PHÒNG GD&ĐT KRÔNG ANA
TRƯỜNG TIỂU HỌC VÕ THỊ SÁU
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI
MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC CHỈ ĐẠO HOẠT
ĐỘNG SAO NHI ĐỒNG Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC VÕ THỊ SÁU
Họ và tên tác giả: Thái Thị Hoài Thu
Đơn vị công tác: Trường tiểu học Võ Thị Sáu
Trình độ đào tạo: Đại học sư phạm
Môn đào tạo: Tiểu học
Krông Ana, tháng 2 năm 2016
1
MỤC LỤC
Trang
Phần I. Phần mở đầu
1. Lý do, mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài……………………………….2
2. Đối tượng, giới hạn, phạm vi, phương pháp nghiên cứu......... ….…3
Phần II. Nội dung đề tài
1. Cơ sở lý luận................... ………………………………………… 3
2. Thực trạng..........................................................................................4
a. Thuận lợi, khó khăn … …………….…………….………………. 4
b. Thành công, hạn chế………………………………….…………… 4
c. Mặt mạnh, mặt yếu…………………………………………………4
d. Nguyên nhân và các yeus tố tác động
vọng. Qua trải nghiệm, tôi nhận thấy rằng: trong sự nghiệp giáo dục, Tiểu học có
vai trò nền tảng, rất quan trọng. Giáo dục tiểu học tạo ra cơ sở ban đầu cơ bản và
bền vững cho trẻ đặc biệt là công tác Đội và Sao nhi đồng.
Tiểu học Võ Thị Sáu là một trường có đông học sinh đồng bào dân tộc
thiểu số, trong những năm qua, số học sinh nghỉ học trong các buổi học chính
khóa diễn ra một cách khá thường xuyên, tình trạng học sinh bỏ học cũng không
ngoại lệ. Bản thân tôi đã từng làm giáo viên Tổng phụ trách, trong những năm
đó, bản thân đã thấy rõ hiệu quả sự lôi cuốn, niềm vui của các em khi được tham
gia hoạt động Đội và Sao nhi đồng. Đội ngũ phụ trách sao đã thực sự có nhiều cố
gắng và góp phần làm giảm số học sinh bỏ học. Các em thích đến trường hơn, đi
học đúng giờ hơn, tính mạnh dạn, tự tin được cải thiện rõ rệt qua các hoạt động
sao nhi đồng.
Giờ đây, tuy không còn làm tổng phụ trách đội nữa nhưng những năm
tháng đó là một kỷ niệm đẹp nhất trong cuộc đời nhà giáo của tôi. Tôi đã bồi
dưỡng năng lực cho Đội ngũ phụ trách sao, nhiều em đã đạt thành tích cao trong
các hội thi Phụ trách sao giỏi do Hội đồng Đội Huyện và Tỉnh tổ chức. Hiện nay,
ngoài nhiệm vụ chỉ đạo chung, tôi không ngừng chủ động trong công tác chỉ đạo
hoạt động Đội đặc biệt là hoạt động Sao nhi đồng để bản thân được đem khả
năng và nhiệt huyết của mình góp phần nâng cao chất lượng học tập và cố gắng
đưa phong trào Đội ngang tầm với các trường khác trong huyện nhà. Đó chính là
lý do tôi chọn đề tài ‘‘ Một vài kinh nghiệm trong công tác chỉ đạo hoạt động
Sao nhi đồng trong trường tiểu học Võ Thị Sáu ’’.
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
3
Công tác chỉ đạo hoạt động phụ trách Sao nhi đồng giúp giáo viên Tổng phụ
trách đội, đội ngũ phụ trách chi đội (GV chủ nhiệm) và các em đội viên lớp 4,5
có phương pháp làm việc, biết cách tổ chức cho nhi đồng sinh hoạt như thế nào
Người đã giành một tình yêu đặc biệt ở lứa tuổi thiếu niên nhi đồng. Mỗi con
người trưởng thành đều xuất phát từ quá trình giáo dục mà nền tảng là những
năm đầu bước chân vào bậc tiểu học. Ở bậc tiểu học, hoạt động Đội TNTP là con
đường giáo dục cần thiết và đem lại hiệu quả thiết thực nhất. Bởi vì, mỗi trẻ em
trong quá trình giáo dục để phát triển trí tuệ, phẩm chất, năng lực đều phải bằng
nhiều con đường như giáo dục thông qua hệ thống nhà trường hoặc bằng giáo
dục gia đình và xã hội. Đối với Đội TNTP, phương pháp giáo dục là thông qua
các hoạt động thực tiễn của Đội và tự rèn luyện của Đội viên mà nền tảng là Sao
nhi đồng. Chính vì vậy công tác nhi đồng được Đảng ta và Bác Hồ coi đó là sự
nghiệp đào tạo một lớp người mới đáp ứng nhu cầu thời đại của đất nước.
2. Thực trạng
a. Thuận lợi, khó khăn
Thuận lợi
- Trường có tới 96,7% học sinh đồng bào dân tộc thiểu số, tuy điều kiện
hoàn cảnh khó khăn nhưng các em lại rất hăng say trong hoạt động văn hóa văn
nghệ thể thao đặc biệt là hoạt động Sao nhi đồng.
- Tổng phụ trách đội trẻ, năng động, nhiệt tình nên thuận lợi cho công tác
chỉ đạo hoạt động Đội.
- Đội ngũ giáo viên có tinh thần tập thể, đa số nhiệt tình và nghiêm túc
thực hiện theo kế hoạch mà Tổng phụ trách đội để ra.
Khó khăn
- Trường nằm trên địa bàn rộng với 7 buôn, 3 điểm trường do vậy việc tập
trung để tập huấn và sinh hoạt chưa cùng lúc, chưa đồng bộ.
5
- Công tác chỉ đạo công tác Phụ trách Sao nhi đồng phụ thuộc rất nhiều
vào Tổng phụ trách và đội ngũ các chi đội. Khi tổng phụ trách tiến hành bồi
dưỡng cho các em vào buổi chiều và ngày thứ bảy (ngày nghỉ, các em thường
còn nhỏ dễ nhớ hay quên còn lúng túng trong sinh hoạt với nhi đồng, chưa biết
cách tổ chức cho nhi đồng sinh hoạt như thế nào cho phù hợp nên công tác chỉ
đạo hoạt động sao nhi đồng đòi hỏi nhiều thời gian và công sức.
d. Các nguyên nhân, các yếu tố tác động
Công tác chỉ đạo hoạt động sao nhi đồng thực sự đem lại hiệu quả khi
người lãnh đạo phải thực sự tâm huyết với hoạt động Đội. Phải biết lựa chọn
thành phần làm tổng phụ trách có năng lực chuyên môn và giàu lòng nhiệt huyết.
Để thực hiện thành công đề tài này, bản thân đã làm việc hết mình, suy
nghĩ, tìm tòi, đem hết khả năng trải nghiệm trong công tác làm Tổng phụ trách
trong thời gian đầu và làm công tác chỉ đạo trong thời điểm hiện tại. Sự phối hợi
giúp đỡ của lãnh đạo cũng như đội ngũ giáo viên phụ trách trong trường là động
lực thúc đẩy tôi thực hiện. Sự quan tâm chỉ đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền
địa phương cúng đã tác động không nhỏ đến hoạt động Đội. Bên cạnh đó là niềm
vui và hiệu quả sinh hoạt của các em đã giúp tôi hoàn thành đề tài này.
Công tác chỉ đạo gặp khó khăn khi tổng phụ trách chưa thực sự tự tin, chưa
vận dụng linh hoạt, sáng tạo những kiến thức học được và các kĩ năng vào công
tác Đội. Mặt khác, năng lực chuyên môn của đội ngũ phụ trách chưa đồng đều,
sân chơi bãi tập chưa đảm bảo, phòng sinh hoạt truyền thống chưa có đã ảnh
hưởng đến chất lượng sinh hoạt sao.
e. Phân tích đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra
Tiểu học Võ Thị Sáu là một trường có 529 em học sinh trong đó chỉ có 19
em người Kinh, 3 em dân tộc khác còn lại là dân tộc ê Đê. Là một trường có
đông học sinh dân tộc thiểu số, trước hết trường đã khắc phục khó khăn về sân
chơi bãi tập, tạo góc sân sạch sẽ, có bóng mát. Trồng cây xanh để các em được
sinh hoạt và vui chơi lành mạnh. Tạo điều kiện thuận lợi nhất cho Tổng phụ trách
7
thực hiện hoạt động Đội và sao nhi đồng như hỗ trợ về ngày công và hỗ trợ về
vật chất ngoài khoản quỹ đội. Huy động sự phối hợp giữa các lực lực lượng trong
tế của trường. Đưa ra các giải pháp tích cực, các biện pháp cụ thể, nhiệm vụ của
từng chức vụ trong hệ thống phụ trách Đội.
Hoạt động Sao nhi đồng ở trường Tiểu học không phải là một việc làm dễ.
Chính vì vậy công tác bồi dưỡng phụ trách Sao muốn có hiệu quả, cần có sự lựa
chọn và phải biết cách bồi dưỡng, sử dụng tốt đội ngũ phụ trách sao, làm thế nào
để có chất lượng tốt là câu hỏi mà Tổng phụ trách là người trăn trở và cũng là
người có vai trò quyết định đến hiệu quả của hoạt động Sao nhi đồng toàn liên
đội. Xuất phát từ mục tiêu đó, cần phải chỉ đạo ngay từ đầu năm công tác Sao nhi
đồng.
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp.
Đầu năm, Hiệu trưởng chỉ đạo cho tổng phụ trách đội phải tham gia tập
huấn kỹ năng do Hội đồng đội tổ chức. Từ những kiến thức tập huấn được và vốn
kiến thức tích lũy của bản thân, tổng phụ trách đội về trường tập huấn lại cho đội
ngũ phụ trách chi đội và lớp nhi đồng (giáo viên) cùng với các em đội viên lớp
4,5 ( được chọn phụ trách sao lớp 1 và lớp 2). Cần cung cấp cho đội ngũ phụ
trách nhi đồng các nội dung sau:
Hiệu trưởng đạo cho tổng phụ trách thực hiện:
* Ttuyên truyền những hiểu biết về sao nhi đồng trong tháng 10, sau khi
Đại hội liên đội:
Trong trường tiểu học, một lực chủ yếu và làm nồng cốt đó là Đội viên
và nhi đồng trong đó, Đội là lực lượng dự bị của Đoàn. Phương thức và biện
pháp giáo dục của Đội mang bản sắc riêng thể hiện là một lực lượng giáo dục
của một tổ chức trẻ em, kết hợp với sự hướng dẫn của các anh, chị phụ trách.
Vậy để hoạt động Đội được phát triển và đạt kết quả cao ta phải chú ý đến hoạt
động Sao nhi đồng.
Sao nhi đồng là hình thức tập hợp các em nhi đồng từ 6 đến 8 tuổi để
giáo dục các em theo 5 điều Bác Hồ dạy, hướng dẫn nhi đồng làm quen với sinh
9
Ngay từ đầu năm Hiệu trưởng chỉ đạo cho Tổng phụ trách bồi dưỡng Phụ
trách Sao, tập hợp các em học nội quy khi đi Phụ trách sao, tham gia lớp tập huấn
do Liên đội tổ chức, thời gian tiến hành sau khi đại hội các chi đội và các lớp nhi
đồng, tìm hiểu kỹ hơn về đối tượng mà các em sẽ phụ trách, giúp các em gắn bó,
yêu thương các em nhỏ.
Bước đầu Tổng phụ trách giảng cho các em phụ trách Sao hiểu biết sơ bộ
về đặc điểm tâm lý lứa tuổi nhi đồng:
+ Nhi đồng là những trẻ em hiếu động, ưa hoạt động, sự chú ý không
được lâu. Vì vậy các hình thức hoạt động phải được thay đổi luôn để cuốn hút sự
chú ý của các em.
+ Các em nhỏ tuổi, việc tham gia sinh hoạt tập thể còn khá mới mẻ, vì
vậy tính rụt rè, nhút nhát là không thể tránh khỏi. Mặt khác, các em hay thắc mắc
vê những gì diễn ra xung quanh, vì vậy, phụ trách sao phải tìm hiểu để có thể giải
thích cho các em rõ.
+ Các em hay mách những lỗi ban mắc phải. Đây là hình thức phê bình
của nhi đồng, phụ trách Sao phải phân tích, giải thích rõ ràng sự việc cho các em
hiểu, không nên bỏ qua.
+ Các em thường bắt chước những cử chỉ, hành động, lời nói của anh,
chị phụ trách vì vậy Phụ trách Sao phải là tấm gương tốt cho các em noi theo.
* Hướng dẫn cụ thể nội dung.
- Trước hết, nhi đồng cần nắm được Bài hát truyền thống. Cần tập cho các
em học thuộc bài hát truyền thống của Nhi đồng là "Nhanh bước nhanh nhi
đồng" nhạc và lời của nhạc sĩ Phong Nhã .
Bài hát "Nhanh bước nhanh nhi đồng"
Nhạc và lời : Nhạc sĩ Phong Nhã
Nhanh bước nhanh nhi đồng, theo cờ đón sao vàng, kìa lời gió ngàn kìa
lời sông núi, kìa lời gió ngàn, kìa lời sông núi. Nhắc nhở em rằng tuy mình đang
11
khen, nhắc nhở sau kiểm tra)
Bước 3: Sinh hoạt theo chủ điểm
- Giới thiệu chủ điểm
- Nội dung chủ điểm. Hát-múa-kể chuyện, hái hoa dân chủ; chơi trò chơi…
Bước 4: Nhận xét buổi sinh hoạt. Khen những em thực hiện tốt, dành
nhiều thành tích cao, mạnh dạn trong sinh hoạt.
Bước 5: Dặn dò, chuẩn bị tìm hiểu về chủ đề tuần sau
Đó là 5 bước tiến hành một buổi sinh hoạt Sao mà TPT đội hướng dẫn cho
các em phụ trách sao thực hiện.
Ngoài ra cần hướng dẫn cho các em biết một số kiến thức về hát múa theo
chủ điểm, chủ đề như kể chuyện, trò chơi, các nghi thức và kỹ năng cơ bản.
Đối với các lớp học 8 buổi/ tuần thì có 2 buổi chiều được nghỉ vì vậy đầu
năm, Tổng phụ trách cần tham mưu với Ban giám hiệu trường để bố trí các lớp
được phân công phối hợp phụ trách Sao nhi đồng sinh hoạt cùng buổi để không
làm ảnh hưởng đến thời gian học văn hóa theo chương trình hiện hành.
Tổng phụ trách đội chia Sao (từ 5 đến 10 em hợp thành một sao), hướng
dẫn đặt tên Sao (tên sao thường mang những loài vật mà các em yêu thích hoặc
mang những nét tính cách dễ thương như Họa Mi, Sơn Ca, Chăm ngoan, Vui
vẻ…) phân cụ thể người phụ trách và nhóm Sao (một em đội viên lớp 4 phụ
trách một sao lớp 2, em đội viên lớp 5 phụ trách một sao lớp 1)
Thực hiện theo sự chỉ đạo của nhà trường, Tổng phụ trách tiến hành
sinh hoạt Sao như sau:
*Phụ trách sao tiến hành sinh hoạt qua các hình thức sau
-
Hình thức 1
Sinh hoạt lớp nhi đồng ( cả lớp) . Tổ chức trong phòng học.
13
Kiểm tra thi đua: Đánh giá kết quả học tập, rèn luyện trong tuần qua. Chỉ
ra được những em dành nhiều điểm 10, những em hoàn thành tốt các nhiệm vụ
học tập. ( khen, nhắc nhở cụ thể )
Bước 3. Sinh hoạt theo chủ điểm: Em yêu Bác Hồ.
Giới thiệu chủ điểm: Em yêu Bác Hồ.
Nội dung chủ điểm. : Hát, múa, đọc thơ về Bác Hồ.
Thể lệ: Mỗi nhi đồng tìm bài hát và hát được bài hát. Múa trên nền nhạc
hay lời bài hát về Bác Hồ. Tìm và đọc được bài thơ về Bác Hồ, mỗi bài được 10
điểm.
Bước 4. Nhận xét buổi sinh hoạt, lồng giáo dục đạo đức cho các em
( Khen những em mạnh dạn, tự tin, những em dành nhiều điểm 10, những
em có nhiều cố gắng trong sinh hoạt)
Bước 5. Dặn dò : Nhận xét buổi sinh hoạt. Dặn các em về nhà chuẩn bị
sưu tầm các bài hát hay về thầy cô để chuẩn bị cho chủ đề sau: Nhớ ơn thầy cô
giáo.
15
16
Một số hình ảnh sinh hoạt Phụ trách Sao nhi đồng tại liên đội TH Võ Thị Sáu
- Hình thức 3: Hái hoa dân chủ, trò chơi học tập.
+ Biện pháp.
Chuẩn bị cây hoa dân chủ.
Giáo viên chủ nhiệm phối hợp với các em phụ trách sao nhi đồng chuẩn bị
các câu hỏi theo chủ đề, ghi vào tờ giấy cho vào quả bóng bay treo lên cây dân
chủ, các thành viên trong sao hái và lần lượt trả lời các yêu cầu ghi trong đó.
Chú ý câu hỏi vừa sức, kiến thức từ bài học và cuộc sống xung quanhphù
* Kết quả khảo nghiệm
Qua công tác chỉ đạo hoạt động Phụ trách sao nhi đồng, tôi đã trực tiếp
phỏng vấn Tổng phụ trách đội, giáo viên phụ trách lớp nhi đồng và các em học
sinh, kết quả như sau :
- 95 % nhi đồng mạnh dạn, cởi mở hơn sau các buổi sinh hoạt
- 100% phụ trách sao nắm được quy trình và nội dung một buổi sinh hoạt
sao.
- 100% nhi đồng được giáo dục đạo đức trong các buổi sinh hoạt sao.
- 100% nhi đồng đạt kết quả học tập tốt hơn sau khi được sinh hoạt.
- Tỉ lệ học sinh nghỉ học giảm hẳn.
Số liệu cụ thể khảo nghiệm như sau:
Năm học
Tổng số PTSG
SNĐCN NĐ mạnh Hiểu
biết NĐ bỏ
19
nhi đồng
2014-2015
2015-2016
226
226
214
226
0
80%
100%
95%
100%
( Chú thích: PTSG: Phụ trách sao giỏi; SNĐCN: Sao nhi đồng chăm ngoan)
* Giá trị khoa học
Công tác nhi đồng thực sự đã được nhà trường quan tâm tạo điều kiện để
các em có cơ hội thể hiện những khả năng của mình, tạo ra một lớp người mới
năng động, sáng tạo và là chủ nhân tương lai của đất nước.
4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề cần
nghiên cứu.
Công tác chỉ đạo hoạt động sao nhi đồng đã đóng góp không nhỏ cho chất
lượng dạy học. Trong những năm làm quản lý, bản thân rất chú trọng về công tác
Đội và sinh hoạt sao nhi đồng, đội ngũ giáo viên và phụ trách sao nhi đồng đã có
sự chuyển biến rõ rệt. Tổng Phụ trách Đội Nguyễn Hữu Thọ đạt TPT Đội giỏi
cấp huyện. Phong trào hoạt động sao nhi đồng hoạt động tích cực và có chiều
- Giúp cho đội ngũ tổng phụ trách, đội ngũ giáo viên nhận thức tốt vấn đề
phụ trách Sao, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho nhi đồng sinh hoạt, đến với các
em bằng tình thương và trách nhiệm, luôn động viên uốn nắm kịp thời bằng nghệ
thuật sư phạm thích hợp, chắc chắn hiệu quả công tác tốt hơn, góp phần quan
trọng nâng cao chất lượng học tập và củng cố nền nếp nhà trường. Giúp các em
học tập hiệu quả hơn từ đó chất lượng giáo dục toàn diên được nâng cao.
2. Kiến nghị
21
* Đối với giáo viên :
Cần quan tâm nhiều hơn nữa đến công tác sinh hoạt sao nhi đồng, coi đó là
một nhiệm vụ quan trọng trong công tác giáo dục không thể tách rời với hoạt
động học tập.
* Đối với các cấp có thẩm quyền :
Phụ trách sao thường sinh hoạt ngoài trời do vậy sân chơi bãi tập đảm bảo
cho các em sinh hoạt chỉ có ở các trường chuẩn quốc gia, số còn lại chỉ là tạm bợ,
không phù hợp đề nghị nhà trường và các cấp có thẩm quyền như UBND xã và
PGD huyện KrôngAna hỗ trợ kinh phí xây dựng sân chơi bãi tập phù hợp, sạch
sẽ cho các em sinh hoạt ở cả các phân hiệu ; xây một phòng Đội riêng biệt để xây
dựng phòng truyền thống Đội.
Ea Bông, ngày 28 tháng 2 năm 2016
Người viết đề tài
Thái Thị Hoài Thu
22
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN
Hội đồng đội Trung ương
3
Sổ tay nhi đồng
Hội đồng đội Trung ương
24
4
Tạp chí Người phụ trách
TW Đoàn TNCS Hồ Chí
Minh
5
Tài liệu tập huấn các năm làm TPT Đội
HĐĐ huyện, Tỉnh Đoàn,
TW Đoàn
25