Phòng giáo dục & đào tạo
Trờng tiểu học

Sáng kiến kinh nghiệm
Đề tài: Phơng pháp rèn đọc cho học sinh lớp 3

Chủ đề tài:
Giáo viên

Đơn vị công tác :
SKKN thuộc môn: Tiếng việt

Năm học 2005 - 2006

Chức vụ:


Sá n g ki ến kin h n gh i ệm
A - đặt vấn đề
I - Lời mở đầu.

Nh chúng ta đã biết, môn tập đọc có vị trí quan trọng trong
chơng trình tiếng Việt ở bậc tiểu học, vì môn này có khả năng
thực hiện tốt các nhiệm vụ của bộ môn nh: Trau dồi kiến thức
văn học, kiến thức ngôn ngữ, kiến thức đời sống giáo dục
tình cảm thẩm mỹ, phát triển các năng lực trí tuệ, hỗ trợ tốt cho
phân môn tiếp cận ( Tập làm văn, Chính tả, Từ ngữ, Ngữ pháp).
Thực chất của vấn đề cảm thụ văn học ở nhà trờng là giáo
dục thẩm mỹ cho học sinh bằng văn học. Khâu rèn đọc và khâu
cảm thụ văn học là hai vấn đề quan trọng nhất trong tiết dạy tập
đọc, luôn có quan hệ mật thiết với nhau. Đọc trôi chảy, mạch lạc

nói và đọc sai nguyên âm đôi: Các âm r/d , x/s , tr/ch, hoặc nhầm
lẫn về dấu thanh.
Ví dụ:
Tiếng phổ thông

Các em đọc là:

Trời ma

Chời m

Cấy lúa

Cấn lú

Rung rinh

Dung dinh

Trong trắng

Chong chắng

Thổi lửa

Thỗi lữ

Tha

Th


Sá n g ki ến kin h n gh i ệm
cảm, biết "nghe" và "phát hiện " để nhận xét, uốn nắm và hớng
dẫn các em đọc đúng.
- Có những biện pháp gợi mở, dẫn dắt khéo léo, phù hợp
giúp học sinh tìm hiểu bài văn, cảm thụ tốt bài văn.
Để từ đó các em có khả năng đọc đúng , trôi chảy và l u loát (
thể hiện nội dung cảm thụ bằng giọng đọc) , có cơ sở để trau dồi
cách diễn đạt bằng ngôn ngữ ( thể hiện những cảm xúc của bản
thân bằng lời nói và chữ viết) .
Để đọc mẫu tốt, tôi đ ã rèn luyện khá công phu về cả giọng
đọc, kỹ thuật đọc và năng lực cảm thụ văn học. Tìm hiểu kỹ nội
dung bài văn, bài thơ để cảm thụ sâu sắc nhất , tinh tế nhất. Từ
đó sẽ tìm đợc cách đọc hay, hấp dẫn đối với học sinh.
Trong tiết dạy Tập đọc, học thuộc lòng, tôi thờng chọn
những tiếng học sinh hay phát âm sai để hớng dẫn học sinh đọc
luyện tiếng khó. Với những tiếng đọc sai do phơng ngữ, tôi thờng
đọc mẫu một đến hai lần, thậm chí tôi còn đọc mẫu nhiều lần, rồi
cho học sinh đọc lại. Nếu học sinh đọc không đợc, tôi lại phải hớng dẫn cụ thể và chi tiết hơn.
Ví dụ: Tiếng " chuyện trò", "nhuần nhuyễn" , "trời chuyển
tiết" tôi hớng dẫn các em đọc từng tiếng nh thế nào, lỡi và môi,
tiếng nào đọc phải cong lỡi, tiếng nào đọc phải tròn môi. Với
những tiếng có thanh hỏi, thanh ng ã thì phát âm nh thế nào ? .
Công việc này quả thật công phu, đòi hỏi mất nhiều thời
gian nên yêu cầu cả cô và trò phải kiên trì, cố gắng.
Để luyện cho học sinh đọc đúng, tơng đối chuẩn không phải
chỉ trong một số tiết là xong, mà có khi phải thực hiện trong cả
một học kỳ hoặc cả một năm học.
Về hoạt động nối tiếp của kế hoạch bài dạy ở tiết tập đọc,
học thuộc lòng, tôi thờng dự kiến trò chơi đọc đúng, đọc nhanh

trạng đợi chờ và chú ý khi nghe giáo viên đọc. Ngoài ra, tôi còn
chú ý kỹ năng đọc thầm có chất lợng ở học sinh, giao nhiệm vụ
đọc và nêu câu hỏi định hớng, hoặc có biện pháp kiểm tra đánh
giá cụ thể. Tránh tiến hành qua loa, chiếu lệ.
Với một số em có thói quen đọc ê a ( em Lan, Trình, Đại,
Linh, Tình).
Hoặc đọc hấp tấp, liến thoắng ( em Cây, Vợng, Minh, Long).
Tôi kiên quyết sửa trên lớp bằng hình thức cho các em luyện đọc
cá nhân nhiều lần, có thể đợc đọc nhiều lần ở yêu cầu bài tập, nội
dung bài tập trong các phân môn khác ( Toán, Tập làm văn,
Luyện từ và câu)
Một số em có năng lực đọc còn hạn chế ( em Hùng, Trình)
do câu tạo bộ máy phát âm nên đọc không rõ tiếng nh: Ngọng,
líu giọng vv. Tôi đ ã kiên trì luyện đọc từng b ớc, kể cả cho các em
thực hành nhiều ở tiết luyện nói ( phân môn Tập làm văn) .
Ví dụ:
Lúc đầu tôi luyện đọc cho các em từng tiếng mà các em hay
đọc sai, sau đó là cả câu, cả đoạn, rồi cả bài. Với em đọc ngọng tôi
phải trực tiếp sửa cho các em trong giao tiếp với bạn bè, thầy cô.
Việc cho các em học sinh thảo luận tập thể, thảo luận nhóm
về cách đọc một bài cũng là một việc làm bổ ích, vì phát huy tính
tích cực của học sinh .
Việc nhận xét cách đọc của bạn cũng là một cách hay để
phát huy tính sáng tạo của học sinh khi đọc.
Về kỹ thuật đọc và biểu thị tình cảm, tôi để học sinh tự
chủ, không áp đặt. Từ những câu phát biểu, đề xớng cách đọc của
học sinh, tôi dựa vào đấy rồi sửa chữa và nhắc lại cách đọc để học
sinh hiểu, nắm kỹ chính xác cách đọc.
Ví dụ:
7

số học sinh đọc cha đạt yêu cầu không còn , số học sinh trung
bình về phần đọc đ ã đ ợc nâng loại . Chỉ còn lại một em do câu tạo
bộ máy phát âm ( khuyết tật bẩm sinh) nên đọc còn ngọng là em
Lê Tam Hùng .
Cụ thể:
- 100% học sinh đạt trung bình trở lên môn Tiếng Việt .
- 97% học sinh phát âm đúng tiếng phổ thông .

8


Sá n g ki ến kin h n gh i ệm
- 97 % học sinh đọc trôi chảy, biết ngắt nhịp đúng lúc,
nhân giọng đúng chỗ, lên xuống nhanh chậm tuỳ lúc với bài văn,
bài thơ. Có rất nhiều em không chỉ đọc thông, đọc trôi chảy, mà
còn diễn đạt ý tình cơ bản của bài văn bằng giọng đọc có xúc
cảm nh các em: An, Trờng, Thu, Phơng , Nguyễn Tuấn, Dũng,
Thành, Nguyễn Cờng, Phạm Tuấn,
- Một số em có chất giọng đọc tốt đợc chọn vào đội nòng cốt
của lớp chuyên đọc chuyện, đọc báo, kể chuyện, đọc lời giới thiệu
và biểu diễn các hình thức văn nghệ trớc tập thể lớp, tập thể nhà
trờng .
Qua việc rèn đọc diễn cảm cho học sinh đạt những thành
tích trên, bản thân rút ra bài học quý báu nh sau:
II - B ài họ c ki nh n gh i ệ m:
Chất lợng diễn cảm của học sinh phụ thuộc vào nhiều yếu
tố, trong đó vai trò ngời giáo viên rất quan trọng. Ngời giáo viên
dạy tốt trớc tiên phải là ngời có lòng yêu nghề mến trẻ, tự nguyện
là ngời mẹ hiền thứ hai ở trờng vừa dạy văn hoá , vừa gần gủi,
chăm sóc theo dõi diễn biến tâm lý của học sinh để giúp các em