SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua công tác chủ nhiệm lớp”
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“ LÀM TỐT CƠNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIẢNG DẠY VÀ
RÈN ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TIỂU HỌC”
A. MỞ ĐẦU:
I. Lí do chọn đề tài:
Ở bậc tiểu học, cơng tác chủ nhiệm quyết định chất lượng dạy và học của giáo
viên và học sinh. Làm tốt cơng tác chủ nhiệm tức là người giáo viên đã hồn
thành tốt việc giảng dạy các bộ mơn và tổ chức giáo dục, rèn luyện đạo đức cho
học sinh. Vai trò của người giáo viên chủ nhiệm hết sức quan trọng. Giáo viên
chủ nhiệm thay mặt nhà trường quản lí, điều hành lớp, trực tiếp giáo dục đạo
đức, hình thành nhân cách cho học sinh; là cầu nối giữa 3 mơi trường giáo dục:
gia đình - nhà trường - xã hội. Chính vì thế, tơi đã chọn đề tài “ Làm tốt cơng tác
chủ nhiệm lớp nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh tiểu
học”.
II. Mục đích nghiên cứu:
Nhằm thực hiện lời dạy của Bác: “ Vì lợi ích muời năm trồng cây, vì lợi
ích trăm năm trồng người”. Qua nhiều năm làm cơng tác chủ nhiệm tơi ln tìm
ra những cách làm mới, ln tìm hiểu thực trạng học sinh, tìm các biện pháp tác
động nhằm thay đổi hiện trạng, đào tạo các em trở thành những nguời hữu ích
cho xã hội, nâng cao chất lượng dạy học, mang lại hiệu quả có thể áp dụng trong
trường học, trong ngành ở bậc tiểu học.
III. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
- Học sinh trường tiểu học An Hảo. Cụ thể là học sinh lớp 5 đuợc chọn
nghiên cứu trong 2 năm học 2010-2011 và 2011-2012.
- Giáo viên làm cơng tác chủ nhiệm lớp 5 nhiều năm liền, là giáo viên giỏi
c) Đối với học sinh cá biệt về đạo đức:
- Tìm hiểu ngun nhân qua gia đình: Gia đình có sự mâu thuẫn giữa ba và
mẹ, gia đình thiếu quan tâm hoặc có thể bị bạn bè, kẻ xấu lơi kéo. Hoặc trẻ có
những tính xấu mà bản thân gia đình chưa giáo dục được.
- Dùng phương pháp tác động tình cảm, nghiêm khắc đối với học sinh
nhưng khơng cứng nhắc. Tuyệt đối khơng sử dụng phương pháp trách phạt, ln
gần gũi các em và thường xun nhắc nhở, động viên, khen ngợi, kịp thời. Giao
cho các em một chức vụ, nhiệm vụ trong lớp nhằm gắn với các em trách nhiệm
để từng bước điều chỉnh mình.
d) Đối với học sinh yếu:
- Tìm hiểu ngun nhân vì sao em đó học yếu, học yếu những mơn nào? Có
phải ở nhà khơng có thời gian để các em học hay khơng, hay em đó mất căn bản
ở các lớp dưới nên cảm thấy chán nản khơng muốn học, nghiện game online.
- Giáo viên lập kế hoạch giúp đỡ các em bằng những việc làm cụ thể như:
+ Giảng lại bài mà các em chưa hiểu hay còn hiểu lơ mơ vào những thời
gian ngồi giờ lên lớp.
+ Đưa ra những câu hỏi từ dễ đến khó để học sinh có thể trả lời được
nhằm tạo hứng thú và củng cố niềm tin ở các em.
+ Thường xun kiểm tra các đối tượng đó trong q trình lên lớp.
Người thực hiện: Nguyễn Thò Túy Vân 2
SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua công tác chủ nhiệm lớp”
+ Tổ chức cho học sinh học theo nhóm để học sinh khá giỏi giúp đỡ học
sinh yếu kém tiến bộ.
+ Gặp gỡ PHHS trao đổi về tình hình học tập cũng như sự tiến bộ của con
em để phụ huynh giúp đỡ thêm việc học ở nhà cho con em mình.
+ Tránh thái độ miệt thị, phân biệt đối xử làm cho con em nhụt chí, xấu
hổ trước bạn bè.
- Cần tìm hiểu rõ tâm sinh lí của từng em, từ đó tạo ra bầu khơng khí thân
mật gần gũi, để các em có được niềm tin u.
- Trong các tiết học, giáo viên cần phải tìm tòi sáng tạo để đưa ra các hình
thức dạy học tích cực, đa dạng, phong phú nhằm giúp các em phát huy hết năng
lực học tập của mình.
- Ngồi giờ học, giáo viên nên tổ chức cho các em những trò chơi mang
tính chất tập thể để tạo sự hòa đồng, niềm vui thích đến trường. Bên cạnh đó,
Người thực hiện: Nguyễn Thò Túy Vân 4
SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua công tác chủ nhiệm lớp”
giáo viên nên tạo điều kiện cho học sinh tham gia các phong trào do Đồn, Đội
tổ chức, để các em ln tự tin, mạnh dạn khi giao lưu học hỏi và cùng nhau tiến
bộ.
- Giáo dục cho học sinh mọi lúc, mọi nơi theo chuẩn 5 điều Bác Hồ dạy.
- Kết hợp rèn kĩ năng sống cho học sinh.
a) Xây dựng nề nếp lớp:
- Xây dựng nội quy lớp học (ngay từ đầu năm học) qua ý kiến của mỗi học
sinh đề đạt.
- Thống kê lại để có nội quy chung. Ví dụ: nề nếp ra vào lớp, chun cần,
kỉ luật học tập như học bài, làm bài đầy đủ trước khi đến lớp,…
- Lấy ý kiến của học sinh để bầu Ban cán sự lớp có đủ uy tín, năng lực lãnh
đạo.
- Giáo viên phối hợp với Ban cán sự lớp điều hành mọi hoạt động trong
sinh hoạt 15 phút đầu giờ hoặc sinh hoạt cuối tuần.
- Xây dựng nhóm học tập, tổ học tập, đơi bạn cùng tiến để học sinh có đủ
điều kiện giúp đỡ lẫn nhau.
- Các buổi sinh hoạt cần chọn chủ đề phù hợp với sở thích nhằm gây hứng
tốt, giáo dục đạo đức ở gia đình. Cùng chi hội phụ huynh của lớp thăm học sinh
ốm đau, học sinh bỏ học hoặc gia đình khó khăn để có hướng giúp đỡ,…
Người thực hiện: Nguyễn Thò Túy Vân 6
SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua công tác chủ nhiệm lớp”
Thường xun thơng tin để phụ huynh biết tình hình học tập của con em mình,
từ đó có định hướng để giáo dục tốt con em.
- Giáo viên phối hợp với cha mẹ học sinh để thống nhất các biện pháp giáo
dục.
- Phát huy tối đa vai trò của các tổ chức chính trị trong nhà trường đặc biệt
là Đội TNTPHCM:
+ Bám sát kế hoạch nhà trường, phối hợp với Tổng phụ trách và các lớp
trong khối, trong trường tạo ra các sân chơi bổ ích, thiết thực cho học sinh.
+ Thường xun kiểm tra, nhắc nhở việc giữ vệ sinh cá nhân, vệ sinh mơi
trường sạch sẽ.
+ Cùng tham gia lao động và hướng dẫn học sinh trong các buổi lao động.
+ Giáo dục học sinh ý thức tự giác của người Đội viên. Tổ chức cho học
sinh tham gia thực hiện An tồn giao thơng, giáo dục lòng nhân ái “Lá lành đùm
lá rách”,… qua các buổi sinh hoạt chủ điểm.
- Kết hợp với các đồn thể như: Chi đồn địa phương, Hội Phụ nữ, Hội
Cựu chiến binh…, giáo dục cho học sinh cá biệt hoặc đỡ đầu cho những học
sinh có hồn cảnh khó khăn.
Nhờ làm tốt cơng tác chủ nhiệm, năm 2011-2012 tơi được BGH nhà
trường phân cơng chủ nhiệm lớp 54 với những đặc điểm và tình hình như sau:
1. Hiện trạng:
- Nhận bàn giao lớp từ GVCN cũ, cơ bị bệnh nan y (ung thư), vừa qua đời
tháng 6/2012. Học sinh phải học với nhiều giáo viên dạy thay nên nề nếp
lớp khơng được tốt. Độ tuổi học sinh khơng đồng đều. Có 2 học sinh
+ Em Đặng Đức Duy: 12 tuổi. Ba bỏ mẹ. Mẹ làm nghề tự do ni 3 con,
khơng coi trọng việc học của con. Bà ngoại già yếu, khơng khun bảo được
cháu. Học yếu, thuờng xun nghỉ học. Muốn đi làm để có tiền phục vụ cho
nhu cầu cá nhân.
4. Thiết kế nghiên cứu:
- Cả 2 học sinh có những điểm chung là: Thường đi học muộn, sử dụng
ngơn ngữ khơng phù hợp, khơng chú ý nghe giảng, nộp bài muộn và
khơng đủ bài. Hay gây gỗ và dễ nổi cáu với bạn bè. Khơng có đủ đồ dùng
học tập.
- Làm thế nào để giải quyết khó khăn và thay đổi những hành vi trên? Tơi
đã trăn trở và tìm cách để động viên các em tiến bộ bằng những việc làm
cụ thể:
+ Những buổi đối thoại kéo gần khoảng cách giữa cơ và trò
VD: Qun góp ủng hộ bão lụt miền Trung, tơi đã cùng ngồi với học sinh của
mình kể lại những chia sẻ của một vài em vừa chịu hậu quả của trận bão:
“Mấy ngày nay con đói lắm, chỉ muốn được một bữa ăn no, tập vở của con bị
trơi hết, con muốn đến trường đi học lại nhưng khơng có tập sách”. Sau đó
tơi đã nói với học sinh: “ Bây giờ các em hãy tự lắng lòng để nghĩ: Nếu mình
gặp khó khăn mà được ai đó chia sẻ mình có hạnh phúc khơng? ” Chắc chắn
là mình rất hạnh phúc. Vậy các bạn ở miền Trung mà nhận được những chia
sẻ của các bạn An Hảo mình chắc mấy bạn sẽ hạnh phúc lắm!. Chỉ đơn giản
như thế nhưng hiệu quả lại khơng ngờ.
Ở lớp mình cũng vậy: Nếu các bạn cùng cố gắng duy trì sĩ số, cuối năm lên
lớp 100% thì các em có vui khơng? Chắc chắn là có phải khơng các em? Nếu
vậy cả lớp hãy cùng nhau giúp đỡ bạn Duy và bạn Khanh nhé.
+ Đề đạt với chi hội phụ huynh lớp, phụ huynh nhà trường tạo điều kiện
giúp đỡ về mặt kinh tế. Hội cha mẹ học sinh trường đã hỗ trợ cho mỗi em
1.000.000đ/năm. Chia ra làm 2 lần, mỗi học kì là 500.000đ (từ quĩ khuyến
học) để các em mua sắm đồ dùng học tập, quần áo đồng phục…Đồng thời
miễn giảm các khoản sinh hoạt phí.
được chơi bóng tùy thuộc vào việc em có hồn thành bài tập trên lớp hay
khơng.
- Qua những giải pháp trên tơi nhận thấy 2 em có những thay đổi đáng kể:
Đầu học kì I
Cuối học kì I và cuối năm
- Thường khơng hồn thành các
- Nộp bài tập đúng hạn (đơi lúc
bài tập
làm chưa đúng)
- Đi học muộn
- Đi học đúng giờ
- Khơng tập trung học
- Chú ý nghe giảng
- Khơng tham gia các hoạt động
- Tham gia tích cực các hoạt
lớp
động lớp
- Bị bạn bè xa lánh
- Hồ đồng với bạn bè
Tơi thiết nghĩ nếu các GVCN khác ở các nơi áp dụng một vài kinh nghiệm
mà đề tài đã nêu thì sẽ làm tốt cơng tác chủ nhiệm, giảm thiểu số học sinh
học yếu, cá biệt, chán học và có nguy cơ bỏ học. Để thực hiện tốt cơng tác,
mỗi giáo viên chúng ta: “Hãy lắng nghe trẻ em bằng trái tim, hãy bảo vệ trẻ
em bằng hành động”.
Người thực hiện: Nguyễn Thò Túy Vân 9
SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua công tác chủ nhiệm lớp”
G Tỉ lệ K
loại
HK1 15 45,5% 11 33,3%
Cả năm 22 66,7% 6 18,2%
5
5
15,2%
15,1%
Y Tỉ lệ
HẠNH KIỂM
Đ
Tỉ lệ
2
0
33
33
6%
/
100%
100%
So với đầu năm:
Y Tỉ lệ
1 3,2%
HẠNH KIỂM
Đ
Tỉ lệ
31
100%
Xếp loại học lực và hạnh kiểm
HỌC LỰC
Xếp loại G Tỉ lệ K Tỉ lệ
TB
HK1
20 64,5% 7 22,6%
3
Tỉ lệ
9,7%
Người thực hiện: Nguyễn Thò Túy Vân 10
SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua công tác chủ nhiệm lớp”
Cả năm
23 74,2%
6
4
27
So với đầu năm:
- Mơn đạo đức: số học sinh xếp loại A+ tăng 5 em.
- Học lực:
+ Giỏi: tăng 3
+ Khá: giảm 1
+ Trung bình: giảm 1
+ Yếu: Bớt 1 (khơng còn học sinh yếu)
- Hạnh kiểm: Số nhận xét cần đạt 9-10 () tăng 23 em.
- Học sinh tham gia giải Tốn, Tiếng Anh qua Internet tăng từng năm:
Năm 2011-2012
Năm 2010-2011
Mơn Tốn:
Mơn Tốn:
+ Cấp trường: 6 em
+ Cấp trường: 3 em
+ Cấp thành phố: 3 em
+ Cấp thành phố: 2 em
Mơn Tiếng Anh:
Mơn Tiếng Anh:
+ Cấp trường: 5 em
+ Cấp trường: 5 em
+ Cấp thành phố: 5 em
+ Cấp thành phố: 3 em
- Giải nhất báo tường
- Giải nhất báo tường
- Giải nhất kéo co
- Giải nhất kéo co
SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua công tác chủ nhiệm lớp”
- Kết quả trong suốt 5 năm học, từ các phong trào thi đua sơi nổi, nhà
trường ln hồn thành xuất sắc nhiệm vụ nâng cao chất lượng giáo dục
theo mục tiêu đào tạo, duy trì kết quả phổ cập tiểu học đúng độ tuổi. Huy
động 100% số trẻ 6 tuổi ra lớp. Khơng có tình trạng học sinh bỏ học, sĩ số
hằng năm đều ổn định. Nhà trường chú trọng cơng tác bồi dưỡng học sinh
giỏi. 100% học sinh từ lớp 3 đến lớp 5 được học vi tính và ngoại ngữ.
- Là một trong những trường đạt chuẩn Quốc Gia giai đoạn I của TP.Biên
Hòa. Hiện trường tiểu học An Hảo đang phấn đấu đạt chuẩn Quốc Gia
mức độ II và mục tiêu hướng tới là phấn đấu đạt danh hiệu đơn vị dẫn đầu
khối tiểu học trong tồn thành phố Biên Hòa.
-
* Thầy VŨ HỒI PHONG (chun viên PGD) trao giấy cơng nhận:
“ Trường đạt tiêu chuẩn chất lượng giáo dục”.
C. KẾT LUẬN, BÀI HỌC KINH NGHIỆM VÀ KIẾN NGHỊ:
I. Kết luận:
- Để thực hiện tốt đề tài “Làm tốt cơng tác chủ nhiệm nhằm nâng cao hiệu
quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh tiểu học”; giáo viên phải thật nhiệt tâm,
khơng ngại khó; ln học hỏi kinh nghiệm ở đồng nghiệp. Tự học, tự rèn luyện
Người thực hiện: Nguyễn Thò Túy Vân 13
SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua công tác chủ nhiệm lớp”
để nâng cao trình độ. Ln xem các em học sinh như chính con cháu trong gia
An Hảo, ngày 25 tháng 7 năm 2012
Người thực hiện
Nguyễn Thị Túy Vân
Người thực hiện: Nguyễn Thò Túy Vân 14