CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
CỘNG HÒA
NGHĨA
VIỆT NAM
ĐộcXÃ
lậpHỘI
- TựCHỦ
do - Hạnh
phúc
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài: "MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỂ THỰC HIỆN TỐT CÔNG TÁC
Đề tài: “MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
TỰ PHÁT
ĐÁNHTRIỂN
GIÁ KIVẬN
ỂM ĐĐỘNG
ỊNH CH
ẤT L
ƯỢN
G TUỔI”
GIÁO DỤC
CHO
TRẺ
5-6
GIÁO DỤC TRƯỜNG MẦM NON"
Quảng Bình, tháng 05 năm 2015
trẻ em ở lứa tuổi Mầm non bây giờ như thế nào? Đặc điểm cơ thể trẻ luôn phát
triển tuân theo những quy luật cơ bản của sinh học, trình tự và tốc độ của sự phát
triển phụ thuộc vào những yếu tố về di truyền, môi trường sống, phương pháp nuôi
dưỡng và rèn luyện thân thể một cách có ý thức.
Hơn nữa, giáo dục thể chất cho trẻ mầm non càng có ý nghĩa quan trọng hơn
bởi cơ thể trẻ đang phát triển mạnh mẽ, hệ thần kinh, cơ xương hình thành nhanh,
bộ máy hô hấp đang hoàn thiện. Cơ thể trẻ còn non yếu dễ bị phát triển lệch lạc,
mất cân đối nếu không được chăm sóc giáo dục đúng đắn thì có thể gây nên những
thiếu sót trong sự phát triển cơ thể trẻ mà không thể khắc phục được. Vì vậy, giáo
dục thể chất cho trẻ em cần phải tiến hành một cách thường xuyên và đồng bộ.
Trong những năm gần đây, cùng với sự chuyển biến mọi mặt của xã hội và
đặc biệt là sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế – xã hội, trẻ em đã có điều kiện được
chăm sóc tốt hơn dẫn đến tình trạng béo phì rất nhiều. Trên thực tế có nhiều yếu tố
ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển thể chất của trẻ như: kinh tế, xã hội, chất
lượng môi trường sống, song 3 yếu tố chính đó vẫn là hình thức tổ chức giáo dục
thể chất cho trẻ.
Thực hiện công văn số 469/SGD ĐT-GDMN ngày 25/3/2014 về việc “Hướng
dẫn xây dựng kế hoạch và thực hiện chuyên đề “Nâng cao chất lượng giáo dục phát
triển vận động cho trẻ trong trường mầm non, giai đoạn 2013 - 2016”. Công văn số
1596/SGDĐT-GDMN ngày 27/8/2014 của Sở GD&ĐT Quảng Bình về hướng dẫn
thực hiện nhiệm vụ Giáo dục Mầm non năm học 2014-2015.
Xuất phát từ những vấn đề trên, để nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục
trẻ trong ngành học mầm non nói chung và trong trường mầm non của tôi nói
riêng. Là giáo viên mầm non, lại là giáo viên dạy ở trường mầm non nông thôn
vấn đề đặt ra hiện nay đối với tôi là cách tổ chức các hình thức giáo dục thể chất
cho trẻ 5 – 6 tuổi ở trường ra sao? Vì thế tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “Một số
giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục phát triển vận động cho trẻ 5-6 tuổi” để
đưa vào nghiên cứu.
1.2. Phạm vi áp dụng đề tài: ( Điểm mới của đề tài)
Theo chương trình giáo dục mầm non hiện nay, giáo dục thể chất nhằm giúp
phát triển vận động cho trẻ.
Nhà trường luôn đầu tư về cơ sở vật chất: Lớp học và sân tập rộng rãi,
thoáng mát, đồ dùng trực quan khá đầy đủ, đẹp mắt. Đặc biệt đã tạo được phòng
tập thể dục cho trẻ, vì vậy đã thu hút trẻ tích cực tập luyện thể dục thể thao.
Thường xuyên được tham dự các buổi sinh hoạt chuyên môn giữa các
trường để trao đổi kinh nghiệm.
Một số phụ huynh có ý thức trách nhiệm, quan tâm đến việc học tập, sức
khỏe của con em mình, phối hợp thường xuyên với giáo viên.
Các giáo viên trong trường luôn quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau.
Bản thân đã nhiều năm dạy trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi nên phần nào hiểu được
đặc điểm tâm sinh lý, khả năng tiếp thu kiến thức của trẻ ở lứa tuổi này.
2.1.2. Khó khăn:
Trình độ nhận thức, tiếp thu kiến thức, kỹ năng của trẻ còn hạn chế, lại
không đồng đều.
4
Đa số trẻ là con nông dân nên phụ huynh nhận thức chưa cao trong việc phát
triển thể chất cho trẻ. Đặc biệt là chế độ dinh dưỡng trong các bửa ăn ở nhà của trẻ
chưa cao, điều đó cũng ảnh hưởng rất lớn đến thể lực của trẻ. Nhưng với sự quyết
tâm của bản thân, tôi đã không ngừng tìm kiếm, học hỏi, sáng tạo ra những phương
pháp nhằm giúp phát triển vận động. Mong rằng những việc làm của tôi sẽ mang
lại kết quả nhất định cho trẻ.. Đó là lý do tại sao tôi chọn đề tài “Một số giải pháp
nâng cao chất lượng giáo dục phát triển vận động cho trẻ 5-6 tuổi”
* Khảo sát thực trạng:
Để lựa chọn được hệ thống giải pháp có hiệu quả, ngay đầu năm học tôi tiến
hành khảo sát khả năng vận động của trẻ, đồng thời tiến hành cân, đo trẻ kết quả
như sau:
- Kết quả khả năng vận động:
Khả năng
11/31=35,5%
7/31=22,6%
7/31=22,6%
9/31=29%
10/31=32,3%
5/31=16,1%
- Kết quả cân, đo:
Cân nặng
Chiều cao
Trẻ
bình Trẻ suy
Trẻ suy
thường
dinh dưỡng dinh
vừa
dưỡng
nặng
26/31=83,9% 3/31=9,7%
Trẻ bình
thường
động, nên ngay từ đầu năm tôi đã căn cứ vào kế hoạch giáo dục của nhà trường
đưa ra, căn cứ vào mục tiêu đặt ra trong Chương trình giáo dục mầm non, căn cứ
vào độ tuổi và khả năng của trẻ, căn cứ vào tình hình thực tế của lớp, tôi đã lựa
chọn nội dung giáo dục phù hợp, cụ thể theo hướng gần gủi với trẻ, phù hợp với
vùng, miền. Từ nội dung giáo dục đó tôi đã cụ thể hóa thành các vận động cụ thể
trong từng giờ giáo dục phát triển vận động cho trẻ theo nguyên tắc hệ thống, liên
tục và có sự phối hợp giữa các vận động, theo mức độ tăng dần đi từ dễ đến khó,
đồng thời phù hợp với từng chủ đề, phù hợp với thời gian nào trong năm, phù hợp
với thời điểm nào trong chế độ sinh hoạt ở trường
Ví dụ: Lập kế hoạch giáo dục phát triển vận động cho trẻ 5-6 tuổi.
Chủ đề “Bản thân”
Thời
gian
3 tuần
Từ
29/9 3/10
Tháng/
Chủ đề
Bản
thân
Tuần/Chủ
đề nhánh
Tôi là ai
Cơ thể tôi
Mục tiêu giáo dục phát
triển vận động cần đạt
liên tục
150m
không
hạn chế
thời gian.
- Hoạt
động học.
- Hoạt
động vui
chơi ngoài
trời.
6
Các giác
quan trên
cơ thể bé
thời gian.
- Trẻ biết phối hợp tay
mắt trong bài tập tung,
đập và bắt bóng.
- Trẻ được rèn luyện nề
nếp, tính kỉ luật, tinh
thần tập thể trong quá
trình luyện tập.
- Trẻ có thái độ tích cực
với hoạt động luyện tập
thể chất.
dụng. Ví dụ: Thang leo, thang dây được cố định chắc chắn trên nền nhà. Những
dụng cụ như ghế thể dục, khối gỗ được đặt dọc theo tường. Các dụng cụ nhỏ như:
bóng, túi cát được để vào ngăn tủ. Vòng thể dục, dây thừng được treo trên tường…
Cùng với việc tạo môi trường trong lớp, ngoài lớp tôi cũng tạo được môi
trường phát triển vận động cho trẻ, đó là làm các ống dài từ lốp xe cho trẻ chui,
làm đường gồ ghề cho trẻ đi, vẽ các hình con sâu trên sân cho trẻ bật nhảy, làm cầu
treo….Các thiết bị, đồ chơi được sắp xếp theo hướng khuyến khích trẻ tích cực
hoạt động theo nhóm, lớp, cá nhân, đảm bảo các mức độ vận động khác nhau để
mọi trẻ đều có thể thực hiện vận động, đảm bảo an toàn, giáo viên dễ quan sát trẻ.
Khu vui chơi với thiết bị đồ chơi liên hoàn, trên mỗi thiết bị tôi có đánh số thứ tự
7
hoặc có kí hiệu (mũi tên) chỉ dẫn gợi ý giúp trẻ biết nên chơi liên hoàn thiết bị nào
trước, thiết bị nào sau…
Giải pháp 3: Tổ chức tốt giờ học thể dục.
Giờ thể dục được coi là hình thức cơ bản để tổ chức hoạt động giáo dục phát
triển vận động cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non. Bởi trong giờ thể dục là thời
điểm tốt nhất mà giáo viên cung cấp (rèn luyện) cho trẻ những kĩ năng, kĩ xảo vận
động có mục đích, có tổ chức, có hệ thống, có kế hoạch, qua đó phát triển các tố
chất vận động cho trẻ. Vì vậy khi thực hiện giờ học thể dục trước hết tôi xác định
đúng mục tiêu của bài dạy, xác định đúng nội dung trọng tâm của giờ thể dục và
chuẩn bị đầy đủ đồ dùng, dụng cụ cho trẻ học. Sau đó tôi hướng dẫn trẻ giờ học thể
dục gồm 3 phần (Khởi động, trọng động, hồi tỉnh), giữa các phần có sự chuyển tiếp
tự nhiên, liên tục.
* Khởi động: (Thực hiện 3-4 phút)
Cô cho trẻ đi, chạy nhẹ nhàng theo đội hình vòng tròn, kết hợp các kiểu đi
khác nhau với tốc độ khác nhau trên nền nhạc (đi thường, đi bằng mũi bàn chân, đi
thường, đi bằng gót chân, đi thường, đi bằng mép chân, đi thường, chạy chậm,
chạy nhanh, chạy chậm…)
Cô chú ý sửa sai cho trẻ (nếu có)
- Trò chơi vận động: Đây là một hình thức rèn luyện, củng cố những kĩ năng
vận động đã được hình thành ở các giờ thể dục trước. Với trẻ mẫu giáo lớn cô yêu
cầu trẻ nhắc lại cách chơi và luật chơi, cô có thể cho trẻ tự chơi nhưng cô là người
hướng dẫn.
* Hồi tỉnh: (Thực hiện 3-4 phút)
Cô cho trẻ đi vòng tròn, vừa đi vừa hát nhẹ nhàng hoặc đi theo một bản
nhạc nhẹ, vừa đi vừa vươn vai, hít thở những hơi dài…
* Nhận xét giờ học:
Trong giờ học thể dục cô cần phải khen trẻ công bằng, đúng lúc và động
viên trẻ kịp thời bằng cách tặng quà, nổ tràng pháo tay…tránh tình trạng chê bai
trẻ, điều đó sẽ làm trẻ buồn, mất tự tin, không hứng thú học…
Giải pháp 4: Dạy trẻ vận động phối hợp các hình thức khác nhau.
Để tránh sự nhàm chán, vậy khi tổ chức các vận động cho trẻ, giáo viên cần
phải biết phối hợp, lồng ghép nhiều hình thức khác nhau nhằm giúp trẻ hứng thú,
lôi cuốn trẻ tham gia tích cực vào vận động một cách chủ động, điều đó làm cho trẻ
phát triển theo đúng khả năng và nhu cầu của bản thân trẻ.
Ví dụ: Khi dạy vận động cơ bản: “Đi trên ghế băng đầu đội túi cát”.
Trò chơi: “Chuyền bóng qua đầu”.
Với bài tập này cô hướng cho trẻ đến tham gia hội thi “Điền kinh”. Vào hội
thi cô cho trẻ giới thiệu các đội chơi, cho trẻ khởi động để bước vào hội thi (Trẻ đi
các kiểu đi). Cô cho trẻ biết có 3 phần thi: Phần thi “Đồng diễn” (Bài tập phát triển
chung); Phần thi “Thử tài của bé” (Vận động cơ bản); Phần thi “Chung sức” ( Trò
chơi vận động), sau mỗi phần thi cô tổ chức nhận xét, động viên, khuyến khích các
đội chơi....
Hoặc: Khi dạy vận động: Bò thấp – chui qua cổng. Giáo viên chỉ cần chọn
nhạc và điều chỉnh nhanh hay chậm theo nhạc to – nhỏ rồi cho trẻ thi đua vận động
theo nhạc. Khi bản nhạc kết thúc bạn nào về trước không làm đổ cổng là thắng
cuộc.
Hoặc: Vẫn là bài “Bò thấp – chui qua cổng” Chủ điểm: “Thế giới thực vật”,
tiết học thì việc phát triển vận động cho trẻ ngoài tiết học cũng rất quan trọng.
Chính vì thế thông qua mọi lúc, mọi nơi tôi đã tổ chức cho trẻ phát triển vận động.
Ví dụ: Hàng ngày đến trường tôi tổ chức cho trẻ tập thể dục sáng theo các
bản nhạc như: “Dậy đi thôi”; “Bé yêu biển lắm”; “Chú gà trống”…nhằm giúp trẻ
hít thở sâu, điều hòa nhịp thở, tăng cường quá trình trao đổi chất và tuần hoàn
trong cơ thể; giúp các khớp, dây chằng được mềm dẻo, linh hoạt; đồng thời hỗ trợ
cho những hoạt động trong ngày của trẻ thêm nhịp nhàng, nhanh nhẹn, giảm động
tác thừa và tạo cho trẻ tâm trạng sảng khoái, vui tươi đón ngày hoạt động mới.
Tổ chức cho trẻ “phút thể dục” giữa hai hoạt động hoặc ngay trong giờ hoạt
động (khi tôi nhận thấy dấu hiệu giảm sự tập trung chú ý ở đa số trẻ) bằng cách sử
dụng bài hát, bài thơ, câu chuyện ngắn, co duỗi các ngón tay, thả lòng bàn tay, ngồi
xuống, đứng lên, xoay người sang hai bên….Phút thể dục đó nhằm tăng khả năng
làm việc của hệ thần kinh, cơ bắp, tăng tuần hoàn máu, thay đổi hoạt động của trẻ,
chống lại sự mệt mỏi, giúp trẻ tập trung chú ý vào hoạt động tiếp theo….hoặc sau
khi trẻ ngủ trưa dậy giúp thay đổi trạng thái cơ thể, trẻ trở nên tỉnh táo hơn.
Tổ chức trò chơi vận động trong hoạt động chơi ngoài trời, ví dụ như trò
chơi “Mèo đuổi chuột”, “Nhảy lò cò”, “Chuyền bóng”, “Tìm đúng nhà”, “Kéo co”,
“Lộn cầu vòng”…Thông qua các trò chơi nhằm giúp trẻ rèn luyện kĩ năng vận
động.
10
Tổ chức cho trẻ dạo chơi ngoài trời khoảng 1 lần/tuần. Cô có thể cho trẻ đi
bộ xung quanh vườn trường hoặc cho trẻ đi dạo ngoài khuôn viên nhà trường rồi
cho trẻ chơi vận động tự do, chơi với bóng, gậy, vòng…nhằm giúp trẻ nghỉ ngơi
tích cực, củng cố kĩ năng vận động, phát triển các tố chất vận động trong những
điều kiện tự nhiên. Ngoài ra, giáo dục trẻ ý thức chấp hành tổ chức kỉ luật, tính tập
thể, sự tự tin.
Tổ chức “Tuần lễ sức khỏe”: Là lớp điểm về chuyên đề phát triển vận động
nên tôi tổ chức “Tuần lễ sức khỏe” cho trẻ 2 lần /năm, nhằm tạo kiện cho trẻ được
tuyên truyền đến các bậc cha mẹ.
11
Ngoài ra bản thân phối hợp cùng phụ huynh để hướng dẫn trẻ thực hiện các
nhiệm vụ vận động của trẻ tại gia đình theo yêu cầu của nhà trường, khuyến khích
trẻ thực hiện tích cực các nhiệm vụ vận động ở trường, động viên phụ huynh tham
gia tích cực vào các hoạt động khác như hội khỏe, tuần lễ sức khỏe, tham quan hay
các giờ thể dục mở do nhà trường tổ chức. Từ đó phụ huynh nhận ra và hiểu rõ tầm
quan trọng của việc phát triển vận động cho trẻ để rồi đồng hành cùng cô giáo hỗ
trợ , giúp đỡ, giám sát các hoạt động giáo dục phát triển vận động cho trẻ.
Qua hàng quý bản thân cùng phối hợp với phụ huynh để tổ chức cân, đo,
khám sức khỏe cho trẻ. Sau đó thông báo kết quả về chiều cao, cân nặng, tình hình
sức khỏe để phụ huynh có biện pháp chăm sóc sức khỏe cho trẻ tốt hơn.
Phối hợp phụ huynh trong việc tìm kiếm các nguyên vật liệu sẳn có ở địa
phương để làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ như: Lốp xe đẻ làm ống chui, tre làm cầu
treo, long bia làm tạ…
3. Phần kết luận.
3.1. Ý nghĩa của đề tài.
Nâng cao chất lượng giáo dục phát triển vận động cho trẻ 5-6 tuổi là một
trong những nhiệm vụ của giáo dục phát triển thể chất, nhằm tăng cường các hoạt
động giáo dục phát triển vận động cho trẻ mầm non, thúc đẩy mạnh mẽ sự phát
triển thể chất của trẻ. Do đó mỗi một giáo viên cần phải hiểu rõ mục đích, ý nghĩa
của việc phát triển vận động cho trẻ. Các nội dung phát triển vận động cho trẻ
trong trường mầm non phải đảm bảo tính đồng tâm phát triển, đảm bảo vừa sức,
phù hợp với đặc điểm vận động theo độ tuổi, đảm bảo sự kết hợp hài hòa giữa các
vận động cơ bản, chú ý rèn sức bền, dẻo dai của cơ thể. Đặc biệt quan tâm đến các
hoạt động giúp trẻ rèn luyện sự nhanh nhạy, chính xác khi vận động.
Trong quá trình tổ chức các hoạt động vận động, đảm bảo huy động được tối
đa các giác quan của trẻ. Thời gian luyện tập cần đủ để đảm bảo trẻ được trải
trẻ quý 3 như sau:
Khả năng
vận động
Xếp loại Tốt
Đi, chạy
12/31=38,7% 15/31=48,4% 4/31=12,9%
Bò, trườn,
trèo
Tung, ném,
bắt
Bật, nhảy
Xếp loại Khá Xếp loại TB
11/31=35,5% 16/31=51,6% 4/31=12,9%
9/31=29%
18/3= 58,1%
4/31=12,9%
14/31=45,2% 14/31=45,2% 3/31=9,6%
Kết quả cân, do:
Cân nặng
Trẻ bình
triển vận động phù hợp, an toàn cho trẻ.
+ Phụ huynh nắm vững các yêu cầu về môi trường giáo dục phát triển vận
động bên trong, bên ngoài lớp học.
Trên đây là một số bài học kinh nghiệm mà bản thân tôi đúc rút ra từ tình
hình thực tế giảng dạy. Tuy nhiên bài sáng kiến kinh nghiệm của tôi cũng không
tránh khỏi những hạn chế, kính mong sự góp ý, giúp đỡ của hội đồng sư phạm nhà
trường, bạn bè đồng nghiệp, phòng giáo dục đào tạo để tôi có nhiều kinh nghiệm
hơn trong công tác giảng dạy.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
14