LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số
liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố
trong bất cứ công trình nào khác.
Lê Thị Vân Anh
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
BẢNG KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
DANH MỤC HÌNH
....................................................................................................160
NHỮNG KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CĐ
CNH, HĐH
CCTT
CNCS
CNXH
CNTT
CSCN
CTQG
ĐC
ĐH
GCCN
GD&ĐT
GS
GV
Xã hội chủ nghĩa
DANH MỤC CÁC BẢNG
....................................................................................................160
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
....................................................................................................160
DANH MỤC CÁC HÌNH
....................................................................................................160
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của luận án
Chủ tịch Hồ Chí Minh - lãnh tụ thiên tài, người thầy vĩ đại của cách
mạng Việt Nam, anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa đã đi xa,
nhưng để lại cho chúng ta di sản tinh thần to lớn, những tư tưởng vô giá,
những giá trị nhân văn cao cả, trong đó đặc biệt là tư tưởng đạo đức cách
mạng. Ở Chủ tịch Hồ Chí Minh, đạo đức đã đạt tới một sự thống nhất chặt
chẽ giữa nói và làm, giữa công và tư, giữa đạo đức cách mạng và đạo đức đời
thường. Đó là sự hòa quyện nhuần nhuyễn, của sự chắt lọc tinh tuý. Bởi vậy,
đạo đức Hồ Chí Minh đã trở thành biểu tượng đạo đức, văn minh nhân loại.
Cũng như các nhà hoạt động chính trị, xã hội trong lịch sử, Chủ tịch Hồ
Chí Minh rất quan tâm đến việc giáo dục thế hệ trẻ. Người luôn đánh giá cao
vai trò, vị trí, khả năng của SV - những thanh niên có học thức cao - đối với
sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc. Người cho rằng “Thanh niên là
tư tưởng Hồ Chí Minh mà ít quan tâm liên hệ thực tế, chưa sử dụng nhiều tấm
gương người thật, việc thật trong học tập và làm theo đạo đức Hồ Chí Minh,
chưa chú ý đúng mức đến giáo dục đạo đức Hồ Chí Minh cũng như chưa
hướng đến những biện pháp dạy học phù hợp để giáo dục đạo đức, lý tưởng
sống cho người học.
Vì vậy, luận án “Giáo dục đạo đức Hồ Chí Minh cho SV các trường ĐH,
CĐ vùng Tây Bắc trong dạy học môn tư tưởng Hồ Chí Minh” là một hướng
nghiên cứu mới, vừa có ý nghĩa lí luận, vừa mang tính thực tiễn.
2. Mục đích nghiên cứu
Tiếp tục làm sáng tỏ một số vấn đề về giáo dục đạo đức Hồ Chí Minh
và đề xuất biện pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục đạo đức
Hồ Chí Minh cho SV các trường ĐH, CĐ vùng Tây Bắc trong dạy học môn
tư tưởng Hồ Chí Minh.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Quá trình dạy học môn tư tưởng Hồ Chí Minh ở các trường ĐH, CĐ vùng
Tây Bắc.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Những yêu cầu và biện pháp giáo dục đạo đức Hồ Chí Minh cho SV các
trường ĐH, CĐ vùng Tây Bắc trong dạy học môn tư tưởng Hồ Chí Minh.
3
4. Giả thuyết khoa học
Giáo dục đạo đức Hồ Chí Minh cho SV là vấn đề quan trọng của sự
nghiệp phát triển giáo dục hiện nay. Con đường giáo dục có hiệu quả là dạy
học tốt môn tư tưởng Hồ Chí Minh. Nếu tổ chức việc dạy học này, bao quát
cả chính khóa và ngoại khóa, thúc đẩy được cả thầy và trò thì chất lượng dạy
học môn tư tưởng Hồ Chí Minh sẽ có hiệu quả như mong đợi.
5. Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu
6.2.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- PP quan sát: quan sát thái độ, sự chú ý, biểu hiện hứng thú, tính tích
cực nhận thức của SV trong dạy học môn tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục
đạo đức của Người thông qua các buổi dự giờ, giảng dạy.
- PP điều tra: sử dụng phiếu hỏi đối với GV, SV nhằm thu thập thông tin
liên quan đến vấn đề nghiên cứu.
- PP TN: tổ chức TN sư phạm để phân tích, đánh giá, so sánh nhóm TN và
nhóm ĐC thông qua tác động của TN, góp phần kiểm định giả thuyết khoa học.
6.2.3. Các phương pháp bổ trợ
- PP chuyên gia: tham khảo ý kiến của một số nhà khoa học trong xây dựng
đề cương, lựa chọn PP nghiên cứu, xây dựng bộ phiếu khảo sát thực trạng.
- PP nghiên cứu tác động (action research) để xử lý thông tin, từ đó
khẳng định biện pháp luận án đưa ra có mang tính khả thi và có áp dụng đại
trà được không.
- PP xử lý các số liệu thu được bằng toán thống kê và phần mềm SPSS:
PP này được sử dụng để xử lý các số liệu thu được trong điều tra thực trạng
và TN nhằm rút ra những kết luận cần thiết.
7. Những luận điểm cần bảo vệ
- Giáo dục đạo đức Hồ Chí Minh có vai trò quan trọng trong hình thành
và phát triển nhân cách cho thế hệ trẻ Việt Nam. Có nhiều con đường để giáo
dục đạo đức Hồ Chí Minh cho thanh niên - SV, trong đó dạy học trong nhà
trường, đặc biệt là nhà trường ĐH, CĐ là con đường cơ bản nhất.
- Môn tư tưởng Hồ Chí Minh trong chương trình đào tạo ở các trường ĐH,
CĐ là môn học có ưu thế nhất trong giáo dục đạo đức Hồ Chí Minh cho SV.
- Để nâng cao hiệu quả dạy học môn tư tưởng Hồ Chí Minh và thực
hiện tốt nhiệm vụ giáo dục đạo đức Hồ Chí Minh cho SV các trường ĐH, CĐ
vùng Tây Bắc trong dạy học môn học, cần phải quán triệt sự đồng bộ cả mục
5
Người có cả một lý thuyết và một chủ thuyết về đạo đức. Ở nước ta, người
nói điều này sớm nhất là Hoàng Ngọc Hiến, người đã từng có công sáng lập
trường viết văn Nguyễn Du. Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh, Hoàng Ngọc
Hiến cho rằng, Hồ Chí Minh thực sự là một nhà đạo đức học mácxít mà lí
luận đạo đức học Hồ Chí Minh chỉ quy tụ vào một câu: “cần, kiệm, liêm
chính, chí công vô tư”. Sau này nói về đạo làm tướng, ứng xử thì Hồ Chí
Minh bổ sung thêm là “nhân, trí, dũng, liêm, trung” [8; 55].
Tiếp bước quan điểm này, Nguyễn Văn Truy trong cuốn “Hồ Chí Minh
về đạo đức” đã nghiên cứu những quan điểm chung của Chủ tịch Hồ Chí
Minh về đạo đức, nội dung, chuẩn mực đạo đức cơ bản, những yêu cầu đạo
đức cần thực hiện đối với các tầng lớp nhân dân nói riêng và xây dựng nền
đạo đức mới nói chung [123].
Trong cuốn “Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức” do Thành Duy chủ
biên đã trình bày có hệ thống về nguồn gốc, đặc trưng và những nội dung cơ
bản tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh. Về nguồn gốc, đạo đức Hồ Chí Minh
không phải là sự sao chép một trào lưu tư tưởng nào đó của dân tộc và nhân
loại, mà là sự gạn lọc những tinh hoa của nhiều dòng tư tưởng đạo đức tiến bộ
trong lịch sử nhân loại. Đó là, truyền thống đạo đức dân tộc, tư tưởng đạo đức
nhân loại phương Đông và phương Tây mà đỉnh cao là đạo đức của chủ nghĩa
Mác - Lênin. Về nội dung đạo đức Hồ Chí Minh, tác giả nghiên cứu những
vấn đề cơ bản trong từng thời kỳ cách mạng. Nếu trong kháng chiến giải
phóng dân tộc, đạo đức Hồ Chí Minh dựa trên nền tảng tư tưởng “trung với
nước”, “hiếu với dân”, là chủ yếu, hay nói như Trần Văn Giàu, là chiếc gậy
thần, thì trong sự nghiệp xây dựng đất nước, tư tưởng đạo đức “trung với
nước”, “hiếu với dân” vẫn là nội dung cơ bản, nhưng đã mang sắc thái mới,
lấy việc chống chủ nghĩa cá nhân, thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, chí công
vô tư làm nội dung cốt lõi. Trên cơ sở nghiên cứu bản chất và nội dung đạo
7
đức cách mạng, xây dựng đạo đức mới đi liền với chống đạo đức thủ cựu, lạc
8
hậu... Tài liệu còn cung cấp cho người nghiên cứu những vấn đề cụ thể về
Bác Hồ với thanh niên; học tập phong cách, đạo đức của Người trong tình
hình hiện nay... [61].
Song Thành với công trình “Hồ Chí Minh - nhà tư tưởng lỗi lạc”, đã có
những nghiên cứu mới góp phần làm sáng tỏ thêm khẳng định: Hồ Chí Minh
là “nhà tư tưởng vĩ đại, nhà lí luận kiệt xuất”. Công trình gồm 3 phần lớn, với
21 chương thể hiện nội dung phong phú, đáp ứng được nhu cầu của người đọc
đang muốn nghiên cứu, tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh một cách có hệ thống,
nhất là những người đang trực tiếp làm công tác tuyên truyền, giảng dạy về tư
tưởng Hồ Chí Minh. Riêng đạo đức Hồ Chí Minh được tác giả nghiên cứu
trong chương 13, luận bàn về nguồn gốc hình thành đạo đức Hồ Chí Minh là
sự kết tinh đạo đức dân tộc và nhân loại; những quan điểm cơ bản của Hồ Chí
Minh về đạo đức thể hiện ở vai trò, sức mạnh của đạo đức khi Người xem đạo
đức là cái gốc của người cách mạng, là tiêu chuẩn hàng đầu của người lãnh
đạo trong điều kiện Đảng cầm quyền, đạo đức là nhân tố tạo nên sự hấp dẫn
của CNXH; quan điểm về tính thống nhất toàn vẹn của đạo đức trong đời
sống và hoạt động của con người: đạo đức với chính trị, đạo đức với pháp
luật, đạo đức với tài năng, đạo đức cách mạng với đạo đức đời thường, giữa
rao giảng đạo đức và thực hành đạo đức, khi còn công tác hay đã nghỉ hưu...
phải luôn luôn đảm bảo tính nhất quán của đạo đức. Đạo đức Hồ Chí Minh
được tác giả bàn thêm trong những chuẩn mực đạo đức cơ bản của con người
Việt Nam hiện nay là: trung với nước, hiếu với dân; cần kiệm, liêm, chính, chí
công vô tư; yêu thương con người, sống có tình nghĩa; tinh thần quốc tế trong
sáng. Yêu cầu xây dựng nền đạo đức mới Việt Nam là: bồi dưỡng ý thức đạo
đức gắn liền với tổ chức và rèn luyện trong thực tế; xây đi đôi với chống; nêu
gương người tốt, việc tốt; coi trọng quá trình tự giáo dục, rèn luyện... Đây là
đảng viên và mọi người dân trong toàn xã hội. Ngoài ra, đó cũng là những tài
liệu quí góp phần vào việc tuyên truyền, vận động, nâng cao nhận thức về đạo
đức Hồ Chí Minh; đưa những lời dạy, tinh thần, tư tưởng, đạo đức của Bác
lan tỏa, thấm sâu hơn nữa vào đời sống xã hội, vào mỗi người, mỗi gia đình,
mỗi tập thể, đặc biệt là SV.
Cuốn sách “Văn hóa đạo đức Hồ Chí Minh”, Hoàng Chí Bảo làm rõ:
văn hóa đạo đức Hồ Chí Minh - một kiểu mẫu văn hóa đạo đức thể hiện sự
phong phú, toàn diện, sâu sắc và thiết thực, truyền thống mà hiện đại từ nội
dung đến PP, từ lí luận đạo đức đến thực tiễn và thực hành đạo đức của
10
Người; nêu ra những vấn đề lớn cần quan tâm trong cuộc vận động “Học tập
và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” do Bộ Chính trị phát động;
giới thiệu tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” và “Nâng cao đạo đức cách mạng,
quét sạch chủ nghĩa cá nhân”… qua đó, chúng ta càng hiểu rõ hơn tư tưởng
và tấm gương đạo đức của Bác [8].
Trong cuốn “Học tập tấm gương đạo đức Bác Hồ”, Mạnh Hà đã sưu tầm
và biên soạn bao gồm nhiều bài viết, nội dung, những câu chuyện cảm động
về tấm gương đạo đức Bác Hồ. Đây là tư liệu quí phục vụ cho công tác giáo
dục đạo đức Hồ Chí Minh cho SV.
Những nghiên cứu về đạo đức Hồ Chí Minh trong “Thấm nhuần tư
tưởng đạo đức Hồ Chí Minh”, tác giả Phạm Văn Khánh bàn một số vấn đề cụ
thể mà Đảng và Nhà nước, mỗi cán bộ, đảng viên cần phải học tập nhằm hiện
thực hóa tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng và khát vọng của
Người về một đất nước trong tương lai “có thể sánh vai với các cường quốc”
trên thế giới. Luận bàn đạo đức Hồ Chí Minh, tác giả khẳng định: về nguồn
gốc là kết tinh truyền thống đạo đức tốt đẹp của dân tộc và gia đình, của nhân
loại và đạo đức của chủ nghĩa Mác - Lênin, trong đó tinh hoa văn hóa đạo đức
của chủ nghĩa Mác - Lênin có vai trò hết sức to lớn. Về nội dung đạo đức Hồ
đăng tải trên báo, tạp chí của các nước, hồi ký, hồi ức của bạn bè trên thế
giới, những người đã có may mắn được sống, gặp gỡ và tiếp xúc với Bác
Hồ. Qua những trang viết của bạn bè khắp năm châu, một lần nữa chúng ta
được “chiêm ngưỡng” vị lãnh tụ kính yêu của mình trong lòng nhân dân thế
giới mà những cử chỉ cao đẹp của Người đã thể hiện rõ tinh hoa văn hóa đạo
đức Hồ Chí Minh [78].
Đã có nhiều công trình nghiên cứu, nhiều tác phẩm viết về Chủ tịch Hồ
Chí Minh, tiếp cận đạo đức của Người trên nhiều phương diện khác nhau.
Nhân dịp kỉ niệm 120 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, cũng là năm thứ
tư cả nước triển khai cuộc vận động “học tập và làm theo tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh”, Nxb CTQG tái bản lần thứ hai cuốn sách “Hồ Chí Minh tấm
gương sáng, trung với nước, hiếu với dân”. Cuốn sách tuyển chọn 8 bài viết
tâm huyết của các tác giả, không chỉ thể hiện lòng kính yêu đối với lãnh tụ vĩ
đại của dân tộc, mà còn góp thêm tiếng nói ngợi ca tấm gương đạo đức của
Người, tuyên truyền sâu rộng trong nhân dân, góp phần đưa đạo đức của
Người đi vào cuộc sống [79].
12
Ngoài ra, một số bài viết về đạo đức Hồ Chí Minh như: “Học tập tư
tưởng đạo đức, lối sống của Bác Hồ trong hoàn cảnh hiện nay” của Vũ
Khiêu, “Học tập và thực hiện tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh” của Nguyễn
Khánh Bật. Những bài viết này cung cấp cho chúng ta một số hiểu biết, đánh
giá có giá trị về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
Như vậy, đạo đức của một xã hội là sự phản ảnh những điều kiện sinh
hoạt vật chất của xã hội ấy. Tư tưởng đạo đức là sự phản ảnh đó trên bình
diện tư duy lí luận trong khi đạo đức là tổng hòa những thái độ và hành vi
của con người thể hiện tư tưởng đạo đức trong cuộc sống hàng ngày. Vì
thế, đạo đức Hồ Chí Minh trước hết là sự phản ảnh của hoàn cảnh kinh tế xã hội của đất nước, là sản phẩm của thực tiễn cách mạng của giai cấp công
nhân và nhân dân lao động thông qua nhận thức và hành động của bản thân
Để phát huy vai trò của thanh niên, một trong những việc làm cấp bách
hiện nay là cần quan tâm đến việc giáo dục đạo đức cách mạng, nhằm giúp họ
trở thành những người công dân tốt, người lao động tốt, người chiến sĩ tốt,
người chủ xứng đáng của đất nước và là người cách mạng chân chính. Điều
này có ý nghĩa hết sức quan trọng, góp phần đào tạo, giáo dục thế hệ thanh
niên có trình độ kiến thức, nghiệp vụ chuyên môn cao, bản lĩnh chính trị vững
vàng, xứng đáng là chủ nhân tương lai đưa nước nhà sánh vai cùng các dân
tộc tiên tiến trên thế giới như mong ước của Bác Hồ kính yêu.
Liên quan đến vấn đề này, công trình nghiên cứu của Đoàn Nam Đàn:
“Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên” tiếp cận, nghiên cứu nguồn
gốc, quá trình hình thành, tư tưởng cơ bản của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giáo
dục thanh niên và việc vận dụng tư tưởng đó của Người trong điều kiện hiện
nay. Tác giả cũng nghiên cứu nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về
giáo dục thanh niên, nổi bật nhất là quan điểm giáo dục toàn diện, mà nội
dung bao gồm: giáo dục chính trị; giáo dục đạo đức; giáo dục văn hóa, khoa
học kỹ thuật và quân sự; giáo dục lao động - nghề nghiệp; giáo dục sức khỏe
và thể chất; giáo dục nhân cách, thẩm mỹ, pháp luật… trong giáo dục đạo
đức, tác giả đã nêu những nội dung cụ thể cần giáo dục cho thanh niên như:
tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng và hiếu với nhân dân; ra sức thực
hiện cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư và khiêm tốn, giản dị; tin tưởng
vào sự lãnh đạo của Đảng, trí tuệ của tập thể, của nhân dân và kiên quyết đấu
tranh trừ bỏ chủ nghĩa cá nhân. Ngoài ra, tác giả còn đề xuất những biện pháp
14
nhằm giáo dục toàn diện, phát huy mọi năng lực của thanh niên phục vụ sự
nghiệp CNH, HĐH đất nước [42].
Luận án Triết học của Trần Minh Đoàn “Giáo dục đao đức cho thanh
niên, HS theo tư tưởng Hồ Chí Minh ở nước ta hiện nay”, đã làm rõ những
nội dung cần giáo dục đạo đức và đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao
Hồ Chí Minh vào cuộc sống. Đối với SV, tác giả nhấn mạnh việc giáo dục các
giá trị đạo đức Hồ Chí Minh là một việc cấp thiết. Phương tiện quan trọng
nhất đưa tư tưởng Hồ Chí Minh vào SV là thông qua vai trò của nhà trường,
qua môn học đặc biệt là môn tư tưởng Hồ Chí Minh. Nội dung cuốn sách là
tài liệu quí để tác giả định hướng các biện pháp giáo dục đạo đức Hồ Chí
Minh cho SV một cách hiệu quả [115].
Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ, “Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục
đạo đức cách mạng cho SV ở trường ĐH Vinh hiện nay”, tác giả Thái Bình
Dương đã làm rõ nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục
đạo đức cách mạng cho SV cũng như thực trạng công tác giáo dục đạo đức
và đề ra một số giải pháp để áp dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục
đạo đức cách mạng cho SV ở trường ĐH Vinh hiện nay [27].
Như vậy, các công trình nghiên cứu của các tác giả trên đã thống nhất:
1. Hồ Chí Minh là lãnh tụ rất quan tâm đến đạo đức và công tác giáo dục
đạo đức cho thanh niên - SV.
2. Ý nghĩa giáo dục đạo đức Hồ Chí Minh cho thanh niên - SV trong các
thời kỳ cách mạng và trong điều kiện CNH, HĐH đất nước hiện nay.
3. Nội dung giáo dục đạo đức Hồ Chí Minh cho thanh niên - SV còn có
nhiều ý kiến khác nhau trong việc lựa chọn vấn đề nào là cơ bản, song những
vấn đề quan trọng nhất như giáo dục phẩm chất trung với nước, hiếu với dân;
yêu thương con người; cần, kiệm, liêm, chính, tinh thần quốc tế trong sáng...
thì hầu như tài liệu nào cũng thừa nhận.
4. PP giáo dục đạo đức Hồ Chí Minh, tùy từng đối tượng cụ thể của vấn
đề nghiên cứu mà các tác giả luận giải. Tuy nhiên, nhấn mạnh giáo dục đạo
đức cho SV theo tư tưởng Hồ Chí Minh thì một số tác giả quan tâm đến việc
nâng cao nhận thức cho SV; quán triệt đầy đủ nội dung giáo dục đạo đức cách
mạng cho SV; đẩy mạnh các hình thức hoạt động thực tiễn đa dạng, phong
phú; kết hợp giáo dục nhà trường - gia đình - xã hội…
Đây là những luận điểm quan trọng để nghiên cứu sinh kế thừa trong quá
trình viết luận án. Đồng thời, từ đối tượng nghiên cứu, nghiên cứu sinh luận
Còn có thể kể đến tài liệu “Tìm hiểu thân thế - sự nghiệp và tư tưởng
Hồ Chí Minh (hỏi và đáp)” do Hoàng Trang và Nguyễn Khánh Bật đồng
chủ biên. Tài liệu đưa ra hình thức hỏi - đáp, dựa trên cơ sở những công
trình nghiên cứu về Hồ Chí Minh đã công bố và được thừa nhận rộng rãi,
17
nội dung những câu hỏi và đáp trong cuốn sách đã cung cấp cho người đọc
những nét cơ bản về thân thế và những hoạt động cách mạng của Chủ tịch
Hồ Chí Minh. Đồng thời, nội dung cuốn sách còn phản ánh được những
vấn đề cơ bản về quá trình hình thành và nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh.
Đặc biệt, cuốn sách còn có những câu hỏi bàn về vị trí, vai trò, chuẩn mực,
yêu cầu đạo đức Hồ Chí Minh, vận dụng trong giai đoạn hiện nay [117].
Trong năm 2007, vào tháng 3, Bộ GD&ĐT đã xuất bản Kỷ yếu hội
thảo khoa học “Giảm tải, nâng cao chất lượng dạy và học các môn khoa
học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh”. Về cơ bản, các nhà khoa học đều
tập trung bàn vấn đề giảm tải, tích hợp các môn khoa học Mác - Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh
để
đảm bảo tính hiện đại, tính quốc tế nhưng đồng thời
vẫn giữ được tính dân tộc và bổ sung trách nhiệm của lớp trẻ trong thời đại
mới [16]. Nhằm góp phần đổi mới kết cấu, nội dung chương trình, giáo trình
và PP giảng dạy các môn lí luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh ở các
trưởng ĐH, Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng giảng viên LLCT đã tổ chức hội
thảo “Giảng dạy các môn LLCT ở các trường ĐH Việt Nam trong bối cảnh
hội nhập quốc tế”. Liên quan đến môn tư tưởng Hồ Chí Minh, các tác giả đã
luận bàn về giá trị của môn học, về kết cấu, nội dung, về đổi mới PP giảng
quả học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh [103].
Đó còn là “Tài liệu nghiên cứu, học tập tư tưởng Hồ Chí Minh” của Võ
Văn Lộc biên soạn, tuyển chọn và giới thiệu. Cuốn sách là kết quả của một
quá trình sưu tầm, tích lũy tư liệu, thể hiện tâm huyết, tình cảm của nhà khoa
học đối với vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc, mong muốn làm điều thiết thực,
có ích, nhằm đưa tư tưởng Hồ Chí Minh vào cuộc sống, đến với mọi người,
nhất là thế hệ trẻ, HS, SV. Trong cuốn sách, tác giả đã chọn lọc kỹ lưỡng
những tài liệu gốc của Hồ Chí Minh, các bài viết tiêu biểu của 30 nhà nghiên
cứu trong nước, kể cả công trình tập thể và 16 học giả nước ngoài, sắp xếp
theo từng chương của giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh. Các tài liệu này đảm
bảo tính chân xác lịch sử, lôgic, hệ thống, cập nhật và thời sự, giúp cho người
đọc từ những giá trị lí luận và thực tiễn các quan điểm của Hồ Chí Minh mà
suy ngẫm về những vấn đề, khía cạnh khác nhau của cuộc sống đương đại.
Sau mỗi tài liệu, người viết có những lời bình, nhận xét sắc sảo, gợi mở
những vấn đề cần thảo luận, tiếp tục nghiên cứu sâu thêm, kích thích sự tìm
tòi sáng tạo của người học, không áp đặt khiên cưỡng tư duy một chiều của
19
nhà nghiên cứu. Về đạo đức Hồ Chí Minh, có thể tham khảo nhiều tư liệu
trong chương 1, chương 3, chương 4, chương 5, chương 7 [76].
Vậy là, giáo dục đạo đức Hồ Chí Minh cho thanh niên - SV, các nhà
khoa học đã đề cập dưới các góc độ khác nhau, tuy nhiên, về giáo dục đạo
đức Hồ Chí Minh trong dạy học môn tư tưởng Hồ Chí Minh thì hầu như chưa
có công trình nào bàn đến một cách chi tiết: cần giáo dục cho SV như thế nào,
môn tư tưởng Hồ Chí Minh có ưu thế ra sao, biện pháp dạy học nào là phù
hợp, phát huy hiệu quả mà chỉ lồng ghép nội dung đạo đức Hồ Chí Minh qua
tài liệu nghiên cứu.
1.4. Những vấn đề luận án đi sâu nghiên cứu
Tổng quan cho thấy, việc nghiên cứu đạo đức Hồ Chí Minh và giáo dục