1

GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
------------------------------------

LƯƠNG THỊ TÂM UYÊN

GIÁO DỤC THI ĐUA YÊU NƯỚC
THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH CHO THANH NIÊN
KHỐI CÁC CƠ QUAN TRUNG ƯƠNG

Chuyên ngành: Lí luận và lịch sử giáo dục
Mã số: 62.14.01.02

LUẬN ÁN TIẾN SĨ GIÁO DỤC HỌC

HÀ NỘI – 2015


2

CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Phan Thanh Long
PGS.TS Nguyễn Đức Trí

Phản biện 1: PGS. TS
Phản biện 2: PGS. TS
Phản biện 3: PGS. TS

nghiệp, Tạp chí Quản lý Giáo dục số 24, tr -26.
9. Lương Thị Tâm Uyên (2014), Một số biện pháp phối hợp đào tạo giữa cơ sở dạy
nghề và doanh nghiệp, Tạp chí Khoa học Giáo dục, số 78, tr -25.
10. Lương Thị Tâm Uyên (2011), Các giải pháp đào tạo nguồn nhân lực chất lượng
cao tại các cơ sở dạy nghề, Tạp chí Giáo dục số đặc biệt tháng 12/2011, tr -37.

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu


4

1.1. Về lý luận
Trong những năm qua đã có không ít công trình khoa học nghiên cứu về
thanh niên, công tác thanh niên và giáo dục thanh niên với nội dung rất phong
phú. Các công trình nghiên cứu đó đã khảo sát, đánh giá thực trạng và đề xuất
các giải pháp tăng cường công tác giáo dục thanh niên; đưa ra quan niệm, nội
dung và phương thức mới; góp phần làm rõ vị trí, vai trò của thanh niên, nhất là
công tác giáo dục thanh niên... Đó là những đóng góp có ý nghĩa đáng kể trong
việc hoạch định chủ trương, chính sách của Đảng về công tác thanh niên thời kỳ
đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
1.2. Về thực tiễn
Đảng và Nhà nước luôn đặt niềm tin và kỳ vọng vào lực lượng thanh niên:
“Thanh niên là một bộ phận nòng cốt của xã hội, rường cột của dân tộc, là lực
lượng xung kích của cách mạng và là chủ nhân tương lai của đất nước. Thanh
niên là sức mạnh, thanh niên là xung kích, là sáng tạo; là lực lượng nòng cột
trong chiến đấu và xây dựng đất nước”. [19, tr.55].
Các cấp bộ đoàn đều coi công tác giáo dục thanh niên thanh niên và coi đó
là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu trong công tác của mình. Có rất nhiều con
đường và cách thức để giáo dục thanh niên, trong đó tổ chức giáo dục thi đua

3.2. Đối tượng nghiên cứu
- Quá trình hình thành và nâng cao ý thức (nhận thức, thái độ, tình cảm) về
thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên.
- Biện pháp giáo dục thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho
thanh niên Khối cơ quan Trung ương.
4. Giả thuyết khoa học
Phong trào thi đua ở các tổ chức Đoàn hiện nay vẫn được duy trì đều đặn,
tuy nhiên còn những hạn chế nhất định, chủ yếu do những biện pháp GD thi đua
yêu nước còn chưa thật phù hợp. Nếu xây dựng và thực hiện các biện pháp giáo
dục hợp với tâm lý thanh niên và phù hợp bối cảnh thì việc GD thi đua yêu
nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên Khối cơ quan Trung ương sẽ
được nâng cao về nhận thức, thái độ và hành vi đối với công tác thi đua, tạo ra
chuyển biến tích cực trong thanh niên, nhằm thực hiện tốt hơn những nhiệm vụ
chính trị được giao của mỗi cá nhân cũng như cơ quan, đơn vị.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu làm rõ cơ sở lí luận và thực tiễn về giáo dục thi đua yêu
nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên trong giai đoạn hiện nay.
5.2. Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng giáo dục thi đua yêu nước theo
tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên khối cơ quan trong bối cảnh hiện nay.
5.3. Đề xuất và tổ chức thực nghiệm một số biện pháp pháp giáo dục thi đua
yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên khối cơ quan Trung ương.
6. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
6.1. Phạm vi về đối tượng nghiên cứu
Đề tài chỉ nghiên cứu vận dụng tư tưởng thi đua yêu nước Hồ Chí Minh để
giáo dục thanh niên như là một bộ phận cấu thành hết sức quan trọng và không
thể thiếu trong công tác giáo dục thanh niên.
6.2. Phạm vi về khách thể điều tra
Đề tài khảo sát thực trạng giáo dục thi đua yêu nước của thanh niên Khối
cơ quan Trung ương. Cụ thể như sau:
Điều tra 200 cán bộ cấp ủy và cán bộ đoàn, 200 thanh niên Khối các cơ

7.2.2.3. Phương pháp quan sát
Quan sát, theo dõi, ghi chép thực tiễn giáo dục thanh niên, trong đó có giáo
dục thi đua yêu nước qua các buổi hội nghị, hội thảo, triển khai công tác hàng
tháng, quý… ở cơ quan, đơn vị nơi thanh niên làm việc.
7.2.2.4. Phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình
- Nghiên cứu một số trường hợp thanh niên điển hình trong các phong trào thi
đua yêu nước. Xem xét vai trò của yếu tố giáo dục đối với các trường hợp này.
- Nghiên cứu 2 đơn vị để phân tích, so sánh phát hiện ra “bí quyết thành
công”, nhất là yếu tố giáo dục.
7.2.2.6. Phương pháp thực nghiệm
Tổ chức TN sư phạm, so sánh kết quả nhóm TN và nhóm ĐC, thông qua đó để
phân tích, đánh giá các biện pháp giáo dục do luận án đề xuất.
7.2.3. Các hương pháp bổ trợ
7.2.3.1. Phương pháp chuyên gia
Tham khảo ý kiến các nhà khoa học, các cán bộ quản lý ở các cơ quan


7

Trung ương; Ban thi đua khen thưởng Trung ương để giải quyết những vấn đề lí
luận và thực tiễn đề tài đặt ra.
7.2.3.2. Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học.
8. Luận điểm nghiên cứu (đưa ra để bảo vệ)
8.1. “Thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh ”,
dưới góc độ Lý luận giáo dục, được coi như một giá trị,
một nội dung giáo dục cần và có thể GD được cho
thanh niên nói chung và thanh niên khối cơ quan Trung
ương nói riêng.
Điều đó có nghĩa, tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước chính là nội
dung GD cho thanh niên về thi đua trong giai đoạn hiện nay; làm cho thanh

thanh niên nói chung và giáo dục thi đua yêu nước nói riêng.
10. Cấu trúc của luận án
Ngoài các phần: mở đầu; kết luận, khuyến nghị; tài liệu tham khảo; phụ
lục, nội dung chính của luận án được trình bày trong 4 chương.
Chương 1: Cơ sở lý luận về giáo dục thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ
Chí Minh cho thanh niên
Chương 2: Thực trạng giáo dục thi đua yêu nước theo tưởng Hồ Chí Minh
cho thanh niên Khối CQ Trung ương
Chương 3: Các biện pháp giáo dục thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí
Minh cho thanh niên Khối CQ Trung ương
Chương 4: Thực nghiệm sư phạm
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC THI ĐUA YÊU NƯỚC
THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH CHO THANH NIÊN
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Công tác GD thanh niên
Nhìn tổng quát, công tác thanh niên nói chung, vấn đề GD thanh niên nói
riêng được Đảng, Nhà nước và các nhà khoa học quan tâm đặc biệt. Vì “thanh
niên ta ngày nay là lực lượng xã hội to lớn, có tiềm năng hùng hậu”. Thanh niên
chính là lực lượng nòng cốt trong tiến trình đổi mới và phát triển xã hội ở nước
ta. Đảng Cộng sản Việt Nam xác định: “Làm tốt công tác giáo dục chính trị, tư
tưởng, truyền thống, lý tưởng, đạo đức và lối sống; tạo điều kiện học tập, lao
động, giải trí, phát triển thể lực, trí tuệ cho thế hệ trẻ. Khuyến khích, cổ vũ thanh
niên nuôi dưỡng ước mơ, hoài bão lớn, xung kích, sáng tạo, làm chủ khoa học,
công nghệ hiện đại. Hình thành lớp thanh niên ưu tú trên mọi lĩnh vực, kế tục
trung thành và xuất sắc sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, góp phần
quan trọng vào sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”.
1.1.2. Nghiên cứu về thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Chủ tịch Hồ Chí Minh với phong trào thi đua yêu nước là vấn đề hấp dẫn

động giáo dục.
Tóm lại, GD thi đua yêu nước cho thanh niên vừa phải quán triệt tư tưởng
Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước, vừa phải dựa trên những thành tựu và kinh
nghiệm của lý luận giáo dục và có những biện pháp triển khai trong thực tiễn
một cách phù hợp, hiệu quả.
1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Giáo dục
Giáo dục cần được hiểu theo cả nghĩa rộng và nghĩa hẹp. Theo nghĩa rộng,
UNESCO xác định: “Từ GD bao hàm quá trình sinh hoạt xã hội, nhờ đó các cá
nhân và nhóm xã hội được học tập để phát triển có ý thức, trong phạm vi và lợi
ích của cộng đồng dân tộc và quốc tế, toàn bộ năng lực, quan điểm, khuynh
hướng và tri thức của cá nhân họ. Quá trình này không hạn chế đối với bất cứ
hoạt động đặc biệt nào”.
Trong luận án này, chúng tôi sử dụng khái niệm GD theo nghĩa hẹp “Giáo
dục là quá trình tổ chức các hoạt động và giao tiếp, thông qua đó đối tượng
giáo dục lĩnh hội nội dung giáo dục, nhằm hình thành, phát triển ở họ các


10

mặt nhận thức, tình cảm (thái độ), hành vi đáp ứng mục tiêu giáo dục và phù
hợp với yêu cầu, chuẩn mực xã hội”.
1.2.2. Thanh niên
Có thể hiểu “thanh niên là một nhóm xã hội - nhân khẩu đặc thù, với độ
tuổi nằm trong giới hạn từ 15 đến 30 tuổi. Đây là lứa tuổi phát triển mạnh
mẽ về thể chất, tinh thần, trí tuệ và phẩm chất, nhân cách của một công dân,
hình thành thế giới quan, lý tưởng và đạo đức trong cuộc sống”.
Đối với thanh niên Việt Nam, Luật Thanh niên đã nêu rõ: Thanh niên “là
công dân Việt Nam từ đủ mười sáu tuổi đến ba mươi tuổi”.
1.2.3. Thi đua



11

dân số cả nước, trong đó nam 50,6%, nữ 49,4%”.
Lứa tuổi thanh niên là thời kỳ đặc biệt quan trọng đối với cuộc đời con
người. Đây là thời kỳ kết thúc căn bản của một quá trình trưởng thành và phát
triển lâu dài của đứa trẻ về sinh lý cũng như tâm lý. Đây là thời kỳ phát triển
cân đối, hài hòa và đẹp đẽ của con người là thời kỳ mà năng lực trí tuệ, thế giới
quan và toàn bộ nhân cách của con người có thể biến đổi lớn về chất lượng làm
cho thanh niên sẵn sàng và đủ khả năng để trở thành và bước vào đời.
1.5. Quá trình giáo dục thi đua yêu nước cho thanh niên
theo tư tưởng Hồ Chí Minh
1.5.1. Mục đích GD thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ
Chí Minh cho thanh niên
GD thi đua yêu nước là GD thanh niên đạo đức, lối sống, giáo dục giá trị
chân thiện mỹ, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, nâng cao trình độ chuyên môn,
năng lực, nghiệp vụ cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng
chủ nghĩa xã hội vừa “hồng”, vừa “chuyên”.
1.5.2. Nhiệm vụ GD thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ
Chí Minh cho thanh niên
Để thực hiện mục đích đó, quá trình Giáo dục thi đua yêu nước cho thanh
niên cần quán triệt các nhiệm vụ sau:
- Phát triển, nâng cao nhận thức ở thanh niên về thi đua yêu nước, hiểu
biết về Luật Thi đua, Khen thưởng.
- Phát triển ở thanh niên những xúc cảm, tình cảm tích cực về thi đua yêu
nước. Từ đó nâng cao đạo đức, thái độ nghề nghiệp, tác phong công tác, tinh
thần trách nhiệm cao với công việc được giao; có ý thức đoàn kết, ý thức tập
thể, cộng đồng trách nhiệm.
- Phát triển ở thanh niên hệ thống hành vi phù hợp với các chuẩn mực, các

Thứ sáu, giáo dục thanh niên tích cực học tập sáng tạo, phát huy sáng kiến
kinh nghiệm, phổ biến kinh nghiệm cho tập thể cơ quan, đơn vị.
Thứ bảy, giáo dục tinh thần đoàn kết quốc tế cao cả.
1.5.5. Con đường GD thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ
Chí Minh cho thanh niên
Có nhiều con đường để thực hiện GD thi đua yêu nước Hồ Chí Minh cho
thanh niên như thông qua dạy học, sinh hoạt tập thể, lao động sản xuất và hoạt
động xã hội. Con đường GD tốt nhất là thông qua quá trình công tác, hoạt động
tập thể, lao động và hoạt động xã hội của các tổ chức đoàn thể trong cơ quan đơn
vị để GD tinh thần thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên.
1.5.6. Phương thức GD thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho
thanh niên.
1.5.6.1. Học tập, nâng cao nhận thức về thi đua yêu nước
1.5.6.2. Tổ chức phong trào thi đua ở cơ sở
1.5.6.3. Thông qua sinh hoạt đoàn thanh niên ở cơ sở
1.5.6.4. Phát hiện bồi dưỡng nhân tài, nêu gương điển hình tiên
tiến, người tốt việc tốt
1.5.6.5. Tăng cường các hình thức giao lưu giữa các đơn vị,
điển hình tiên tiến
1.6. Các yếu tố tác động đến giáo dục thi đua yêu nước
1.6.1. Sự quan tâm của Đảng, chính quyền các cấp đến công tác giáo
dục thi đua yêu nước cho thanh niên
1.6.2. Biện pháp và phương thức giáo dục
1.6.3. Môi trường xã hội hiện nay ảnh hưởng đến giáo dục thi đua yêu nước
cho thanh niên.
1.6.4. Kinh phí, cơ sở vật chất giành cho giáo dục thi đua yêu nước cho


13


Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Khối các cơ quan Trung ương hiện có 57 cơ sở
Đoàn trực thuộc, trong đó có 29 đoàn tương đương cấp huyện, 21 đoàn cơ sở và
07 chi đoàn cơ sở (trong đó có 1.176 chi đoàn và 155 đoàn cơ sở trực thuộc các
đơn vị) với hơn 90.000 cán bộ, thanh niên đang công tác tại các bộ, ban, ngành
Trung ương. Cán bộ, đoàn viên, thanh niên Đoàn Khối có trình độ học vấn cao,


14

đa số đã tốt nghiệp đại học, trong đó có hơn 200 Tiến sỹ, hơn 3.000 thạc sĩ,
nghiên cứu sinh. Về cơ cấu đoàn viên, bên cạnh đoàn viên là cán bộ, công chức
là nòng cốt, chiếm hơn 50%, còn có số lượng khá đông đoàn viên đến từ 14
trường học trong Khối cơ quan Trung ương.
2.2. Thực trạng giáo dục thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho
thanh niên trong Khối cơ quan Trung ương
2.2.1. Mục tiêu, đối tượng khảo sát
- Khảo sát thực trạng giáo dục thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí
Minh cho thanh niên Khối cơ quan Trung ương và những vấn đề có liên quan
đến vấn đề nghiên cứu.
- Trên cơ sở nghiên cứu thực trạng giáo dục thi đua yêu nước theo tư tưởng
Hồ Chí Minh cho thanh niên Khối cơ quan Trung ương trong giai đoạn hiện nay
giúp xác định cơ sở thực tiễn cho việc đề xuất các biện pháp giáo dục thi đua
yêu nước cho thanh niên.
- Đối tượng khảo sát là cán bộ đoàn, thanh niên khối cơ quan Trung ương.
Khảo sát đại diện gồm 200 cán bộ đoàn, quản lý các cấp và 200 đoàn viên,
thanh niên.
2.2.2. Nội dung Khảo sát
- Đánh giá thực trạng nhận thức, thái độ của cán bộ đoàn và thanh niên
trong việc giáo dục tinh thần thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho
thanh niên Khối cơ quan Trung ương trong giai đoạn hiện nay.

Minh cho thanh niên trong giai đoạn hiện nay
Qua bảng số liệu thấy rằng các nội dung thi đua yêu ước cần đưa vào giáo
dục cho thanh niên nhìn chung phù hợp. Thanh niên và cán bộ quản lý đều cho
rằng cần Giáo dục cho thanh niên thấy được mục đích và ý nghĩa của thi đua
cho thanh niên đạt mức cần thiết tới rất cần thiết với điểm trung bình chung của
đoàn viên là 4,5 điểm độ lệch chuẩn 0,61 điểm; cán bộ quản lí là 4,45 điểm độ
lệch chuẩn 0,68 điểm.
2.2.3.5.Đánh giá phương thức giáo dục thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí
Minh cho thanh niên trong giai đoạn hiện nay
Bảng 2.6. Phương thức giáo dục thi đua yêu nước theo tư tưởng
Hồ Chí Minh cho thanh niên trong giai đoạn hiện nay
TTT
11
22
33
44

55

Nội dung
Học tập, nâng cao nhận
thức về thi đua yêu
nước
Tổ chức phong trào thi
đua ở cơ sở
Thông qua sinh hoạt
đoàn thanh niên ở cơ sở
Phát hiện bồi dưỡng
nhân tài, nêu gương
điển hình tiên tiến,

Bảng 2.8. Đánh giá của thanh niên về hình thức kiểm tra,
đánh giá kết quả giáo dục thi đua yêu nước
TT

Nội dung

1
2
3
4
5

Mức độ thực hiện
Min Max Mean Std.D
1.00 5.00 3.71 .804
1.00 5.00 3.97 .703
1.00 5.00 3.76 .797
1.00 5.00 3.77 .766
2.00 5.00 3.76 .795

Mức độ phù hợp
Min Max Mean Std.D
1.00 5.00 3.98 .867
1.00 5.00 4.08 .739
1.00 5.00 3.94 .803
1.00 5.00 4.02 .792
2.00 5.00 3.92 .826

Tổ chức việt thu hoạch
Tổ chức thi tìm hiểu

Về kinh phí để thực hiện
Công tác GD tuyên truyền giáo
dục thi đua yêu nước còn hạn
chế

Đoàn viên
Cán bộ quản lí
Min Max Mean Std.D Min Max Mean Std.D
1.00 5.00 4.16 .810 1.00 5.00 4.19 .785
1.00
1.00
1.00
1.00

5.00
5.00
5.00
5.00

4.07
4.03
3.87
3.93

.934
.832
.841
.846

1.00

Nội dung

Đoàn viên
Cán bộ quản lí
Min Max Mean Std.D Min Max Mean Std.D

Sự quan tâm của Đảng, chính
1.0
1 quyền các cấp đến công tác thi
5.00
0
đua, khen thưởng
2.0
2 Biện pháp và phương thức GD
5.00
0
2.0
3 Môi trường xã hội
5.00
0
2.0
4 Cơ sở vật chất
5.00
0
Nhận thức của thanh niên về thi 2.0
5
5.00
đua yêu nước
0
6

5.00 3.78

.809

5.00 3.93

.853

Ảnh hưởng mặt trái của nền 2.0
2.0
5.00 4.12 .708
5.00 4.06
kinh tế thị trường
0
0

.775

Thanh niên và CBQL đánh giá các yếu tố trong bảng 2.10 ảnh hưởng từ mức
nhiều tới mức rất nhiều đối với hoạt động giáo dục thi đua yêu nước cho thanh
niên. Các nguyên nhân ảnh hưởng nhiều nhất gồm có: Sự quan tâm của Đảng,
chính quyền các cấp đến công tác thi đua, khen thưởng (thanh niên 4,25 điểm với
độ lệch chuẩn 0,67 điểm; CBQL 4,17 điểm với độ lệch chuẩn 0,80 điểm); Môi
trường xã hội (thanh niên 4,28 điểm với độ lệch chuẩn 0,65 điểm; CBQL 4,01 điểm
với độ lệch chuẩn 0,81 điểm); Ảnh hưởng mặt trái của nền kinh tế thị trường (thanh
niên 4,12 điểm với độ lệch chuẩn 0,70 điểm; CBQL 4,06 điểm với độ lệch chuẩn
0,77 điểm)...Gần như không có sự khác biệt nào trong đánh giá về những yếu tố
ảnh hưởng đến giáo dục thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh
niên trong giai đoạn hiện nay giữa thanh niên và CBQL.
2.3. Kết quả nghiên cứu trường hợp

chức một cách thường xuyên, hình thức tổ chức chưa phong phú, tính hấp dẫn
và hiệu quả còn thấp. Các hình thức giáo dục được thực hiện chủ yếu thông
qua hoạt động thực tiễn và thông qua các phong trào thi đua, theo các đợt,
hàng năm của cơ quan đơn vị. Các hình thức đánh giá thông qua việc viết thu
hoạch, dùng bảng hỏi, được đánh giá có mức độ thực hiện hiệu quả thấp.
Những bất cập, khó khăn trở ngại lớn nhất trong quá trình giáo dục thi
đua yêu nước cho thanh niên trong giai đoạn hiện nay là chưa có những nội
dung và biện pháp giáo dục đồng bộ; Ảnh hưởng của mặt trái nền kinh tế thị
trường trong thời đại hội nhập quốc tế; Lý tưởng, lối sống thực dụng của bộ
phận thanh niên và lực lượng đội ngũ cán bộ giáo dục; Điều kiện cơ sở vật
chất, kinh phí của cơ quan, đơn vị và cơ chế của Luật Thi đua - khen thưởng,
những yếu tố đó tạo ra những khó khăn, tuy rằng ở các mức khác nhau.
Từ cơ sở lí luận và thực tiễn mà Chương 2 đã giải quyết, Chương 3 của
Luận án sẽ đi sâu vào các mục đích, yêu cầu, cơ sở đề ra những biện pháp
nhằm nâng cao chất lượng giáo dục thi đua yêu nước cho thanh niên Khói các
cơ quan Trung ương.
Chương 3


19

BIỆN PHÁP GIÁO DỤC THI ĐUA YÊU NƯỚC
THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH CHO THANH NIÊN
KHỐI CƠ QUAN TRUNG ƯƠNG
3.1. Nguyên tắc đề xuất
3.1.1. Đảm báo tính mục đích
3.1.2. Đảm bảo tính thực tiễn
3.1.3. Đảm bảo tính chủ động, độc lập, sáng tạo của thanh niên
3.1.4. Đảm bảo tính kế thừa và phát triển
3.1.5. Đảm bảo phù hợp với đặc điểm đối tượng thanh niên


nhiên, trong sáu biên pháp đã nêu thì cần đặc biệt quan tâm đến các biện pháp
giáo dục thông qua sinh hoạt đoàn và hình thức ngoại khóa vì nó đảm bảo công
bằng trong thi đua, khen thưởng, trong việc tổ chức các sân chơi cho thanh niên
và những biện pháp đó có tính cụ thể, sinh động, thiết thực với thanh niên hơn.
Khi thực hiện mỗi biện pháp, đều cần quan sát, đánh giá rút kinh nghiệm
để về sau áp dụng đạt hiệu quả cao hơn.
Chương 4
THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM KIỂM CHỨNG CÁC BIỆN PHÁP
GIÁO DỤC THI ĐUA YÊU NƯỚC THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
CHO THANH NIÊN KHỐI CƠ QUAN TRUNG ƯƠNG
4.1. Khái quát chung về thực nghiệm sư phạm
4.1.1. Mục đích thực nghiệm
Một là, lựa chọn, tiến hành một hai biện pháp cụ thể để thăm dò khả năng
tác động giáo dục TĐYN đến thanh niên có tác dụng như thế nào? Từ đó
có cơ sở xác định tính đúng đắn, phù hợp của các biện pháp giáo dục.
Hai là, việc sử dụng biện pháp GD này cho thanh niên hiện nay có những
thuận lợi và khó khăn gì? Qua đó điều chỉnh các biện pháp cho phù hợp hơn.
4.1.2. Đối tượng thực nghiệm
Thực hiện tại Khối thi đua các cơ quan Đảng Trung ương cụ thể là Khối
trưởng Khối thi đua và Đoàn thanh niên Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí
Minh (91 thanh niên) đang công tác tại, có độ tuổi từ 22 tới 35, có trình độ
tương đối đồng đều từ cao đẳng trở lên.
4.1.3. Nội dung thực nghiệm
Các biện pháp GD thi đua yêu nước mà chúng tôi đề xuất ở chương 3 đều có
những thuận lợi và khó khăn riêng khi áp dụng vào việc GD cho thanh niên. Song
chúng tôi vận dụng phối hợp một số biện pháp trong quá trình thực nghiệm đó là:
“Nâng cao nhận thức về thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho
thanh niên Khối cơ quan Trung ương và Tổ chức hội thảo, báo cáo chuyên đề,
tổ chức các cuộc thi tìm hiểu với các chủ đề cụ thể về thi đua yêu nước ”


47

Quá trình thực nghiệm chúng tôi tiến hành theo kế hoạch như sau:
- Tháng 12/2014: tiến hành tìm hiểu đối tượng thực nghiệm và tiến hành
khảo sát lần thứ 1 và kiểm tra lần 1.
- Tháng 01/2015: lồng ghép giáo dục tư tưởng thi đua yêu nước Hồ Chí
Minh, giáo dục Luật Thi đua - Khen thưởng vào sinh hoạt chi đoàn từ tháng
01/2015 đến 3/2015. Chúng tôi tiến hành phổ biến tài liệu thi đua yêu nước theo
tư tưởng Hồ Chí Minh, Luật Thi đua- Khen thưởng cho thanh niên; đã cho
photo tài liệu để phổ biến đến toàn bộ thanh niên các nhóm TN và nhóm ĐC.
Thanh niên nhóm TN nghe sinh hoạt, quán triệt về tư tưởng Hồ Chí Minh về thi
đua yêu nước, phổ biến Luật Thi đua - Khen thưởng. tiến hành khảo sát lần thứ
2 và kiểm tra lần 2 (trong quá trình thực nghiệm)
- Tháng 3 tổ chức Hội nghị gặp mặt, tuyên dương và trao đổi kinh nghiệm
các điển hình tiên tiến trong các phong trào thi đua của Khối các cơ quan
Đảng Trung ương gồm có 37 cá nhân và đơn vị tiên tiến. Các cá nhân trực tiếp
đối thoại về các kinh nghiệm xây dựng tập thể điển hình và cá nhân tiên tiến.
Tháng 5/2015 Hội thảo: “Giáo dục thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí
Minh cho thanh niên” và ‘‘hội thi tìm hiểu Luật thi đua, khen thưởng’’. Tiến
hành khảo sát lần thứ 3 và kiểm tra lần thứ 3 (sau khi thực nghiệm).
4.1.5. Tiêu chí đánh giá kết quả thực nghiệm
Kết quả thực nghiệm được chúng tôi đánh giá qua các tiêu chí:
* Đánh giá nhận thức của thanh niên về thi đua yêu nước
* Đánh giá thái độ của thanh niên đối với thi đua yêu nước, Luật thi đua,
khen thưởng
* Đánh giá hành vi về thi đua yêu nước của thanh niên
* Đánh giá qua bài kiểm tra



11.36
ĐC
47
3
6.38
10
21.28
28
59.57
6
12.77
4.2.2. Kết quả khảo sát sau thực nghiệm
Bảng 4.4: Kết quả kiểm tra sau thực nghiệm (theo %)
Lớp Số ĐV
TN
ĐC

44
47

Giỏi
SL
15
6

%
34.09
12.77

Mức độ

ĐC
47
Chênh lệch

NT
2.98
2.64
0.34

HV
2.55
2.33
0.22

TĐ
1.50
1.37
0.13

Kết quả chung
7.02
6.34
0.68

Có thể nói, thông qua thực nghiệm bằng những tác động GD, thanh niên
nhóm TN đã biểu hiện rõ nét hành vi về thi đua yêu nước. Điều đó chứng
minh, các biện pháp GD về thi đua yêu nước đã có tác động tích cực đến
thanh niên và mang lại hiệu quả GD.
* Kết quả kiểm tra qua các lần đánh giá
Bảng 4.9: Kết quả của các lần kiểm tra của thanh niên lớp TN (Đơn vị %)

15 34.09 20 45.45
8
18.18
1
2.27
Trước thực nghiệm: khi chúng tôi cho thanh niên làm một bài kiểm tra
nhằm đánh giá thanh niên ở 3 khía cạnh: nhận thức, hành vi, thái độ kết quả


23

như sau: chỉ có 6.82% thanh niên đạt mức độ giỏi, có hơn 20% thanh niên đạt
mức độ khá: 20.45%, hầu hết thanh niên đạt mức độ trung bình: 61.36% và có
hơn 10% thanh niên đạt mức độ yếu- kém: 11,36%. Điều này cho chúng ta thấy,
mức độ nhận thức của thanh niên còn thấp; mặc dù tỉ lệ thanh niên đạt mức độ
khá chiếm gần 1/3 sĩ số thanh niên, tuy nhiên số thanh niên đạt mức độ trung
bình vẫn còn cao - chiếm hơn 50% và vẫn có thanh niên đạt mức độ kém. Như
vậy, nhận thức, hành vi và thái độ của thanh niên về thi đua yêu nước vẫn còn
thấp, chưa đạt yêu cầu đề ra.
Sau thực nghiệm, mức độ nhận thức của thanh niên thay đổi theo chiều
hướng tích cực, ngày càng tăng. Điều này có nghĩa: những biện pháp mà chúng tôi
sử dụng trong quá trình giáo dục thi đua yêu nước cho thanh niên bước đầu đã thu
được một số hiệu quả nhất định. Cụ thể: thanh niên đạt loại giỏi: 34.09% (tăng
27.27 % so với trước thực nghiệm). Số thanh niên đạt loại khá chiếm gần nửa sĩ số
thanh niên trong lớp: 45.45% (tăng 25% so với trước thực nghiệm).Số thanh niên
đạt loại trung bình giảm đáng kể: 43.18 % so với trước thực nghiệm. Trước TN, số
thanh niên đạt loại trung bình là 61.36%, nhưng sau khi thực nghiệm, số thanh
niên đạt loại trung bình giảm xuống chỉ còn 18.18%. Số thanh niên đạt loại yếu
– kém cũng giảm khá nhiều: từ 11,36 xuống chỉ còn 2,27%.
Để thấy kết quả của thanh niên càng ngày càng tiến bộ, chúng tôi tiến hành


1.14

0.93

3.24

2.39

Theo kết quả ở bảng 4.10, chúng ta thấy T> T . Điều này có nghĩa là sự
khác biệt về điểm trung bình của thanh niên lớp TN và ĐC khi tham gia các
hoạt động giáo dục về thi đua yêu nước là có ý nghĩa với mức ý nghĩa là 0.02.
Như vậy, nếu được tác động bởi tất cả các biện pháp mà đề tài đã đề xuất thì
mức độ sẽ còn cao hơn.
* Kiểm định kết quả giữa lớp TN và lớp ĐC sau thực nghiệm
Để kiểm định độ tin cậy về hiệu quả thực nghiệm giữa nhóm ĐC và
nhóm TN sau thực nghiệm, chúng tôi sử dụng công thức tính độ tin cậy, kết
quả thu được như sau:
Bảng 4.11: Kiểm định hiệu quả thực nghiệm giữa lớp ĐC và lớp TN
(sau thực nghiệm)
Nội dung kiểm định
S2TN S2ĐC T (n=89)
T (= 0.02)
TN
ĐC
Lớp TN – ĐC
7.11 6.36 1.08 0.97
3.57
2.39
(sau thực nghiệm)

- Những biện pháp được đề xuất là phù hợp với giáo dục thi đua yêu nước
cho thanh niên không chỉ Khối cơ quan trung ương mà có thể tổ chức ở phạm vi
rộng hơn cho toàn thể thanh niên hiện nay.
- Các biện pháp giáo dục thanh niên về thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ
Chí Minh khi vận dụng vào thực tiễn cần tính đến đặc điểm đối tượng và các
điều kiện thực tiễn cụ thể của từng cơ quan, đơn vị mới phát huy tác dụng như
mong muốn.
Kết quả thực nghiệm dù mới bước đầu cũng cho thấy giả thuyết của luận
án nêu ra đã được làm sáng tỏ.
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
I. Kết luận
Luận án đã hoàn thành, về khái quát chung cho thấy:
1. Đã tổng quan được các nghiên cứu về giáo dục thi đua theo tư tưởng Hồ
Chí Minh, những nghiên cứu dưới góc độ Lý luận giáo dục về giáo dục thanh
niên, xây dựng được các khái niệm cơ bản: Thi đua, Thi đua yêu nước theo tư
tưởng Hồ Chí Minh, giáo dục thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho
thanh niên… Luận án cũng đã xác định được những nội dung, quá trình, các
điều kiện giáo dục thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên
cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình giáo dục đó.
2. Kết quả điều tra hiện trạng giáo dục thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ
Chí Minh cho thanh niên khối các cơ quan Trung ương đã được phân tích về
các mặt: Nhận thức, thái độ, các hành động thực hiện, các nội dung, các hình
thức, các biện pháp tổ chức giáo dục thi đua yêu nước cho thanh niên các cơ
quan Trung ương cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến giáo dục thi đua yêu nước
cho thanh niên hiện nay.