1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
------

LÊ THÀNH NAM

CHÍNH SÁCH CỦA MỸ
ĐỐI VỚI CÁC CƯỜNG QUỐC CHÂU ÂU TRONG
VIỆC MỞ RỘNG LÃNH THỔ
(1787 – 1861)

LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ

HÀ NỘI - 2011


2

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
------

LÊ THÀNH NAM

CHÍNH SÁCH CỦA MỸ
ĐỐI VỚI CÁC CƯỜNG QUỐC CHÂU ÂU TRONG
VIỆC MỞ RỘNG LÃNH THỔ
(1787 – 1861)
Chuyên ngành: Lịch sử Thế giới Cận đại và Hiện đại

Trang

MỞ ĐẦU ...........................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài ................................................................................1
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề .................................................................4
3. Mục đích và nhiệm vụ .......................................................................13
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.....................................................14
5. Các nguồn tư liệu .............................................................................15
6. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu................................16
7. Đóng góp của luận án........................................................................17
8. Bố cục luận án ...................................................................................17
Chương 1: CƠ SỞ CHÍNH SÁCH CỦA MỸ ĐỐI VỚI
CÁC CƯỜNG QUỐC CHÂU ÂU TRONG
VIỆC MỞ RỘNG LÃNH THỔ (1787 – 1861) ...........................................19
1.1. Bối cảnh quốc tế và khu vực Bắc Mỹ .............................................19
1.1.1. Bối cảnh quốc tế ......................................................................19
1.1.2. Bối cảnh khu vực Bắc Mỹ ........................................................24
1.2. Sự thành lập nước Mỹ và chính sách đối ngoại
thời kỳ lập quốc................................................................................29
1.2.1. Sự thành lập nước Mỹ ..............................................................29
1.2.2. Chính sách đối ngoại thời kỳ lập quốc ....................................38
1.3. Sự phát triển kinh tế - xã hội ...........................................................41
1.3.1. Sự phát triển kinh tế và nhu cầu bành trướng ra
bên ngoài ..................................................................................41
1.3.2. Những mâu thuẫn xã hội nảy sinh ............................................48


5

1.4. Cơ sở tư tưởng của chính sách mở rộng lãnh thổ ...........................52

Tiểu kết chương 3 .................................................................................181
KẾT LUẬN ..................................................................................................183
DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ .........................................189
TÀI LIỆU THAM KHẢO ..........................................................................190
PHỤ LỤC .....................................................................................................201


7

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài
Trong bất cứ thời đại nào, chính sách đối ngoại luôn giữ một vị trí đặc
biệt quan trọng đối với mỗi quốc gia và là một trong số những yếu tố quyết
định vị thế quốc gia trong quan hệ quốc tế. Chính sách đối ngoại chẳng những
là phương tiện cơ bản để bảo vệ lợi ích, an ninh quốc gia mà còn góp phần
quyết định chiều hướng phát triển của quốc gia.
Là một quốc gia trẻ, ra đời cách đây chưa lâu so với chiều dài lịch sử
của nhân loại, thế nhưng nước Mỹ sớm vươn lên trở thành cường quốc hàng
đầu thế giới. Mặc dù là quốc gia “sinh sau đẻ muộn” so với các cường quốc
khác nhưng Mỹ đã trở thành “nhân vật” không thể thiếu trên bàn cờ chính trị
quốc tế. Điều dễ dàng nhận thấy, nước Mỹ là một trong số ít các quốc gia trên
thế giới có được vị thế và thành tựu như vậy trên lĩnh vực đối ngoại. Có nhiều
cách lý giải khác nhau, tùy theo cách tiếp cận vấn đề của các nhà nghiên cứu,
nhưng điều có thể khẳng định chắc chắn là những thành tựu của chính sách
đối ngoại của nước Mỹ hiện nay có mối liên hệ chặt chẽ từ lịch sử hình thành
và phát triển của đất nước này.
Vào cuối thế kỷ XVIII, với thắng lợi cuộc Chiến tranh giành độc lập
của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ, một thiết chế nhà nước cộng hòa tư sản đầu
tiên của “người Âu nằm ngoài lãnh địa châu Âu”, khai sinh ở Tây bán cầu –

ngăn cách giữa miền Nam với miền Bắc, đẩy nước Mỹ vào cuộc Nội chiến
kéo dài từ năm 1861 đến năm 1865.
Cùng với di sản đối ngoại, nước Mỹ là quốc gia có những nét đặc trưng về
vị trí địa lý, về lịch sử hình thành cư dân, về sự tiềm ẩn phong phú của nguồn tài
nguyên thiên nhiên. Người Mỹ “coi sứ mạng duy nhất của họ là trở thành tấm


9

gương cho toàn thế giới noi theo, nhằm truyền bá nền tự do dân chủ và thực hiện
chính sách đối ngoại không giống bất kỳ quốc gia nào” [16, tr. 50].
Với những nhận thức như trên, việc triển khai nghiên cứu chính sách
đối ngoại của nước Mỹ nói chung, đặc biệt là chính sách của Mỹ đối với các
cường quốc châu Âu trong việc mở rộng lãnh thổ (1787 – 1861) nói riêng, vừa
có ý nghĩa về mặt khoa học vừa có ý nghĩa thực tiễn:
Về ý nghĩa khoa học, việc nghiên cứu đề tài giúp hiểu rõ về cơ sở chính
sách của Mỹ đối với các cường quốc châu Âu trong việc mở rộng lãnh thổ giai
đoạn 1787 - 1861; về các biện pháp khác nhau trong chính sách đối ngoại của
giới cầm quyền Washington để bảo vệ lợi ích dân tộc mỗi khi đối phó với các
quốc gia châu Âu; về những phương thức ngoại giao khác nhau của nước Mỹ
trong việc mở rộng lãnh thổ; về sự khai thác triệt để tình hình quốc tế của các
chính phủ Mỹ nhằm phân hóa kẻ thù; về nguyên nhân thành công và những
thành quả chính sách đối ngoại mở rộng lãnh thổ của Mỹ; về những đặc trưng
chính sách đối ngoại của Mỹ, về con đường vươn tới vị trí siêu cường của
quốc gia này trong thế giới ngày nay; về những mặt tích cực và hạn chế của
việc thực thi đối ngoại mở rộng lãnh thổ của chính giới Mỹ. Ngoài ra, luận án
sẽ phác họa lại những mối quan hệ quốc tế trong giai đoạn 1787 - 1861, đặc
biệt là đối với các quốc gia Tây Âu, khu vực Bắc Mỹ và Mỹ latinh, những quốc gia
và khu vực, ở những mức độ khác nhau, đã tác động đến chính sách đối ngoại mở
rộng lãnh thổ của nước Mỹ theo những chiều hướng thuận nghịch.

Ninh chủ biên (Nxb Giáo dục, Hà Nội, 2002 & 2005); “Lịch sử thế giới cận
đại, Tập 1” do Phan Ngọc Liên chủ biên (Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội,
2008). Ba công trình này đề cập những vấn đề nổi bật của chính sách đối
ngoại Mỹ trong giai đoạn cuối thế kỷ XVIII - nửa đầu thế kỷ XIX, như: Liên


11

minh Mỹ – Pháp trong cuộc Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh
ở Bắc Mỹ (1778 – 1783), sự ra đời học thuyết Monroe (1823), những nội
chung chính của học thuyết này và quá trình hiện thực hóa của nó ở khu vực
Mỹ latinh. Bên cạnh các nội dung nêu trên, các tác giả đã nêu ra một số sự
kiện cơ bản liên quan đến sự bành trướng, mở rộng lãnh thổ nước Mỹ trong
suốt chiều dài lịch sử (như vấn đề Louisiana, California, Hawaii và Philippin).
Trên một phương diện rộng hơn, chủ đề này còn được phản ánh trong
một số công trình mang tính tổng quát, như: “Lịch sử Hoa Kỳ từ độc lập đến
Chiến tranh Nam Bắc” của Nguyễn Thế Anh (Nxb Lửa thiêng, Sài Gòn,
1969); “Hợp chủng quốc Hoa Kỳ” của Đào Duy Ngọc, Nguyễn Thái Yên
Hương, Bùi Thái Sơn (Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1994); “Lịch sử nước
Mỹ” của Nguyễn Nghị, Lê Minh Đức (Nxb Văn hóa Thông tin, Hà Nội,
1994). Các công trình trên đã phác thảo vài nét “chấm phá” về chính sách đối
ngoại mở rộng lãnh thổ của Mỹ trong giai đoạn đặt ra, chẳng hạn như “vấn đề
lãnh thổ Louisiana”, “vấn đề lãnh thổ Floridas”, “vấn đề lãnh thổ Oregon”
trong chính sách của Mỹ đối với các cường quốc châu Âu. Do được trình bày
dưới dạng thông sử, các vấn đề nêu trên chưa được phân tích để làm rõ mối
quan hệ biện chứng của chúng đối với lịch sử nước Mỹ.
Nhìn chung, các công trình trong nhóm này bước đầu đề cập đến nội
dung của đề tài song chỉ dừng lại ở những nét đại cương, chưa đi sâu phân tích
bản chất chính sách đối ngoại Mỹ trong giai đoạn 1787 – 1861, đặc biệt là vấn đề
mở rộng lãnh thổ.

Chương 1 của công trình này đã khái quát chính sách đối ngoại của Mỹ trước
khi cuộc Nội chiến Nam Bắc (1861 - 1865) diễn ra, như “chính sách biệt lập”
ở những thập kỷ đầu tiên sau khi giành được độc lập của nhà nước cộng hòa


13

Mỹ; về học thuyết Monroe và Mỹ latinh; chính sách bành trướng vùng Viễn
Tây; “Sự tham gia của các cường quốc châu Âu trong cách mạng Mỹ từ năm
1774 đến năm 1783” của Trịnh Nam Giang (Đại học Sư phạm Hà Nội, 2008),
bên cạnh việc phân tích vai trò và thái độ của các cường quốc châu Âu đối với
cách mạng Mỹ là nội dung chủ đạo, luận văn phân tích những nỗ lực của
ngoại giao Mỹ trong cuộc Chiến tranh giành độc lập. Những thành quả đối
ngoại trong giai đoạn này là tiền đề, cơ sở cho chính sách đối ngoại Mỹ ở giai
đoạn tiếp theo.
Bên cạnh luận văn thạc sĩ, chủ đề của luận án còn được phản ánh rải rác
trong các bài viết đăng trên các tạp chí chuyên ngành “Châu Mỹ ngày nay” và
“Nghiên cứu quốc tế”, như: “Xu hướng chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ
trong lịch sử” của Lê Thu Hằng (Châu Mỹ ngày nay, số 5/1999); “Một số suy
nghĩ về “Chủ nghĩa cô lập” trong lịch sử nước Mỹ” của Vương Hiểu Đức
(Châu Mỹ ngày nay, số 4(40)/2001); “Chủ nghĩa biệt lệ trong chính sách đối
ngoại của Mỹ” của Nguyễn Thị Nga (Châu Mỹ ngày nay, số 3(72)/2004). Các
bài viết này đề cập đến những xu hướng nổi bật trong chính sách đối ngoại của
Mỹ trong lịch sử. Ngoài ra, còn có một số bài nghiên cứu bàn về chủ đề của
luận án dưới góc độ văn hóa, kinh tế, chính trị và vai trò của cá nhân trong quá
trình hoạch định chính sách đối ngoại của Mỹ, như “Một vài khía cạnh về cơ
chế hoạch định chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ” của Nguyễn Thị Hạnh
(Châu Mỹ ngày nay, số 10(05)/2002); “Tìm hiểu logic kinh tế trong chính
sách đối ngoại của Hoa Kỳ” của Nguyễn Đình Luân (Nghiên cứu Quốc tế, số
3(58)/2004); “Nguồn gốc lịch sử của học thuyết “sứ mệnh bành trướng”

(Nxb Thế giới, Hà Nội, 2010). Các công trình này chủ yếu đề cập đến lịch sử
nước Mỹ từ khi người Anh đặt chân lên vùng đất Tân thế giới cho đến thời
đương đại. Tuy nhiên, điều cần nhấn mạnh thêm ở đây, nếu như hai công trình
đầu tiên chỉ trình bày biên niên sự kiện lịch sử nước Mỹ, trong đó có sự kiện
đối ngoại thì ba công trình còn lại đã bước đầu phân tích, dẫn chứng minh họa


15

những sự kiện đáng chú ý trong lịch sử nước Mỹ, trong đó có đề cập tới vấn
đề đối ngoại mở rộng lãnh thổ. Những công trình này đã bước đầu phân tích
chủ đề của luận án gắn với tiến trình lịch sử nước Mỹ cũng như những hệ quả
của chính sách.
2.2. Nếu so sánh với các công trình ở Việt Nam, thì các công trình ở
nước ngoài, đặc biệt là ở nước Mỹ, nghiên cứu về chính sách đối ngoại của
quốc gia này nói chung và chính sách của Mỹ đối với các cường quốc châu Âu
trong việc mở rộng lãnh thổ giai đoạn 1787 – 1861 nói riêng, khá phong phú.
Về loại công trình này, chúng tôi chia thành 3 nhóm sau:
Nhóm thứ nhất là các công trình được viết dưới dạng thông sử của Mỹ,
như: “The American Republic to 1865, Vol 1” (Lịch sử cộng hòa Mỹ đến năm
1865, Tập 1) của Richard Hofstadter, William Miller & Daniel Aron, (Prentice
– Hall, Inc, Englewood Cliffs, New Jersey, 1959); “The Oxford History of the
American People, Vol 1 & Vol 2” (Lịch sử dân tộc Mỹ, Tập 1 & 2) của
Samuel Elliot Morison (Oxford University Press, Inc, 1965); “The United
States 1830 – 1850: The Nation and its Sections” (Nước Mỹ từ năm 1830 đến
năm 1850: Quốc gia và những bộ phận của nó) của Frederick Jackson Turner
(W.W. Norton & Company, Inc, New York, 1965); “Nation of Nations (A
Concise Narrative of The American Republic), Vol 1: To 1877” (Dân tộc của
các dân tộc. Lược sử nền Cộng hòa Mỹ đến năm 1877), Tập 1) của James W.
Davidson

Nhóm thứ hai là công trình nghiên cứu liên quan trực tiếp đến chính sách
đối ngoại của nước Mỹ, như: “A Diplomatic History of The United States”
(Lịch sử ngoại giao nước Mỹ) của Samuel Bemis (Henry Holt and Company,
New York, 1951); “A History of The United Foreign Policy” (Lịch sử chính
sách đối ngoại Mỹ) của Julius W. Pratt (Prentice-Hall, Inc, New York, 1955);
“A Diplomatic History of the American People” (Lịch sử ngoại giao của dân
tộc Mỹ) của Thomas A. Bailey (Appleton-Century-Crofts, New York Inc,
1958); “American Diplomacy A History” (Lịch sử ngoại giao Mỹ) của Robert
H. Ferrell (W.W. Norton & Company, Inc, New York, 1975); “A History of
American Foreign Policy, Vol 1 (Growth to World Power 1700 – 1914)” (Lịch
sử chính sách đối ngoại Mỹ, Tập 1 (Sự phát triển tới cường quốc thế giới 1700
– 1914) của Alexander DeConde (Charles Scriber’s Sons, New York, 1978);
“The History of American Foreign Policy” (Lịch sử chính sách đối ngoại Mỹ)
của Jerald A. Combs & Arthur G. Combs (The McGraw – Hill Companies, Inc,
1986) “The Cambridge History of American Foreign Relations, Vol 1: The
Creation of a Republican Empire, 1776 – 1865” (Lịch sử quan hệ đối ngoại
Mỹ, Tập 1: Sự thành lập đế chế cộng hòa, 1776 – 1865) của Bradford Perkins
(Cambridge University Press, 1993). Đây là những công trình nghiên cứu về
lịch sử đối ngoại của Mỹ từ trước cuộc Chiến tranh giành độc lập, tức khi nước
Mỹ còn là bộ phận cấu thành của đế quốc Anh, cho đến những năm 50-60 (XX)
với nhiều tư liệu có giá trị. Trong các công trình này, các học giả đưa ra nhiều
cách kiến giải và nhận định khác nhau về chính sách đối ngoại Mỹ, trong đó có
vấn đề đối ngoại mở rộng lãnh thổ ở giai đoạn đặt ra. Hơn nữa, trong thể loại


17

công trình này, do đối tượng nghiên cứu rộng nên các học giả chưa thể phân
tích những tác động của chính sách đối ngoại mở rộng lãnh thổ.
Nhóm thứ ba là các công trình đi sâu vào những vấn đề cụ thể của lịch

Ngoài những công trình mang tính cá nhân như đã nêu, ở nước Mỹ còn
có những công trình nghiên cứu mang tính tập thể liên quan đến nội dung luận
án. Tiêu biểu cho hướng này là: “Issues in American Diplomacy, Vol 1: The
Formative Year to 1895” (Những vấn đề ngoại giao của nước Mỹ, Tập 1: Từ
năm hình thành đến 1895) do Armin Rappaport chủ biên (McMillian
Company, New York, 1965);“Encyclopedia of American Foreign Policy
(Studies of Principal Movements and Ideals)” (Bách khoa toàn thư về chính
sách đối ngoại Mỹ (Những khảo cứu về các quan niệm và sự vận động chủ yếu)),
bao gồm 3 tập do Alexander DeConde chủ biên (Charles Scribner’s Sons, New
York, 1978). Đây là các công trình nghiên cứu quy tụ hầu hết các học giả hàng
đầu nước Mỹ về lĩnh vực đối ngoại. Dưới nhiều chủ điểm khác nhau, các tác giả
làm rõ những yếu tố, động lực và các biện pháp thực hiện của chính sách đối
ngoại Mỹ từ khi lập quốc đến thời đương đại. Vấn đề đối ngoại mở rộng lãnh thổ
cũng được các tác giả phân tích trong một số bài viết ngắn gọn.
Điểm qua các công trình nghiên cứu mà chúng tôi tiếp cận được, có thể
rút ra những nhận xét sau:
Thứ nhất, tại Việt Nam, chủ đề “Chính sách của Mỹ đối với các cường
quốc châu Âu trong việc mở rộng lãnh thổ” hầu như chưa được đề cập một
cách chuyên sâu trong bất cứ công trình chuyên khảo nào, nếu có chăng chỉ
được phác thảo vài nét “chấm phá” trong một số công trình thông sử nước
Mỹ hoặc các công trình mang tính văn hóa xã hội của nước Mỹ.
Thứ hai, ở nước ngoài, nhất là tại Mỹ, chủ đề của luận án được xâu
chuỗi trong những tác phẩm lịch sử Liên bang Mỹ từ khi lập quốc cho đến
thời đương đại hoặc lịch sử đối ngoại Mỹ hoặc những bài viết được tập hợp


19

trong bộ Bách khoa toàn thư đối ngoại của Mỹ. Do được kết cấu chung những
vấn đề khác nên các tác giả chưa đi sâu phân tích những nguyên nhân thành

- Những cơ sở về chính trị - ngoại giao, kinh tế - xã hội, tư tưởng và bối
cảnh quốc tế, khu vực có ảnh hưởng trực tiếp đến việc hoạch định và thực thi
chính sách của Mỹ đối với các cường quốc châu Âu trong việc mở rộng lãnh thổ.
- Tiến trình thực thi chính sách của Mỹ đối với các cường quốc châu Âu
trong việc mở rộng lãnh thổ (1787 – 1861), cụ thể là luận án làm rõ chính sách
mở rộng lãnh thổ của Mỹ đối với Pháp, Tây Ban Nha và Anh.
- Nguyên nhân thành công, đặc điểm và hệ quả chính sách của Mỹ đối
với các cường quốc châu Âu trong việc mở rộng lãnh thổ (1787 – 1861).
4.2. Phạm vi nghiên cứu:
+ Về phạm vi không gian: luận án làm rõ chính sách của Mỹ đối với các
cường quốc châu Âu, cụ thể là Anh, Pháp và Tây Ban Nha - những quốc gia
có quyền lợi trực tiếp của mình ở khu vực Bắc Mỹ. Đây là khu vực mà chính
sách đối ngoại Mỹ ưu tiên hướng đến, đồng thời phản ánh thành quả của chính
sách này. Nói cách khác, không gian nghiên cứu của luận án bao gồm toàn bộ
lãnh thổ nội địa nước Mỹ ngày nay. Bên cạnh đó, trong từng trường hợp nhất
định, phạm vi không gian của luận án còn được mở sang một số quốc gia châu
Âu có liên quan đến chính sách mở rộng lãnh thổ của Mỹ
+ Về phạm vi thời gian, giới hạn từ năm 1787 đến năm 1861. Năm
1787, cụ thể là, ngày 13-7-1787, Quốc hội Mỹ thông qua Sắc lệnh Tây Bắc,
đặt cơ sở pháp lý cho tổ chức lãnh thổ phía Tây, đồng thời mở ra đường lối đối
ngoại mở rộng lãnh thổ, gạt bỏ ảnh hưởng các cường quốc châu Âu (Pháp,
Tây Ban Nha và Anh) ở phía bên kia dãy Appalachians. Năm 1861, cụ thể là,


21

ngày 12-4-1861, tại nước Mỹ bùng nổ cuộc Nội chiến Nam Bắc, kết thúc quá
trình đối ngoại mở rộng lãnh thổ của các chính phủ Mỹ. Nội chiến được xem
là một trong những kết quả của quá trình bành trướng mở rộng lãnh thổ. Tại
thời điểm này, nước Mỹ về cơ bản hoàn chỉnh lãnh thổ nội địa như hiện nay.

http://www.tamu.edu/edu/ccbn/dewitt/adamonis.htm
- Ngoài ra, luận án còn sử dụng các công trình chuyên khảo về lịch sử
thế giới, lịch sử quan hệ quốc tế, lịch sử ngoại giao và các bài nghiên cứu liên
quan đến nội dung đề tài công bố trên các tạp chí chuyên ngành.
6. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
- Về phương pháp luận: Luận án quán triệt quan điểm chủ nghĩa Mác –
Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về
nghiên cứu khoa học lịch sử, đặc biệt là chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà
nước ta. Những quan điểm này được xem là kim chỉ nam trong quá trình xử
lý, hệ thống tư liệu và hình thành luận án.
- Về phương pháp nghiên cứu: Phương pháp nghiên cứu lịch sử là
phương pháp cơ bản để thực hiện đề tài. Theo đó, luận án vận dụng linh hoạt
các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành: sưu tầm, chọn lọc, phân loại, tổng
hợp, so sánh, đối chiếu ... để xử lý tư liệu trước khi tạo dựng bức tranh toàn
diện về chính sách của Mỹ đối với các cường quốc châu Âu trong việc mở
rộng lãnh thổ Bắc Mỹ (1787 – 1861). Đồng thời, tác giả luận án sử dụng
phương pháp phân tích để đánh giá cơ sở, mục tiêu, biện pháp cũng như
những kết quả đạt được của Mỹ khi thực hiện chính sách đối ngoại này. Bên
cạnh đó, phương pháp logic và phương pháp nghiên cứu quốc tế cũng được
tác giả vận dụng để giải quyết những vấn đề do đề tài đặt ra.


23

7. Đóng góp của luận án
Trước hết, luận án là công trình đầu tiên ở Việt Nam nghiên cứu một
cách có hệ thống về chính sách của Mỹ đối với các cường quốc châu Âu trong
việc mở rộng lãnh thổ (1787 – 1861), góp phần khỏa lấp khoảng trống trong
các nghiên cứu về chính sách đối ngoại Mỹ thời cận đại.
Thứ hai, từ sự phân tích cơ sở, mục tiêu, biện pháp thực hiện, đặc biệt

chính giới Mỹ (46 trang)
Chương 2: Chính sách của Mỹ đối với các cường quốc châu Âu trong
việc mở rộng lãnh thổ (1787 – 1861), trình bày tiến trình
thực thi chính sách của Mỹ đối với Pháp ở lãnh thổ
Louisiana; đối với Tây Ban Nha ở khu vực Tây Nam và lãnh
thổ Floridas; đối với Anh ở khu vực Tây Bắc, lãnh thổ
Oregon, Texas và California (77 trang)
Chương 3: Một số nhận xét về chính sách của Mỹ đối với các cường
quốc châu Âu trong việc mở rộng lãnh thổ (1787 – 1861),
phân tích những nguyên nhân mang lại thành công cho chính
giới Mỹ trong việc mở rộng lãnh thổ, đặc điểm và hệ quả của
chính sách mở rộng lãnh thổ (40 trang)


25

Chương 1

CƠ SỞ CHÍNH SÁCH CỦA MỸ
ĐỐI VỚI CÁC CƯỜNG QUỐC CHÂU ÂU TRONG
VIỆC MỞ RỘNG LÃNH THỔ (1787 – 1861)
1.1. Bối cảnh quốc tế và khu vực Bắc Mỹ
1.1.1. Bối cảnh quốc tế
Vào thời điểm cuối thế kỷ XVIII, đầu thế kỷ XIX, bối cảnh quốc tế diễn
ra những chuyển biến quan trọng, trong đó, nét đáng chú ý là toàn bộ châu Âu
phong kiến và cả nước Anh tư sản bị lôi cuốn vào dòng xoáy của những sự
kiện liên quan đến nước Pháp.
Ngày 14-7-1789, cách mạng tư sản Pháp nổ ra và nhanh chóng giành
thắng lợi bước đầu. Tin tức này lan truyền khắp nơi. Dưới nhãn quan của
những người tiến bộ, sự kiện này là điểm mở đầu cho một kỷ nguyên mới, kỷ