

A

K

E

O

Q

P
B

Tư
ù
giá
c
EAQD
nộ
i
tiế
p





Nên DQ // FC  BCF  QDC





QDC  CAD góc tạo bởi tt và dc chắn DQ của (K)

Mặt khác: 
 CAD  FAB
FAB  BCF hai gnt chắn BF của (O)




b)

CF.DQ
QPD  BCF  QDC

Xét DBM và QDC , ta có:








BMD  DCQ hai gnt chắn AB của (O)


DBM  QDC  CAM

DB BM
 DBM ∽ QDC g  g  

 DB.DC  BM.DQ  DB.DC  CF.DQ  2 
DQ CD
Từ (1) và (2) suy ra:



PQ DP.DQ

BC DB.DC


a) Hãy cho biết lượng nước mà hồ Dầu Tiếng đã xả trong 3 ngày qua?
Thời gian xả nước: 3*24*60*60  259200(s)
Lượng nước mà hồ Dầu Tiếng đã xả trong 3 ngày:

 

30 *259200  7.776.000 m3

b) Nếu tiếp tục xả 20% lượng nước hiện có đề ngăn mặn (với tốc độ xả như trên) thì cơng việc này
sẽ mất bao nhiêu ngày.

 
Lượng nước xả ra trong 1 ngày là: 30 *24 *60 *60  2.592.000  m 
20% lượng nước hiện có là: 850.000.000 *20 :100  170.000.000 m3
3

Thời gian hồn thành cơng việc này là: 170.000.000 :2.592.000  66  ngày 
Vậy thời gian xả là: 66 ngày.
c) Giả sử việc xả nước chống mặn diễn ra liên tục từ hơm nay (22/3) đến hết ngày 15/5, tính lượng
nước mà hồ đã xả trong khoảng thời gian này.
Từ ngày 22/3 đến ngày 15/5 có: 10  30  15  55  ngày 

 

Lượng nước mà hồ đã xả ra trong 55 ngày là: 55*2.592.000  142.560.000 m3

  HẾT  

Trang 8