MỤC LỤC
I. PHẦN MỞ ĐẦU:
Trang
1. Lý do chọn đề tài…………………………………………………. 2
2. Mục tiêu nhiệm vụ của đề tài…………………………………… 3
3. Đối tượng nghiên cứu……………………………………………. 3
4. Phạm vi nghiên cứu………………………………………………. 3
5. Phương pháp nghiên cứu…………………………………………..3
II. NỘI DUNG:
1. Cơ sở lý luận:…………………………………………………… 4
2. Thực trạng…………………………………………………………5
2.1. Thuận lợi, khó khăn…………………………………………….. 6
2.2. Thành công, hạn chế……………………………………………..7
2.3. Mặt mạnh, mặt yếu………………………………………………7
2.4. Các nguyên nhân và yếu tố tác động…………………………… 7
2.5. Phân tích dánh giá các vấn đề về thực trạng…………………… 7
3. Các giải pháp, biện pháp thực hiện:……………………………… 7
3.1. Mục tiêu của biện pháp, giải pháp……………………………….7
3.2. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp………… 8
3.3. Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp……………………… 14
3.4. Mối quan hệ giữa các biện pháp, giải pháp…………………… 14
3.5. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu… 14
4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm……………………………… 15
III. KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ:
1. Kết luận………………………………………………………… 15
2. Kiến nghị………………………………………………………… 15
Tài liệu tham khảo…………………………………………………… 17

1



có tầm quan trọng trong việc phát triển nhận thức, giáo dục đạo đức, giáo dục
thẩm mỹ và qua đọc thơ kể chuyện làm giàu vốn từ cho trẻ, rèn luyện khả năng
phát âm và cách diễn đạt mạch lạc. Các tác phẩm thơ chuyện chỉ có thể phát
huy tác dụng của nó khi cô biết truyền tải được tư tưởng cảm xúc của tác giả và
nội dung tác phẩm thông qua các hình thức nghệ thật hấp dẫn, phong phú, đa
dạng. Qua đó giúp trẻ phát huy được tính tích cực cá nhân - tự tin - độc lập sáng tạo - hình thành tư duy - khả năng ghi nhớ có chủ đích. Mà để dạy trẻ
được những nội dung này và nắm bắt kiến thức được một cách có hệ thống và
chính xác, đòi hỏi người giáo viên phải biết đổi mới trong phương pháp dạy trẻ
theo hướng tích cực hoá hoạt động lấy trẻ làm trung tâm, trẻ tự mình khám phá,
nhận xét phán đoán về những vấn đề có liên quan đến môn học. Chính vì vậy,
để nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học mà tôi đã mạnh
2


dạn nghiên cứu và viết đề tài: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng trẻ 5-6
tuổi làm quen với văn học ở trường Mầm non”.
2. Mục tiêu nhiệm vụ của đề tài:
- Mục tiêu : Nhằm giúp trẻ đến trường mầm non tích cực hơn, hứng thú
hơn đồng thời là phương tiện để phát triển ngôn ngữ cho trẻ, giúp trẻ có đủ vốn
từ để nói năng lưu loát, diễn đạt ngắn gọn, biết sử dụng từ đúng lúc, đúng chỗ.
Thông qua nội dung các tác phẩm văn học giáo dục trẻ biết yêu quý người hiền
lành, biết ơn và yêu mọi người xung quanh…
- Nhiệm vụ: Người giáo viên luôn tìm cho mình những “nghệ thuật lên
lớp” để thực hiện được mục tiêu đề ra một cách tốt hơn…
3. Đối tượng nghiên cứu:
“Một số biện pháp nâng cao chất lượng trẻ 5-6 tuổi làm quen với văn học
trong trường Mầm non”.
4. Phạm vi nghiên cứu:
- Học sinh lớp lá 2 Buôn Nẵc, trường MN Hoa Sen – Xã Ea Bông –
Huyện Krông Ana – Đăk Lăk.

nên sự phong phú, hấp dẫn của đời sống tinh thần.
Nhờ được nghe, tiếp xúc với một số lượng văn học, có những hiểu biết
sơ đẳng về văn học, đó là khả năng mô tả cuộc sống xung quanh phong phú,
hấp dẫn. Bước đầu trẻ sẽ nhận biết được sự khác nhau về nội dung và hình thức
giữa các thể loại thơ, chuyện. Không những giúp trẻ cảm nhận được cái đặc sắc
của cách diễn đạt hình tượng, nhà sư phạm còn cần giúp trẻ phân biệt được
hình tượng nghệ thuật với hiện thực, hình thành một số khái niệm văn học như:
Thơ, chuyện, nhân vật, hình ảnh…, giúp trẻ trao đổi những điều đã được nghe
và bộc lộ những suy nghĩ của mình về tác phẩm, nhằm phát triển đời sống tinh
thần của trẻ.
Tác phẩm văn học là một chỉnh thể nghệ thuật, cần giúp trẻ nhận biết các
mối quan hệ biểu hiện giữa hoàn cảnh, trạng thái, tình huống và nhân vật; giữa
lời kể, lời thuật, lời bạch trữ tình và ngôn ngữ nhân vật; Giữa không khí, âm
sắc, giọng điệu chung của tác phẩm văn học và hành động văn học. Chưa yêu
cầu trẻ phải nhớ hết mối quan hệ phức tạp và chưa đòi hỏi trẻ phân biệt quan hệ
chính phụ trong truyện mà chỉ nhằm giúp trẻ nhận ra tính liên tục của cốt
truyện trong các mối liên quan đến nhân vật trung tâm của tác phẩm.
Với truyện kể, ta hãy giúp trẻ nhận ra, nhớ được sắc thái cơ bản trong
giọng kể, lời thuật, phân biệt ngữ điệu lời nói các loại nhân vật, giúp trẻ nhận ra
ngôn ngữ đời thường (khẩu ngữ) và ngôn ngữ thơ giàu nhạc tính. Qua tác phẩm
văn học, trẻ quen dần tính chất nhiều ý nghĩa và tinh luyện của ngôn ngữ văn
hoá, dần dần tiến tới hiểu được nghĩa thực đến nghĩa bóng, từ nghĩa văn cảnh
đến ý tưởng nhà văn muốn truyền đạt.
Khi cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học góp phần mở rộng nhận thức,
phát triển trí tuệ, giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mĩ, phát triển ngôn ngữ, phát
triển ở trẻ hứng thú “đọc sách” kỹ năng đọc và kể tác phẩm.
2. Thực trạng:
Như chúng ta đã biết tác phẩm văn học thể hiện hiện thực cuộc sống
bằng hình tượng nghệ thuật. Bằng sức mạnh của tính hình tượng, sự biểu cảm
của ngôn ngử, những hình tượng con người, con vật, bức tranh thiên nhiên

- Được sự quan tâm của ban lãnh đạo nhà trường, đã tạo mọi điều kiện
về trang thiết bị, về cơ sở vật chất…
- Nhờ sự quan tâm giúp đỡ nhiệt tình của chuyên môn đã xây dựng
phương pháp đổi mới bằng công nghệ thông tin, tổ chức dự giờ, hội giảng góp
ý. Từ đó bản thân đã rút ra một số kinh nghiệm để nâng cao chất lượng giảng
dạy.
- Luôn được các đồng nghiệp trao đổi, học hỏi chuyên môn và giúp đỡ.
* Khó khăn :
- Đa số phụ huynh làm nghề nông, kinh tế gia đình khó khăn, trình độ
hiểu biết của họ còn hạn chế nên họ chỉ chú trọng đến việc làm kinh tế chứ
không mấy quan tâm đến việc giáo dục dạy dỗ con cái. Họ không có thời gian
để trò chuyện hay đọc kể chuyện cho trẻ nghe. Họ không nhiệt tình khi tham
gia các buổi họp phụ huynh cũng như hỗ trợ cho giáo viên trong việc dạy và
giáo dục cho trẻ.
- 100% học sinh là người đồng bào dân tộc thiểu số, các cháu giao tiếp
với nhau đều bằng tiếng mẹ đẻ, ít hiểu tiếng Việt nên sự tiếp thu bài của trẻ
trong lớp không đồng đều, trẻ đánh giá nhận xét về tính cách của nhân vật trong
truyện một cách hời hợt, chưa chính xác và sâu sắc, nội dung kể chưa mạch lạc.
- Do đặc thù của địa phương nên việc phát âm của trẻ còn nhiều từ ngọng
- Đồ dùng và đồ chơi cho trẻ còn hạn chế
5


- Mặc dù có những khó khăn nhưng với tình cảm và trách nhiệm đối với
các em đã thôi thúc tôi phải phát huy những thuận lợi, vượt qua những khó
khăn để giúp trẻ học tốt hơn nữa bộ môn văn học.
2.2.Thành công và hạn chế:
- Bước đầu thực hiện đề tài đã mang lại cho lớp tôi những thành công
như: trẻ đến trường chuyên cần hơn, và khi đến lớp trẻ hứng hơn trong hoạt
động văn học, trẻ tập trung chú ý, mạnh dạn tham gia trong giờ học. Phát triển

biết ơn và kính yêu ông bà, bố mẹ, anh chị, bạn bè, biết nhường nhịn em nhỏ.
Xuất phát từ những vai trò cụ thể đó cho nên hoạt động dạy trẻ làm quen
với văn học là môn học không thể thiếu trong chương trình chăm sóc giáo dục
6


trẻ. Vì vậy việc nâng cao chất lượng dạy trẻ làm quen với tác phẩm văn học là
vấn đề quan trọng trong đổi mới hình thức tổ chức giáo dục mầm non.
3. Giải pháp biện pháp:
3.1. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp.
- Trước tình hình thực tế ở lớp tôi, tôi nghĩ việc nâng cao chất lượng cho
trẻ dân tộc thiểu số làm quen với tác phẩm văn học là một việc hết sức quan
trọng, rất cần thiết và cấp bách. Khi mới nghĩ đến điều này thì tưởng chừng như
đơn giản nhưng trên thực tế lại không đơn giản tí nào, tôi đã tự hỏi phải làm thế
nào để cung cấp ngôn ngữ cho trẻ, giúp trẻ có đủ vốn từ để nói năng lưu loát,
diễn đạt ngắn gọn, biêt sử dụng từ đúng lúc, đúng chỗ một cách hiệu quả. Nhận
thức được ý nghĩa và tầm quan trọng của bộ môn nên qua quá trình thực hiện
tôi đã sử dụng một số biện pháp sau:
3.2. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp và biện pháp:
Biện pháp 1. Khảo sát chất lượng học sinh đầu năm:
Để áp dụng các biện pháp một cách tích cực và phù hợp cô cần đánh giá
đúng mức độ nhận thức của trẻ ngay từ đầu năm, xếp loại trẻ theo đúng trình độ
trẻ có. Qua việc khảo sát tình hình chất lượng với bộ môn Làm quen với văn
học ở lớp tôi, tôi thấy tỉ lệ trẻ đạt vẫn còn thấp hơn so với tỷ lệ chưa đạt .
Tổng số trẻ

Đạt ( tỉ lệ % )

Chưa đạt ( tỉ lệ % )


trẻ làm quen với tác phẩm văn học phải thường xuyên. Ngay từ đầu năm học
Ban giám hiệu nhà trường đã trang bị cho lớp nhiều quyển truyện, tạp chí.
Ngoài ra tôi còn sưu tầm các sách văn học, các hoạ báo, tập chí, lịch cũ, nguyên
liệu cho trẻ tự làm sách để xây dựng một “Góc thư viện” mang nội dung văn
học, tại “Góc thư viện” trẻ được xem các tranh truyện, tạp chí, hoạ báo. Sau đó
cô kể truyện cho trẻ nghe về nội dung những câu chuyện như “Bác gấu đen và
hai chú thỏ” hướng dẫn trẻ cách tri giác các tranh truyện đó dần dần trẻ có thể
tự đọc. Tất nhiên có thể lúc đầu trẻ đọc theo trí nhớ, trẻ nhớ về nội dung câu
chuyện cô đã kể rồi tự kể khớp với nội dung câu chuyện mà trẻ tri giác.
Bản thân tôi trước khi tổ chức hoạt động cũng phải tự luyện giọng kể,
cách sử dụng tranh, sách, rối mô hình… để giúp trẻ cảm thụ được tác phẩm văn
học đó một cách tốt nhất.
Các loại tranh ảnh sách truyện do cô và trẻ làm không chỉ được sử dụng
trong giờ học văn học mà còn được tôi sử dụng để trang trí lớp, làm đồ dùng đồ
chơi trong góc thư viện. Như vậy trẻ sẽ được ôn luyện, củng cố kiến thức về
các câu truyện bài thơ ở mọi lúc, mọi nơi, trong các thời điểm khác nhau .
Không những tôi tạo môi trường học tập trong lớp mà tôi còn tạo cho trẻ
môi trường hoạt động ngay ngoài lớp học như xây dựng cho trẻ “Góc thiên
nhiên” ở ngoài hiên với nhiều loại cây hoa khác nhau. Qua đó giúp trẻ nhận
biết được màu sắc quen thuộc trong cuộc sống và trẻ sẽ học và liên tưởng đến
những câu chuyện liên quan đến những loài cây, loài hoa…..từ đó trẻ tham gia
giúp cô chăm sóc góc thiên nhiên. Ngoài ra tôi còn tận dụng những gì có sẵn
trên sân trường để trẻ tiếp thu được kiến thức và kĩ năng theo yêu cầu của
chương trình đề ra.
Kết quả cho thấy trẻ thực sự thích thú khi tham gia vào các hoạt động,
kiến thức, cảm nhận và sự phát triển ngôn ngữ của trẻ được nâng dần lên.
Biện pháp 3: Làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho dạy và học của cô và
trẻ:
Là giáo viên trực tiếp chăm sóc giáo dục trẻ, tôi đã tìm hiểu và trực tiếp
một số phụ huynh làm nghề thợ may, tôi đưa những con rối đã làm được cho

góc ở góc nghệ thuật tạo cho trẻ niềm vui được giúp cô làm đồ dùng dạy học.
Để có nhiều trẻ tham gia tôi cho trẻ làm hai bộ để khi kể chuyện sáng tạo hai
đội sẽ thi đua ghép tranh kể chuyện.
Để củng cố nội dung tác phẩm, tôi treo những bức tranh đó lên yêu cầu
trẻ, mỗi lần sẽ có một bạn lên chọn bức tranh mình thích và đọc lời thơ ứng với
nội dung bức tranh và nói vì sao mình chọn bức tranh đó. Những trẻ khi giúp
cô tô màu đã rất vui vì trong khi đọc và xem các bức tranh minh họa trẻ tiếp
nhận thế giới hiện thực trong tác phẩm văn học.
Biện pháp 4: Cho trẻ làm quen trong các giờ đón trẻ, hoạt động ngoài
trời, trước khi trẻ ngủ, thời gian vui chơi tự do buổi chiều.
Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học không chỉ ở hoạt động chung,
hoạt động góc tôi còn tận dụng mọi thì giờ hoạt động đều có thể đưa văn học
đến với trẻ bằng các trò chơi một cách nhẹ nhàng như đọc các bài đồng dao, ca
dao có tính chất vận động nhẹ nhàng lại có khả năng rèn luyện phát triển ngôn
ngữ mạch lạc cho trẻ.
Ví dụ: “Nu na nu nống”
“Ông sảo ông sao”
“Gánh gánh gồng gồng”.
Trò chơi vận động ở giờ hoạt động tôi sử dụng các trò chơi vận động
kèm lời thơ với các bài.
9


Ví dụ: “Rồng rắn lên mây”
“Chi chi chành chành”
“Lộn cầu vồng”.
Trước khi trẻ ngủ chọn những bài thơ êm dịu, nhẹ nhàng mang tính chất
lời ru như bài thơ “Giờ đi ngủ” hoặc mở nhỏ nhạc lời bài hát ru của các nghệ
sỹ, “Ru con”, “Mẹ yêu con”, “Ru con mùa đông”, “Ơn nghĩa sinh thành”...
Ở hoạt động buổi chiều tôi chọn bài thơ, câu chuyện trong báo hoạ mi

gian, trò chơi đóng vai, câu đố….Phù hợp với từng chủ đề để gây hứng thú đối
với trẻ, giúp trẻ dễ hiểu, dễ tiếp thu bài hơn, luôn có cảm giác tự nhiên thoải
mái không bị gò bó khi vào bài mới. Bằng các hình thức giới thiệu bài phong
10


phú, hấp dẫn không chỉ thu hút trẻ mà còn giúp trẻ nhớ lâu, tạo điều kiện cho
trẻ ghi nhớ có chủ định, phát triển ngôn ngữ và tư duy cho trẻ.
Biện pháp 6: Sửa lỗi về phát âm ( sữa ngọng) và luyện phát âm giúp
trẻ.
Ở độ tuổi này bộ máy phát âm của trẻ chưa hoàn thiện cho nên vẫn còn
một số trẻ thường phát âm chưa đúng một số âm như N-L (làm – nàm) KH – H
(không – hông). Vì vậy, luyện phát âm cho trẻ là khâu đầu tiên trong quá trình
giáo dục ngôn ngữ, là cơ sở đầu tiên để hình thành tiếng nói của trẻ.
Ở lứa tuổi này trẻ bắt trước ngữ điệu một cách dễ dàng và tự nhiên, chính
vì vậy để cho trẻ phát âm chính xác, rõ ràng, mạch lạc, ngữ điệu rõ ràng tự
nhiên và không bị ngọng thì giáo viên phải phát âm chính xác, to, rõ ràng,
chậm, có ngữ điệu để thu hút trẻ và có ý thức dạy trẻ phát âm và sửa nỗi phát
âm cho trẻ.
Đối với những từ khó như : l, n, s, x, p, q, t, d, đ….cô phải phát âm mẫu
cho trẻ nhiều lần, yêu cầu trẻ chú ý khi cô phát âm và nhận xét cách phát âm,
cô cho trẻ phát âm và hỏi miệng, môi, lưỡi phải như thế nào? Cô giới thiệu cho
trẻ rõ cách phát âm.
Cô ôn luyện cách phát âm cho trẻ bằng các trò chơi được sử dụng rất
nhiều, rất đa dạng và phong phú.
VD: Trò chơi “ Bắt chước tiếng kêu của các con vật”.
Bò kêu: Bò….
Mèo kêu: Mèo….
Chó sủa: Gâu gâu….
Gà gáy: Ò ó o….

làm quen với tác phẩm văn học. Song với hình thức đổi mới hiện nay, thời đại
công nghệ thông tin nên việc ứng dụng công nghệ thông tin vào bài giảng mang
lại kết quả rất cao. Biện pháp này luôn gây sự chú ý, tò mò cho trẻ. Vì vậy giáo
viên nên đưa công nghệ thông tin vào giảng dạy để mang lại kết quả cao. Đơn
giản là các hình ảnh đưa lên máy sử dụng các hiệu ứng, màu sắc phù hợp cũng
đã gây sự chú ý của trẻ.
Biện pháp 8 : Trao đổi với phụ huynh.
Như chúng ta đã thấy môi trường tiếp xúc của trẻ chủ yếu là gia đình và
nhà trường. Chính vì vậy việc kết hợp giữa gia đình và nhà trường là một biện
pháp không thể thiếu. Phụ huynh chính là nhân tố quyết định trong việc tạo
nguồn nhiên liệu để chúng tôi làm đồ dùng của các góc, nhất là góc làm quen
với văn học. Ngay đầu năm học tôi đã tổ chức họp phụ huynh, tuyên truyền với
phụ huynh về tầm quan trọng của việc cho trẻ đến trường để trẻ được làm quen
với trường lớp, với các bạn, giao lưu với các bạn. Ngoài ra tôi còn trao đổi với
phụ huynh về vấn đề chăm sóc và giáo dục trẻ ở trường cũng như ở nhà để cô
giáo và phụ huynh cùng kết hợp dạy trẻ. Đặc biệt tôi đề cập đến tầm quan trọng
của bộ môn “Làm quen với văn học” vì đây là môn học giúp trẻ phát triển ngôn
ngữ một các mạch lạc, giúp trẻ phát triển khả năng cảm thụ văn học, qua các
tác phẩm trẻ hiểu biết về thế giới xung quanh .
Vận động phụ huynh hỗ trợ vật liệu, nguyên liệu như: giấy, sách, những
lọ nhựa, vải vụn để làm rối kể chuyện cho trẻ.
Đối với những trẻ tiếp thu chậm tôi trực tiếp trao đổi với phụ huynh để
cùng đưa ra những biện pháp để trẻ tiếp thu kiến thức một cách tốt nhất.
Động viên phụ huynh ngoài những giờ làm việc, vui chơi hàng ngày của
gia đình nên dành một số thời gian nhất định để đọc truyện cho trẻ nghe để bố
mẹ và trẻ cùng được thư giản bằng các câu chuyện có nội dung giáo dục nhẹ
nhàng. Tôi hướng dẫn cho các bậc phụ huynh chọn các câu chuyện trong và
ngoài chương trình để đọc và kể cho trẻ nghe nhằm mở rộng kiến thức cho trẻ,
12


Thời gian

Đầu năm
Kiến thức của trẻ

Cuối năm
Kiến thức của trẻ

Đạt

8 trẻ = 32%

21 trẻ = 84%

Chưa đạt

17 trẻ = 68%

4 trẻ = 16%

- Giá trị khoa học: Khi đưa các biện pháp trên vào giảng dạy tôi thấy trẻ
hứng thú nghe kể chuyện và phát triển tốt hơn về ngôn ngữ. Đặc biệt thông qua
các tác phẩm văn học trẻ được tìm hiểu thế giới xung quanh, được khám phá
thế giới xung quanh với nhiều hình thức phong phú, hấp dẫn với trẻ, tạo cho trẻ
hứng thú say mê hơn khi tham gia học tập.
13


4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề
nghiên cứu.

nâng cao trình độ chuyên môn hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình.
2. Kiến nghị:
- Nhà trường cần tạo điều kiện cho giáo viên được tham quan học tập ở
các đơn vị khác để trau dồi, học hỏi kinh nghiệm, học hỏi dự giờ những tiết dạy
mẫu, dạy giỏi để nâng cao trình độ chuyên môn.
- Bổ sung hỗ trợ tài liệu đổi để giáo viên được học hỏi, tiếp cận những
cái mới.
14


- Chuyên môn tạo nhiều điều kiện cho giáo viên chúng tôi được tham dự
các lớp tập huấn cũng như tổ chức các buổi chuyên đề về chương trình mầm
non mới, giúp cho giáo viên chúng tôi trao dồi thêm kiến thức về chuyên môn
nghiệp vụ để chúng tôi hoàn thành nhiệm vụ tôt hơn .
- Để phát triển ngôn ngữ cho trẻ được tốt hơn thông qua hoạt động làm
quen văn học, tôi mong nhà trường tạo mọi điều kiện để đồ dùng dạy học và đồ
chơi của trẻ được phong phú, đa dạng hơn.
Trên đây là một số kinh nghiệm của tôi đưa ra còn nhiều hạn chế mong
được các cấp lãnh đạo, chi em đồng nghiệp góp ý kiến bổ xung và nhận xét để
bài viết của tôi được phong phú, sáng tạo và hiệu quả hơn nữa.
Tôi xin chân thành cảm ơn
EaBông, ngày 20 tháng 02 năm 2016
Người viết

H’ Ngoăc Hmok

NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………