CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài: “MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG CHO TRẺ 5-6 TUỔI”

Quảng Bình, tháng 05 năm 2017

1


CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài: “MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG CHO TRẺ 5-6 TUỔI”

Họ và tên: Võ Thị Uyến
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non An Thủy

Quảng Bình, tháng 5 năm 2017

2


Đề tài: “MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG CHO TRẺ 5-6 TUỔI”
1. Phần mở đầu:

Trong những năm gần đây, cùng với sự chuyển biến mọi mặt của xã hội và đặc
biệt là sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế – xã hội, trẻ em đã có điều kiện được chăm
sóc tốt hơn dẫn đến tình trạng béo phì rất nhiều. Trên thực tế có nhiều yếu tố ảnh
hưởng không tốt đến sự phát triển thể chất của trẻ như: kinh tế, xã hội, chất lượng môi
trường sống, song 3 yếu tố chính đó vẫn là hình thức tổ chức giáo dục thể chất cho
trẻ.

3


Thực hiện công văn số 469/SGD ĐT-GDMN ngày 25/3/2014 về việc “Hướng
dẫn xây dựng kế hoạch và thực hiện chuyên đề “Nâng cao chất lượng giáo dục phát
triển vận động cho trẻ trong trường mầm non, giai đoạn 2013 – 2016.
Năm học 2016-2017 là năm học tiếp tục thực hiện chuyên đề: Nâng cao chất
lượng giáo dục phát triển vận động cho trẻ trong trường mầm non, là giáo viên dạy ở
trường mầm non nông thôn vấn đề đặt ra hiện nay đối với tôi là cách tổ chức các hình
thức giáo dục thể chất cho trẻ 5 – 6 tuổi như thế nào để đạt được hiệu quả? qua nhiều
năm học tập tích luỹ kiến thức về giáo dục thể chất cho trẻ, cũng như tham khảo ý
kiến của các đồng nghiệp có kinh nghiệm, cùng với niềm say mê tự học hỏi và đã qua
ứng dụng, tôi quyết định đi sâu nghiên cứu về đề tài: “Một số biện pháp nâng cao
chất lượng giáo dục phát triển vận động cho trẻ 5 -6 tuổi”
1.2. Phạm vi áp dụng đề tài:
Theo chương trình giáo dục mầm non hiện nay, giáo dục thể chất nhằm giúp trẻ
có một thể lực tốt, cân đối, hài hòa, khỏe mạnh, cân nặng và chiều cao phát triển bình
thường theo lứa tuổi, thực hiện được các vận động cơ bản một cách vững vàng, đúng
tư thế. Có khả năng phối hợp các giác quan và vận động nhịp nhàng, biết định hướng
trong không gian. Có kĩ năng trong một số hoạt động cần sự khéo léo của đôi bàn
tay…Vì vậy việc giúp trẻ 5-6 tuổi phát triển tốt về thể chất là một vấn đề quan trọng
trong toàn xã hội hiện nay. Chính vì thế mà tôi đã mạnh dạn đưa đề tài “Một số biện
pháp nâng cao chất lượng giáo dục phát triển vận động cho trẻ 5-6 tuổi” vào để

của con em mình, phối hợp thường xuyên với giáo viên.
- Bản thân là một giáo viên có kinh nghiệm nhiều năm giảng dạy, có năng lực
chuyên môn nghiệp vụ vững vàng, tâm huyết với nghề, nhiệt tình, năng động trong
mọi công việc. Thực hiện tốt chương trình chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ của Bộ
giáo dục và đào tạo, luôn có ý thức, nhiệt tình trong công tác thể dục thể thao và
thường xuyên được tham dự các buổi sinh hoạt chuyên môn giữa các trường để trao
đổi kinh nghiệm và được nhiều năm dạy trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi nên tôi đã phần nào
hiểu được đặc điểm tâm sinh lý, khả năng tiếp thu kiến thức của trẻ ở lứa tuổi này.
2.1.2. Khó khăn:
- Trường tôi đang công tác thuộc vùng nông thôn chiêm trũng, qua hàng năm
thiên tai lũ lụt kéo dài, trường thường xuyên ngập sâu trong nước. Cơ sở vật chất mặc
dù có sự đầu tư của nhà nước, chính quyền địa phương và phụ huynh nhưng so với
nhu cầu thì vẫn còn nhiều thiếu thốn về các phương tiện để giúp trẻ phát triển thể lực.
- Về phía giáo viên, trong thực tế hiện nay, việc nhận thức tầm quan trọng, cần
thiết của việc giáo dục phát triển vận động cho trẻ ở một số giáo viên còn hạn chế.
Qua khảo sát thực tế cho thấy một số giáo viên còn lúng túng cả về nội dung lẫn biện
pháp giáo dục phát triển vận động cho trẻ. Nhận thức của một số giáo viên còn mơ hồ,
chưa đầy đủ nên không thể tìm ra được biện pháp, hình thức tổ chức hữu hiệu để giáo
dục trẻ; một số giáo viên chưa hiểu hết nội dung phải dạy trẻ theo từng khối lớp,
những vấn đề cơ bản nào theo đặc điểm tâm sinh lý của độ tuổi, nên đến 5 - 6 tuổi trẻ
thực hiện các vận động chưa mạnh dạn và linh hoạt.
- Khả năng nhận thức của trẻ trong lớp không đồng đều, mỗi trẻ có một tính
cách, một tâm lý và sức khỏe khác nhau, đòi hỏi giáo viên phải tìm tòi quan sát và áp
dụng các phương pháp giáo dục sao cho phù hợp theo tâm lý, sức khỏe của từng đứa
trẻ. Một số trẻ chưa mạnh dạn, tự tin khi tham gia các hoạt động như “ Trèo thang” “
Đi trên ván kê dốc”... nên việc giáo dục phát triển vận động cho trẻ còn nhiều hạn chế

5



5/29=17,2%
ném, bắt
Bật, nhảy 7/31=22,6%

7/29=24,1%

10/29=34,4%

6/29=20,7%

10/29=34,4%

8/29=27,6%

8/29=27,6%

8/29=27,6%

11/29=37,9%

7/29=24,1%

9/31=29%

10/31=32,3%

5/31=16,1%

- Kết quả cân, đo:
Cân nặng

biệt là việc phát triển thể chất, nhu cầu dinh dưỡng trong các bửa ăn của trẻ chưa đảm
bảo.
- Sự phối kết hợp giữa nhà trường - gia đình - xã hội chưa thường xuyên, thiếu
sự thống nhất trong việc giáo dục phát triển thể lực cho trẻ
Mặc dù gặp nhiều khó khăn, song với lòng yêu nghề mến trẻ tôi đã tìm tòi một
số biện pháp tối ưu, thu hút lôi cuốn trẻ tham gia vào các hoạt động một cách tích cực
và có hiệu quả.
2.2. Các Biện pháp:
Trong thực trạng đó, cũng như nhận thức được tình hình thực tế hiện nay, tôi đã
suy nghĩ tìm tòi, nghiên cứu tìm ra những biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo
dục phát triển vận động cho trẻ 5-6 tuổi như sau:
Giải pháp 1: Lập kế hoạch giáo dục phát triển vận động cho trẻ 5-6 tuổi.
Năm nay lớp tôi được lựa chọn làm lớp điểm về chuyên đề phát triển vận động,
nên ngay từ đầu năm tôi đã căn cứ vào kế hoạch giáo dục của nhà trường đưa ra, căn
cứ vào mục tiêu đặt ra trong Chương trình giáo dục mầm non, căn cứ vào độ tuổi và
khả năng của trẻ, căn cứ vào tình hình thực tế của lớp, tôi đã lựa chọn nội dung giáo
dục phù hợp, cụ thể theo hướng gần gủi với trẻ, phù hợp với vùng, miền. Từ nội dung
giáo dục đó tôi đã cụ thể hóa thành các vận động cụ thể trong từng giờ giáo dục phát
triển vận động cho trẻ theo nguyên tắc hệ thống, liên tục và có sự phối hợp giữa các
vận động, theo mức độ tăng dần đi từ dễ đến khó, đồng thời phù hợp với từng chủ đề,
7


phù hợp với thời gian nào trong năm, phù hợp với thời điểm nào trong chế độ sinh
hoạt ở trường
Ví dụ: Lập kế hoạch giáo dục phát triển vận động cho trẻ 5-6 tuổi.
Chủ đề “Bản thân”
Thời
gian
3 tuần

Các
giác - Trẻ biết phối hợp tay
quan trên mắt trong bài tập tung,
đập và bắt bóng.
cơ thể bé
- Trẻ được rèn luyện nề
nếp, tính kỉ luật, tinh
thần tập thể trong quá
trình luyện tập.
- Trẻ có thái độ tích cực
với hoạt động luyện tập
thể chất.

Nội dung Thời điểm
thực hiện
Đi Hoạt
thăng
động học.
bằng trên Hoạt
ghế thể động vui
dục đầu chơi ngoài
đội
túi trời.
cát.
- Chạy
liên tục
150m
không
hạn chế
thời gian.

hợp với từng vận động của trẻ để tạo cơ hội cho trẻ được vận động ở mọi lúc, mọi nơi,
tăng cường vận động trong thời gian trẻ ở trường. Bên cạnh đó còn tạo điều kiện dễ
dàng cho trẻ có thể được tự do tiếp cận, tự lựa chọn và sử dụng đồ dùng, đồ chơi một
cách hiệu quả, đồng thời thuận lợi cho sự quan sát của giáo viên.
Việc sắp xếp hợp lý các dụng cụ luyện tập, trang thiết bị sẽ nâng cao hiệu quả
sử dụng của chúng và sự sắp xếp đó nó phụ thuộc vào kích thước, mục đích sử dụng.
Ví dụ: Thang leo, thang dây được cố định chắc chắn trên nền nhà. Những dụng cụ như
ghế thể dục, khối gỗ được đặt dọc theo tường. Các dụng cụ nhỏ như: bóng, túi cát
được để vào ngăn tủ. Vòng thể dục, dây thừng được treo trên tường…
Cùng với việc tạo môi trường trong lớp, ngoài lớp tôi cũng tạo được môi trường
phát triển vận động cho trẻ, đó là làm các ống dài từ lốp xe cho trẻ chui, làm đường gồ
ghề cho trẻ đi, vẽ các hình con sâu trên sân cho trẻ bật nhảy, làm cầu treo….Các thiết
bị, đồ chơi được sắp xếp theo hướng khuyến khích trẻ tích cực hoạt động theo nhóm,
lớp, cá nhân, đảm bảo các mức độ vận động khác nhau để mọi trẻ đều có thể thực hiện
vận động, đảm bảo an toàn, giáo viên dễ quan sát trẻ. Khu vui chơi với thiết bị đồ
chơi liên hoàn, trên mỗi thiết bị tôi có đánh số thứ tự hoặc có kí hiệu (mũi tên) chỉ
dẫn gợi ý giúp trẻ biết nên chơi liên hoàn thiết bị nào trước, thiết bị nào sau…
Giải pháp 3: Tổ chức tốt giờ học thể dục.
Giờ thể dục được coi là hình thức cơ bản để tổ chức hoạt động giáo dục phát
triển vận động cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non. Bởi trong giờ thể dục là thời điểm
tốt nhất mà giáo viên cung cấp (rèn luyện) cho trẻ những kĩ năng, kĩ xảo vận động có
mục đích, có tổ chức, có hệ thống, có kế hoạch, qua đó phát triển các tố chất vận động
cho trẻ. Vì vậy khi thực hiện giờ học thể dục trước hết tôi xác định đúng mục tiêu của
bài dạy, xác định đúng nội dung trọng tâm của giờ thể dục và chuẩn bị đầy đủ đồ
dùng, dụng cụ cho trẻ học. Sau đó tôi hướng dẫn trẻ giờ học thể dục gồm 3 phần
(Khởi động, trọng động, hồi tỉnh), giữa các phần có sự chuyển tiếp tự nhiên, liên tục.
* Khởi động: (Thực hiện 3-4 phút)
9



và sau đó trẻ mạnh dạn lên thực hiện một cách linh hoạt và đạt hiệu quả cao hơn.
Trẻ thực hiện lần 2: Cô có thể tăng dần độ khó( vật cản cao hơn, tăng thêm 1-2
vật cản) và cho 2 đội thi đua nhau lên thực hiện.
Cô chú ý sửa sai cho trẻ (nếu có)
- Trò chơi vận động: Đây là một hình thức rèn luyện, củng cố những kĩ năng
vận động đã được hình thành ở các giờ thể dục trước. Với trẻ mẫu giáo lớn cô yêu cầu

10


trẻ nhắc lại cách chơi và luật chơi, cô có thể cho trẻ tự chơi nhưng cô là người hướng
dẫn.
* Hồi tỉnh: (Thực hiện 3-4 phút)
Cô cho trẻ đi vòng tròn, vừa đi vừa hát nhẹ nhàng hoặc đi theo một bản nhạc
nhẹ, vừa đi vừa vươn vai, hít thở những hơi dài…
* Nhận xét giờ học:
Trong giờ học thể dục cô cần phải khen trẻ công bằng, đúng lúc và động viên
trẻ kịp thời bằng cách tặng quà, nổ tràng pháo tay…tránh tình trạng chê bai trẻ, điều
đó sẽ làm trẻ buồn, mất tự tin, không hứng thú học…
Ngoài ra tôi đã đề xuất với ban giám hiệu tạo không gian cho trẻ thường xuyên
tập thể dục sáng đồng diễn cùng nhau, nếu thời tiết thuận lợi một tuần tập đồng diễn
3-4 lần, mỗi động tác tập được lựa chọn dựa theo chương trình và đặc điểm phát triển
của lứa tuổi.
Vi dụ: trẻ 5-6 tuổi tập 2 x 8 nhịp; trẻ 4-5 tuổi tập 4 lần x 4 nhịp. Đặc biệt là trẻ
5-6 tuổi tôi thường chú ý động viên trẻ mạnh dạn, linh hoạt, đặc biệt là lớp tôi đang
dạy trẻ rất hiếu động, thích thể thao vì vậy tôi cho trẻ thể hiện hết khá năng của mình.
Giải pháp 4: Dạy trẻ vận động phối hợp các hình thức khác nhau.
Để tránh sự nhàm chán, vậy khi tổ chức các vận động cho trẻ, giáo viên cần
phải biết phối hợp, lồng ghép nhiều hình thức khác nhau nhằm giúp trẻ hứng thú, lôi
cuốn trẻ tham gia tích cực vào vận động một cách chủ động, điều đó làm cho trẻ phát

con vật theo yêu cầu của cô. Trong khi trẻ thực hiện các vận động cơ bản cô kết hợp
bật nhạc các bài hát về thế giới động vật, lúc đó trẻ rất hứng thú và chủ động chạy
nhanh để lên gắn được nhiều con vật theo yêu cầu của cô trong thời gian 1 bản nhạc.
Khi tổ chức vận động cho trẻ giáo viên có thể cho trẻ vận động theo: cả lớp
đồng loạt, cả lớp nối tiếp, theo nhóm, cá nhân...
Khi giáo viên biết phối hợp các hình thức, biện pháp linh hoạt, gợi mở một
cách nhẹ nhàng làm trẻ hào hứng, vận động không nhàm chán. Nội dung phong phú
được đan quyện chặt chẽ trong một thể thống nhất, giúp cho quá trình giáo dục phù
hợp với quá trình nhận thức và phát triển toàn diện của trẻ. Trẻ cảm thấy thực sự học
bằng chơi – chơi mà học.
Giải pháp 5: Tổ chức phát triển vận động cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi.
Trong quá trình cung cấp cho trẻ một số kĩ năng, kĩ xảo vận động đúng trên tiết
học thì việc phát triển vận động cho trẻ ngoài tiết học cũng rất quan trọng. Chính vì
thế thông qua mọi lúc, mọi nơi tôi đã tổ chức cho trẻ phát triển vận động.
Ví dụ: Hàng ngày đến trường tôi tổ chức cho trẻ tập thể dục sáng theo các bản
nhạc như: “Dậy đi thôi”; “Bé yêu biển lắm”; “Chú gà trống”…nhằm giúp trẻ hít thở
sâu, điều hòa nhịp thở, tăng cường quá trình trao đổi chất và tuần hoàn trong cơ thể;
giúp các khớp, dây chằng được mềm dẻo, linh hoạt; đồng thời hỗ trợ cho những hoạt
động trong ngày của trẻ thêm nhịp nhàng, nhanh nhẹn, giảm động tác thừa và tạo cho
trẻ tâm trạng sảng khoái, vui tươi đón ngày hoạt động mới.
Tổ chức cho trẻ “phút thể dục” giữa hai hoạt động hoặc ngay trong giờ hoạt
động (khi tôi nhận thấy dấu hiệu giảm sự tập trung chú ý ở đa số trẻ) bằng cách sử
dụng bài hát, bài thơ, câu chuyện ngắn, co duỗi các ngón tay, thả lòng bàn tay, ngồi
xuống, đứng lên, xoay người sang hai bên….Phút thể dục đó nhằm tăng khả năng làm
việc của hệ thần kinh, cơ bắp, tăng tuần hoàn máu, thay đổi hoạt động của trẻ, chống
lại sự mệt mỏi, giúp trẻ tập trung chú ý vào hoạt động tiếp theo….hoặc sau khi trẻ ngủ
trưa dậy giúp thay đổi trạng thái cơ thể, trẻ trở nên tỉnh táo hơn.
12



tiềm năng, nhanh nhẹn, linh hoạt trong các vận động nên đạt kết quả cao và được lựa
chọn dự thi cấp cụm. Vì vậy các hoạt động có kế hoạch, có nội dung phù hợp sẽ mang
đến hiệu quả nhất định.
Giải pháp 6: Phối hợp với cha mẹ, cộng đồng trong phát triển vận động.
Muốn giáo dục phát triển vận động cho trẻ có chất lượng cần có sự phối hợp
chặt chẽ giữa nhà trường với phụ huynh và các tổ chức đoàn thể. Nhận thức được tầm
quan trọng đó, tôi đã tuyên truyền và phối hợp với phụ huynh cũng như các tổ chức
13


đoàn thể trong công tác giáo dục phát triển vận động cho trẻ. Đây là một trong những
biện pháp không thể thiếu khi giáo dục trẻ. Bởi vì bằng những hành động cụ thể hằng
ngày để giáo dục, vun đắp có hiệu quả rất cao chứ không phải là bằng khẩu hiệu, nên
tôi mạnh dạn đề xuất trong các cuộc họp phụ huynh lớp, phụ huynh toàn trường mua
sắm một số trang thiết bị cần thiết cho trẻ vận động, Không những trong các cuộc họp
mà trong các lúc được trực tiếp gặp gỡ phụ huynh như lúc đón trẻ, trả trẻ.. tôi luôn
trao đổi với phụ huynh về một số trẻ chưa mạnh dạn, thiếu tự tin khi vận động và đặc
biệt là trẻ 5-6 tuổi tôi thấy phụ huynh thương con sẽ bồng bế con trên tay, ít cho chạy
nhảy nên tôi trao đổi kịp để phụ huynh phối hợp với giáo viên giáo dục trẻ một thể lực
tốt hơn.
Ngoài ra, tôi thường xuyên xây dựng góc tuyên truyền làm cho phong phú, hấp
dẫn như tìm và tải các bài báo trên mạng, các phóng sự, tranh ảnh dán ở bảng những
điều phụ huynh cần biết để nêu cao ý thức phát triển vận động trong phụ huynh và
trong nhân dân .
Trong các lúc được gặp phụ huynh hoặc có cơ hội tham gia trong các tổ chức
đoàn thể tôi thường lồng ghép đưa nội dung giáo dục phát triển vận động trong các
cuộc gặp gỡ đó. Điều đó tôi muốn nhắc nhở phụ huynh luôn quan tâm đến sự vạn
động của trẻ nhất là trong thời đại ngày nay. Ngoài ra tôi còn hướng cho phụ huynh
khuyến khích trẻ cùng tham gia một số việc làm cụ thể như: Cho trẻ cùng tham gia
chơi bóng. Chơi đuổi bắt...

động theo độ tuổi, đảm bảo sự kết hợp hài hòa giữa các vận động cơ bản, chú ý rèn
sức bền, dẻo dai của cơ thể. Đặc biệt quan tâm đến các hoạt động giúp trẻ rèn luyện
sự nhanh nhạy, chính xác khi vận động.
Trong quá trình tổ chức các hoạt động vận động, đảm bảo huy động được tối đa
các giác quan của trẻ. Thời gian luyện tập cần đủ để đảm bảo trẻ được trải nghiệm,
kiên trì thực hiện các hoạt động nhằm hình thành khả năng chịu đựng và sự tự tin.
Chú ý đến quy trình thực hiện các loại vận động khác nhau như (đi, chạy, nhảy..).
Khích lệ trẻ tham gia vào các trò chơi vận động đa dạng và tự sáng tạo về cách chơi,
luật chơi. Khuyến khích trẻ tự tạo ra các đồ chơi, mô hình để chơi các trò chơi vận
động theo ý tưởng riêng của mình.
Giáo viên cần cung cấp cho trẻ cơ hội thường xuyên và liên tục ở các lĩnh vực
hoạt động khác nhau (trong và ngoài lớp học…). Đồng thời, giúp trẻ hiểu được các
hành vi đúng sẽ đảm bảo an toàn cho trẻ và cho bạn trong quá trình chơi.
Giáo viên cần chú trọng xây dựng kế hoạch, thiết kế môi trường giáo dục phát
triển vận động, khai thác sử dụng thiết bị, đồ chơi giáo dục phát triển vận động, đổi
mới phương pháp, kĩ năng tổ chức các hoạt động giáo dục phát triển vận động cho trẻ
trong trường mầm non.
Qua quá tình tổ chức cho trẻ tham gia vận động trong giáo dục thể chất, với các
biện pháp nêu trên tôi đã thu được một số kết quả sau:
- Đối với bản thân:
+ Bản thân đã tạo được môi trường giáo dục phát triển vận động cho trẻ với
nhiều đồ dùng, đồ chơi phong phú để mời gọi trẻ tích cực chủ động vận động.
+ Lĩnh hội được những kinh nghiệm về giáo dục phát triển thể chất cho trẻ.
+Vững vàng hơn trong công tác giáo dục phát triển vận động cho trẻ.
- Đối với trẻ:
+ Trẻ khỏe mạnh, cân nặng và chiều cao phát triển bình thường theo lứa tuổi

15



10/29=34,5%

5/29=17,2%

15/29=51,7%

Bò,
trườn,
13/29=48,3%
trèo
Tung, ném,
14/29=48,3%
bắt
Bật, nhảy

15/29=51,7%

Xếp loại Yếu

Kết quả cân, do:
Cân nặng
Chiều cao
Trẻ
bình Trẻ
suy Trẻ suy dinh Trẻ
bình Trẻ thấp Trẻ thấp
thường
dinh dưỡng dưỡng nặng thường
còi độ 1
còi độ 2


17