BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ QUỐC PHÒNG

HỌC VIỆN QUÂN Y

LƯƠNG HỮU DŨNG

NGHIÊN CỨU NỒNG ĐỘ HOMOCYSTEIN MÁU
Ở BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÝP 2
CÓ BIẾN CHỨNG SỚM Ở THẬN

LUẬN VĂN THẠC SĨ Y HỌC

HÀ NỘI - 2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ QUỐC PHÒNG

HỌC VIỆN QUÂN Y

LƯƠNG HỮU DŨNG

NGHIÊN CỨU NỒNG ĐỘ HOMOCYSTEIN MÁU
Ở BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÝP 2
CÓ BIẾN CHỨNG SỚM Ở THẬN

Chuyên ngành: Hóa sinh
Mã số: 60.71.01.06

PGS. TS. Phạm Văn Trân, Chủ nhiệm Bộ môn – Khoa Hóa Sinh Bệnh
viện Quân Y 103 đã luôn quan tâm, giúp đỡ và tạo mọi điều kiện tốt nhất để
tôi hoàn thành công tác học tập và nghiên cứu.
PGS.TS Hoàng Quang, PGS. TS Bạch Vọng Hải, PGS. TS Hà Hoàng
Kiệm, TS. Nguyễn Thị Phi Nga, TS. Nguyễn Gia bình, TS. Huỳnh Quang
Thuận, những người thầy đã tận tình chỉ bảo và đóng góp nhiều ý kiến quý
báu giúp tôi hoàn thành luận văn này.
Một phần không nhỏ của thành công luận văn là sự giúp đỡ người thân
trong gia đình. Đặc biệt vợ và con trai Hữu Phong đã động viên giúp đỡ tôi trong
quá trình học tập và nghiên cứu.
Xin gửi đến mọi người lòng biết ơn sâu sắc./.
Hà Nội, tháng 10 năm 2015
Lương Hữu Dũng


MỤC LỤC
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục các chữ viết tắt
Danh mục bảng
Danh mục biểu đồ
Danh mục hình
Danh mục sơ đồ
LỜI CAM ĐOAN..........................................................3
LỜI CAM ĐOAN..........................................................3
MỤC LỤC...................................................................5
MỤC LỤC...................................................................5
DANH MỤC BIỂU ĐỒ.................................................36
DANH MỤC BIỂU ĐỒ.................................................36

2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ đối tượng nghiên cứu....................................25
2.2. Phương pháp nghiên cứu...................................................................26
2.2.1. Nội dung nghiên cứu....................................................................26
2.2.1.1. Đối với nhóm chứng thường.....................................................26
2.2.1.2. Đối với nhóm đái tháo đường týp 2..........................................27
2.2.2. Các thông số thu thập trong nghiên cứu.......................................28
2.2.3. Các tiêu chuẩn đánh giá, phân loại sử dụng trong nghiên cứu.....34
2.2.4. Xử lý số liệu.................................................................................36
2.2.5. Đạo đức nghiên cứu.....................................................................38
Chương 3.................................................................40
Chương 3.................................................................40
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU..............................................40
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU..............................................40


3.1. Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu.................................................40
3.1.1. Đặc điểm về tuổi, giới, chỉ số khối cơ thể, thời gian bị bệnh.......40
3.1.2. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của BN ĐTĐ týp 2.................41
3.2. Nồng độ homocystein máu ở bệnh nhân đai tháo đường týp 2 có biến
chứng sớm ở thận......................................................................................44
3.3. Liên quan nồng độ homocystein máu với một số chỉ số lâm sàng, cận
lâm sàng ở nhóm ĐTĐ týp 2 có tổn thương thận......................................46
3.3.1. Liên quan nồng độ homocystein với giới, tuổi.............................46
3.3.2. Liên quan nồng độ homocystein máu với tuổi, BMI, thời gian bị
bệnh, huyết áp ở nhóm bệnh..................................................................47
3.3.3. Liên quan nồng độ homocystein máu với glucose máu, HbA1c. .48
3.3.4. Liên quan nồng độ Hcy máu với ure, creatinin, MAU, MLCT....49
3.3.5. Liên quan giữa Hcy máu với các thành phần lipid máu...............50
Chương 4.................................................................51
Chương 4.................................................................51

(5), tr.175-184.........................................................75
8. Nguyễn Hữu Quốc Nguyên (2011) "Nghiên cứu nồng
độ homocysteine và CRP ở bệnh nhân đái tháo đường


týp 2 mới phát hiện lần đầu". Khoa Học - Công nghệ, 81
(5), tr.175-184.........................................................75
9. Đỗ Trung Quân (2006) "Biến chứng bệnh đái tháo
đường và điều trị". Nhà xuất bản Y học, tr.112-140....75
9. Đỗ Trung Quân (2006) "Biến chứng bệnh đái tháo
đường và điều trị". Nhà xuất bản Y học, tr.112-140....75
10. Đỗ Trung Quân, Nguyễn Thị Lan Hương (2013) "Mối
liên quan giữa nồng độ homocysteine máu với tổn
thương võng mạc mắt". Kỷ yếu Hội nghị Nội tiết - Đái
tháo đường lần thứ VI, tr.159-165.............................75
10. Đỗ Trung Quân, Nguyễn Thị Lan Hương (2013) "Mối
liên quan giữa nồng độ homocysteine máu với tổn
thương võng mạc mắt". Kỷ yếu Hội nghị Nội tiết - Đái
tháo đường lần thứ VI, tr.159-165.............................75
11. Võ Tam (2012) "Nghiên cứu các mối tương của
Homocystein huyêt tương ở bệnh nhân suy thận mạn
giai đoạn cuối lọc màng bụng". Y học thực hành, 805,
tr.120-125...............................................................75
11. Võ Tam (2012) "Nghiên cứu các mối tương của
Homocystein huyêt tương ở bệnh nhân suy thận mạn
giai đoạn cuối lọc màng bụng". Y học thực hành, 805,
tr.120-125...............................................................75
12. Phạm Văn Tarân, Nguyễn Văn Tuấn, Nguyễn Minh
Hiện (2015) "Nghiên cứu mối liên quan giữa nồng độ
Homocysteine huyết thanh với đặc điểm lâm sàng, hình

...............................................................................76
19. Altova A E, Yeetkin H (2002) "Homocysteine and
Atherosclerosis". Turkish Jounal of Endocrinology and
Metabolism, 6 (pp.234-239).....................................76
19. Altova A E, Yeetkin H (2002) "Homocysteine and
Atherosclerosis". Turkish Jounal of Endocrinology and
Metabolism, 6 (pp.234-239).....................................76
20. American Diabetes Association (2015) "Standard of
Medical Cares in Diabetes 2015". Diabetes care, 38
(Sup.1) (S7-S70)......................................................76
20. American Diabetes Association (2015) "Standard of
Medical Cares in Diabetes 2015". Diabetes care, 38
(Sup.1) (S7-S70)......................................................76
21. Angelo A D, Selhub J (1997) "Homocysteine and
Thrombotic Disease". blood, 90 (1), pp.1-11..............76
21. Angelo A D, Selhub J (1997) "Homocysteine and
Thrombotic Disease". blood, 90 (1), pp.1-11..............76
22. Bocheva Y, Pateva R, Ilieva R (2013) "Serum
homocysteine and High-sensitive C-reactive protein
levels and cardiovascular disease patients diabetes
mellitus type 2". Scripta Scientifica Medica, 45 (1),
pp.58-61.................................................................76
22. Bocheva Y, Pateva R, Ilieva R (2013) "Serum
homocysteine and High-sensitive C-reactive protein
levels and cardiovascular disease patients diabetes


mellitus type 2". Scripta Scientifica Medica, 45 (1),
pp.58-61.................................................................76
23. Boysen G, Brander T, Christensen H, et al (2003)

(2014) "Global estimates of diabetes prevalence for
2013 and projections for 2035". Diabetes Res Clin
Pract, 103 (2), pp.137-49.........................................77
35. Hafez H Z, et al (2014) "Effect of Glycemic Control
on Homocysteine Levels in Type 2 Diabetic Patients
without Cardiovascular Disease". Zahedan J Res Med
Sci, 16 (1), pp.23-27................................................77
35. Hafez H Z, et al (2014) "Effect of Glycemic Control
on Homocysteine Levels in Type 2 Diabetic Patients
without Cardiovascular Disease". Zahedan J Res Med
Sci, 16 (1), pp.23-27................................................77
36. Heen S, et al (2014) "Comparison of homocysteine
levels and deranged lipid profile as a predictor of
microalbuminuria in Type 2 diabetic patients with


diabetic nephropathy". International Journal of
Biomedical Research, 05 (07), pp.450 - 454..............77
36. Heen S, et al (2014) "Comparison of homocysteine
levels and deranged lipid profile as a predictor of
microalbuminuria in Type 2 diabetic patients with
diabetic nephropathy". International Journal of
Biomedical Research, 05 (07), pp.450 - 454..............77
37. Hoogeveen E K, Kostense P J, Jakobs C, et al (2000)
"Hyperhomocysteinemia Increases Risk of Death,
Especially in Type 2 Diabetes : 5-Year Follow-Up of the
Hoorn Study". Circulation, 101 (13), pp.1506-1511....77
37. Hoogeveen E K, Kostense P J, Jakobs C, et al (2000)
"Hyperhomocysteinemia Increases Risk of Death,
Especially in Type 2 Diabetes : 5-Year Follow-Up of the

riboflavin and plasma total homocysteine in the
Framingham Offspring cohort is influenced by folate
status and the C677T transition in the
methylenetetrahydrofolate reductase gene". American
Society for Nutritional Sciences, 132, pp.283-8.........78
42. Jacques P F, et al (1999) "Serum total
homocysteine concentrations in adolescent and adult
Americans: results from the third National Health and
Nutrition Examination Survey 1-4". Am J Clin Nutr
1999, 69 (3), pp.482–9.............................................78
42. Jacques P F, et al (1999) "Serum total
homocysteine concentrations in adolescent and adult


Americans: results from the third National Health and
Nutrition Examination Survey 1-4". Am J Clin Nutr
1999, 69 (3), pp.482–9.............................................78
43. Jianbo L, Yuche C, Ming S (2011) "Association of
homocysteine with peripheral neuropathy in Chinese
patients with type 2 diabetes". Diabetes Res Clin
Pract, 93 (1), pp.38-42.............................................78
43. Jianbo L, Yuche C, Ming S (2011) "Association of
homocysteine with peripheral neuropathy in Chinese
patients with type 2 diabetes". Diabetes Res Clin
Pract, 93 (1), pp.38-42.............................................78
44. Jin L, Caldwell R B (2007) "Homocysteine induces
endothelial dysfuntion via inhibition of arginin
transport". journal of physiology and pharmacology 58
(2), pp.191-206........................................................78
44. Jin L, Caldwell R B (2007) "Homocysteine induces

(2013) "Differences in traditional and non-traditional
risk factors with special reference to nutritional
factors in patients with coronary artery disease with or


without diabetes mellitus". Indian J Endocrinol Metab,
17 (5), pp.844-50.....................................................79
53. Meng S, Ciment S, Jan M, et al (2013)
"Homocysteine induces inflammatory transcriptional
signaling in monocytes". Front Biosci, 18, pp.685-95. 79
53. Meng S, Ciment S, Jan M, et al (2013)
"Homocysteine induces inflammatory transcriptional
signaling in monocytes". Front Biosci, 18, pp.685-95. 79
54. Mogensen C E, Keane W F, Bennett P H, et al (1995)
"Prevention of diabetic renal disease with special
reference to microalbuminuria". Lancet, 346 (8982),
pp.1080-4................................................................79
54. Mogensen C E, Keane W F, Bennett P H, et al (1995)
"Prevention of diabetic renal disease with special
reference to microalbuminuria". Lancet, 346 (8982),
pp.1080-4................................................................79
55. Mtiraoui N, Ezzidi I, Chaieb M, et al (2007) "MTHFR
C677T and A1298C gene polymorphisms and
hyperhomocysteinemia as risk factors of diabetic
nephropathy in type 2 diabetes patients". Diabetes
Res Clin Pract, 75 (1), pp.99-106..............................79
55. Mtiraoui N, Ezzidi I, Chaieb M, et al (2007) "MTHFR
C677T and A1298C gene polymorphisms and
hyperhomocysteinemia as risk factors of diabetic
nephropathy in type 2 diabetes patients". Diabetes