ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC
KHOA KHMT & TĐ

BÀI TIỂU LUẬN
MÔN HỌC: TÀI NGUYÊN NHÂN VĂN

ĐỀ TÀI: Hiện trạng – phương hướng khai thác & sử
dụng các di sản văn hóa, lịch sử ở Việt Nam

Giảng Viên: ThS. Dương Kim Giao
Sinh Viên: Bùi Văn Hoàng
Ngày Sinh: 01/11/1994
Lớp: Quản lý tài nguyên & môi trường k10
Mã Sv: DTZ1258501010029
--

Giới thiệu.
+ Di sản văn hóa, lịch sử luôn có vai trò quan trọng, mật thiết đối với đời
sống của con người cũng như trong bản sắc của mỗi dân tộc, tạo nên nét đặc
trưng và sự khác biệt của mỗi dân tộc, mỗi vùng cũng như trong mỗi người ->
từ đó khẳng định truyền thống yêu nước đùm bọc lẫn nhau, đoàn kết cùng
nhau chiến đấu cũng như xây dựng tổ quốc tốt đẹp hơn, giúp cho con người
vun đắp lòng tự hào đối với bản sắc của dân tộc mình.
+ Di sản văn hóa, lịch sử tồn tại và phát triển suốt hàng nghìn năm lịch sử,
cho đến ngày nay vẫn luôn đóng vai trò quan trọng trong sự hình thành, phát
triển của đất nước, dân tộc đồng thời phản ánh được tình hình văn hóa, lịch sử


của đất nước, dân tộc qua các thời kì -> truyền thồng văn hóa của dân tộc, tạo
nên giá trị văn hóa dân tộc của hiện tại và tương lai.

sống con người.
+ Di sản văn hóa phi vật thể là sản phẩm tinh thần gắn với cộng đồng hoặc cá
nhân, vật thể và không gian văn hóa liên quan; có giá trị lịch sử, văn hóa,
khoa học, thể hiện bản sắc của cộng đồng; không ngừng được tái tạo và được
lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác bằng truyền miệng, truyền nghề,
trình diễn và các hình thức khác
3. Hiện trạng – phương hướng khai thác và sử dụng.
* Hiện trạng.
- Tích cực:
+ Theo số liệu thống kê mới nhất năm 2012 cả nước ta đã có 17 di sản văn
hóa được UNESCO ghi danh ở tất cả các hạng mục: di sản vật thể, phi vật


thể, di sản thiên nhiên, di sản tư liệu. Nhìn vào đây, có thể thấy sự tích cực
cũng như những tiến bộ rõ rệt trong công tác lập hồ sơ cho di sản Việt Nam
trình UNESCO.
+Những di sản này chính là sản phẩm tinh thần, vật chất có giá trị lịch sử, văn
hoá, khoa học, được lưu truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác, là tài sản quý
giá của cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Những di sản văn hoá vật thể, phi
vật thể, di sản thiên nhiên của Việt Nam sau khi được UNESCO công nhận
cùng các di tích và danh lam thắng cảnh được xếp hạng đã có được sức sống
mới, thương hiệu mới. Những di sản đã có sức hút mạnh mẽ hơn và trở thành
điểm đến du lịch trọng điểm. Nhờ vậy, di sản đang góp phần quảng bá văn
hóa Việt Nam trong cộng đồng thế giới, thu hút khách du lịch đến tìm hiểu về
đất nước, con người Việt Nam và tạo nguồn thu lớn để các địa phương có thể
tiếp tục công cuộc bảo tồn di sản.
-Tiêu cực.
+ Hiện nay trước sự phát triển của khoa học công nghệ, kĩ thuật, sự gia tăng
dân số, phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế các giá trị di sản văn hóa đang
ngày càng trở nên bị mai một và xuống cấp. Viêc phát huy những giá trị của

bất chấp tất cả để tham ô, rút lõi công trình dẫn tới chất lượng công trình bị
xuống cấp không đảm bảo, nhiều công trình không đủ vốn qua nhiều năm vẫn
còn bỏ không chưa giải quyết, các chủ đầu tư và đội ngũ tư vấn đùn đẩy trách
nhiệm cho nhau, làm việc không nhiệt tình, tận tâm….
++Việc đánh cắp các cổ vật diễn ra the chiều hướng mạnh: thiếu sự quản lí
đồng bộ của cơ quan có thẩm quyền, trách nhiệm người quản lí, các trang
thiết bị còn hạn chế là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng đánh cắp cổ vật
gia tăng…
+Ở Hà Nội 6 tháng đầu năm 2014 trong thời gian vỏn vẹn ba tháng nhưng có
tới 5 vụ xâm hại hoặc tác động không tốt đến di tích. Như việc tự ý đưa tượng
Phật Dược Sư vào di tích lịch sử Quốc gia chùa Bà Đá (quận Hoàn Kiếm); tự
ý đưa và tiếp nhận ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt vào di tích lịch sử Quốc gia
đặc biệt đền Phù Đổng (huyện Gia Lâm); lấy trộm 4 thanh gỗ sưa ở Quán thờ
thôn Cựu Quán (huyện Hoài Đức) đem bán; tự ý thay đổi một số thiết kế và
thi công chưa đảm bảo kỹ thuật, mỹ thuật tại đình Quang Húc (huyện Ba Vì)
và xây dựng bình phong không đúng mỹ thuật rồi tự ý phá bỏ khi cơ quan
chức năng yêu cầu tạm dừng thi công tại lăng Ngô Quyền (thị xã Sơn Tây).
Nguyên nhân.
+ Tác động của tự nhiên: Nhiều di sản văn hóa, di tích lịch sử trải qua hàng
nghìn năm lịch sử hứng chịu các biến động của tự nhiên như bão, gió, lũ…
nếu không được con người sử lí kịp thời theo thời gian các công trình này có
nguy cơ biến mất hoặc không phục hồi.
+ Tác động của con người:
Hoạt động du lịch: các di tích lịch sử được sử dụng vào mục đích du lịch, tận
dụng tối đa các điều kiện từ các di tích để khai thác khiến chất lượng của các
di tích bị xuống cấp trầm trọng, kéo theo các vấn đề về ô nhiễm môi trường
do các chất thải từ hoạt động du lịch từ con người tạo ra làm ảnh hưởng tới
cảnh quan và giá trị của các di sản.
+ Việc quản lí không chặt trẽ của các cơ quan chức năng có thẩm quyền dẫn
tới tình trạng tham ô, cấu kết với nhau để chuộc lợi khiến cho các công trình

*Căn cứ vào đặc điểm nội dung và hình thức:
+ Di tích lịch sử: bao gồm những công trình, địa điểm gắn với sự kiện lịch sử
tiêu biểu trong quá trình dựng nước và giữ nước; gắn với thân thế và sự
nghiệp của anh hùng dân tộc, danh nhân đất nước, gắn với sự kiện lịch sử tiêu
biểu của các thời kỳ cách mạng, kháng chiến dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng
sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.
+ Di tích kiến trúc nghệ thuật: bao gồm quần thể các công trình kiến trúc hoặc
công trình kiến trúc đơn lẻ có giá trị tiêu biểu về kiến trúc, nghệ thuật của một
hoặc nhiều giai đoạn lịch sử
+ Di tích khảo cổ học: gồm những địa điểm khảo cổ có giá trị nổi bật, đánh
dấu các giai đoạn phát triển của các văn hóa khảo cổ. Việt Nam là một trong
những quốc gia có nhiều di tích khảo cổ. Các di tích, di vật khảo cổ học là
nguồn sử liệu quan trọng giúp việc biên soạn lịch sử trái đất và lịch sử dân tộc
từ thời tiền sử tới các thời kỳ lịch sử sau này.
+ Danh lam thắng cảnh là cảnh quan thiên nhiên hoặc địa điểm có sự kết hợp
giữa cảnh quan thiên nhiên với công trình kiến trúc có giá trị thẩm mỹ cao
hoặc địa điểm ghi dấu hoạt động của con người trong lịch sử để lại, có giá trị
về lịch sử, văn hóa, khoa học.
*Căn cứ vào giá trị về các mặt lịch sử, văn hóa, khoa học và cấp độ quản lí :
+ Di tích quốc gia đặc biệt là di tích có giá trị đặc biệt tiêu biểu của quốc gia
do Thủ tướng Chính phủ ra quyết định xếp hạng.
+ Di tích quốc gia là di tích có giá trị tiêu biểu của quốc gia do Bộ trưởng Bộ
Văn hóa, Thể thao và Du lịch ra quyết đinh xếp hạng.
+ Di tích cấp tỉnh, thành phố là di tích có giá trị tiêu biểu trong phạm vi địa
phương do Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương ra
quyết định xếp hạng.


3. Thực trạng sử dụng và khai thác.
* Thực trạng.

thời gian dài, trong khi thành phố cũng chưa có một cơ chế cụ thể, chính sách
đồng bộ để giải quyết dứt điểm tình trạng này. Vì thế, việc lấn chiếm các di
tích vẫn tồn tại và kéo dài đến nay.
Trước sự phát triển mạnh mẹ của khoa học công nghệ -> tốc độ đô thị hóa
diễn ra mạnh khiến đất trở nên quý hiếm-> xâm chiếm đất cho bản thân.
*Giải pháp hạn chế.
+ Tuyên truyền giáo dục nâng cao hiểu biết cho người dân, mở các lớp tập
huấn giảng dạy cho cán bộ quản li…
+ Tăng cường công tác quản lý, đặc biệt là ở địa phương có các công trình di
tích cần được bảo vệ.


+ Đầu tư ngân sách cho hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di tích lịch sử văn hóa, danh lam thắng cảnh.
+ Hỗ trợ, di dời những hộ dân ra khỏi di tích.
+ Đưa di tích đến với cộng đồng .
+ Tiến hành sử phạt hành chính đối với các cá nhân, tổ chức vi phạm luật bảo
vệ di tích lịch sử.

Kết luận.
+ Di tích là những bằng chứng vật chất có ý nghĩa quan trọng, minh chứng về
lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc. Di tích giúp cho con
nhớ về cội nguồn, truyền thống lịch sử, đặc trưng văn hoá của đất nước hình
thành nhân cách con người Việt Nam thời hiện đại.
+ Nhận thức của toàn xã hội về vai trò, ý nghĩa, giá trị của di sản văn hóa nói
chung, di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh nói riêng ngày càng
được nâng cao. Bảo vệ di tích lịch sử, phát huy vai trò của di tích phục vụ sự
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Nhiều di tích được xếp hạng
và tu bổ trong mấy chục năm qua đã thể hiện những nỗ lực to lớn của toàn xã
hội chăm lo và bảo vệ di tích. Trong thời gian hiện tại hệ thống di tích của đất
nước đã căn bản được bảo vệ, chăm sóc và tu bổ bảo đảm khả năng tồn tại lâu