TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC

TRẦN HỒNG DIỆU LINH

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HÁT
CHO TRẺ MẦM NON 5 - 6 TUỔI

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Âm nhạc

HÀ NỘI, 2014


LỜI CẢM ƠN
Em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới thầy giáo, thạc sĩ Lại Thế Anh giảng
viên khoa Giáo dục Tiểu học đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ em hoàn thành
khóa luận. Những ý kiến của thầy đã giúp em tìm ra cách tốt nhất để giải
quyết những vấn đề khó khăn.
Do thời gian có hạn nên đề tài không tránh khỏi những hạn chế và thiếu
sót. Em rất mong tiếp tục nhận được sự đóng góp của thầy cô và các bạn để
khóa luận được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 5 năm 2014
Sinh viên

Trần Hồng Diệu Linh


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đề tài “Nâng cao chất lượng dạy hát cho trẻ mầm

1.1.3 Một số nhiệm vụ cơ bản giáo dục âm nhạc trước tuổi đi học.......................................7
1.1.4 Ý nghĩa của việc giáo dục âm nhạc đối với trẻ thơ.......................................................9
1.2 Đặc điểm tâm lí - sinh lí của trẻ.....................................................................................11
1.2.1 Đặc điểm tâm lí của trẻ................................................................................................11
1.2.2 Đặc điểm sinh lí của trẻ 5-6 tuổi đối với bài hát có chủ đề của trường mầm non.......11
1.3 Chương trình giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi theo Lê Thu Hương (chủ biên)..........12
1.4 Nội dung phân phối chương trình của trường Mầm non Hoa Hồng - thị xã Phúc Yên tỉnh Vĩnh Phúc (2013 - 2014)...............................................................................................16
CHƯƠNG 2: CÁC BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG.........................................20
DẠY HÁT CHO TRẺ 5-6 TUỔI.........................................................................................20
2.1. Một số yêu cầu trong dạy trẻ hát...................................................................................21
2.2 Một số kĩ năng ca hát và phương pháp rèn luyện...........................................................21
Chương 3: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO.................................................31
CHẤT LƯỢNG DẠY HÁT CHO TRẺ 5-6 TUỔI HIỆN NAY..........................................31
3.1 Thực trạng nhận thức của giáo viên về việc nâng cao chất lượng dạy hát cho trẻ 5 - 6
tuổi........................................................................................................................................31
3.1.1 Nhiệm vụ nâng cao chất lượng dạy hát cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi............................31
3.1.2 Việc sử dụng các bài hát theo hướng tích hợp............................................................32
3.1.3 Những khó khăn khi dạy hát cho trẻ...........................................................................33
3.1.4 Đánh giá kết quả tại nhóm lớp khi giáo viên thực hiện dạy hát..................................34
3.1.5 Nhận thức của giáo viên về tình hình nâng cao dạy hát của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi...34
3.1.6. Kinh nghiệm trong việc dạy hát.................................................................................35
3.1.7. Ý kiến, mong muốn, đề xuất của giáo viên cơ sở giúp cho việc giáo dục đạo đức cho
trẻ thông qua hoạt động âm nhạc đạt hiệu quả.....................................................................35
3.2. Nguyên nhân dẫn đến thực trạng...................................................................................35
3.21. Nguyên nhân dẫn đến những ưu điểm.........................................................................35
3.2.2. Nguyên nhân dẫn đến những hạn chế........................................................................36
3.3. Một số giải pháp nâng cao kết quả dạy hát cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi........................37


KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ..............................................................................................38

Ý thức rõ vai trò của giáo dục âm nhạc cho nên hoạt động học có chủ
đích “Giáo dục âm nhạc” đã trở thành một hoạt động không thể thiếu được
trong trường lớp Mầm non và hơn nữa... Cùng với sự quan tâm chỉ đạo của các

1


cấp, trong những năm qua, bản thân tôi đã và đang cố gắng đi sâu tìm những
biện pháp thích hợp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học cho hoạt động làm
quen giáo dục âm nhạc. Nhưng đối với đặc điểm của lứa tuổi mẫu giáo, giáo
dục âm nhạc không chỉ dừng lại ở việc cô dạy trẻ hát và múa đơn giản mà phải
tổ chức hát, múa dưới nhiều hình thức và luôn đi cùng với đồ dùng, đồ chơi âm
nhạc. Bên cạnh đó, giáo dục âm nhạc luôn được thực hiện phù hợp với chế độ
sinh hoạt cả ngày ở trường của trẻ có ý nghĩa lớn như: Giáo dục âm nhạc được
tích hợp trong làm quen văn học, làm quen chữ viết, hoạt động tạo hình, làm
quen với toán, thể dục buổi sáng... Nhờ đó mà cuộc sống của trẻ thêm vui vẻ,
hồn nhiên. Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, trẻ được nghe nhạc cổ điển
từ trong bào thai sẽ kích thích sóng điện não giúp não phát triển tăng trí thông
minh sau này. Và đối với trẻ ở lứa tuổi mầm non Âm nhạc là môn học giúp trẻ
phát triển toàn diện nhất. Và thông qua Âm nhạc trẻ sẽ linh họat, mạnh dạn,
thông minh qua việc sáng tạo các động tác minh họa kết hợp khi hát và rèn
luyện cho trẻ, khi vận động theo nhạc sẽ thúc đấy sự vận động cơ thể, sự nhanh
nhẹn khéo léo, bền bỉ và dẻo dai qua các động tác.
Giáo dục Âm nhạc là hoạt động nghệ thuật có tác dụng giáo dục thẩm
mỹ ngoài ra nó còn giúp trẻ phát triển trí tuệ, trẻ có khả năng trải nghiệm
những cảm xúc trong quá tŕnh cảm thụ và thể hiện Âm nhạc: Khi nghe nhạc,
trẻ cảm nhận được tính chất, tình cảm của Âm nhạc, ảnh hưởng những trạng
thái cảm xúc có trong tác phẩm. Đồng thời Âm nhạc cũng dẫn dắt trẻ đến với
những hiện tượng sống động của đời sống, giúp trẻ hình thành sự liên tưởng.
Nhịp điệu rắn rỏi của bản hành khúc gợi cho trẻ niềm vui, hào hứng phấn

công trình nghiên cứu về vai trò của âm nhạc đối với trẻ mầm non. Một số tài
liệu người nghiên cứu tiếp cận để phục vụ cho đề tài nghiên cứu như:
Đề tài nghiên cứu khoa học của Phạm Thị Hòa: “Thiết kế bài soạn giáo
dục âm nhạc cho giáo viên mầm non theo định hướng đổi mới”.
Đề tài nghiên cứu khoa học của Vũ Thị Việt Hiếu: “Hứng thú học âm
nhạc của trẻ 4-5 tuổi ở một số trường mầm non tỉnh Yên Bái”.

3


3. Mục đích nghiên cứu
Khảo sát việc dạy các bài hát theo chủ đề cho trẻ 5-6 tuổi trong trường
Mầm Non khu vực Phúc Yên, từ đó tìm biện pháp nâng cao chất lượng dạy
hát theo chủ đề cho trẻ mầm non 5-6 tuổi và một số trường mầm non ở thành
phố Hà Nội và tỉnh Vĩnh Phúc
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
Một số biện pháp “Nâng cao chất lượng dạy hát cho trẻ 5-6 tuổi”
5. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: của trẻ 5-6 tuổi ở các trường Mầm Non khu vực
Phúc Yên
Khách thể nghiên cứu: Trẻ 5-6 tuổi ở các trường Mầm Non khu vực
Phúc Yên.
6. Phạm vi nghiên cứu
Mức độ nghiên cứu: Biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy các bài
hát theo chủ đề.
Phạm vi nghiên cứu: Nâng cao chất lượng dạy các bài hát theo chủ đề
cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường Mầm Non khu vực Phúc Yên
7. Phương pháp nghiên cứu
Việc dạy các bài hát theo chủ đề cho trẻ 5-6 tuổi còn ở mức độ trung bình.
Có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến việc nâng cao chất lượng dạy các bài hát theo

thành nhân cách trẻ mầm non
Chương 2: Các biện pháp nâng cao chất lượng dạy hát cho trẻ 5-6 tuổi
Chương 3: Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng dạy hát cho trẻ
5-6 tuổi hiện nay

5


CHƯƠNG 1: TÁC ĐỘNG CỦA NGHỆ THUẬT ÂM NHẠC
TRONG VIỆC GIÁO DỤC HÌNH THÀNH NHÂN CÁCH
TRẺ MẦM NON
1.1. Âm nhạc với trẻ Mầm non
1.1.1 Khái niệm âm nhạc
Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật, phản ánh hiện thực khách quan
bằng những hình tượng có sức biểu cảm của âm thanh. Cùng với những
phương tiện diễn tả âm nhạc như: giai điệu, tiết tấu, cường độ, nhịp độ, âm
sắc, âm khu, âm vực, hòa âm…bản chất thời gian trong âm nhạc làm cho nó
có thể truyền đạt sự vận động của các ý tưởng và tình cảm trong tất cả những
sắc thái tinh tế nhất.
1.1.2 Tầm quan trọng của âm nhạc với trẻ mầm non
Âm nhạc có từ thời xa xưa đến với cuộc sống khá tự nhiên, những tiếng
hú, tiếng ngân thường kèm theo những điệu bộ, tiếng con vật kêu, điệu bộ
minh họa cho sự vật hiện tượng thiên nhiên, đó là những khái niệm âm nhạc
sơ giản, cùng làm cho trẻ hấp dẫn và được truyền từ đời này qua đời khác,
thấm dần vào trong máu mỗi con người. Những tiếng hát mô phỏng hiện
tượng thiên nhiên, những tiếng hò trong lao động của một tập thể. Những làn
điệu trữ tình thể hiện tình cảm đôi lứa, những khúc hát ru của người mẹ dù chỉ
là một làn điệu dân ca Nam Bộ hay dân ca quan họ Bắc Ninh cho đến những
tác phẩm chuyên nghiệp với quy mô đồ sộ cũng chỉ là những suy tư của con
người hướng tới cái thiện, cái mỹ mà thôi.

chương trình học của trẻ Mầm non.
1.1.3 Một số nhiệm vụ cơ bản giáo dục âm nhạc trước tuổi đi học
Xuất phát từ mục đích giáo dục nhân cách và phát triển toàn diện cho
trẻ, căn cứ vào đặc trưng cuả âm nhạc, và những đặc điểm của lứa tuổi trước
tuổi học, nhiệm vụ giáo dục âm nhạc trường mầm non bao gồm:

7


a) Giáo dục hứng thú âm nhạc bằng con đường phát triển cảm thụ âm
nhạc, tai nghe âm nhạc, để giúp trẻ cảm nhận được sâu sắc hơn, tiến tới hiểu
nội dung tác phẩm âm nhạc được nghe
b) Mở rộng những ấn tượng âm nhạc cho trẻ giúp cho trẻ được làm
quen với nhiều tác phẩm âm nhạc đa dạng.
c) Cho trẻ làm quen với nhiều những khái niệm âm nhạc riêng lẻ, dạy trẻ
những kĩ năng âm nhạc sơ giản nhất trong mọi dang hoạt động âm nhạc , thể
hiện tính chân thực hồn nhiên và biểu cảm khi diễn các tác phẩm âm nhạc.
d) Phát triển những cảm xúc âm nhạc, khả năng cảm giác, tai nghhe, độ
cao thấp, tính chất điệu thức cảm giác, tiết tấu hình thành giọng hát và động
tác diễn cảm. Khơi dậy những sở thích ban đầu về âm nhạc trên cơ sở những
khái niệm và ấn tượng, sở thích âm nhạc mà trẻ tiếp thu được. Bước đầu hình
thành thái độ lựa chọn, sau đó là tự đánh giá về các tác phẩm âm nhac.
e) Phát triển tính tích cực sáng tạo trong tất cả các dạng hoạt động âm
nhạc vừa sức đối với trẻ, (Ví dụ như: Thể hiện tính chất các hình tượng trong
trò chơi, trò chơi âm nhạc, múa, biểu diễn trong sự phối hợp mới một cách
độc lập, ngẫu hứng đặt lời ca, đặt giai điệu cho một câu hát ngắn hoặc một bài
hát ngắn). Hình thành tính độc lập, sáng tạo và có nhu cầu múa hát trong đời
sống hàng ngày. Các nhiệm vụ giáo dục âm nhạc nói trên được đặt ra cho trẻ
mầm non ở mọi lứa tuổi, tuy nhiên theo từng độ tuổi các nhiệm cụ đó có sự
biến đổi và phức tạp dần lên. Trẻ mẫu giáo lớn mọi chức năng của các cơ vận

âm thanh có tổ chức sẽ góp phần quan trọng trong việc phát triển toàn diện cho
trẻ: Đức, trí, lao, thể, mỹ. Đại văn hào M- Góc Ki nhận xét rằng “âm nhạc tác
động một cách kì diệu đến tận đáy lòng, nó khám phá ra phẩm chất cao quý
nhất của con người”. Chính vì vậy mà người lớn cần quan tâm đặc biệt đến
việc giáo dục âm nhạc cho trẻ bằng mọi hình thức và càng sớm càng tốt.
Giáo dục âm nhạc là tạo nên sự hình thành và phát triển toàn diện nhân
cách của trẻ bằng con đường tác động âm nhạc, tác động đó được thông qua

9


sự phát triển khả năng âm nhạc bao gồm phát triển trong lĩnh vực tri giác âm
nhạc, biểu diễn âm nhạc và thể hiện tình cảm khi nghe và vận động hưởng
ứng theo nhạc. Cụ thể là phải nghe và hiểu âm nhạc, nắm bắt được các kỹ
năng cơ bản của âm nhạc, có thói quen ca hát, vận động theo nhạc, trên cơ sở
nghe và hiểu cùng vơi sự phát triển của các kĩ năng, tình cảm của trẻ, âm nhạc
được phát triển một cách bền vững. Sự phát triển về khả năng tiếp thu những
khái niệm đơn giản sẽ đạt được những tiến bộ về chất trong mọi thể loại âm
nhạc. Đối với trẻ mẫu giáo, mỗi trẻ hứng thú với các dạng âm nhạc khác nhau
như: Múa, hát vận động theo nhạc. Về tai nghe của trẻ thì trẻ có thể thích
riêng một tác phẩm âm nhạc nào đó, trẻ nghe và phân biệt tiếng vỗ tay, vỗ xắc
xô, đoán nhạc của bài hát, hát theo đàn, hát theo đoán tên bài hát, đoán tên
dụng cụ âm nhạc... phù hợp với khả năng của trẻ. Đẻ làm cho trẻ thực sự yêu
thích âm nhạc, việc ta cần làm là hãy tạo cho trẻ được tiếp xúc với âm nhạc
càng nhiều càng tốt, từ việc người lớn hát cho trẻ nghe, đến việc cho trẻ xem
tivi, băng đĩa video. Tuy nhiên, việc cho trẻ nghe âm nhạc cần phải lựa chọn
những bài hát gần gũi và phù hợp với độ tuổi, tâm lí của trẻ. Từ đó tạo hứng
thú cho trẻ làm quen với âm nhạc. Điều quan trọng hơn cả là nên cho trẻ được
nghe nhiều âm thanh khác nhau, để trẻ có thể phân biệt các loại dụng cụ âm
nhạc một cách chính xác. Vốn liếng âm thanh càng muôn màu muôn vẻ bao

triển ở trẻ khả năng cảm thụ âm nhạc, trẻ hứng thú hoạt động tích cực đòi hỏi
giáo viên phải nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc,sử dụng các phương
pháp, biện pháp dạy học cơ bản một cách khoa học sáng tạo.
1.2.2 Đặc điểm sinh lí của trẻ 5-6 tuổi đối với bài hát có chủ đề của
trường mầm non
Trẻ ở nhóm tuổi này có khả năng phân biệt một số phương thiện biểu
hiện âm nhạc, mối quan hệ giữa chúng và tính chất âm nhạc của tác phẩm.
Trẻ có thể phân biệt được độ cao, thấp của âm thanh, giai điệu đi lên
hay đi xuống; độ to nhỏ, mạnh nhẹ của âm thanh, có thể nhận biết được sự

11


thay đổi về cường độ - mạnh lên hay yếu dần đi của âm thanh; phân biệt được
âm sắc của một số nhạc cụ, giọng hát.
Cảm giác tai nghe và kinh nghiệm nghe nhạc của trẻ cũng tích lũy được
nhiều hơn. Trẻ cảm thụ âm nhạc có định hướng rõ hơn. Hứng thú và khả năng
âm nhạc biểu hiện rõ hơn. Trẻ không chỉ thích một dạng hoạt động nào đó,
mà có thái độ lựa chọn rõ rệt. Một số trẻ thích những bài hát này, điệu múa
này; còn một số lại thích bài hát khác và điệu múa khác…
Giọng trẻ ở độ tuổi này đã vang hơn, âm sắc giọng ổn định hơn, tầm cữ
giọng cũng mở rộng hơn. Trẻ có thể hát được trong quãng 7, quãng 8, từ Xi2
đến Xi1, hoặc từ Đô1 đến Đô2. Sự phối hợp giữa nghe và hát đã tốt hơn.
Trẻ 5-6 tuổi đã nhận biết được nhóm các bài hát theo chủ đề: Chủ đề
trường mầm non, chủ đề bản thân, chủ đề gia đình,chủ đề thế giới động vật,
chủ đề thế giới thực vật, chủ đề nghề nghiệp, chủ đề giao thông, chủ đề quê
hương - đất nước - Bác Hồ, chủ đề nước và các hiện tượng tự nhiên.
1.3 Chương trình giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi theo Lê Thu Hương
(chủ biên)
Chủ đề

1. Bà còng đi chợ
2. Cả nhà đều yêu
3. Ngôi nhà mới
4. Thật đáng chê
5. Ru em ngủ
6. Ông cháu
7. Ru con mùa đông
8. Bàn tay mẹ
9. Bầu và bí
10. Bé quét nhà
11. Cái cò đi đón cơn mưa
12. Gánh gánh gồng gồng
13. Khúc hát ru những người mẹ trẻ

4. Chủ đề thực vật

14. Lời ru trên nương
1. Hoa kết trái
2. Màu hoa
3. Em yêu cây xanh
4. Cây trúc xinh
5. Xòe hoa
13


6. Lá xanh
7. Hoa trường em
8. Hoa trong vườn
9. Mùa xuân đến rồi
10. Cho tôi đi làm mưa với

2. Em đi chơi thuyền
3. Đường em đi

14


4. Anh phi công ơi
5. Bác đưa thư vui tính
8. Chủ đề quê hương 1. Từ rừng xanh cháu về thăm lăng Bác
-đất nước -Bác Hồ

2. Quê hương tươi đẹp
3. Nhớ giọng hát Bác Hồ
4. Em đi giữa biển vàng
5. Em như chim bồ câu trắng
6. Em nhớ Tây Nguyên
7. Múa với bạn Tây Nguyên
8. Em yêu trường em
9. Đi học
10. Cháu vẫn nhớ trường Mầm Non
11. Trường em
12.Tạm biệt búp bê
13. Trái đất này là của chúng mình
14. Mùa hoa phượng

Như đã trình bày ở trên, ngoài các yêu cầu chung theo quy định của
Bộ GD & ĐT, thực tế việc tổ chức hoạt động âm nhạc vẫn có những điều
chỉnh nhất định so với Chương trình giáo dục mầm non mà Bộ ban hành (áp
dụng chung cho tất cả các trường Mầm non trên toàn quốc)Về cơ bản , nội
dung giáo dục âm nhạc cho trẻ gồm 8 chủ điểm. Song khi xây dựng kế hoạch

- Đi học về

1. Bé là ai (1 tuần)

-Mừng sinh nhật

2. Cơ thể tôi (1 tuần)

-Cái mũi

3. Bé cùng vui tết trung thu
(1 tuần)

-Vỗ tay theo nhịp bài hát Đêm trung thu

4. Tôi càn gì để lớn lên và -Biểu diễn cuối chủ đề.
khỏe mạnh (1 tuần)
Chủ đề gia đình
1. Gia đình bé (1 tuần)

-Dạy hát:Mẹ yêu không nào

2.Ngôi nhà gia đình ở

-Vỗ tay theo nhịp: Cả nhà thương nhau

(1 tuần )

- Múa: Múa cho mẹ xem


3. Nghề giáo viên(1tuần)

- Dạy múa: Cô giáo miền xuôi Dạy vỗ tay
theo nhịp: Cô và mẹ

4. Nghề xây dựng
Chủ đề thế giới động vật

-Biểu diễn cuối chủ điểm

1. Con vật sống trong gia
đình (1 tuần)

- Gà trống mèo con và cún con

2.Con vật sống trong rừng (1 - Dạy vận động: một con vịt
tuần )

Dạy hát:
- Voi làm xiếc
- Đố bạn biết
- Rừng xanh mở hội

3.Con vật sống dưới nước (1 - Chú voi con
tuần)

Dạy hát:
- Cá vàng bơi
- Ếch ộp
- Vận động vỗ tay theo tiết tấu chậm cá


(1 tuần)

Quả
Nghe hát: Trồng cây
Vỗ tay theo tiết tấu chậm
- Sắp đến tết rồi

4.Tết nguyên đán

Nghe hát: Xuân ơi xuân, xuân đã về(Nhạc

( 1 tuần)

sĩ Nguyễn Ngọc Thiện)
Trò chơi: Hát theo hình vẽ

5. Một số loại rau

Dạy hát bầu bí thương nhau

(1 tuần)

Nghe hát: Hoa trường em
Trò chơi: Đoán tên bạn hát
- Biểu diễn cuối chủ đề

Chủ đề giao thông
1. Phương tiện và luật lệ giao Dạy hát:
thông đường bộ (2 tuần).


2.Quê hương yêu quý

Dạyhát:

(1 tuần)

- Quê hương tươi đẹp

3.Thủ đô Hà Nội

Dạy hát: Yêu Hà Nội

(1 tuần)
4.Bác Hồ với các cháu thiếu Dạy hát:
nhi (1 tuần)

Nhớ ơn Bác

* Tiểu kết:
Việc giáo dục âm nhạc cho trẻ ở trường mầm non là vô cùng quan trọng
và cần thiết, trong đó việc dạy hát theo chủ đề cho trẻ là hình thức hiệu quả,
góp phần thực hiện mục tiêu môn học nói riêng và mục tiêu GDMN nói
chung.
Ở các trường Mầm non, việc dạy hát cho trẻ theo chủ đề được thực hiện
theo 8 chủ điểm lớn, bao gồm: Trường Mầm non của bé, chủ đề bả thân, chủ
đề gia đình, chủ đề nghề nghiệp, chủ đề thế giới động vật, chủ đề thé giới thực
vật, chủ đề giao thông, chủ đề quê hương - đất nước - Bác Hồ. Việc dạy hát
theo chủ đề cho trẻ là hình thức có nhiều ưu thế trong môn học cho trẻ làm
19