SKKN: “Một số biện pháp dạy trẻ về kỹ năng sống cho trẻ mầm non”

PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU
Trong xã hội ngày nay chúng ta nhận thấy rằng cuộc sống dường như hối hả,
con người sống với một cuộc sống rất nhanh và gấp, đặc biệt là trẻ em, trẻ đã
dần quen với cuộc sống hiện đại,với lối sống gìa hơn với những gì trẻ đang có
với đúng lứa tuổi của trẻ. Còn trẻ nông thôn thì ngược lại trẻ lại thiếu tự tin,
thiếu mạnh dạn, thiếu kỹ năng trong giao tiếp hoặc hành vi ứng xử chưa phù hợp
Là một giáo viên mầm non tôi luôn mong muốn trẻ được phát triển một cách
tốt nhất, hòa nhập vào cuộc sống, được sống với tuổi thơ của trẻ. Chính vì vậy
tôi đã rút ra được một số kinh nghiệm và biện pháp về kỹ năng sống cho trẻ
mầm non đã đem lại kết quả tốt và rất mong được sự đóng góp ý kiến, những
kinh nghiệm hay của những đồng nghiệp để đề tài của tôi được hoàn thiện hơn.
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI :
Trong quá trình công tác giảng dạy ở trường tôi nhận thấy rằng địa bàn tôi
công tác đa phần các cháu chưa được chăm sóc tốt về mặt nhận thức, giao tiếp,
trẻ không mạnh dạn trong giao tiếp và có nhiều trẻ ứng xử không phù hợp với độ
tuổi của cháu. Các cháu rất thụ động trong giao tiếp và trong mọi hành vi bởi tôi
hiểu các cháu chưa được bố mẹ quan tâm chưa chu đáo hoặc quan tâm thái quá
trong quá trình lớn lên của trẻ về mọi mặt, tôi hiểu một điều lỗi không phải ở trẻ
mà do người lớn chúng ta đã chưa hiểu rõ được tầm quan trọng của việc dạy kỹ
năng sống cho trẻ, để trẻ tự lớn lên khi chúng ta không hướng dẫn gợi ý trẻ, lại
nói một điều rằng không thể trách hết phụ huynh bởi nơi tôi ở là vùng nông thôn
các bậc phụ huynh phần lớn chỉ biết mặt chữ và kiến thức chăm con chỉ là theo
bản năng, theo tình yêu dành cho con thôi, khi tôi ra ngoài tiếp xúc với những
cháu bé được chăm sóc chu đáo cả về thể chất lẫn tinh thần, và cả kỹ năng sống
cho trẻ. Tôi thấy "nể" sao mà các cháu giỏi thế. Trẻ sống và hòa nhập rất tốt mà
vẫn không mất đi cái hồn nhiên đáng yêu của trẻ thơ mà trẻ có. Tôi suy nghĩ
nhiều và luôn đặt ra nhiều câu hỏi và mong muốn làm sao để thay đổi được điều
1
Người thực hiện : Nguyễn Thị Thủy – Trường Mầm non EaTung

quá trình rèn kỹ năng sống cho trẻ nhằm thực hiện nội dung phong trào“ Xây
dựng trường học thân thiện-học sinh tích cực”
2. Thực trạng
a. Thuận lợi:
- Bộ Giáo dục - Đào tạo đã phát động phong trào“ Xây dựng trường học thân
thiện- học sinh tích cực” với những kế hoạch nhất quán từ trung ương đến địa
phương, Phòng giáo dục - Đào tạo cũng đã có kế hoạch từng năm học với những
biện pháp cụ thể để rèn kỹ năng sống cho học sinh một cách chung nhất cho các
bậc học, đây chính là những định hướng giúp giáo viên thực hiện như: Rèn
luyện kỹ năng ứng xử hợp lý với các tình huống trong cuộc sống, thói quen và
kỹ năng làm việc, sinh hoạt theo nhóm; rèn luyện sức khỏe và ý thức bảo vệ sức
khỏe, kỹ năng phòng, chống tai nạn giao thông, đuối nước và các tai nạn thương
tích khác; rèn luyện kỹ năng ứng xử văn hóa, chung sống hòa bình, phòng ngừa
4
Người thực hiện : Nguyễn Thị Thủy – Trường Mầm non EaTung


SKKN: “Một số biện pháp dạy trẻ về kỹ năng sống cho trẻ mầm non”

bạo lực và các tệ nạn xã hội. Trường học nơi tôi công tác là ngôi trường được
xây mới, đang trên lộ trình đạt chuẩn quốc gia nên thuận lợi trong việc thực hiện
nội dung xây dựng môi trường giáo dục sạch đẹp, an toàn cho trẻ.
- Giáo viên đạt chuẩn về trình độ là một người giáo viên tôi luôn có sự ham
thích, nhiệt tình, sáng tạo, có tinh thần tự học, tự rèn luyện, tìm tòi, học hỏi đồng
nghiệp để khám phá nghiên cứu bài dạy tốt hơn. Đồ dùng dạy học tương đối đầy
đủ, tất cả vì học sinh thân yêu.
- Được sự quan tâm của ban giám hiệu, cấp ủy chính quyền điạ phương, các
đoàn thể đã hướng tới sự nghiệp giáo dục .
“ Mẫu giáo tốt, mở đầu nền giáo dục tốt”
- Phòng học sạch sẽ thoáng mát, giáo viên nhiệt tình trong công tác, lập trường

đứa trẻ. Thế nhưng các bậc phụ huynh lại có rất nhiều người nghĩ rằng con mình
đang còn nhỏ và trẻ tự lớn lên, mà quên người dẫn dắt, hướng dẫn trẻ
- Một số phụ huynh chưa hiểu được tầm quan trọng của bậc học mầm non và
dạy kỹ năng sống cho trẻ
- Đó là những khó khăn cực kì nan dải đối với những giáo viên mầm non nhất là
với bản thân tôi là một giáo viên trẻ kinh nghiệm còn rất ít.
b. Thành công
Năm học 2013-2014 tôi tiến hành tìm hiểu về nguyên nhân vì sao trẻ ít
mạnh dạn trong giao tiếp chưa có các hành vi ứng xử trong mọi hoạt động phù
hợp, khi tìm hiểu được nguyên nhân tôi đã tiến hành áp dụng các phương pháp
mình đề ra và có sự tiến bộ rõ rệt.
Hạn chế
Tuy nhiên vẫn có một số vấn đề gặp khó khăn trong lúc tôi thực hiện , trẻ
rất chậm vì từ lúc nhỏ đến lớn trẻ đã quen với cuộc sống trẻ thời gian tiếp xúc
của trẻ với cô còn ít, phụ huynh còn chưa hợp tác, đôi lúc muốn bỏ cuộc, tinh
thần không vui vẻ.
c. Mặt mạnh
Là một giáo viên trẻ tâm huyết với nghề và yêu trẻ, mong trẻ đạt được
những điều tốt đẹp nhất cũng như hình thành và phát triển 5 mặt (đức, trí, thể,
mỹ, lao động). Đối tượng tôi tiến hành thử nghiệm là lớp 5- 6 tuổi là năm cuối
để chuyển sang bậc học mới.
Mặt yếu
6
Người thực hiện : Nguyễn Thị Thủy – Trường Mầm non EaTung


SKKN: “Một số biện pháp dạy trẻ về kỹ năng sống cho trẻ mầm non”

Có thể do tôi là giáo viên trẻ nên có nhiều tâm tư tình cảm và sự chia sẽ
không bằng các đồng nghiệp khác .

SKKN: “Một số biện pháp dạy trẻ về kỹ năng sống cho trẻ mầm non”

3.1. Mục tiêu của giải pháp
Để hoàn thành vai trò giáo viên dạy kỹ năng sống cho trẻ, trong những tháng
công tác tôi đã cố gắng tìm ra những giải pháp thiết thực và đảm bảo dạy trẻ kỹ
năng sống bằng những kinh nghiệm, giải pháp. Sau đây tôi xin trình bày để các
đồng nghiệp cùng tham khảo:
3.2. Giải pháp thực hiện
Biện pháp 1: giúp giáo viên nhận thức sâu sắc về việc dạy trẻ kỷ năng
sống
Đầu năm học, tôi nghiên cứu thực trạng và giải pháp ở đơn vị trong việc
hưởng ứng phong trào“ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” do
Bộ Giáo dục- Đào tạo phát động; qua đó giúp bản thân tôi hiểu được rằng
chương trình học chính khoá thường cho trẻ tiếp xúc từ từ với các kiến thức văn
hoá trong suốt năm học, còn thực tế trẻ sẽ học tốt nhất khi có được cách tiếp cận
một cách cân bằng, biết cách phát triển các kỹ năng nhận thức, cảm xúc và xã
hội. Vì thế, khi trẻ tiếp thu được những kỹ năng giao tiếp xã hội và các hành vi
ứng xử cơ bản trong nhóm bạn, thì trẻ sẽ nhanh chóng sẵn sàng và có khả năng
tập trung vào việc học văn hoá một cách tốt nhất.
Biện pháp 2: giúp giáo viên xác định những kỹ năng sống cơ bản cần
dạy trẻ ở lứa tuổi mầm non.
Đối với tâm sinh lý trẻ em dưới sáu tuổi thì có nhiều kỹ năng quan trọng
mà trẻ cần phải biết trước khi tập trung vào học văn hoá. Thực tế kết quả của
nhiều nghiên cứu đều cho thấy các kỹ năng quan trọng nhất trẻ phải học vào thời
gian đầu của năm học là chính là những kỹ năng sống như: sự hợp tác, tự kiểm
soát, tính tự tin, tự lập, tò mò, khả năng thấu hiểu và giao tiếp. Việc xác định
được các kỹ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi sẽ giúp tôi lựa chọn đúng những
nội dung trọng tâm để dạy trẻ .
Biệp pháp 3: cụ thể hóa nội dung của những kỹ năng cơ bản mà giáo
viên cần dạy trẻ:

như: Biết tự rửa tay sạch sẽ trước khi ăn, chỉ ăn uống tại bàn ăn, biết cách sử
dụng những đồ dùng, vật dụng trong ăn uống một cách đúng đắn, ăn uống gọn
gàng, không rơi vãi, nhai nhỏ nhẹ không gây tiếng ồn, ngậm miệng khi nhai
thức ăn, biết mời trước khi ăn, cảm ơn sau khi ăn, biết tự dọn, cất đúng chỗ bát,
chén, thìa … hoặc biết giúp người lớn dọn dẹp, ngồi ngay ngắn, ăn hết suất.
9
Người thực hiện : Nguyễn Thị Thủy – Trường Mầm non EaTung


SKKN: “Một số biện pháp dạy trẻ về kỹ năng sống cho trẻ mầm non”

không làm ảnh hưởng đến người xung quanh.
Biện pháp 4: xác định nhiệm vụ cơ bản và phân công trách nhiệm
trong việc dạy trẻ kỹ năng sống
4.1. Trách nhiệm của trường mầm non
- Ban giám hiệu trao đổi với giáo viên để xác định mục tiêu của trường,
kết quả mong đợi phù hợp với tiềm năng phát triển của trẻ và xây dựng kế hoạch
năm học cho từng độ tuổi phù hợp với đặc điểm của chương trình.
- Tạo điều kiện cho giáo viên tổ chức tốt các họat động nuôi dưỡng, chăm
sóc giáo dục trẻ theo thời gian biểu của nhà trường đã đưa ra.
-Tập huấn cho giáo viên về các kỹ năng làm việc với cha mẹ, tạo cơ hội,
tổ chức nhiều hoạt động nhằm giúp giáo viên tăng cường phối hợp nhất quán với
gia đình để dạy trẻ kỹ năng sống đạt hiệu quả.
4.2. Giáo viên có thể làm được gì để dạy kỹ năng sống cho trẻ?
- Giáo viên cần tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm khuyến
khích sự chuyên cần, tích cực của trẻ, giáo viên cần phải biết khai thác phát huy
năng khiếu, tiềm năng sáng tạo ở mỗi trẻ. Vì mỗi đứa trẻ là một nhân vật đặc
biệt, phải giáo dục trẻ như thế nào để trẻ cảm thấy thoải mái trong mọi tình
huống của cuộc sống.
- Giáo viên cần thường xuyên tổ chức các họat động giáo dục chăm sóc

và xã hội bằng cách tạo ra các mối liên kết bạn bè tại gia đình. Cha mẹ hãy hỏi
trẻ muốn mời ai về nhà chơi? Mối quan hệ này được trẻ duy trì khi đến trường,
khi có được mối liên kết với một trẻ nào đó trong lớp, các mối quan hệ khác sẽ
hình thành tiếp theo một cách dễ dàng hơn.
- Tuyên truyền để cha mẹ trẻ không nên bực bội khi trẻ về đến nhà hoặc
cho rằng trẻ chỉ biết chơi suốt ngày. Cha mẹ cần có niềm tin với sự hướng dẫn
của giáo viên và năng khiếu tò mò bẩm sinh của trẻ, trẻ có thể lĩnh hội kinh
nghiệm nhằm giải quyết các vấn đề quan trọng, đọc, làm toán, thử nghiệm một
số kỹ năng khoa học khi chơi với nhau.
- Cha mẹ trẻ cần phối hợp với giáo viên một cách chặt chẽ và hợp lý bằng
việc tham gia tình nguyện vào quá trình giáo dục trong nhà trừơng. Cha mẹ nên
tham gia vào các buổi trao đổi với giáo viên, tham gia các buổi họp của nhà
11
Người thực hiện : Nguyễn Thị Thủy – Trường Mầm non EaTung


SKKN: “Một số biện pháp dạy trẻ về kỹ năng sống cho trẻ mầm non”

trường và dự một số giờ học, dự các hoạt động ngoại khoá; chỉ bằng cách đó
thôi cha mẹ đã giúp trẻ hiểu rằng học là phải học cả đời.
- Cần giáo dục để trẻ cảm thấy thoải mái tự tin trong mọi tình huống của
cuộc sống. Nếu cha mẹ múôn giáo dục trẻ biết tự giữ kỷ luật, trứơc hết cần đánh
thức sự tự ý thức của trẻ, cố gắng khơi gợi để trẻ luôn nghĩ về bản thân mình
một cách tích cực và đừng bao giờ phá vở suy nghĩ tích cực về bản thân trẻ.
- Trong gia đình, việc dạy trẻ những nghi thức văn hóa trong ăn uống rất
cần thiết. Để trẻ có được những kỹ xảo, thói quen sử dụng đồ dùng một cách
chính xác và thuần thục và khéo léo, không chỉ đòi hỏi trẻ phải thường xuyên
luyện tập, mà còn phải đáp ứng được những nhu cầu của trẻ, đó là cung cấp cho
trẻ những mẫu hành vi văn hóa, những hành vi đúng, đẹp, văn minh của chính
cha mẹ và những người xung quanh trẻ.

nghe, hoặc thống nhất giờ đọc sách của gia đình, vào giờ đó các thành viên trong
gia đình đều đọc sách, báo hoặc đọc một thứ gì đó của mình.
- Khi còn nhỏ cha mẹ cần dành ra 15 phút / ngày để trò chuyện, đọc sách
cho trẻ nghe các loại sách phù hợp với lứa tuổi. Khi trẻ có thể tự đọc được lúc
đó việc đọc sách trở thành là niềm vui có giá trị và có ý nghĩa hơn giúp trẻ phát
triển sự ham hiểu biết, tìm tòi phát triển nhân cách của trẻ.
6.4. Cô giáo, cha mẹ luôn khuyến khích trẻ nói lên quan điểm của trẻ, nói
chuyện với các thành viên trong lớp, trong gia đình về cảm giác và về những lựa
chọn của mình, cần giúp trẻ hiểu rằng nên có thông số để theo đó mà lựa chọn,
cố gắng không chỉ trích các quyết định của trẻ. Việc này sẽ hình thành kỹ năng
tự kiểm soát bản thân, rèn luyện tính tự tin cho trẻ khi tham gia các hoạt động và
các buổi thảo luận tại trừơng sau này.
6.5. Cô giáo, cha mẹ giúp trẻ phát triển sở thích, ý thích của mình và đảm
bảo rằng ngừơi lớn có thể cung cấp thêm phương tiện để trẻ thực hiện ý thích
đó. Ví dụ như trẻ thích vẽ, ngoài việc cho trẻ học năng khiếu vẽ thì cô giáo, cha
mẹ có thể cho trẻ thêm bút màu, giấy vẽ và hãy chỉ cho trẻ cách lưu giữ các bức
tranh để tạo thành một bộ sưu tập tranh vẽ của chính trẻ hoặc triển lãm tranh của
trẻ ở góc nhỏ trong nhà.
6.6. Cô giáo, cha mẹ cần dạy trẻ những nghi thức văn hóa trong ăn uống,
biết cách sử dụng các đồ dùng ăn uống; hơn nữa trẻ sẽ được dạy cách sử dụng
13
Người thực hiện : Nguyễn Thị Thủy – Trường Mầm non EaTung


SKKN: “Một số biện pháp dạy trẻ về kỹ năng sống cho trẻ mầm non”

các đồ dung đúng chức năng một cách chính xác và thuần thục.Việc này được
thực hiện trong giờ học, giờ sinh hoạt hàng ngày của trẻ tại lớp và trong bửa
cơm gia đình. Cụ thể: Trẻ được làm quen với những đồ dùng, vật dụng khác
nhau, (bộ đồ bếp, bộ đồ ăn, bộ đồ uống). Sự sạch sẽ, gọn gàng, một thói quen nề

phát triển kỷ năng sống, để đem lại kết quả một cách tốt nhất và hoàn thiện nhất
ta cần hiểu được mối quan hệ giữa các biện pháp, giải pháp tôi nghĩ rằng đó là
một mối quan hệ cộng hưởng, tồn tại cùng nhau và liên kết xuyên suốt với nhau
biện pháp này.
Thực hiện thì biện pháp sau sẽ hỗ trợ cho giải pháp đầu tiên chúng liên
kết thành một thể thống nhất tồn tại trong hoạt động hằng ngày và đều đem đến
một ý nghĩa to lớn nhất đó là hình thành cho trẻ được đức tính tốt trong con
người mới của trẻ.
e. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu
- Những phương pháp trên đã đem lại hiệu quả giúp tôi hoàn thành tốt rèn kỷ
năng sống cho trẻ ở lứa tuổi mầm non và đem lại kết quả như sau:
- Năm học 2013- 2014
Mục tiêu cần đạt
Đầu năm
Cuối năm
Ghi chú
- Trẻ mạnh dạn tự - Trẻ nhút nhát, cô - trẻ tự tin trong giao
tin trong giao tiếp

hỏi trẻ trả lời, thụ tiếp, biết đặt câu hỏi
động trong giao với cô

tiếp
- Trẻ có khả năng - Trẻ sợ khi cô gọi, - Trẻ có hành vi tốt
biết tự kiểm soát, khi cô mời lên đọc hơn, biết thể hiện
thể hiện các cảm trẻ không lên, ít cảm xúc, trẻ giao tiếp
giác của mình.

nói và thể hiện nhiều hơn với mọi


vì vậy cô phải có sự tâm huyết với nghề, phải có lòng yêu nghề mến trẻ có lương
tâm và trách nhiệm thì mới thu hút được cháu và hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Cần cố gắng trao đổi học hỏi kinh nghiệm của các giáo viên trong trường
và không ngừng rèn luyện bản thân để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.
Luôn luôn lắng nghe ý kiến đóng góp xây dựng của mọi người, nhận ra
khuyết điểm để sửa sai và phát huy những ưu điểm mà bản thân mình có.
Tôi sẽ luôn cố gắng để những năm công tác tiếp theo sau này đem lại kết
quả khả quan hơn và góp phần nhỏ bé vào sự nghiệp trồng người, xứng đáng với
câu nói của Bác Hồ:
“Vì lợi ích mười năm trồng cây
Vì lợi ích trăm năm trồng người”
2. Kiến nghị
Đối với phòng giáo dục: Đưa ra những phương pháp biện pháp nhằm
quán triệt đến các lớp 1 ở tiểu học không nhận học sinh gửi và học sinh chưa
qua lớp mẫu giáo. Nâng cao tầm quan trọng của giấy chứng nhận học sinh đã
16
Người thực hiện : Nguyễn Thị Thủy – Trường Mầm non EaTung


SKKN: “Một số biện pháp dạy trẻ về kỹ năng sống cho trẻ mầm non”

qua học mấu giáo.
Tập huấn chuyên môn nhiều hơn nữa để giáo viên nắm bắt được phương
pháp giảng dạy mới hiệu quả hơn. Hỗ trợ thêm đồ dùng đồ chơi cho giáo viên và
học sinh khi lên lớp.
Đối với nhà trường: Nhà trường tăng cường sử dụng các thông tin đại
chúng như nhờ loa đài của địa phương, trong các buổi họp phụ huynh để tuyên
truyền về tầm quan trọng của ngành học mầm non .
Chỉ đạo giáo viên điều tra trẻ trong độ tuổi chính xác để giáo viên chủ
nhiệm nắm bắt và vận động các bậc phụ huynh đưa con em mình tới lớp.

(Ký tên, đóng dấu)

M ỤC L ỤC
STT

Nội dung

Ghi chú

I. Phần mở đầu:
I.1. Lý do chọn đề tài.
18
Người thực hiện : Nguyễn Thị Thủy – Trường Mầm non EaTung


SKKN: “Một số biện pháp dạy trẻ về kỹ năng sống cho trẻ mầm non”

I.2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.
I.3. Đối tượng nghiên cứu
I.4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
I.5. Phương pháp nghiên cứu.
II. Phần nội dung
II.1. Cơ sở lý luận
II.2.Thực trạng
a. Thuận lợi- khó khăn
b. Thành công- hạn chế
c. Mặt mạnh- mặt yếu
d. Các nguyên nhân, các yếu tố tác động…
e. Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trang mà



2

Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên chu kì 1,

Nhà xuất bản giáo dục

chu kì 2
3

Hướng dẫn tổ chức thực hiện các hoạt động Nhà xuất bản giáo dục
giáo dục trong trường mầm non theo chủ đề

4

Tuyển chọn trò chơi, bài hát, thơ ca, truyện, Nhà xuất bản giáo dục
câu đố theo chủ đề

5

Thomas Gordon, giáo dục không trừng
phạt

6
7

Thương Lãng, Trưởng thành cùng con
Gynthia Ulrich Tobias, Mỗi đứa trẻ một
cách học