LUẬN VĂN:
Giáo dục chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh cho thanh
niên tỉnh Thanh Hóa trong thời kỳ đẩy mạnh công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước


mở đầu

1. Tính cấp thiết của đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh - lãnh tụ vĩ đại của Đảng và dân tộc Việt Nam, Anh
hùng giải phóng dân tộc và Danh nhân văn hoá kiệt suất. Tư tưởng của Người là tài
sản tinh thần to lớn của Đảng và dân tộc ta, là ngọn cờ thắng lợi của cách mạng Việt
Nam.
Trong hơn nửa thế kỷ hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh là người ý thức
sâu sắc về giá trị tinh thần Việt Nam, về sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước Việt
Nam. Người dạy "Dân ta phải biết sử ta. Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam"
[36, tr.221]. Tổng kết lịch sử Việt Nam, Hồ Chí Minh nhấn mạnh:
Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý
báu của ta. Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy
lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt
qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ
cướp nước [39, tr.171].
Rõ ràng, hệ giá trị tinh thần truyền thống Việt Nam, mà đứng đầu là chủ
nghĩa yêu nước đã đóng một vai trò to lớn trong sự nghiệp dựng nước, giữ nước.
Trong thế kỷ XX, Hồ Chí Minh đã đến với chủ nghĩa Mác - Lênin như một cuộc
"hẹn hò lịch sử" giữa chủ nghĩa yêu nước chân chính với học thuyết cách mạng và
khoa học của thời đại, tìm thấy ở chủ nghĩa Mác - Lênin ánh sáng soi đường cứu
dân, cứu nước. Từ đó hình thành chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh.
Thời gian lặng lẽ trôi đi, nhưng chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh làm nên
thắng lợi Cách mạng Tháng Tám 1945, hai cuộc kháng chiến và bước đầu quá độ
lên CNXH mãi mãi đi vào lịch sử dân tộc Việt Nam như một sự kiện chói lọi nhất,

bằng, dân chủ, văn minh.
Nó tạo ra sức mạnh cực kỳ to lớn để phát huy tiềm năng vô tận của con
người Việt Nam trước những thách thức của lịch sử, đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng
kinh tế, sớm đưa nước Việt Nam ra khỏi tình trạng kém phát triển, tạo điều kiện
đuổi kịp các nước tiên tiến trong khu vực và thế giới.


Xuất phát từ yêu cầu thực tế của đất nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân
dân ta đang chấn hưng đất nước gắn liền với giữ vững độc lập dân tộc và xây dựng
đất nước gắn liền với kiên định chủ nghĩa xã hội. Điều đó chứng tỏ rằng Đảng và
dân ta đã vận dụng sáng tạo phát huy những tư tưởng lớn của Hồ Chí Minh về chủ
nghĩa yêu nước dưới ánh sáng chủ nghĩa Mác-Lênin và trên lập trường giai cấp vô
sản.
Với những lý do trên và trực tiếp nghiên cứu chuyên ngành Hồ Chí Minh
học, tôi chọn đề tài: "Giáo dục chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh cho thanh niên
tỉnh Thanh Hóa trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
nước" để viết luận văn thạc sĩ khoa học chính trị chuyên ngành Hồ Chí Minh học.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Những năm gần đây đã có những công trình khoa học nghiên cứu về tư
tưởng Hồ Chí Minh, trong đó có tư tưởng yêu nước của Người. Đây là những thành
quả rất đáng tự hào về sự lao động nghiêm túc, không mệt mỏi của các nhà khoa
học xã hội trong và ngoài nước. Tuy nhiên chưa có công trình nào nghiên cứu về
"Giáo dục chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh cho thanh niên tỉnh Thanh Hoá
trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước", khiến tác giả
yên tâm về sự lựa chọn đề tài của mình, không trùng lặp, không lập lại ý tưởng của
những người đi trước. Song cũng có nhiều công trình liên quan gián tiếp đến đề tài
ví như:
- Cuốn "Chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh" của Nguyễn Mạnh Tường. Cuốn
sách được hình thành trên cơ sở luận án tiến sĩ của tác giả. Kết cấu của sách gồm 3
chương, tác giả chủ yếu tập trung nghiên cứu chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh.

Chương 1
CHỦ NGHĨA YÊU NƯỚC HỒ CHÍ MINH SỰ HèNH THÀNH VÀ NỘI DUNG CƠ BẢN
1.1. SỰ HèNH THÀNH CHỦ NGHĨA YÊU NƯỚC HỒ CHÍ MINH
1.1.1. Quan niệm về chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh
Chủ nghĩa yêu nước là một trong những giá trị tinh thần có tính phổ quát ở
mọi dân tộc. Không một dân tộc nào trên thế giới lại không yêu mến Tổ quốc của
họ. Tuy nhiên, giữa các quốc gia dân tộc, do nhiều lý do khỏc nhau, làm cho quỏ
trỡnh hỡnh thành và phỏt triển chủ nghĩa yêu nước về bản chất cũng như đặc điểm
không hoàn toàn giống nhau.
Ở Việt Nam, chủ nghĩa yêu nước là giá trị tinh thần truyền thống cao nhất
của dân tộc ta, là sự kết tinh tư tưởng và bản lĩnh của nhõn dõn ta trong quỏ trỡnh
đấu tranh chinh phục thiên nhiên khắc nghiệt để dựng nước và trong các cuộc kháng
chiến chống ngoại xâm để giữ nước. Đó là lũng tha thiết yờu làng xúm, quờ hương,
đất nước, tôn kính tổ tiên, ông bà, hiếu kính cha mẹ. Đó là sự quý trọng tiếng nói,
nền văn hoá và các phong tục tập quán tốt đẹp của dân tộc, là ý thức cộng đồng
đoàn kết, tỡnh đồng bào, gắn bó trong một quốc gia dân tộc. Đó là ý thức chủ quyền
và toàn vẹn lónh thổ của đất nước.
Chủ nghĩa yêu nước truyền thống Việt Nam trải dài theo dũng lịch sử từ
thời Vua Hùng dựng nước, đi qua tinh thần của Hai Bà Trưng “đền nợ nước trả thù
nhà”, của bà Triệu “không chịu cúi đầu, khom lưng làm tỳ thiếp cho người”, đến
thời Lý Thường Kiệt khẳng định thành văn ý chí độc lập, chủ quyền dân tộc và sự
toàn vẹn lónh thổ quốc gia. Được vun đắp qua thời Lê Lợi, Nguyễn Trói, thành lý
tưởng khát vọng dập tắt muôn đời ngọn lửa chiến tranh xâm lược, xây dựng quan hệ
hoà hiếu, bỡnh đẳng giữa các dân tộc. Chủ nghĩa yêu nước Việt Nam cũn được
giương cao trong phong trào nông dân Tây Sơn, với lónh tụ thiờn tài Quang Trung,
đó thể hiện một ý chớ mónh liệt của nhõn dân ta trong xây dựng và bảo vệ một Tổ
quốc độc lập, thống nhất và giàu mạnh. Yêu nước, quý trọng độc lập tự do đó trở


thành lẽ sống, phẩm chất đạo đức truyền thống của người dân nước ta, của toàn thể

Mác - Lênin, đã vươn lên lập trường giai cấp vô sản và ngang tầm đòi hỏi của sự
nghiệp giải phóng đất nước trong thời hiện đại,trở thành chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí
Minh. Chủ nghĩa yêu nước ấy mang tinh thần cách mạng triệt để, mang tư tưởng
nhân văn sâu sắc và được thể hiện trong sự thống nhất của sự nghiệp giải phóng dân
tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người. Đó cũng là sự thống nhất giữa độc
lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.
1.1.2. Sự ra đời chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh là một tất yếu lịch sử
1.1.2.1. Vai trũ của chủ nghĩa yêu nước truyền thống và sự bất cập của
chủ nghĩa yêu nước theo tư tưởng phong kiến và tư sản dân tộc trong cuộc
chống Pháp xâm lược giành lại độc lập dân tộc đầu thế kỷ XX
Chủ nghĩa yêu nước truyền thống Việt Nam đó đóng một vai trũ lịch sử
cực kỳ to lớn đó là động lực tinh thần chủ yếu của nhân dân ta trong quỏ trỡnh lõu
dài hàng chục thế kỷ dựng nước và giữ nước. Tuy nhiên, từ giữa thế kỷ XIX, khi
dân tộc ta đứng trước sự xâm lược của chủ nghĩa tư bản phương Tây thỡ chủ nghĩa
yêu nước ấy tỏ ra rất bất cập và bắt đầu bước vào một thời kỳ khủng hoảng kéo dài
hơn nửa thế kỷ.
Với sự xâm lược của thực dân Pháp, lần đầu tiên nhân dân Việt Nam
đương đầu với một kẻ thù mới, đại diện cho một chế độ xó hội cao hơn chế độ
phong kiến, nắm trong tay một nền kinh tế và kỷ thuật quân sự hiện đại, với những
thủ đoạn thống trị tinh vi hơn. Chủ nghĩa yêu nước truyền thống tuy vẫn tiếp tục
đóng vai trũ động lực tinh thần trong những cuộc chiến đấu đầu tiên của nhân
dân vỡ độc lập dân tộc, nhưng đó tỏ ra kém hiệu lực hơn trước. Thời đại mới và
kẻ thù mới đũi hỏi dõn tộc phải cú những vũ khớ tinh thần mới.
Chủ nghĩa yêu nước truyền thống Việt Nam có được cái cốt lừi nhõn dõn
sõu sắc, nú bao hàm cả những lý tưởng về dân chủ và công bằng xó hội. Tuy nhiên,
trong điều kiện lịch sử, trong những giới hạn chật hẹp của hệ tư tưởng phong kiến,
lý tưởng về độc lập dân tộc, tự do, hạnh phúc của nhân dân chỉ có thể tương đồng
với lý tưởng về một quốc gia phong kiến độc lập, có vua hiền tôi giỏi, thỏi bỡnh
thịnh trị. Song, sự thối nát triền miên của một chế độ phong kiến suy tàn đó làm suy


Vỡ vậy, hệ tư tưởng chính trị tư sản đi qua tâm hồn dân tộc một cách nhanh chóng


và để lại dấu vết không đáng kể. Có thể xem đây là sự bất cập của hệ tư tưởng
phong kiến, tư sản ở cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX trong đấu tranh giải phóng dân
tộc.
Cuộc khủng hoảng của chủ nghĩa yêu nước phong kiến và tư sản tạo ra một
chỗ trống trong tâm hồn dân tộc. Tâm hồn những người yêu nước Việt Nam đang
đứng trước sự lựa chọn quyết liệt. Quay trở lại với hệ tư tưởng phong kiến thỡ quá
lạc hậu. Tiến theo ngọn cờ "tự do, bỡnh đẳng, bác ái", theo mô hỡnh của nước Pháp
đang thống trị mỡnh thỡ cũng chưa hứa hẹn điều gỡ tốt lành. Nếu tâm hồn yêu nước
Việt Nam không gặp được hơi thở của thời đại, không kết hợp được một hệ tư
tưởng chính trị tiên tiến thỡ chủ nghĩa yờu nước truyền thống mónh liệt của dân tộc
Việt Nam có nguy cơ trở thành một chủ nghĩa yêu nước thuần tuý tỡnh cảm.
Chủ nghĩa yêu nước truyền thống trầm lắng lại, chưa có phương hướng
phát huy sức mạnh. Các nhà cách mạng đều yêu nước, thương dân sâu sắc, song họ
không tỡm thấy con đường, lực lượng và phương pháp cách mạng để đánh thắng
được đế quốc Pháp và bố lũ phong kiến tay sai. Chỉ cú lũng yờu nước và nhiệt tỡnh
cứu nước thỡ chưa đủ để có thể giải phóng dân tộc. Tỡnh hỡnh đen tối và sẽ không
có đường ra nếu như không chuyển hướng đường lối cứu nước theo lập trường của
giai cấp công nhân, nếu như không kết hợp chủ nghĩa yêu nước Việt Nam truyền
thống với chủ nghĩa Mác-Lênin, và nâng chủ nghĩa yêu nước truyền thống lên một
trỡnh độ mới về chất. Bởi vỡ mỗi thời đại có những quy luật chủ yếu của nó về con
đường tiến hoá và cách mạng, vấn đề cách mạng bao giờ cũng gắn với vấn đề thời
đại.
1.1.2.2. Thời đại mới, hoàn cảnh mới đũi hỏi chủ nghĩa yờu nước mới chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh
Tỡnh hỡnh thế giới trong những năm đầu thế kỷ XX cú những chuyển biến
lớn. Cỏch mạng xó hội chủ nghĩa thỏng Mười Nga thành công vào năm 1917 đó mở
ra con đường giải phóng giai cấp vô sản và các dân tộc bị áp bức. Chính thời đại
mới bắt đầu từ Cách mạng tháng Mười Nga đó quy định và chỉ ra sự cần thiết phải

sản mới giải phúng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên
thế giới khỏi ách nô lệ [43, tr.128].
Sự phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh từ chủ nghĩa yêu nước đến chủ nghĩa
cộng sản, việc Người xuất phát từ động cơ yêu nước, ra đi tỡm đường cứu nước và


đó tỡm thấy con đường cứu nước ở con đường của cách mạng vô sản, ở chủ nghĩa
Mác - Lênin và Cách mạng tháng Mười, đánh dấu bước chuyển biến quyết định
trong lịch sử cách mạng Việt Nam, đó chấm dứt thời kỳ khủng hoảng tương đối dài
về đường lối cứu nước của nhân dân ta những năm cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX.
Với con đường đó, một chủ nghĩa yêu nước kiều mới, chủ nghĩa yêu
nước theo hệ tư tưởng cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin đó ra
đời và đóng vai trũ động lực tinh thần cho nhân dân ta trong cuộc trường chinh
lịch sử mới của dân tộc giành lại độc lập, tự do từ tay đế quốc hùng mạnh.
Chủ nghĩa yêu nước mới - chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh mang một bản
chất giai cấp và một nội dung khác về chất với chủ nghĩa yêu nước truyền thống
theo tư tưởng phong kiến và tư sản. Đó là một chủ nghĩa yêu nước theo lập trường
chính trị của một giai cấp hoàn toàn mới trong lịch sử Việt Nam, giai cấp công nhân
Việt Nam. Đó là chủ nghĩa yêu nước của một thời đại mới, thời đại chưa hề có
trước đây, thời đại quá độ lên CNXH bắt đầu từ cuộc đại cách mạng tháng Mười
Nga. Đó cũng là chủ nghĩa yêu nước thuộc một hệ tư tưởng tiên tiến nhất, hệ tư
tưởng cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin. Rừ ràng, chủ nghĩa yêu
nước Hồ Chí Minh đó khắc phục được nhược điểm cảm tính và trực quan của chủ
nghĩa yêu nước phong kiến và tư sản trước đây. Công bằng mà nói trong tinh thần
yêu nước truyền thống đó cú ớt nhiều tớnh mục tiờu, cú lý tưởng xó hội và biện
phỏp đấu tranh, nhưng nét chủ yếu trong chủ nghĩa yêu nước truyền thống là nhiệt
tỡnh yờu nước nồng nàn, là tâm hồn yêu nước rực cháy, biểu hiện thành hành động
anh hùng trong sự nghiệp cứu nước và giữ nước. Chủ nghĩa yêu nước truyền thống
trước Hồ Chí Minh chưa thể trở thành một hệ luận chính trị yêu nước có hệ thống
chặt chẽ theo đúng nghĩa khoa học của từ này.

đanh thép và là một minh chứng rực rỡ cho chân lý lịch sử hào hựng đó.
Đau xót trước cảnh đoạ đầy đau khổ, trước cuộc sống nô lệ đầy máu và
nước mắt của đồng bào ta dưới ách thống trị hà khắc của thực dân Pháp và phong
kiến tay sai, nhận thấy sự bế tắc của phong trào yêu nước ở nước ta hồi đầu thế kỷ
XX, ngày 05 tháng 06 năm 1911 Bác Hồ kính yêu của chúng ta đó ra đi tỡm đường
cứu nước đúng đắn “về cho đồng bào”.
Mối quan tâm đầu tiên và chủ yếu của Người lúc mới bước chân ra đi tỡm
đường cứu nước cũng như trong suốt quá trỡnh hoạt động về sau này là làm sao


đem lại độc lập cho Tổ quốc, tự do hạnh phúc cho đồng bào - "Độc lập cho Tổ quốc
tôi, tự do, hạnh phúc cho đồng bào tôi".
Ở Chủ tịch Hồ Chí Minh, chủ nghĩa yêu nước sớm được hỡnh thành khụng
phải như một ý niệm mơ hồ, trừu tượng mà bắt nguồn từ tỡnh thương yêu nhân dân
sâu sắc, niềm tự hào về truyền thống anh hùng của dân tộc. Ở Người có rất nhiều
phẩm chất quý báu. Đó là yêu ghét phân minh, bạn thù rừ rệt. Đó là nghĩa nước gắn
chặt với tỡnh dõn, tỡnh dõn là cỏi gốc của nghĩa nước. Ở Người là sự trung với
nước hiếu với dân, là hai mặt không thể tách rời nhau. Người không chỉ thông cảm
sâu sắc với đời sống lầm than cực khổ của quần chúng công nông trên đất nước
mỡnh mà là tất cả những người nghèo khổ, những người lao động bị bóc lột ở tất cả
các nơi mà người đó đi qua trên thế giới. Người đau nỗi đau của họ, có ý thức đứng
về phía họ tỡm cỏch giỳp họ thoỏt khỏi búc lột, thoỏt khỏi nghốo nàn lạc hậu và
mọi nỗi khổ đau do chủ nghĩa đế quốc gây nên. Tinh thần thương dân của Chủ tịch
Hồ Chí Minh khác về chất với tinh thần “dõn vi quý” của các nhà yêu nước thuộc
các giai cấp thống trị trước đây trong lịch sử. Khác ở chỗ, khái niệm “dân” của chủ
tịch Hồ Chí Minh bao hàm một nội dung giai cấp cụ thể, chỉ rừ thành phần chủ yếu
chiếm tuyệt đại đa số trong "dân" là nhân dân lao động. Đồng thời cũng khỏc ở chỗ
tỡnh cảm yờu dõn của Chủ tịch Hồ Chớ Minh khụng phải là tỡnh cảm của người
trên nhỡn xuống. Theo Hồ Chớ Minh, yờu dõn thỡ phải làm đầy tớ trung thành của
dân, hết lũng hết sức phục vụ nhõn dõn. Tỡnh yờu dõn của Chủ tịch Hồ Chớ Minh

cương ấy Lênin núi rừ:
Trong chính sách của quốc tế cộng sản về vấn đề dân tộc và vấn đề
thuộc địa phải là làm cho giai cấp vô sản và quần chúng lao động của tất
cả các dân tộc và tất cả các nước gần gũi nhau để tiến hành cuộc đấu tranh
cách mạng chung nhằm lật đổ bọn địa chủ và giai cấp tư sản. Bởi vỡ cú sự
gần gũi ấy mới đảm bảo việc chiến thắng chủ nghĩa tư bản, nếu không có
chiến thắng đó thỡ khụng thể thủ tiờu được ách áp bức dân tộc và tỡnh trạng
bất bỡnh đẳng [32, tr.199].
Người đó nờu ra luận điểm đấu tranh giải phóng dân tộc phải gắn với đấu
tranh giải phóng giai cấp, chủ nghĩa yêu nước phải kết hợp với chủ nghĩa quốc tế vô
sản. Với Nguyễn Ái Quốc, lũng yờu nước có nghĩa là yêu Tổ quốc, yêu đồng bào,
yêu giai cấp công nhân và nhân dân lao động toàn thế giới. Chủ nghĩa yêu nước


chân chính là cơ sở tốt đẹp để tiếp thu chủ nghĩa Mác - Lênin mở đường đó thỳc
đẩy chủ nghĩa yêu nước phát huy mạnh mẽ. Ở Người, hai dũng tư tưởng này luôn
hoà quyện vào nhau tạo nên một tầm nhỡn xa trụng rộng, đúng với xu thế phát triển
của thời đại mới, để từ đó đưa ra một đường lối chiến lược và phương pháp cách
mạng đúng đắn cho cách mạng Việt Nam.
Dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đó phõn tớch xó
hội Việt Nam và chỉ ra mõu thuẫn giữa dõn tộc và thực dõn, đế quốc và nông dân
với giai cấp tư sản, địa chủ, đồng thời đó nhận thấy rằng giai cấp công nhân tuy nhỏ
bé nhưng có sứ mệnh và tiền đồ thật to lớn là giai cấp lónh đạo cách mạng.
Giai cấp công nhân cần phải liên minh với giai cấp nông dân và sự liên
minh ấy trở thành lực lượng nũng cốt của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Như vậy,
chủ nghĩa Mác - Lênin đó đóng vai trũ to lớn trong đường lối cứu nước của Hồ Chí
Minh và tạo ra bước ngoặt quan trọng trong đường lối cứu nước của lịch sử dân tộc.
Qua trí tuệ sáng tạo của Người, chủ nghĩa yêu nước truyền thống được soi sáng
bằng chủ nghĩa Mác - Lênin đó vươn lên ngang tầm thời đại. Và trên thực tế nó đó
đáp ứng được yêu cầu của cách mạng nước ta. Hồ Chí Minh đó kế thừa tư tưởng

chủ nghĩa xã hội. Nhưng sau đó Hồ Chí Minh đã phải kiên trì đấu tranh trong nhiều
năm và rất khôn khéo trong đấu tranh để giữ mình và giữ vững mục tiêu đã chọn.
Quá trình từ 1941 - 1969 là quá trình bổ sung phát triển và hoàn thiện những nội
dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh.
Quan điểm của Người phù hợp với quan điểm trong luận cương của Lênin
- Vấn đề dân tộc là một bộ phận hợp thành của cách mạng vô sản thế giới. Sự kết
hợp chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân và chủ nghĩa yêu nước chân chính
của Người là sự kết hợp được thực hiện trên cơ sở lập trường giai cấp công nhân, và
vì thế đây không là một sự kết hợp nữa mà là một sự thống nhất, một sự hòa hợp
đến mức không thể tách rời được. Có thể nói Chủ tịch Hồ Chí Minh là hiện thân của
cuộc đấu tranh cho khẩu hiệu của Lê nin: "Vô sản tất cả các nước và các dân tộc bị
áp bức, đoàn kết lại". Người đã tích cực kêu gọi những người vô sản các nước đế
quốc chủ nghĩa hãy vì lợi ích của bản thân mình, vì nghĩa vụ quốc tế mà hết sức quan
tâm ủng hộ phong trào cách mạng giải phóng của các dân tộc thuộc địa và phụ thuộc.
Ngược lại, Người cũng nêu cao ý nghĩa của phong trào cách mạng ở các nước thuộc
địa và phụ thuộc đối với sự nghiệp cách mạng vô sản ở các nước đế quốc chủ nghĩa.


Cống hiến lớn nhất của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với phong trào giải
phóng dân tộc chính là những đóng góp của Người về phương diện lý luận cũng
như quan điểm chiến lược về cuộc cách mạng đó. Người đã gắn chặt chủ nghĩa yêu
nước với chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân. Trong lịch sử phong trào giải
phóng dân tộc thế giới, chủ tịch Hồ Chí Minh là người đầu tiên làm rõ sức mạnh tấn
công và vị trí quan trọng đặc biệt của phong trào giải phóng dân tộc trong cuộc đấu
tranh chống chủ nghĩa đế quốc. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng là người sớm nêu lên
tinh thần chủ động cách mạng tấn công của phong trào giải phóng dân tộc và sớm
khẳng định vai trò lãnh đạo cách mạng của giai cấp công nhân ở các nước thuộc địa,
nơi phần lớn dân cư là nông dân, giai cấp công nhân chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ.
Người chỉ ra cho nhân dân các nước thuộc địa phải đoàn kết tranh thủ sự
đồng tình, ủng hộ giúp đỡ của giai cấp công nhân trên thế giới, phát huy cao độ lòng

và giai cấp, vấn đề cách mạng giải phóng dân tộc trong quỹ đạo của cách mạng vô
sản, vấn đề tập hợp lực lượng cách mạng và mối quan hệ giữa con người với vũ khí,
vấn đề phản đế và phản phong..., đã được Hồ Chí Minh giải quyết rất sáng tạo, nó
đã cho thấy tính đặc thù trong tư duy của Người là khả năng tổng kết thực tiễn, suy
xét hết sức sâu sắc và suy nghĩ độc lập, tìm, phát hiện và giải quyết mâu thuẫn ở
từng đối tượng cụ thể của hiện thực.
Trên cơ sở của sự tổng kết lịch sử về truyền thống dân tộc Hồ Chí Minh đã
chủ trương "Phát triển tinh thần yêu nước" và "làm cho tinh thần yêu nước của tất
cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến"
[39, tr.172], đồng thời phải kết hợp chặt chẽ tinh thần yêu nước với tinh thần quốc
tế vô sản.
Như vậy, dưới ánh sáng chủ nghĩa Mác - Lênin, chủ nghĩa yêu nước truyền
thống đã có bước nhảy vọt về chất, trở thành chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh. Chủ
nghĩa yêu nước thời đại Hồ Chí Minh đã dựa vững chắc trên lập trường giai cấp vô
sản, đã bổ sung thêm "cơ sở lịch sử" cho chủ nghĩa Mác - Lênin và "Củng cố nó
bằng dân tộc học phương Đông" [34, tr.465]. Và chỉ có Hồ Chí Minh mới thực hiện
được điều đó, mới tiếp thu được và tuyệt đối trung thành với chủ nghĩa Mác - Lênin
và hiện thực nó ở Việt Nam.


Dân tộc Việt Nam có một di sản quý là chủ nghĩa yêu nước truyền thống.
Dưới ánh sáng chủ nghĩa Mác - Lênin, chủ nghĩa yêu nước truyền thống vươn lên
ngang tầm thời đại trở thành chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh, và chỉ có Hồ Chí
Minh mới thực hiện được sự kết hợp chặt chẽ hai thành phần cơ bản nói trên trong
cách mạng Việt Nam hồi đầu thế kỷ XX. Không được chủ nghĩa Mác - Lênin soi
sáng thì chủ nghĩa yêu nước truyền thống không thể tránh khỏi tình trạng bất cập
trước thời đại đế quốc chủ nghĩa. Ngược lại, không được chủ nghĩa yêu nước truyền
thống Việt Nam bổ sung thì chủ nghĩa Mác - Lênin thiếu mất mảng nhận thức
những vấn đề phương Đông. Nếu không nhận thức được tình hình đặc thù của Việt
Nam thì làm sao soi sáng cho vấn đề dân tộc cụ thể của Việt Nam, mà đặc điểm

nghĩa Mác - Lênin đã đối lập với chủ nghĩa quốc gia cải lương và chủ nghĩa yêu
nước vị kỷ, sô vanh.
Trong quá trình bôn ba tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh là nhà yêu nước
Việt Nam đầu tiên đến với chủ nghĩa Mác - Lênin và đã kết hợp chủ nghĩa Mác Lênin với chủ nghĩa yêu nước Việt Nam truyền thống thành chủ nghĩa yêu nước Hồ
Chí Minh. Trong sự kết hợp ấy, chủ nghĩa Mác - Lênin được Hồ Chí Minh bổ sung
cách nhìn từ phía một dân tộc thuộc địa phương Đông bị áp bức, bóc lột, còn chủ
nghĩa yêu nước Việt Nam truyền thống đã vươn lên ngang tầm thời đại dưới ánh
sáng chủ nghĩa Mác - Lênin và trên lập trường giai cấp vô sản.
Chủ nghĩa Mác - Lênin lấy mục tiêu giải phóng giai cấp, tiến lên giải
phóng con người làm điểm trung tâm, làm động lực của cách mạng xã hội chủ nghĩa
và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Còn chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh lại đặt vấn đề
giải phóng dân tộc gắn liền với giải phóng giai cấp, tiến lên giải phóng con người.
Đó là nguồn lực của cách mạng Việt Nam trong đấu tranh giành độc lập, thống nhất
và xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Ngay từ khi mới thành lập, trong cương lĩnh chính trị, Đảng Cộng sản Việt
Nam do Hồ Chí Minh sáng lập đã xác định rõ cách mạng Việt Nam phải trải qua hai
giai đoạn chiến lược. Trước tiên làm cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, chống đế
quốc, chống phong kiến, giành độc lập dân tộc, từng bước thực hiện quyền tự do
dân chủ của nhân dân, đem lại ruộng đất cho nông dân. Tiếp sau đó là đi lên chủ