Trờng đại học s phạm hà nội
Khoa giáo dục mầm non
-------***-------

Bài tập nghiệp vụ cuối khoá
Đề tài : Một số biện pháp luyện phát âm đúng cho

trẻ mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổi ở Trờng Mầm non

Ngời hớng dẫn : TS Đinh Hồng Thái
Ngời thực hiện : Quách Thị Nguyệt

Trờng mầm non Tiến Xuân - Huyện Lơng Sơn - Tỉnh Hoà Bình

Hoà bình, tháng 5 năm 2004

Lời cảm ơn

1


Để hoàn thành công trình nghiên cứu đầu tay này tôi đã đợc sự giúp đỡ
tận tình của toàn thể các thầy cô giáo trong khoa Giáo dục mầm non - Trờng
Đại học s phạm I Hà Nôị; Sự giúp đỡ của các cô giáo trờng mầm non Tiến
Xuân - Lơng Sơn - Hoà Bình
Tôi xin gửi tới các thầy cô trong khoa Giáo dục mầm non, đặc biệt xin
cảm ơn thầy Đinh Hồng Thái - Ngời đã trực tiếp hớng dẫn, giúp đỡ tôi hoàn
thành bài tập nghiệp vụ cuối khoá này.
Cảm ơn thầy giáo và tập thể lớp A1, trờng mầm non Tiến Xuân - Huyện
Lơng Sơn - Tỉnh Hoà Bình đã tạo điều kiện giúp tôi hoàn thành bài tập cuối
khoá này.

tuổi mầm non thì sang giai đoạn tiếp theo trẻ sẽ khó phát âm một cách trọn
vẹn để giao tiếp trong mọi lĩnh vực xã hội.
Trong thực tiễn hiện nay, việc phát âm đối với trẻ đang đợc hình thành
từ bậc học, Vì vậy, mặc dù ngành học mầm non đang thực hiện phát âm cho
trẻ theo các độ tuổi thông qua các môn học và việc giao tiếp của cô giáo đối
với trẻ và mọi ngời xung quanh cha đợc chú trọng và quan tâm đặc biệt đối
với trẻ mẫu giáo. ở lứa tuổi này trẻ cha có thái độ tốt trong việc ứng xử phù
hợp với xã hội, việc nhận thức của trẻ còn nhiều hạn chế, kỹ năng phát âm còn
yếu, tôi thấy việc nên làm là dùng mọi hình thức để luyện phát âm đồng dao
3


Vì vậy, để nâng cao chất lợng phát âm đối với trẻ trong việc giao tiếp. Đây là
lý do để tôi chọn đề tài : Một số biện pháp để luyện phát âm đúng cho trẻ
mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổi ở trờng mầm non Tiến Xuân - Huyện Lơng Sơn Tỉnh Hoà Bình nhằm chỉ ra những biện pháp cụ thể, xây dựng những tiêu chí
hợp lý góp phần nâng cao hiệu quả trong việc phát âm đối với bậc học. Tạo cơ
sở ban đầu để hình thành phát triển nhân cách cho trẻ.

II. Mục đích nghiên cứu :
Nhằm mục đích làm tốt công tác luyện phát âm của trẻ mẫu giáo 4 - 5
tuổi ở trờng mầm non Tiến Xuân - Huyện Lơng Sơn - Tỉnh Hoà Bình.

III. Nhiệm vụ nghiên cứu :
1. Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận có liên quan đến khả năng phát âm cho trẻ
- Cơ sở thực tiễn: Khảo sát thực tiễn khả năng phát âm của trẻ.
2. Xây dựng các biện pháp : Dùng một số biện pháp nhằm nâng cao
hiệu quả phát âm đúng cho trẻ mẫu giáo.
3. Thực nghiệm s phạm : Tiến hành thực nghiệm nhằm kiểm nghiệm
các biện pháp có liên quan đến giả thiết của đề tài.

triển lời nói cho trẻ dới nhiều hình thức khác nhau.

VII. Kế hoạch thực hiện đề tài:
- Giai đoạn đề cơng: Từ ngày 15 - 11- 2003
- Giai đoạn thực tế : Từ ngày 12 - 4 - 2004
- Giai đoạn viết bài : Từ ngày 10 - 5 - 2004.

VIII. Giới hạn đề tài :
Nghiên cứu các biện pháp luyện phát âm đúng cho trẻ mẫu giáo nhỡ trờng mầm non Tiến Xuân - Huyện Lơng Sơn - Tỉnh Hoà Bình.

5


Phần II
Nội dung nghiên cứu
Chơng I

Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc luyện phát âm
đúng cho trẻ mẫu giáo nhỡ
I. Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc luyện phát âm đúng cho trẻ mẫu
giáo nhỡ.
1. Các khái niệm
1.1 Âm thanh ngôn ngữ :
Khi nói đến âm thanh ngôn ngữ, có rất nhiều nhà tâm lý học đề cập đến
và họ đã định nghĩa theo nhiều cách khác nhau nhng nhìn chung thì ngôn ngữ
là một hiện tợng xã hội lịch sử, do sống và làm việc cùng nhau nên con ngời
phải có nhu cầu giao tiếp (thông báo) với nhau và nhận thức(khái quát hoá)
hiện thực. Trong quá trình hoạt động, lao động cùng nhau hai quá trình giao
tiếp và nhận thức đó không tách rời nhau: Để lao động phải thông báo cho
nhau về sự vật, hiện tợng nào đó, nhng để thông báo lại phải khái quát sự vật,

Âm đầu

Vần

1
Âm điệu

Âm chính

Âm cuối

2

3

4

* Thành phần vị trí 5 là thanh điệu bao trùm lên toàn bộ âm tiết. Có 6
thanh điệu:
- Thanh ngang :Trên chữ không ghi dấu khi viết
- Thanh huyền
- Thanh sắc
-Thanh nặng
- Thanh hỏi
- Thanh ngã.
* Thành phần ở vị trí 1 là âm đầu do các phụ âm đảm nhiệm
* Thành phần ở vị trí 2 là do âm đệm, đó là nguyên âm trong chữ viết, đợc thể hiện bằng chữ O chẳng hạn (Loan,); bằng chữ U (Xuân)
* Thành phần ở vị trí 3 là âm chính do các nguyên âm đảm nhiệm. Âm
chính là hạt nhân của âm tiết.
* Thành phần ở vị trí 4 là âm cuối, do các phụ âm bán nguyên âm (i, y, u,

những âm tiết cùng thuộc độ cao lại đối lập nhau về sự biến thiên của độ cao,
trong thời gian âm tiết la đợc phát âm với cao độ hoàn toàn bằng phẳng; còn
lã với đờng nét biến thiên, cao độ không bằng phẳng, âm điệu là những đờng nét biến thiên về cao độ.
* Nguyên âm trong Tiếng Việt đợc coi là âm chính, nguyên âm là khi nói
âm vị phát ra luồng hơi đi tự do không có gì cản trở.

8


VD : Khi phát âm a, á â hơi thoát ra tự do không bị cản ở chỗ nào cho
nên  cũng là nguyên âm. Xét về mặt cấu tạo ngời ta phân chia phân biệt
nguyên âm đơn và nguyên âm đôi.
+ Nguyên âm đôi là âm vị gồm 2 nguyên âm ghép lại liền nhau. Khi phát
âm thì đọc nhanh, đọc lớt từ âm này sang âm kia đầu mạnh sau yếu hơn, do đó
âm sắc chủ yếu của các nguyên âm đôi là do âm đầu quyết định. Có 3 nguyên
âm đôi đó là : uô, ơ, ie. Xét về độ dài, cần phân biệt nguyên âm ngắn và
nguyên âm dài, nguyên âm ngắn khi phát ra không thể kéo dài, nếu kéo dài
có thể ảnh hởng đến nghĩa.
+ Phụ âm : Các âm vị đảm nhiệm thành phần âm đầu của âm tiết Tiếng
Việt bao giờ cũng là các phụ âm. Phụ âm là âm vị khi phát âm luồng hơi đi ra
bị cản ở chỗ nào đó trong bộ máy phát âm, phụ âm có loại bị cản ở môi; có
loại bị cản ở răng, có loại bị cản ở lỡi; có loại bị cản ở thanh hầu. Về phơng
thức phát âm ngời ta chia phụ âm thành :
- Phụ âm tắc : Hơi bị cản lại sau thoát ra đờng miệng vào mũi : b, d, t, s
c, k, m,r, p, ng.
- Phụ âm sát : Hơi đi qua kẽ hở miệng : p, v, s, z, l, x, y, h
- Phụ âm vang : Hơi thoát ra đầu lỡi và bên lỡi : m, n, nh.
- Phụ âm ồn : Hơi thoát ra đằng miệng có tiếng ồn : b, d, t, c, k, p, f, v, x,
z, y, h.
- Phụ âm hữu thanh, vô danh trong các âm ồn: Căn cứ vào chỗ dây thanh

mắc một số lỗi về phát âm.
1. Lỗi về thanh điệu :
Trong số các thanh điệu tiếng Việt, thanh hỏi và thanh ngã là hai thanh
có cấu tạo phức tạp. Việc thể hiện thanh ngã với âm điệu gãy ở giữa là cách
phát âm khó đối với trẻ. Trẻ thay thế bằng cách phát âm đơn giản hơn tức là
với âm điệu không gãy ở giữa. Vì vậy dễ đồng nhất với âm điệu của thanh sắc.
VD : Phát âm ngã thành ngá hoặc giã thành giá.
- Sự chuyển đổi hớng đi của đờng nét âm điệu thanh hỏi không diễn ra
đột ngột nh thanh ngã, quá trình phát âm kéo dài trở thành khó đối với trẻ nhỏ
có hơi thở ngắn.
- Khi phát âm, trẻ thay thế âm điệu gãy bằng âm điệu không gãy, điều
này làm cho thanh hỏi ở trẻ gần nh đồng nhất với thanh nặng.
- Phát âm hỏi thành họi hoặc phát âm hổ thành hộ. Đến hết tuổi mẫu
giáo lỗi sai về hai thanh này sẽ đợc khắc phục hầu nh hoàn toàn.
2. Lỗi về âm chính :
10


Lỗi về âm chính tập trung vào việc trẻ phát âm nguyên âm đôi này thành
nguyên âm đôi kia.
Ví dụ : Trẻ phát âm ốc bơu thành ốc biêu, cái đĩa thành cái đỉa
Trẻ phát âm sai là do tập quán của địa phơng hoặc do nghe cha chính
xác, các âm tiết có âm chính là nguyên âm đôi làm cho cấu tạo của âm tiết
phức tạp hơn, phát âm khó khăn hơn.
VD: Khi dạy trẻ phát âm chữ N phải nhắc trẻ để lỡi giữa hai hàm răng và
thẳng lơic khi phát âm. Với chữ L thì nhắc trẻ cách cong lỡi để tạo thành âm
sát hay với âm R dạy trẻ cách rung lỡi khi phát âm để có âm chính xác.
Nhờ việc phát âm đúng của trẻ khi giao tiếp mà ý kiến của trẻ đợc ngời
khác hiểu và đáp lại, đồng thời đáp lại ý kiến của ngời khác một cách đúng
đắn nhất.

ra còn phải luyện cho trẻ phát triển khả năng nghe âm thanh ngôn ngữ, điều
khiển hơi thở đúng.
3.2 - Luyện cho trẻ âm thanh ngôn ngữ :
Trong việc học lời nói của trẻ thì cơ quan phân tích thính giác có một vai
trò vô cùng quan trọng, đó là cửa ngõ của âm thanh ngôn ngữ. Việc luyện cho
trẻ phát âm đúng các âm vị trong các kết hợp âm - tiết - từ - câu theo chuẩn
mực âm thanh Tiếng Việt (chính âm)
Trẻ học điều chỉnh hơi thở ngôn ngữ để tạo nên sự hợp lý của âm thanh
ngôn ngữ về cờng độ, nhịp điệu, tốc độ của lời nói.
Sửa các lỗi phát âm cho trẻ sử dụng ngôn ngữ để tạo nên sự biểu cảm về
phơng diện âm thanh lời nói.
Sửa các lỗi phát âm cho trẻ : Bắt đầu học nói khi bộ máy phát âm cha
hòan thiện thì nói ngọng là hiện tợng thờng thấy ở trẻ.
Sửa các lỗi nói ngọng (phát âm sai âm vị, thanh điệu) là một công việc
phổ biến trong công việc dạy nói cho trẻ.
3.3 Rèn luyện khả năng nghe lời nói
Bao gồm các thành tố: rèn luyện khả năng chú ý nghe, nghe cao độ,
nghe từng âm độ, tri giác tốc độ, nhịp độ, lời nói
- Phản ứng nghe các âm thanh tự nhiên xuất hiện ở trẻ rất sớm. Trẻ có thể
phản ứng đợc với các mức độ khác nhau của âm thanh lời nói : sự âu yếm hay
quát mắng của ngời lớn, phân biệt đợc âm sắc giọng nói của mẹ và những ngời
thân.
Từ một nguồn âm thanh (ngôn ngữ hoặc phi ngôn ngữ nh tiếng chim hót,
xúc xắc, tiếng nhạc) trẻ có thể tập trung chú ý lắng nghe.
Trẻ đợc nghe các âm vị và sớm phân biệt chúng, trẻ tri giác đợc tính biểu
cảm của ngôn ngữ : sự âu yếm của bà mẹ, tiếng hát ru điều này đợc chứng
12


minh bằng phản ứng phù hợp của trẻ (qua nét mặt, cử chỉ, hành động) khả

13


sao cho nhịp nhàng, ngắt nghỉ đúng chỗ và nói có ngữ điệu, thể hiện sắc thái
biểu cảm của lời nói.
Luyện phát âm cho trẻ 4 - 5 tuổi chủ yếu là củng cố tất cả các âm thanh
trong tiếng mẹ đẻ, trong đó không chỉ rèn luyện kỹ năng phát âm đúng mà
còn hình thành khả năng nghe nói của trẻ. Việc củng cố lại tất cả các âm trong
tiếng mẹ đẻ đợc thực hiện trong các nội dung sau :
4. Nội dung và phơng pháp luyện phát âm
Làm chính xác vận động của cơ quan phát âm : trẻ phải đợc nhìn những
ngời xung quanh phát âm để xác định vị trí cũng nh sự chuyển động của các
bộ phận nh lỡi, răng, môi khi phát âm từng âm riêng lẻ hay các vần, từ rồi
bắt chớc theo. Sự phát âm của trẻ phụ thuộc vào bộ máy phát âm của chúng
cần thờng xuyên luyện tập một số cơ quan phát âm nh môi, lỡi, răng để giúp
trẻ biết điều khiển nhịp nhàng các cử động của bộ máy phát âm, sự phát âm rõ
ràng các âm, các từ phụ thuộc vào sự chính xác và lực của các cử động.
Có rất nhiều trẻ nói không rõ ràng, từ này lẫn lộn với từ kia thành một tập
hợp âm khó hiểu. Nguyên nhân là cử động chậm chạp của môi và lỡi, tính linh
hoạt của hàm còn yếu do đó miệng của trẻ không mở rộng đợc, các nguyên
âm phát ra không đúng, sự phát âm không rõ ràng, các từ phụ thuộc vào sự
phát âm của các nguyên âm có đúng không và sau đó phụ thuộc vào sự điều
hoà các hoạt động của bộ máy phát âm khi xác lập các phụ âm. Tập luyện cơ
của bộ máy phát âm là trọng tâm và cần thiết nh tập thể dục để phát triển cơ
thể, cha nghe chính xác các âm tiết có âm chính là nguyên âm đôi làm cho
cấu tạo của âm tiết phức tạp hơn, phát âm khó hơn.
4.1 Lỗi phụ âm đầu :
Trẻ thờng hay nói lẫn lộn : l , n
Ví dụ : Con lợn thành con Nợn; Cái nồi thành cái lồi.
- Lỗi lẫn tr thành ch ; s - x; r - d

15


môi trờng để trẻ tự sửa cho nhau, đây cũng là một cách trẻ giúp bạn phát âm
có kết quả.
Ngoài ra, luyện bộ máy phát âm trong trờng mầm non thờng đa các trò
chơi để trẻ bắt chớc và làm theo các tiếng con vật nh mèo (meo, meo), ếch
(ộp, ộp) hay trò chơi con gì biến mất cô sắp xếp các con vật trên bàn và
giới thiệu với trẻ từng con vật, giành thời gian 1 -2 phút để trẻ ghi nhớ. Khi
chơi cô nói : trời tối rồi các cháu sẽ nhắm mắt lại cô cất đi một con vật, khi
cô nói : Trời sáng rồi các cháu mở mắt và đoán xem cô cất đi con vật gì?
Nếu cháu đoán đúng thì cô bảo cháu bắt chớc tiếng kêu của con vật đó, nói sai
hoặc phát âm sai thì cô nói lại và tập cho các cháu phát âm theo.
VD : Cháu mở mắt và đoán tên con vật (con lợn) cháu phải nói đúng con
lợn, nếu cháu nói con nợn thì cô phải tập cho trẻ nói lại cho đúng,
Hoặc trò chơi : tai ai tình cô treo lên bảng tranh vẽ các đồ vật, con vật.
Cô cho trẻ quan sát các tranh đó rồi cho cháu gọi tên các con vật đồ vật có
trong tranh, cô làm mẫu tiếng kêu của chúng rồi sau đó yêu cầu trẻ nói đúng
tên các đồ vật trong tranh.
VD : cô nói ò ó o cháu phải nói con gà trống, cô nói cạp cạp chaú
phải nói Con vịt, cô noí ủn ỉn cháu phải nói Con lợn , cô nói kính coong cô
nói Xe đạp
Cô có thể chuẩn bị tập tranh vẽ các con vật, đồ vật để ở các góc để trẻ tô
màu các bức tranh đó, trẻ tô màu đợc tranh nào thì bắt chớc tiếng kêu của con
vật hoặc đồ vật trong tranh đó.
Mặt khác, để hoàn chỉnh cách phát âm cho trẻ thông qua các bài thơ, ca
dao đồng dao trong đó có từ mà trẻ thờng nói sai hay mắc phải.
VD : Để phát âm đúng L và N cô cho trẻ đọc bài thơ sau và cô kiểm tra
sự phát âm của trẻ :
Long lanh đáy nớc in trời


Tập tầm vông
Tay nào không
Tay nào có
Tập tầm vó
Tay nào có
Tay nào không
Ngoài ra, khi chữa lỗi phát âm cho trẻ khi trẻ không phát âm chuẩn đợc
qua các bài thơ, đoạn thơ, ca dao, đồng dao cần hớng sự chú ý của trẻ bằng
cách đọc thong thả các từ hoặc cụm từ lần lợt theo 2 nhóm A và B:
A- Hôm nay, nô đùa, quả na, quạt nan, nàng tiên
B - Gió lung lay, sông Lô, luỹ tre, long lanh, làng xóm.
Khi trẻ phát âm đúng N và L cùng một lúc cho trẻ phát âm các từ hoặc
cụm từ theo 2 nhóm A và B :
A- Lời nói, làng nớc, lúa non, leo núi, lúa nơng
B - Nín lặng, nơng lúa, nớc lã,nói lắp
Nhìn chung lứa tuổi này là lứa tuổi hấp thu nhạy bén cách phát âm của
ngời xung quanh vì trẻ ở lứa tuổi này lời nói chủ yếu là bằng truyền khẩu, trẻ
học nói bằng cách là nói theo ngời lớn một cách máy móc, theo kiểu bắt chớc.
Do đó, những âm dạy trẻ đầu tiên phải là những âm chuẩn để sau này không
mất thời gian uốn nắn cho trẻ. Vì vậy, phải tạo một môi trờng xung quanh trẻ
thật tốt (nhất là môi trờng nói với cách phát âm đúng quy cách) để trẻ đợc thờng xuyên tập nghe và tập nói. Mặt khác trong gia đình của trẻ (ông bà, cha
mẹ) cần chú ý cách phát âm của mình và chú ý về cách phát âm với cô giáo để
dạy trẻ. Hơn nữa trong công tác giáo dục trẻ ở trờng mầm non, cô mẫu giáo
18


cần phải phát âm đúng và chuẩn, đó là ngôn ngữ hoàn chỉnh với các âm nói
nghe rõ ràng, chính xác với âm điệu chậm rãi mạch lạc. Song trong đời sống
giao tiếp hàng ngày nhiều khi ngời nói ít chú ý đến sự chính xác của các âm

Nhiệm vụ cơ bản: Phát triển khả năng nghe các âm tiết, phát âm đúng tất
cả các âm vị Tiếng Việt trong các từ, câu một cách rành mạch, rõ ràng tiếp tục
rèn luyện khả năng điều chỉnh giọng nói với cờng độ, tốc độ phù hợp với tình
huống giao tiếp. Giai đoạn trớc sử dụng rộng rãi biện pháp bắt chớc thì giai
đoạn này sử dụng biện pháp cho trẻ phát âm (sử dụng các bài tập, trò chơi)
tuần tự tập cho trẻ phát âm nh s, tr, r, x, ch, l phải chú ý tập cho trẻ ngay từ
khi trẻ 3 tuổi.
Hình thức : Tiến hành trong và ngoài giờ học, không nên đa tất cả công
việc vào trong một giờ học, cần có thời gian từ 3 - 6 ngày để trẻ củng cố các vị
trí, vận động của các bộ phận cấu âm, tạo điều kiện hình thành tốt hơn khả
năng nghe và phát âm đúng.
II. Cơ sở thực tiễn của việc rèn luyện phát âm đúng cho trẻ mẫu giáo.
1. Mục đích khảo sát
Chúng tôi tiến hành khảo sát thực tiễn nhằm xác định rõ ràng tình trạng
rèn luyện phát âm đúng cho trẻ mầm non và mức độ hình thành phát âm cho
trẻ mẫu giáo nhỡ.
2. Cơ sở tiến hành khảo sát
2.1 Khảo sát thực trạng phát âm đúng cho trẻ mẫu giáo nơi tôi nghiên cứu
đó là trờng mầm non Tiến Xuân - Huyện Lơng Sơn - Tỉnh Hoà Bình. Trờng đợc nằm ở trung tâm xã nên cơ sở vật chất tơng đối đầy đủ, lớp học sạch sẽ
thoáng mát có các trang thiết bị và đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho việc học tập
và chơi của trẻ. Các loại đồ chơi ngoài trời nh cầu trợt, bập bênh, xích đu hàng
năm cũng đợc bổ xung. Trờng có 24 cán bộ và giáo viên trong đó, Ban giám
hiệu có 2 ngời (1 hiệu trởng, 1 hiệu phó) giáo viên mẫu giáo là 22, không có
giáo viên nhà trẻ vì trờng cha có lớp nhà trẻ.
Trình độ : Đại học : 1 ngời
20


- Cao đẳng : 1 ngời
- Trung cấp : 20ngời

G.tính

Nam

Ngày sinh

6/6/1999

Thán
g tuổi

55

Nghề nghiệp bố
mẹ

Cán bộ nhà nớc
21


2
3
4
5
6
7
8
9
10
11

Nữ

11/12/1999
5/10/1999
1/10/1999
3/7/1999
22/11/1999
17/12/1999
2/8/1999
18/9/1999
4/10/1999
29/11/1999
10/10/1999
26/6/1999
1/9/1999

49
51
51
54
50
49
53
52
51
50
51
55
52


- Biện pháp thứ 3 : Tạo môi trờng ngôn ngữ chuẩn để trẻ mầm non đợc
tiếp thu một cách tự nhiên, nhẹ nhàng thoải mái và có hiệu quả:
+ Các góc học tập, góc chơi của trẻ có treo tranh các con vật, đồ vật, đồ
chơi, các loại hoa qủa để trẻ tô màu và trẻ biết phát âm các từ đó
22


+ Phối hợp với phụ huynh trong việc rèn luyện phát âm đúng Tiếng Việt
cho trẻ (thông qua các bài tập luyện phát âm ở lớp gửi về nhà cho phụ huynh
phối hợp cùng luyện tập cho trẻ)
Sau đây là bảng khảo sát thực trạng khả năng phát âm đúng của trẻ mẫu
giáo 4 tuổi nh sau:

Kết quả khảo sát thực trạng khả năng phát âm đúng của trẻ mẫu giáo
nhỡ 4 - 5 tuổi nh sau:
6 cháu xếp loại trung bình
8 cháu xếp loại yếu
Với kết quả trên cho ta thấy khả năng phát âm của trẻ mẫu giáo 4 tuổi
vẫn yếu. Song sự tăng dần về tháng tuổi thì khả năng phát âm của trẻ là hợp lý
+ Các cháu sinh đầu năm thì số lỗi mắc ít hơn so với cuối năm
+ Các cháu sinh cùng tháng tuổi nh cháu Nhài và cháu Liên thì số lỗi
của hai cháu là khác nhau do những nguyên nhân sau : Gia đình không thờng
xuyên cho cháu đi học đều, cháu nhút nhát, ít nói, ít hỏi chuyện cô giáo và các
bạn, thờng thích chơi một mình.
Các lỗi mà các cháu thờng mắc là những lỗi phụ âm và một số phần vần
khó phát âm và có thanh điệu gãy nh dấu ngã thành dấu sắc, phần lớn các
cháu là con em dân tộc thiểu số nên rất hay phát âm sai. Mặt khác, do bộ máy
phát âm của trẻ nh môi, lỡi chuyển động cha đợc linh hoạt nên hay phát âm
sai.
23

rõ và cho trẻ phát âm chuẩn theo cô, sau đó cô cho trẻ đọc lại từ con lợn. Khi
trẻ đã phát âm chuẩn cô gọi từng trẻ đứng lên phát âm để kiểm tra, với những
cháu phát âm sai cô dạy lại tạo cho trẻ sự tự tin và thoải mái. Ngoài ra, cô có
thể nâng dần yêu cầu trò chơi nhằm mục đích xem khả năng, phản xạ ai nhanh
hơn, trò chơi đợc tiến hành nh sau: Cô đa bức tranh Con lợn thì trẻ phải nói
đúng con lợn sau đó bắt chớc tiếng kêu eng, éc. Cô đa tranh con trâu và kêu
Nghé ọ hay tranh cái lúc lắc, trẻ gọi đúng tên và kêu cái lúc lắc.
Việc sửa lỗi phát âm cho trẻ mầm non bằng các trò chơi đợc tiến hành
thờng xuyên sẽ gây đợc hứng thú trong học tập và rèn luyện phát âm tốt hơn
2. Su tầm các bài thơ, ca dao, đồng dao, câu đố để dạy trẻ phát âm tốt
đúng N - L
Nu na nu nống
Con cống nằm trong
Con ong nằm ngoài
Củ khoai chấm mật
nuôi lợn cho chăm
nuôi tằm cho rỗi
Tập tầm vông
Tay nào không
Tay nào có
Tập tầm vó
Tay nào có
Tay nào không
Thờng xuyên luyện phát âm cho trẻ theo mẫu và làm vận động lỡi
Lá na, lá na, lá na na
25